نمایش مبدأ برای خون‌شریکی

[[پرونده:خون شریکی۱.png|جایگزین=تصویر از رزمندگان افغانستانی و ایرانی در دوران دفاع مقدس |بندانگشتی|تصویر از رزمندگان افغانستانی و ایرانی در دوران دفاع مقدس ]]
<big>'''خون‌شریکی'''</big>؛‌ هم‌خونی، فداکاری و جانبازی مشترک.

مفهوم «خون‌شریکی» نمادی از پیوند عمیق تاریخی، فرهنگی و دینی میان دو ملت ایران و افغانستان است؛ پیوندی که ریشه در مشترکات زبانی، تمدنی و ایمانی دارد و در میدان‌های فداکاری و شهادت به اوج خود رسیده است. این اصطلاح که نخستین‌بار توسط محمدسرور رجایی در معرفی شهید احمدرضا سعیدی به کار رفت، نشان‌دهندۀ هم‌سرنوشتی دو ملت در دفاع از ارزش‌های اسلامی و انسانی است. شهدا، برجسته‌ترین نمود این هم‌خونی تاریخی‌اند؛ چه آنان که در جهاد افغانستان جنگیدند و چه مهاجران افغانستانی که در دفاع مقدس ایران به شهادت رسیدند. امروزه در کنار خون‌شریکی، «قلم‌شریکی» نیز به‌عنوان پیوندی فرهنگی و تمدنی میان نخبگان دو کشور مطرح است. تداوم این همبستگی نیازمند گفتمان نخبگانی، تعاملات فرهنگی و همکاری رسانه‌ای است و در چشم‌اندازی وسیع‌تر، خون‌شریکی می‌تواند به الگویی از هم‌پیوندی میان ملت‌های ستمدیده و مقاومت‌گر جهان تبدیل شود.

==تاریخچه خون شریکی==
[[پرونده:خون شریکی.jpg|جایگزین=محمدسرور رجایی نویسنده و شاعر افغانستانی مبدع لفظ خون‌شریکی|بندانگشتی|محمدسرور رجایی نویسنده و شاعر افغانستانی مبدع لفظ خون‌شریکی]]
واژۀ «خون‌شریکی» توسط محمدسَرور رجایی به فضای افکار عمومی فرهیختگان ایرانی و افغانستانی، وارد<ref>رجایی، خون‌شریکی، ۱۴۰۰ش، ص۱۲.</ref> و برای اولین‌بار در رونمایی فیلم مستند «مأموریت خدا» دربارۀ شهید احمدرضا سعیدی، بر ذهن و زبان او جاری شد.<ref>رجایی، خون‌شریکی، ۱۴۰۰ش، ص۵۷.</ref>

==مفهوم‌شناسی خون شریکی==
خون‌شریکی در لغت، همان هم‌خونی است؛<ref>[https://tn.ai/2503722 «خون‌هایی که تبدیل به جوهر قلم می‌شوند؛ سال‌هاست که نام افغانستان مترادف با جنگ و خون شده است»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> اما در اصطلاح، عالی‌ترین نوع ارتباط میان ملت‌ها بوده و کلمۀ «خون» نشان می‌دهد، پیوند در جایی اتفاق افتاده که جدایی، ممکن نیست.<ref>[https://snn.ir/004CNb «خون‌شریکی؛ روایت دیپلماسی انسانی از یک دیده‌بان»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>

==مبانی خون‌شریکی==
تاریخ و فرهنگ،<ref>رجایی، خون‌شریکی، ۱۴۰۰ش، ص۵۷.</ref>  تمدن و مفاخر،<ref>[http://fdn.ir/42642 «مزار نسیم افغانی، میعادگاه برادری»، وب‌سایت روزنامه فرهیختگان.]</ref>  ارزش‌های دینی، فرهنگی و اجتماعی مشترک،<ref>رجایی، خون‌شریکی، ۱۴۰۰ش، ص۷۷.</ref>  [[اسلام]] و [[قرآن]]،<ref>رجایی، خون‌شریکی، ۱۴۰۰ش، ص۲۳.</ref>  تعلق به امت اسلامی،<ref>رجایی، خون‌شریکی، ۱۴۰۰ش، ص۴۱.</ref>  همدلی و هم‌زبانی<ref>رجایی، خون‌شریکی، ۱۴۰۰ش، ص۵۱.</ref>  و عشق به [[امام خمینی]] و [[انقلاب اسلامی]]<ref>[https://tn.ai/1321318 «گلزار شهدا ملک شخصی نیست که با شهدای مدافع حرم بدرفتاری شود»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>  از مهم‌ترین مبانی خون‌شریکی ملت‌های افغانستان و ایران به شمار می‌روند.

==شهدا، نماد خون‌شریکی==
[[پرونده:خون شریکی۲.jpg|جایگزین=غلام‌حسین دادی از شهدای ایرانی جهاد افغانستان|بندانگشتی|غلام‌حسین دادی از شهدای ایرانی جهاد افغانستان]]
شهدا، مهم‌ترین نماد خون‌شریکی ایران و افغانستان هستند.<ref>رجایی، خون‌شریکی، ۱۴۰۰ش، ص۲۲.</ref>  شهیدان، دو ملت بزرگ ایران و افغانستان را از تاریخ و فرهنگ مشترک عبور داده و به خون‌شریکی رسانده‌اند.<ref>رجایی، خون‌شریکی، ۱۴۰۰ش، ص۵۷.</ref>  دفاع مقدس مردم ایران و جهاد اسلامی مردم افغانستان، بارزترین عرصۀ خون‌شریکی این دو ملت به شمار می‌آیند.<ref>[https://www.mehrnews.com/xMMbB «افغانستانی‌ها در دوران دفاع مقدس هم‌خون و برادر ایرانی‌ها بودند»، خبرگزاری مهر.]</ref> به اعتبار همین خون‌شریکی، رزمندگان بسیاری برای دفاع از باورهای دینی مشترک خود، در کشورهایی غیر از کشور خود حضور یافته و شماری از آنها نیز به [[شهادت]] رسیدند.<ref>[http://fdn.ir/42642 «مزار نسیم افغانی، میعادگاه برادری»، وب سایت روزنامه فرهیختگان.]</ref>  

