نمایش مبدأ برای بلندهمتی

[[پرونده:بلندهمتی (1).jpg|بندانگشتی|سیامند رحمان، صاحب مدال طلای پارالمپیک در لندن ۲۰۱۲ و ریو ۲۰۱۶ ]]
<big>'''بلندهمتی؛'''</big> بزرگ‌منشی در تعین اهداف زندگی و تلاش متناسب برای دستیابی به آن اهداف. 

بلندهمتی، یکی از سرمایه‌های معنوی انسان برای تعیین هدف در زندگی و تلاش بی‌وقفه برای رسیدن به آن هدف است. داشتن همت بلند در فرازوفرود [[زندگی]] روزمره، آدمی را در پایداری بر سبک زندگی مطلوب و پیشرفت در ابعاد فردی و اجتماعی، یاری می‌رساند. 
==مفهوم‌شناسی== 
بلندهمتی به‌معنای همت بلند داشتن و بزرگ‌منشی،<ref>.دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژهٔ بلندهمت و بلندهمتی.  </ref>  در اصطلاح عبارت است از تعریف افق برتر برای [[زندگی]] و کوشش برای دستیابی به مراتب بالاتر و انجام کارهای بزرگ و عالی و راضی نشدن به انجام امور کوچک و جزئی. [[تلاش]]، سخت‌کوشی و کار مضاعف در مفهوم همت نهفته است.<ref>. الهیاری، بلندهمتی؛ نشانه‌ها و آثار آن در زندگی از منظر سیرهٔ علوی، ۱۳۹۸ش، ص۴۹. </ref>
==عوامل بلندهمتی==
دستیابی به همت بلند، نیازمند عوامل گوناگونی است، از جمله:
#[[ایمان]] و [[توکل]] به خدا؛<ref>.[https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/1108753/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D9%85%D8%AA-%D8%A8%D عابدان،‌ «نگاهی بر اهم عوامل و شیوه‌های تقویت همت با توجه به آموزه‌های علوی»، ۱۳۹۴ش، ص۷۰.]</ref>  ایمان به نصرت الهی و توکل بر قدرت بی‌نهایت او، همت عالی و قدرت روحی شکست‌ناپذیری در مسیر رسیدن به اهداف متعالی به [[استعدادهای انسان|انسان]] می‌دهد. بلندهمتی پیامبران در توفیق هدایت جامعه بشری، شکست قدرت‌های طاغوتی و ایجاد تحولات بزرگ اجتماعی، ناشی از ایمان و توکل به خدا بوده است.
#بزرگی روح و شجاعت؛ انسان بلندهمت با بهره‌مندی از روح بزرگ و شجاعت نسبت به اهداف کوچک و مقام‌های کم‌ارزش و بی‌اهمیت راضی نمی‌شود. شجاعت، او را از پذیرش ذلت و حقارت بازمی‌دارد و باعث می‌شود که در مسیر رسیدن به اهداف والا از خطرها نهراسد.<ref>.[https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/1108753/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D9%85%D8%AA-%D8%A8%D عابدان، «نگاهی بر اهم عوامل و شیوه‌های تقویت همت با توجه به آموزه‌های علوی»، ۱۳۹۴ش، ص۶۸.]</ref>  [[شجاعت]] و بلندهمتی پیوند نزدیکی با یکدیگر دارند؛ میزان شجاعت هر فرد به اندازه همت او است.<ref>تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکلم، ۱۴۱۰ق، ص۴۱۳.</ref>
#همنشینی و دوستی با افراد بلندهمت؛ الگو گرفتن از آن‌ها و بهره‌گیری از تجربیات آنها نقش مهمی در کسب این صفت اخلاقی دارد.<ref>. سلطانیان، علوهمت: چیستی، عوامل، شاخصه‌ها و آثار در قرآن و حدیث با تأکید بر کلام امیرالمؤمین، ۱۳۹۴ش، ص۶۷.</ref>  برعکس، ارتباط و دوستی با افراد کم‌همت نیز بر شخصیت انسان تأثیر منفی می‌گذارد؛ به همین دلیل از دوستی با افراد کم‌همت نهی شده است.<ref>. تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکلم، ۱۴۱۰ق، ص۶۶۰.</ref>
#شناخت ظرفیت‌ها و سرمایه‌های درونی؛ اگر انسان درک واقعی از سرمایه‌های درونی خود داشته باشد که [[سعادت]] دنیا و آخرت او را تأمین می‌کند، درصدد استفاده و تقویت ا‌ز آنها در جهت بهروزی، [[سرنوشت]] درخشان و جلب ثروت‌های مادی و معنوی برخواهدآمد. از جملۀ این سرمایه‌ها، بلندهمتی است.<ref>.[https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/1108753/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D9%85%D8%AA-%D8%A8%D عابدان،‌ «نگاهی بر اهم عوامل و شیوه‌های تقویت همت با توجه به آموزه‌های علوی»، ۱۳۹۴ش، ص۶۳.]</ref>
