نمایش مبدأ برای میکرونیدلینگ صورت

[[پرونده:میکرونیدلینگ1.jpg|بندانگشتی|308x308px|میکرونیدلینگ روی صورت]]
'''<big>میکرونیدلینگ صورت</big>'''؛ روشی برای بهبود موقت بافت پوست و جوان‌سازی آن.

نوعی عمل زیبایی کم‌تهاجم که با ایجاد سوراخ‌های ریز در سطح پوست موجب کلاژن‌سازی، لایه‌برداری و بهبود بافت پوست می‌شود. میکرونیدلینگ در صورت اجرای نادرست، عوارض خطرناکی در پی دارد.

==مفهوم‌شناسی==
[[میکرونیدلینگ صورت]] (Facial microneedling)، روشی است که در آن به‌وسیلۀ دستگاهی که حاوی سوزن‌های کوچک است، روی پوست سوراخ‌های ریز ایجاد می‌شود. ایجاد ضربه در سطح پوست، موجب تحریک و افزایش پروتئین‌های سطح پوست و بازسازی و جوانی پوست می‌شود.<ref>[https://www.darmankade.com/blog/microneedling/ شرف‌عاشوری،«میکرونیدلینگ چیست؟ کاربرد و عوارض آن»، وب‌سایت درمانکده.]</ref> 
==تاریخچه==
بازسازی و جوان‌سازی پوست صورت به دوران مصر باستان و استفادۀ آنان از ماسک‌های خراش‌دهندۀ حاوی پودر مرمر برمی‌گردد.<ref>[https://dtahavol.com/what-is-microneedling/ محمدی، «میکرونیدلینگ چیست؟»، وب‌سایت دنیای تحول.]</ref>  طبییان چین باستان صد سال قبل از میلاد، لک‌ها و ناملایمات پوستی را ناشی از عملکرد نادرست اندام‌های داخلی بدن می‌دانستند و به‌منظور درمان از روش طب سوزنی استفاده می‌کردند. میکرونیدلینگ در اوایل دهۀ 1990م برای مصارف زیبایی ابداع شده و مورد توجه قرار گرفت. 

دکتر آندره کامیراند در سال 1996م، دریافت که سوراخ‌کردن پوست به‌وسیلۀ سوزن‌های خالکوبی، موجب تسریع بهبود در بافت و رنگ صورت می‌شود. در همان سال، یک جراح پلاستیک به‌نام دکتر فرناندز، یک مهر کوچک سوزنی و همچنین یک سوزن زیرپوستی برای تحریک کلاژن پوست معرفی کرد که به‌عنوان روشی ایمن و مؤثر برای بازسازی پوست شناخته شد. 

در سال 2000م نیز پروفسور هورست لیبل، دستگاهی مکانیکی حاوی دویست سوزن کوچک اختراع کرد. این دستگاه برای درمان و بازسازی نواحی گستردۀ پوست در کمترین زمان کاربرد دارد.<ref>[https://draesthetica.co.uk/ask-aesthetica/the-history-and-evolution-of-microneedling/ “The History and Evolution of Microneedling”, Dr Aesthetica website.]</ref> در سال 2006م، دکتر دزموند فرناندز، دستگاه پیشرفتۀ میکرونیدلینگ صورت را که امروزه کاربرد دارد، تولید کرد. این دستگاه با ایجاد سوراخ‌های ریز به‌وسیلۀ سوزن، موجب ترمیم پوست و تولید پروتئین‌های سازندۀ پوست می‌شود.<ref>«۱۰ [https://www.aphroditlaser.com/10-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%86%DA%AF/ کاربرد شگفت انگیز دستگاه میکرونیدلینگ»، وب‌سایت آفرودیت لیزر.]</ref> 
==شیوه==
[[پرونده:میکرونیدلینگ.jpg|بندانگشتی|302x302px]]
