نمایش مبدأ برای زن در اندیشه ارسطو

'''{{درشت|زن در اندیشه ارسطو}}'''؛ زن و جایگاه خانوادگی و اجتماعی او از دیدگاه ارسطو.

ارسطو در سال ۳۷۴ پیش از میلاد مسیح در شهر استاگیرا به دنیا آمد. تاریخ‌نویسان جوانی او را همراه با بی‌نظمی، هوس‌گرایی و ولخرجی گزارش داده‌اند. وی هشت یا بیست سال از افلاطون بهره گرفته و افلاطون از او با عنوان «عقل مجسم» یاد کرده است. گفتنی است او را مدون دانش منطق دانسته‌اند. ارغنون، مابعدالطبیعه، سیاست و بوطیقا از جمله آثار مهم او است. وی در سال ۳۲۲ قبل از میلاد درگذشت.<ref>دورانت، تاریخ فلسفه، 1396ش، ص48-90.</ref>

== نگاه سلسله‌مراتبی به خلقت انسان ==
ارسطو معتقد است در عالم طبیعت و نیز در عالم هنر، همیشه پست‌ترین‌ها برای خدمت به برترین‌ها مقدر شده‌اند. از این منظر نژاد انسان‌ها نیز دارای سلسله‌مراتب است که لازمهٔ خوشبختی، بهره‌مندی از دیگران و زیر پا گذاشتن آنها است.<ref>آکین، زن از دیدگاه فلسفهٔ سیاسی غرب، 1383ش، ص114.</ref> بنابراین او زنان، بردگان و کارگران را ابزارهای کمکی انسان‌های برتر می‌داند تا بدین‌وسیله آن‌ها به بالاترین حد خوشبختی خود دست یابند.<ref>ارسطو، سیاست، 1381ش، ص37.</ref>

== نگاه به زن ==
ارسطو برای [[زن|زنان]] جایگاهی فروتر از مردان قائل است و اینان را دارای مکانت درجهٔ دوم قلمداد می‌کند.<ref>تریگ، انسان از دیدگاه ده متفکر، 1382ش، ص61.</ref>او بر این باور است که زن چیزی نیست مگر مرد ناکام و خطای طبیعت<ref>بنوات، زنان از دید مردان، 1377ش، ص8.</ref>و آنجا که طبیعت از آفرینش مرد ناتوان است، زن می‌آفریند.<ref>عظیم‌زاده اردبیلی و ذبیحی بیگدلی، مبانی حقوق خانواده در اسلام و غرب، 1396ش، ص35.</ref> در طبقه‌بندی او، مردان در رأس هرم<ref>بنوات، زنان از دید مردان، 1377ش، ص45.</ref> و زنان به دلیل نقص در آفرینش، در قاعدهٔ هرم و هم‌ردیف با بردگان، کودکان، حیوانات و کالاها قرار دارند.<ref>عظیم‌زاده اردبیلی و ذبیحی بیگدلی، مبانی حقوق خانواده در اسلام و غرب، 1396ش، ص35.</ref> او زن را پست، ناقص، بدون قابلیت و دارای نقش انفعالی می‌داند و بالعکس مرد را همواره فردی مؤثر و فاعل قلمداد می‌کند.<ref>عظیم‌زاده اردبیلی و ذبیحی بیگدلی، مبانی حقوق خانواده در اسلام و غرب، 1396ش، ص36.</ref>

== تأکید بر تفاوت‌های زن و مرد ==
ارسطو برخلاف افلاطون بر نقش‌های سنتی تأکید داشت و برای زنان وظایف و نقش‌هایی را در خانه قائل بود. همچنین او مردان را فرمانروا و زنان را فرمان‌بردار می‌دانست.<ref>Nicholas D,smith, Plato and Aristotle on the Nature of Women, 1983, pp 467-478https://fdocuments.net/document/plato-and-aristotle-on-the-nature-of-women.html?page=2</ref> بر این اساس زنان و مردان از حیث استعداد، وظایف، حقوق و فضائل اخلاقی متفاوت هستند.<ref>آکین، زن از دیدگاه فلسفهٔ سیاسی غرب، 1383ش، ص107-139.</ref> شجاعت مرد در فرمانروایی و دلیری زن، در فرمان‌برداری است.<ref>ارسطو، سیاست، 1381ش، ص37.</ref> به‌عقیدهٔ او خانه‌داری و تولیدمثل وظیفه‌ای است که طبیعت بر عهدهٔ زن گذاشته و مضحک است که زنی به‌عنوان همسر همان انتظار و رفتاری را از شوهر خود داشته باشد که شوهر از او دارد.<ref>ارسطو، سیاست، 1381ش، ص108-128.</ref>

== خانواده ==
از دیدگاه ارسطو خانواده نهادی ضروری است و نقش خانواده در تعلیم و تربیت افراد بسیار پررنگ است.<ref>تریگ، انسان از دیدگاه ده متفکر، 1382ش، ص 70-71.</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
* ارسطو، سیاست، ترجمهٔ حمید عنایت، تهران، علمی فرهنگی، ۱۳۸۱ش.
* بنوات، گری، زنان از دید مردان، ترجمهٔ محمدجعفر پاینده، تهران، جامی، ۱۳۷۷ش.
* تریگ، راجر، انسان از دیدگاه ده متفکر، ترجمهٔ رضا بخشایش، تهران، پژوهشکدهٔ تعلیم و تربیت، ۱۳۸۲ش.
* دورانت، ویل، تاریخ فلسفه، ترجمهٔ عباس زریاب خوئی، تهران، علمی و فرهنگی، ۱۳۹۶ش.
* عظیم‌زاده اردبیلی، فائزه و ذبیحی بیگدلی، عاطفه، مبانی حقوق خانواده در اسلام و غرب، تهران، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، ۱۳۹۶ش.
* آکین، سوزان مولیر، زن از دیدگاه فلسفهٔ سیاسی غرب، ترجمهٔ ن. نوری‌زاده، تهران، قصیده‌سرا و انتشارات روشنگران و مطالعات زنان، ۱۳۸۳ش.
{{آغاز چپ‌چین}}
* Nicholas D,smith, Plato and Aristotle on the Nature of Women, Journal of the History of Philosophy; Berkeley, Calif. Vol. 21, Iss. 4, Oct 1, 1983, pp 467-478.
{{پایان چپ‌چین}}