#تفکر و [[تدبر]]؛ تفکر کافی و تدبر دربارۀ نتایج ارزشمند همت عالی و بررسی ضررهای پستی همت، موجب می‌شود که انسان با تمام قوا تلاش کند تا از این ویژگی اخلاقی ارزشمند، بهره‌مند شود.<ref>.[https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/1108753/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D9%85%D8%AA-%D8%A8%D عابدان،‌ «نگاهی بر اهم عوامل و شیوه‌های تقویت همت با توجه به آموزه‌های علوی»، ۱۳۹۴ش، ص۶۳.]</ref>
#[[صبر]]؛ صبر باعث می‌شود که اراده نیرومند انسان صابر، سست و همت او دچار کاستی نشود. درمقابل بی‌صبری و جزع، موجب ضعف نفس و سستی همت می‌شود.<ref>.[https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/1108753/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D9%85%D8%AA-%D8%A8%D عابدان،‌ «نگاهی بر اهم عوامل و شیوه‌های تقویت همت با توجه به آموزه‌های علوی»، ۱۳۹۴ش، ص۶۶.]</ref>  افزون براین، در مسیر رسیدن به اهداف متعالی و مقامات عالی، موانع بسیاری وجود دارد. بدون شکیبایی، [[استقامت]] و مقابله با موانع، رسیدن به این اهداف و مقامات امکان ندارد.<ref>.[http://lavayevelayat.blogfa.com/post/812 بررسی عوامل ایجادی عزم و همت و آثار آن»، وب‌سایت لوای ولایت.]</ref>
#فعالیت مضاعف و برنامه‌ریزی‌های اصولی؛ در مسیر اهداف بلند، گردنه‌های دشواری وجود دارد که تنها با برنامه‌ریزی‌های سنجیده و اصولی و کار مضاعف تحقق می‌یابد.<ref>. طاهری، «بهروزی و کامیابی در سایه همت مضاعف و کار مضاعف»، ۱۳۸۹ش، ص۴۵.</ref>

==آثار همت عالی== 
در سخنان پیشوایان دینی[[، بلند همتی]] به بیان‌های متعددی تمجید شده است. از جمله هیچ شرفی همانند بلند همتی نیست<ref>. مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج ۷۵، ص۱۶۵.</ref>  و بهترین همت‌ها، بلندترین آنها است.<ref>. لیثی واسطی، عیون الحکم و المواعظ، ۱۳۷۶ش، ص۲۳۷.</ref>  دلیل این [[تمجید]]، آثار و نتایج فردی و اجتماعی بلند همتی است که کارشناسان برای آن برشمرده‌اند.
===الف) آثار فردی=== 
*مطیع خداوند بودن؛ والاترین درجه و کمال نهایی انسان ناشی از اطاعت و [[عبودیت]] خدا است،<ref>.الهیاری، بلندهمتی؛ نشانه‌ها و آثار آن در زندگی از منظر سیرهٔ علوی، ۱۳۹۸ش، ص۴۷.</ref>  به‌گفتۀ امیرالمؤمنین فرد بلند همت در تلاش برای اطاعت از خداوند و شخص پلید درصدد نافرمانی از او است.<ref>. تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکلم، ۱۴۱۰ق، ص۴۰. </ref>
*خشنودی خداوند؛ رضایت خداوند متعال در کارهایی است که نشانگر همت عالی شخص است. به‌فرمودۀ [[حضرت محمد|پیامبر اکرم]] خداوند متعال از کارهای بزرگ و امور عالی خشنود می‌شود و کارهای پست و حقیر را دوست ندارد.<ref>. مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۷۲، ص۱۳۷.</ref>
*تلاش مستمر‌؛ [[همت]]، قوۀ محرکۀ انسان است. به هر میزانی همت عالی‌تر باشد، کوشش مستمر و فعالیت پی‌گیر انسان بیشتر می‌شود. <ref>. [https://ensani.ir/fa/article/334955/%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D8%B1- رحیمی دهسوری، «موانع و راهکارهای ارتقای فرهنگ کار و همت عالی در جامعه اسلامی»، ۱۳۹۳ش، ص۵۲.]</ref> به‌فرمودۀ [[امام علی]]  کسی که دارای همت بزرگ باشد، تلاش او نیز بیشتر خواهد بود.<ref>. تمیمی آمدی،  غررالحکم و دررالکلم، ۱۴۱۰ق، ص۵۸۳.</ref>  با تن پروری و راحت طلبی نمی‌توان به این اهداف دست یافت.<ref>. [https://www.magiran.com/article/2170275 خانی، «همت‌عالی، پرهیز از تنبلی و کسالت»، وب‌سایت روزنامهٔ رسالت.]</ref>