کلاژن<ref>رایج‌ترین پروتئین ساختاری در بدن انسان. [https://raboteb.com/collagen/ پورکمالی، «کلاژن چیست؟ همه چیز در مورد کلاژن»، وب‌سایت رابو طب.]</ref> پوست افراد معمولاً به‌خاطر آسیب و کهولت سن از بین می‌رود.<ref>[https://www.healthline.com/health/microneedling Cherney, “Microneedling: Collagen Induction Therapy”, healthline website.]</ref> در روش میکرونیدلینگ پس از بی‌حس‌کردن ناحیۀ موردنظر به‌وسیلۀ کرم، بادستگاهی مخصوص، حفره‌های ریزی در پوست ایجاد می‌شود که واکنش پوست و افزایش تولید کلاژن را در پی دارد. این روش موجب لایه‌برداری ملایم پوست و تشکیل بافتی یکدست و سرشار از کلاژن می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/blog/post/70703/%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A2%D9%86 میکرونیدلینگ و همه چیز درباره آن»، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی.]</ref> 
==کاربرد==
بهبود جای جوش، سوختگی، رفع چین و چروک و ترک‌های پوستی، جوان‌سازی پوست، تنگ کردن منافذ باز پوست، رفع خطوط اطراف لب در افراد سیگاری،<ref>[https://www.sid.ir/blog/post/70703/%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A2%D9%86 «میکرونیدلینگ و همه چیز درباره آن»، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی.]</ref> روشن شدن پوست، بهبود جای بخیه، درمان لکه‌های پوستی و سفت‌تر شدن پوست ازجمله کاربردهای میکرونیدلینگ صورت است.<ref>[https://www.darmankade.com/blog/microneedling/ شرف‌عاشوری،«میکرونیدلینگ چیست؟ کاربرد و عوارض آن»، وب‌سایت درمانکده.]</ref>  
==انواع دستگاه میکرونیدلینگ==
===دِرمارولِر===
دستگاهی غلتکی‌شکل حاوی سوزن‌های کوچک که روی پوست سوراخ‌های ریز ایجاد می‌کند. ایجاد ضربه در سطح پوست، موجب افزایش جریان گردش خون، پروتئین‌های سطح پوست و در نتیجه بازسازی و جوانی پوست می‌شود.
===دِرماپِن===
دستگاهی کوچک، قلمی‌شکل و دارای سوزن‌های ریز است. درماپن طی تماس عمودی با سطح پوست سوراخ‌هایی ریز و موقت بر روی آن ایجاد کرده و موجب بهبود ظاهر پوست می‌شود.<ref>[https://noavaransalamat.ir/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D9%87%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%86/ «معرفی تجهیزات برای انجام میکرونیدلینگ»، وب‌سایت نوآوران سلامت.]</ref> 
===دِرما اِستَمپ===
از نظر ظاهر و عملکرد، مشابه درمان است با این تفاوت که به‌دلیل پهن‌تر بودن دهانۀ دستگاه، تعداد سوزن‌های بیشتری دارد. همچنین دستگاه درما استمپ به‌دلیل دارا بودن موتور الکتریکی، به دو صورت دستی و الکتریکی قابل استفاده است.<ref>[https://www.homacenter.com/home-microneedling-device/ اردیبهشت، «گام به گام استفاده از دستگاه میکرونیدلینگ خانگی»، وب‌سایت هما سنتر.]</ref> 
===میکرونیدلینگ با سیستم ال ای دی===
این دستگاه، ظاهری مشابه درماپن دارد با این تفاوت که علاوه بر تحریک پوست به‌وسیلۀ سوزن‌های ریز می‌توان با استفاده از امواج نوری و طیف‌های فرکانسی مختلف، زمینۀ کلاژن‌سازی پوست و بهبود ظاهر آن را فراهم کرد.<ref>[https://noavaransalamat.ir/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D9%87%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%86/ «معرفی تجهیزات برای انجام میکرونیدلینگ»، وب‌سایت نوآوران سلامت.]</ref> 
===میکرونیدلینگ با امواج رادیویی===