در تجاوز شوروی، ایرانیان بسیاری برای دفاع از مردم افغانستان به جبهه‌های جهاد افغانستان رفتند و بالعکس، افغانستانی‌های بسیاری هم در هشت سال دفاع مقدس در ایران حضور یافتند.<ref>[https://tn.ai/1321318 «گلزار شهدا ملک شخصی نیست که با شهدای مدافع حرم بدرفتاری شود»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>  با توجه به حضور فراوان مهاجران افغانستانی در ایران، پژوهش‌های میدانی از شهادت بیش از سه هزار نفر از آنها حکایت دارد.<ref>رجایی، «از دشت لیلی تا جزیره مجنون»، ۱۴۰۰ش، ص۲۶.</ref>  

از جملۀ آنها [[رجبعلی غلامی]] اعزامی از «بجستان» استان [[خراسان رضوی]] است که در عملیات والفجر۹ به [[شهادت]] رسید.<ref>رجایی، خون‌شریکی، ۱۴۰۰ش، ص۲۲.</ref> محمدناصر ناصری،<ref>رجایی، خون‌شریکی، ۱۴۰۰ش، ص۵۶.</ref>  احمدرضا سعیدی، غلام‌حسین دادی، احسان پارسی و ابوالفضل کربلایی پوریزدی نیز از جملۀ شهدای ایرانی هستند که در مناطق مختلف افغانستان به شهادت رسیدند.<ref>رجایی، «از دشت لیلی تا جزیره مجنون»، ۱۴۰۰ش، ص۲۲.</ref>

==صورت دیگر خون‌شریکی==
در کنار «خون‌شریکی»، «قلم‌شریکی» نیز از اشتراکات جدید دو ملت ایران و افغانستان است. در حقیقت، خون و قلم، دو بال تمدن‌سازی هستند که زمینۀ رشد و تعالی دو ملت را فراهم می‌کنند.<ref>[https://www.mojnews.com/fa/tiny/news-389691 «خون‌شریکی و قلم‌شریکی دو بال تمدن ساز هستند»، خبرگزاری موج.]</ref>

==راهکارهای تقویت و تداوم خون‌شریکی==
تقویت شناخت، راه‌اندازی گفتمان نخبگانی و تقویت تعاملات فرهنگی میان دو کشور اسلامی افغانستان و ایران،<ref>رجایی، «خون‌شریکی»، ۱۴۰۰ش، ص۲۳۵.</ref> از مهم‌ترین راه‌های تقویت و تداوم خون‌شریکی دو ملت به شمار می‌آِید و رسانه‌ها و فرهنگیان نیک‌اندیش دو ملت<ref>رجایی، «خون‌شریکی»، ۱۴۰۰ش، ص۲۳۵.</ref> نقشی مهم در این زمینه به عهده دارند.

==خون‌شریکی بین کشورهای ستمدیده==
آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، سه ویژگی نظم نوین جهانی را بیان کردند؛ یکی از این ویژگی‌ها، گسترش ایدئولوژی مقاومت و توسعه میدان‌های آن است.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/14010815000601/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%AE%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%86%D8%B8%D9%85-%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA «تحلیل «المیادین» از سخنان رهبر معظم انقلاب؛ نظم نوین جهانی براساس قدرت ایران و متحدانش پی‌ریزی خواهد شد»، خبرگزاری فارس]</ref> با توجه به این مطلب، می‌توان خون‌شریکی را در افقی گسترده‌تر از رابطۀ ایران و افغانستان و بین کشورهای اسلامی ملاحظه کرد بلکه می‌توان آن را در سطحی وسیعتر بین کشورهای مستضعف و ستمدیده جهان مطرح کرد.

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
{{آغاز منابع}}
*«افغانستانی‌ها در دوران دفاع مقدس هم‌خون و برادر ایرانی‌ها بودند»، ‌خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۵ آبان ۱۳۹۷ش.
*«خون‌شریکی؛ روایت دیپلماسی انسانی از یک دیده‌بان»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۱۸ اسفند ۱۴۰۰ش.
*«خون‌شریکی و قلم‌شریکی دو بال تمدن ساز هستند»، خبرگزاری موج، تاریخ درج مطلب: ۱۴ مرداد ۱۴۰۰ش.
*«خون‌هایی که تبدیل به جوهر قلم می‌شوند؛ سال‌هاست که نام افغانستان مترادف با جنگ و خون شده است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۵ ارديبهشت ۱۴۰۰ش.
*رجایی، محمدسَرور، «از دشت لیلی تا جزیرۀ مجنون»، خاطرات رزمندگان افغانستانی دفاع مقدس، تهران، راه یار، چ۳، ۱۴۰۰ش.
*رجایی، محمدسَرور، خون‌شریکی، یادداشت‌های مطبوعاتی محمدسَرور رجایی، به‌کوشش پژمان عرب، تهران، راه یار، چ۳، ۱۴۰۰ش.
*«گلزار شهدا ملک شخصی نیست که با شهدای مدافع حرم بدرفتاری شود»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۳۹۵ش.
*«مزار نسیم افغانی، میعادگاه برادری»، وب‌سایت روزنامه فرهیختگان، تاریخ درج مطلب: ۱۰ مرداد ۱۳۹۹ش.
{{پایان منابع}}