*رسیدن به مقام عالی؛ بلندهمتی نردبان موفقیت انسان در رسیدن به مقامات و مراتب عالی است. همت برای انسان مانند بال برای پرنده است؛ هرچه همت بالاتر باشد، انسان به درجات برتری می‌رسد همان‌گونه که امام علی نیز بر این امر اشاره کرده‌است.<ref>. لیثی واسطی، عیون الحکم و المواعظ، ۱۳۷۶ش، ص۴۶۲. </ref>  نمونه‌هایی از این اصل را در موفقیت دانشمندان برجسته، ستاره‌های ورزشی و به‌ویژه ورزشکاران معلول می‌بینیم که با همت بلند و پشتکار به قهرمانان علمی و ورزشی تبدیل شده‌اند. خداوند برای انسان بالاترین مرتبه، یعنی مقام [[خلیفه‌اللهی]] را در نظر گرفته است<ref>. سورهٔ بقره، آیهٔ ۳۰.</ref>  که با همت عالی و تلاش می‌توان به آن دست یافت.  در آیات قرآن کریم نیز تأکید شده است که دستیابی به موفقیت در گروی سعی و تلاش انسان است.  این آموزه در [[شعر فارسی|شعر]] و ادب فارسی، این گونه بازنمایی شده است:<ref>[https://rasekhoon.net/sms/show/538379 «.همت بلند دار که مردان روزگار»، وب‌سایت راسخون.]</ref>
{{شعر جدید
        | متن =
        همت بلنددار که مردان روزگار\\ از همت بلند به جایی رسیده‌اند
        }}
*عظمت و بزرگی؛ [[امام علی]] در موارد متعددی تأکید کرده است که بلند همتی در انظار عمومی به صاحبش عظمت و بزرگی می‌بخشد. از جمله هر کسی از نردبان همت بلند بالا رود، جهانیان او را به دیده تعظیم بنگرند.<ref>. تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکلم، ۱۴۱۰ق، ص۶۲۱.</ref>  هیچ چیز مانند همت بلند انسان را بزرگ نکرد و هیچ چیز مانند شهوت انسان را پست نکرد.<ref>. تمیمی آمدی، تصنیف غررالحکم و درالکم، ۱۳۶۶ش، ص۳۰۵.</ref>  در سخن دیگر بزرگواری و آقایی را نتیجه داشتن همت بلند دانسته‎ است.<ref>. لیثی واسطی، عیون الحکم و المواعظ، ۱۳۷۶ش، ص۲۸.</ref>
*[[کرامت نفس]]؛ صاحب علو همت برای خود ارزش و شخصیت قائل است به همین دلیل از نفس کریم و شریف بهره‌مند است.<ref>.الهیاری، بلندهمتی؛ نشانه‌ها و آثار آن در زندگی از منظر سیرهٔ علوی، ۱۳۹۸ش، ص۴۱. </ref>  به هیچ وجه حاضر نیست که صدمه‌ای به آن وارد شود. به‌گفتۀ [[امیرالمؤمی]]<nowiki/>ن، نتیجۀ علو همت، کرامت و بزرگواری نفس است<ref>. تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکلم، ۱۴۱۰ق، ص۷۹.</ref>  و برعکس پستی همت، موجب تباهی [[فضیلت]] و کمال نفس می‌شود.<ref>تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکلم، ۱۴۱۰ق، ص۵۹۲. </ref>
*کردار زیبا و حسن خلق؛ هنگامی که همت انسان عالی شد، به تبع آن رفتارهای او نیز زیبا و نیکو می‌شود.<ref>. [https://ensani.ir/fa/article/334955/%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D8%B1- رحیمی دهسوری، «موانع و راهکارهای ارتقای فرهنگ کار و همت عالی در جامعه اسلامی»، ۱۳۹۳ش، ص۵۷.]</ref>  به فرمودۀ امام علی، کردار زیبا، گویای علو همت است<ref>. تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکلم، ۱۴۱۰ق، ص۷۵.</ref>  و بهترین خوی‌‎ها ناشی از برترى همّت‎ها است.<ref>. لیثی واسطی، عیون الحکم و المواعظ، ۱۳۷۶ش، ص۱۱۸. </ref>  در سخنان پیشوایان دینی رفتارهای [[زیبایی]] چون بخشش، احسان،<ref>. تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکلم، ۱۴۱۰ق، ص۶۷۳. </ref>  رعایت حق و حرمت‌ها،<ref>. تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکلم، ۱۴۱۰ق، ص۲۱۳.</ref>  و قناعت،<ref>. تمیمی آمدی، تصنیف غررالحکم و درالکم، ۱۳۶۶ش، ص۲۹۱.</ref>  ناشی از بلندهمتی معرفی شده است.