دستگاهی مرکب از سوزن‌های کوچک و امواج رادیویی است. در این روش غیرتهاجمی، گرمای حاصل از فرکانس رادیویی موجب تحریک و تولید سلول‌های پوستی و رفع نواقص پوستی می‌شود.<ref>[https://doctoreto.com/blog/fractional-rf/ خداپناه، «آر اف فرکشنال چیست؟ بهترین روش جوانسازی و ترمیم پوست»، وب‌سایت دکترتو.]</ref> 
==ماندگاری==
میکرونیدلینگ روشی دائمی نیست<ref>[https://baharinclinic.com/microneedling-durability/ میلانی، «میزان ماندگاری میکرونیدلینگ چقدره؟»، وب‌سایت بهارین کلینیک.]</ref> و دوام نتیجۀ آن به عواملی همچون نوع پوست و میزان آسیب و نواقص آن، سبک زندگی و شیوۀ مراقبت از پوست بستگی دارد.<ref>[https://eternaldermatology.com/how-long-do-microneedling-results-last/ “How Long Do Microneedling Results Last?”, Eternal Dermatology website.]</ref> 
==تعداد جلسات==
بسته به شرایط پوست، تعداد جلسات مورد نیاز برای میکرونیدلینگ، سه الی پنج جلسه طول می‌کشد. فاصلۀ بین جلسات بین چهار تا شش هفته متغیر است. مدت زمان هر جلسه، حداکثر نیم ساعت، زمان می‌برد.<ref>[https://dr-motabar.com/%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA/ «میکرونیدلینگ و جوان‌سازی پوست صورت»، وب‌سایت دکتر معتبر.]</ref> 
==اقدامات قبل از میکرونیدلینگ==
برخی از اقدامات قبل از میکرونیدلینگ عبارت است از:
*پرهیز از مصرف داروی راکوتان که به‌منظور درمان جوش‌های پوستی استفاده می‌شود، حداقل شش ماه قبل از میکرونیدلینگ؛
*پرهیز از قرار گرفتن در مقابل نور شدید آفتاب و انجام لیزر، حداقل از دو هفتۀ قبل؛
*پرهیز از اقداماتی که موجب تحریک حساسیت پوست می‌شود، از یک هفتۀ قبل؛ نظیر ماسک‌های لایه‌بردار، محصولات مراقبت از پوست و محصولات برطرف‌کنندۀ موهای زائد صورت؛
*پرهیز از مصرف داروهای رقیق‌کنندۀ خون از یک هفته قبل و داروهای ضد التهاب و آرامش‌بخش از سه روز قبل؛
*مصرف داروی ضد ویروس توسط افراد دارای سابقۀ تبخال از دو روز قبل؛
*پرهیز از [[لیزر موهای زائد|اصلاح موهای زائد]] در محل درمان از یک روز قبل؛
*پرهیز از به‌کاربردن هرگونه [[لوازم آرایشی|مواد آرایشی]] و بهداشتی در روز درمان.<ref>[https://baharinclinic.com/care-before-facial-microneedling/ میلانی، «مراقبت‌‌های قبل از میکرونیدلینگ صورت | قبل از میکرونیدلینگ چه باید کرد؟»، وب‌سایت بهارین کلینیک.]</ref>
*مراقبت‌های پس از میکرونیدلینگ
*پرهیز از استعمال موارد آرایشی تا 24 ساعت پس از میکرونیدلینگ؛
*پرهیز از دوش آب گرم و سونا تا دو روز پس از میکرونیدلینگ؛
*پرهیز از به‌کاربردن کرم‌های لایه‌بردار به مدت چهار روز؛
*استعمال کرم ترمیم‌کنندۀ پوست، به‌صورت روزانه و به مدت یک هفته؛
*پرهیز از مصرف داروهای ضدالتهاب به مدت یک هفته ؛
*پرهیز از گذاشتن قالب یخ بر روی محل درمان؛
*بالاتر قرار دادن سر از سطح بدن به هنگام استراحت؛
*خودداری از قرار گرفتن در معرض نور شدید و مستقیم خورشید به مدت دو هفته؛
*استفاده از سرم آنتی‌اکسیدان به‌منظور کاهش درد و التهاب و افزایش روند بهبودی؛
*تغذیه مناسب و مصرف مایعات، آناناس، آب‌آلبالو، سوپ و ماهی سالمون و پرهیز از مصرف لبنیات محصولات دارای قند و گندم؛