*زیاد شدن [[غیرت در روایات اهل بیت|غیرت]] و تنفر از زشتی‌ها؛ انسان‌های عالی‌همت، شخصیت خود را بالاتر از آن می‌بیند که خود را به اعمال زشت و گناهان آلوده کنند.<ref>.الهیاری، بلندهمتی؛ نشانه‌ها و آثار آن در زندگی از منظر سیرهٔ علوی، ۱۳۹۸ش، ص۵۴.</ref>  افزون براین، کردار زشت، نقطۀ مقابل مسیر بلندهمتان است و آنان را از نائل‌شدن به مقامات عالی باز می‌دارد. به‌گفتۀ امام علی، به هر میزانی که همت انسان بلند باشد، دوری او از اعمال زشت بیشتر خواهد بود.<ref>. لیثی واسطی، عیون الحکم و المواعظ، ۱۳۷۶ش، ص۳۲۷.</ref>
*طمع نداشتن؛ فرد بلندهمت به عزتی دست می‌یابد که به دیگران چشم طمع نمی‌دوزد و با تلاش و ارادۀ خود به هدف می‌رسد.<ref>. مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۷۵، ص۱۶۴.</ref>

===ب) آثار اجتماعی===
#حل مشکلات اجتماعی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی؛ هر مشکل اجتماعی با همت مضاعف، کار مستمر و [[برنامه‌ریزی]] اصولی، قابل رفع است. خداوند این توانایی را به انسان‌ها داده است که با همت بلند از عهدۀ هر کاری برآیند.<ref>. نراقی، معراج السعاده، ۱۳۷۸، ص ۲۱۱.</ref>
#پیشرفت و جبران عقب‌ماندگی؛ پیشرفت بسیاری از کشورها نتیجۀ همت بلند اجتماعی است. اختراعات، نوآوری‌ها و [[اکتشافات]] بزرگ که نقش اساسی در توسعۀ کشورها ایفا می‌کنند، حاصل همت بلند مخترعان و دانشمندان است.<ref>. [https://www.irna.ir/news/7144401/%D9%87%D9%85%D8%AA-%D9%85%D8%B6%D8%A7%D8%B9%D9%81-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B6%D8%A7%D8%B9%D9%81-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8% «همت مضاعف و کار مضاعف، مسیر درخشان برای توسعه و پیشرفت کشور»، وب‌سایت خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران.]</ref>  از سوی دیگر، عقب‌ماندگی یک ملت به‌عنوان درد و بیماری بزرگ، با ارادۀ قوی و تلاش مستمر قابل درمان است.<ref>. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/552784/%D9%87%D9%85%D8%AA-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B6%D8%A7%D8%B9%D9%81-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%82%D8%A8-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8% «همت و کار مضاعف عاملی برای جبران عقب ماندگی»، ۱۳۸۹ش، ص۴.]</ref>  همچنین، همت بلند و [[پشتکار]] می‌تواند کمبود هوش و استعداد را جبران کرده و مسیر [[موفقیت]] را هموار سازد.<ref>. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/552784/%D9%87%D9%85%D8%AA-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B6%D8%A7%D8%B9%D9%81-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%82%D8%A8-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8% «همت و کار مضاعف عاملی برای جبران عقب‌ماندگی»‌، ۱۳۸۹، ص۶ -۷.]</ref>
#شکست قدرت‌های سلطه‌جو؛ برخورداری از بلندهمتی و [[ارادۀ قوی]]، سبب می‌شود که اجتماع در برابر هرگونه سلطه‌جویی نظامی، اقتصادی و سیاسی مقاومت کرده و برای رهایی از هرگونه محدودیت ایجاد شده توسط آنها تلاش کند.