*پرهیز از انجام فعالیت‌های سنگین که موجب تعریق زیاد می‌شود.<ref>[https://baharinclinic.com/care-before-facial-microneedling/ میلانی، «مراقبت‌‌های قبل از میکرونیدلینگ صورت | قبل از میکرونیدلینگ چه باید کرد؟»، وب‌سایت بهارین کلینیک.]</ref>
==عوارض==
خون‌ریزی، تورم، خارش و سوزش، کبودی، زدن جوش و تبخال،<ref>[https://www.sid.ir/blog/post/70924/%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%86%DA%AF-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF- «میکرونیدلینگ چیست و چه کاربردی دارد؟»، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی.]</ref> قرمز شدن پوست، ایجاد زخم، عفونت، پوسته‌شدن و ایجاد لک‌های پوستی ازجمله عوارض میکرونیدلینگ است.<ref>[https://parsaclinic.com/rejuvenation/microneedling-risks-and-safety/ موسوی، «عوارض میکرونیدلینگ پوست صورت چیست ؟»، وب‌سایت پارسا کلینیک.]</ref> 
==موارد منع میکرونیدلینگ==
در صورت وجود عفونت در بدن، دارا بودن بیماری‌های خاص نظیر دیابت، سرطان پوست و هموفیلی، میکرونیدلینگ انجام نمی‌شود. همچنین افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف، مصرف‌کنندگان داروهای خاص، زنان باردار و شیرده،<ref>[https://www.homacenter.com/disadvantages-of-microneedling/ اردیبهشت، «مزایا و معایب میکرونیدلینگ را بیشتر بشناسید!»، وب‌سایت هما سنتر.]</ref> افراد دارای سابقۀ گوشت اضافه و یا بریدگی در محل درمان و افرادی که طی یک سال گذشته پرتودرمانی شده‌اند، نیز نمی‌توانند میکرونیدلینگ انجام دهند.<ref>«[https://www.sid.ir/blog/post/70924/%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%86%DA%AF-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF- میکرونیدلینگ چیست و چه کاربردی دارد؟»، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی.]</ref> 
==هزینه==
هزینۀ میکرونیدلینگ، بسته به نوع پوست و میزان آسیب آن، مرکز تحت درمان، تخصص و تجربۀ متخصص، تعداد جلسات و زمان هر جلسه، متغیر است. میکرونیدلینگ به‌عنوان یک خدمات زیبایی شناخته می‌شود و در اکثر موارد تحت پوشش بیمه نیست، بنابراین هزینه‌های آن بر عهده خود فرد است.<ref>[https://baharinclinic.com/microneedling-cost/ میلانی، «هزینه میکرونیدلینگ صورت | هزینه میکرونیدلینگ برای جای جوش»، وب‌سایت بهارین کلینیک.]</ref> 

==بازار میکرونیدلینگ==
سهم بازار میکرونیدلینگ در سال 2022م، بیش از پانصد میلیون دلار رسید. پیش‌بینی می‌شود این رقم از سال 2022م تا سال 2030م، به هزار میلیون دلار نزدیک شود. طبق آمار، 34.17 درصد از درآمد بازار جهانی میکرونیدلینگ در سال 2022م، به آمریکای شمالی اختصاص یافته و بزرگ‌ترین منطقۀ متقاضی میکرونیدلینگ به‌شمار می‌آید.<ref>[https://www.thebrainyinsights.com/report/microneedling-market-13269 “Microneedling Market Size by Product Type (Dermapen, Derma-Stamp and Dermarollers), Needle Material (Metal, and Silicon), Form (RF and Laser) Regions, Global Industry Analysis, Share, Growth, Trends, and Forecast 2022 to 2030”, The Brainy Insights website.]</ref> 