#الگو قرار گرفتن؛ در هر جامعه‌ای مردم، ستارگان و قهرمانان میدان‌های مختلف را که از طریق بلندهمتی به اهداف متعالی دست یافته‌اند، در سبک [[زندگی]] و کسب موفقیت الگو قرار می‌دهند. انسان‌های بلندهمت در معرفی سبک زندگی سالم و وادار کردن مردم به اتخاذ شیوه صحیح زندگی و نیز نهادینه‌کردن فرهنگ بلندهمتی، نقش دارند و از این طریق موجب تحولات مثبت و همبستگی اجتماعی می‌شوند.<ref>.[https://www.mehrnews.com/news/4362955/%D9%82%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C «قهرمان و الگوی در زندگی اجتماعی»، وب‌سایت خبرگزاری مهر ایران.]</ref>

==ضرورت شناخت اهداف متعالی==
[[پرونده:بلندهمتی (2).jpg|جایگزین=کتابخانه دانشگاه تبریز|بندانگشتی|دانشجویان درحال علم آموزی؛ کتابخانه دانشگاه تبریز]]
بسیاری از افراد اگرچه دارای بلندهمتی هستند، اما در تشخیص اهداف متعالی دچار اشتباه می‌شوند. برخی همت خود را به امور دنیوی مانند جمع‌آوری ثروت و کسب مقامات سیاسی معطوف می‌کنند، در حالی که گروهی دیگر دنیا را به‌کلی نادیده گرفته و فقط برای سعادت اخروی تلاش می‌کنند. [[پیامبر اسلام]] همت مؤمن را از دیگر افراد بزرگ‌تر و کامل‌تر می‌دانست، زیرا او هم برای دنیا و هم برای آخرت خود تلاش می‌کند.<ref>. پاینده، نهج‌الفصاحه، ۱۳۸۲ش، ص۲۲۱.</ref>  قرآن کریم نیز با اشاره به این موضوع، صاحب همت کامل را کسی می‌داند که به هر دو جنبۀ دنیوی و اخروی اهمیت می‌دهد.<ref>. سورهٔ بقره، آیه‌های ۲۰۰- ۲۰۲. </ref>  امامان [[شیعه]] نیز توصیه کرده‌اند که انسان باید همت خود را در امور مفید و ضروری به کار گیرد،<ref>. تمیمی آمدی، تصنیف غررالحکم و درالکم، ۱۳۶۶ش، ص۴۷۷.</ref>  مانند انجام عبادات، تهذیب نفس، تأمین معاش، رعایت [[اخلاق]]، خدمت به مردم، حل مشکلات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جامعه، و کسب علم. به‌ویژه تأکید شده است که همت بلند باید در راه علم‌آموزی صرف شود، زیرا هرچه همت دانشجویان عالی‌تر باشد، به مراتب بالاتری از علم دست خواهند یافت.<ref>. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/552788/%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%AA-%D9%85%D8%B6%D8%A7%D8%B9%D9%81-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9 طاهری، «بهروزی و کامیابی در سایهٔ همت مضاعف و کار مضاعف»، ۱۳۸۹ش، ص ۵۳ - ۵۲.]</ref> 
==موانع بلندهمتی==
#تنبلی؛ [[تنبلی]] و راحت طلبی از موانع اصلی بلندهمتی است. هیچ فرد و جامعه‌ای تنبل به اهداف متعالی خود نائل نمی‌شوند.<ref>. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/929727/%D9%87%D9%85%D8%AA-%D9%85%D8%B6%D8%A7%D8%B9%D9%81-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B6%D8%A7%D8%B9%D9%81-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D9%87%D9%86-%D9% شاکرنژاد،«همت مضاعف، کار مضاعف در آیینهٔ ادبیات کهن فارسی» ۱۳۸۹ش، ص۶۴.] </ref>
#عدم تدبیر و آگاهی ناکافی؛ [[امام صادق]] فرموده است سه چیز انسان از دستیابی به مقامات عالی و اهداف بلند باز می‌دارد: کوتاهی همت، کم بودن چاره‌اندیشی و ضعف آگاهی.<ref>. ری‌شهری، میزان‌الحکمه، ۱۳۷۵، ج ۱۴، ص۶۶۸۲.</ref>
#کار امروز را به فردا انداختن؛ زمان بسیار ارزشمند است باید از آن استفاده کرد. اگر برای انجام کار امروز و فردا شود، ممکن است هرگز توفیق فرصت برای شروع آن به‌دست نیاید یا پس از تباه کردن [[فرصت‌های طلایی]] به انجام آن همت گماشته شود.<ref>. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/552788/%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%AA-%D9%85%D8%B6%D8%A7%D8%B9%D9%81-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9 طاهری، «بهروزی و کامیابی در سایهٔ همت مضاعف و کار مضاعف»، ۱۳۸۹، ص ۵۶.] </ref>
#اعتقاد به بخت و اقبال؛ برای رسیدن به [[اهداف]] متعالی، به انتظار بخت و اقبال موهوم نشستن و دست از تلاش کشیدن، عامل اصلی بدبختی انسان است. بخت و اقبال واقعی همان سعی و کار مضاعف است.<ref>. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/552788/%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%AA-%D9%85%D8%B6%D8%A7%D8%B9%D9%81-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9 طاهری، «بهروزی و کامیابی در سایهٔ همت مضاعف و کار مضاعف»، ۱۳۸۹ش، ص ۵۸.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
*- الهیاری، الناز، بلندهمتی؛ نشانه‌ها و آثار آن در زندگی از منظر سیرۀ علوی، پایان‌نامۀ دورۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)،  ۱۳۹۸ش.
*- «بررسی عوامل ایجادی عزم و همت و آثار آن»، وب‌سایت لوای ولایت، تاریخ درج مطلب بیستم مهر ۱۳۹۱ش.
*پاینده، ابوالقاسم، نهج‌الفصاحه، تهران، دنیای دانش، چاپ چهارم، ۱۳۸۲ش.
*- تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد، تمیمی آمدی، تصنیف غررالحکم و درالکم، قم، دفتر تبلیغات، چاپ اول، ۱۳۶۶ش.
*- تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد، غررالحکم و دررالکلم، قم، دارالکتاب الاسلامی، چاپ دوم، ۱۴۱۰ق.
*- حکیمی، محمدرضا، الحیاة، ترجمۀ احمد آرام، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ اول، ۱۳۸۰ش.
*- خانی، علی، ‌‌«همت‌عالی، پرهیز از تنبلی و کسالت»، وب‌سایت روزنامۀ رسالت، تاریخ درج مطلب:‌ ‌۱۵ بهمن ۱۳۹۶ش.
*- دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، تهران، دانشگاه تهران، چاپ دوم، ۱۳۹۰ش.
*- محمدی ری‌شهری، محمد، میزان‌الحکمه، قم، دارالحدیث، چاپ دوم، ۱۳۷۵ش.
*- سلطانیان، عباسعلی، علوهمت: چیستی، عوامل، شاخصه‌ها و آثار در قرآن و حدیث با تأکید بر کلام امیرالمؤمین، پایان‌نامۀ دورۀ کارشناسی ارشد، قم، دانشگاه قرآن و حدیث، ۱۳۹۴ش.
*- شاکرنژاد، احمد،«همت مضاعف، کار مضاعف در آیینۀ ادبیات کهن فارسی»، مجلۀ پیام، شمارۀ ۱۰۲، پاییز ۱۳۸۹.
*- طاهری، سید محمود، «بهروزی و کامیابی در سایه همت مضاعف و کار مضاعف»، مجلۀ مبلغان، شمارۀ ۱۲۸، اردیبهشت و خرداد ۱۳۸۹ش.
*- عابدیان، زهره، «نگاهی بر اهم عوامل و شیوه‌های تقویت همت با توجه به آموزه‌های علوی» مجلۀ معارف قرآن و عترت، سال اول شمارۀ ۱، پاییز ۱۳۹۴ش.
*- «قهرمان و الگو در زندگی اجتماعی»، وب‌سایت خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۹ مرداد ۱۳۷۹.
*- لیثی واسطی، علی بن محمد، عیون الحکم و المواعظ، قم دارالحدیث، چاپ اول، ۱۳۷۶ش.
*- مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ دوم ۱۴۰۳ق.
*نراقی، ملااحمد، معراج السعاده، قم، انتشارات هجرت، چاپ ششم، ۱۳۷۸.
*-«همت بلنددار که مردان روزگار» وب‌سایت مرجع و مدخل شعر فارسی‌، تاریخ درج مطلب: 6 بهمن 1389.
*-«همت مضاعف و کار مضاعف، مسیر درخشان برای توسعه و پیشرفت کشور»، وب‌سایت خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: ‌۱۸ فرودین ۱۳۸۹.ش