==تفاوت میکرونیدلینگ با دیگر روش‌های لایه‌برداری صورت به‌وسیلۀ سوزن==
میکرونیدینگ با روش‌های دیگر زیبایی پوست متفاوت است:
===سابسیژن===
سابسیژن همانند میکرونیدلینگ با هدف جوان‌سازی و بازسازی بافت پوست انجام می‌شود. در روش سابسیژن، از یک سوزن نازک و بزرگ در زیر بافت پوست استفاده می‌شود. برخلاف میکرونیدلینگ، کاربرد این روش برای رفع آسیب‌های عمیق پوستی است.<ref>[https://www.sid.ir/blog/post/82488/%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D8%B3%DB%8C%DA%98%D9%86-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%88%D8%B4-%D9%88-%D8%B2%D8%AE%D9%85 «سابسیژن صورت برای درمان جای جوش و زخم»، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی.]</ref> 
===مزونیدلینگ===
مزونیدلینگ همانند میکرونیدلینگ با هدف بهبود بافت پوست و رفع مشکلات آن، کاربرد دارد. مزونیدلینگ، روشی مرکب از مزوتراپی و میکرونیلدینگ است. سوراخ‌های ایجاد شده توسط سوزن، در مزونیدلینگ به نسبت میکرونیدلینگ، کم‌عمق و سطحی‌تر هستند و علاوه بر آن از سرم‌هایی با ترکیبات خاص استفاده می‌شود. کاربرد این روش، بیشتر به‌منظور جذب بهتر محصولات مراقبت از پوست است. مزایا، عوارض و سرعت اثرگذاری مزونیدلینگ به نسبت میکرونیدلینگ کمتر است.<ref>[https://baharinclinic.com/difference-microneedling-mesonidelling/ میلانی، «تفاوت میکرونیدلینگ و مزونیدلینگ»، وب‌سایت بهارین کلینیک.]</ref> 
==پاک‌کردن تاتو با میکرونیدلینگ==
برطرف‌ شدن کامل [[تاتو]] در هیچ‌کدام از روش‌ها تضمینی نیست و به پوست فرد بستگی دارد. میکرونیدلینگ، یکی از روش‌های کم عارضه و غیرتهاجمی برای حذف جوهر تاتو از سطح پوست است. میزان عوارض، طول درمان، تعداد جلسات و هزینۀ میکرونیدلینگ، به نسبت پاک کردن تاتو با روش‌های دیگر، کمتر است. این روش، مناسب همۀ انواع رنگ تاتو است.<ref>[https://mahroogroup.com/Fa/main/Tattoo-removal-microneedling «پاک کردن تاتو با میکرونیدلینگ؛ روشی کم عارضه و غیرتهاجمی برای زیباسازی و جوانسازی پوست»، وب‌سایت کلینیک ماهرو.]</ref> 
==گرایش افراطی به دستکاری بدن==
گرایش روزافزون به زیبایی بیشتر، یکی از دغدغه‌های انسان در دوران مدرن است. در این رویکرد، بدن مرکزی برای کسب هویت، منزلت اجتماعی و [[اعتماد به نفس زنان|اعتمادبه‌نفس]] به شمار می‌آید و [[مدیریت زنانه بدن|بدن]] زیبا موجب ایجاد رفتارهای مقبول اجتماعی می‌شود.<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6795657/ Reddy Bandral & Partners, “Clinical Evaluation of Microneedling Therapy in the Management of Facial Scar: A Prospective Randomized Study”, Maxillofac Oral Surg 18: (4).]</ref> جراحی‌های ترمیمی به‌منظور رفع نقص‌های جسمانی و بهبود عملکرد آن انجام می‌شود. امروزه بیشتر جراحی‌های زیبایی به‌علت نارضایتی افراد از عیب‌های جزئی و تصویر ذهنی نادرست آنان از ظاهرشان است. 

همچنین الگوگیری‌های اجتماعی و تبلیغات رسانه‌ای نقش قابل‌توجهی در گرایش به [[عمل‌های زیبایی]] دارد که موجب رونق‌بخشی به نظام سرمایه‌داری شده است. کارشناسان معتقدند اهمیت دادن افراطی به ظاهر بدن و اصالت‌بخشی به آن، ناشی از اختلالات روان‌شناختی، کمبود عزت‌نفس و وسواس‌های فکری است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/585478/%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8% «افراط در جراحی زیبایی نشانه اختلال روانی است؟»، وب‌سایت فرارو.]</ref> 
==دیدگاه فقهی==
از منظر بیشتر مراجع تقلید، جراحی زیبایی برای اندام‌های بدن اشکالی ندارد؛ اما اگر منجر به نگاه یا لمس حرام شود<ref>[https://www.islamquest.net/fa/archive/fa654 «جراحی‌های زیبایی اندام»، وب‌سایت اسلام کوئست نت.]</ref> و همچنین ضرر قابل‌توجهی برای بدن و یا خطر جانی داشته باشد، مجاز نیست.<ref>[https://af.shafaqna.com/FA/36426 «جراحی زیبایی چه حکمی دارد؟ پاسخ چند تن از مراجع عظام تقلید»، وب‌سایت شفقنا.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}} 

==منابع==
{{آغاز منابع}}
*اردیبهشت، المیناز، «گام به گام استفاده از دستگاه میکرونیدلینگ خانگی»، وب‌سایت هما سنتر، تاریخ درج مطلب: 28 آذر 1402ش.
*اردیبهشت، المیناز، «مزایا و معایب میکرونیدلینگ را بیشتر بشناسید!»، وب‌سایت هما سنتر، تاریخ درج مطلب: 10 مهر 1402ش.
*«افراط در جراحی زیبایی نشانه اختلال روانی است؟»، وب‌سایت فرارو، تاریخ بازدید: 24 اسفند 1402ش.
*پورکمالی، حمیدرضا، «کلاژن چیست؟ همه چیز در مورد کلاژن»، وب‌سایت رابو طب، تاریخ بازدید: 20 اسفند 1402ش.
*«جراحی زیبایی چه حکمی دارد؟ پاسخ چند تن از مراجع عظام تقلید»، وب‌سایت شفقنا، تاریخ بازدید: 1 دی 1402ش.
*«جراحی‌های زیبایی اندام»، وب‌سایت اسلام کوئست نت، تاریخ درج مطلب: 20 دی 1385ش.
*خداپناه، آیدا، «آر اف فرکشنال چیست؟ بهترین روش جوانسازی و ترمیم پوست»، وب‌سایت دکترتو، تاریخ درج مطلب: 12 اسفند 1402ش.
*«سابسیژن صورت برای درمان جای جوش و زخم»، وب‌سایت پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، تاریخ درج مطلب: 15 اسفند 1402ش.
*شرف‌عاشوری، مژده، «میکرونیدلینگ چیست؟ کاربرد و عوارض آن»، وب‌سایت درمانکده، تاریخ درج مطلب: 1 دی 1402ش.
*محمدی، مرتضی، «میکرونیدلینگ چیست؟»، وب‌سایت دنیای تحول، تاریخ درج مطلب: 5 آذر 1402ش.
*«معرفی تجهیزات برای انجام میکرونیدلینگ»، وب‌سایت نوآوران سلامت، تاریخ درج مطلب: 13 اردیبهشت 1400ش.
*موسوی، محمد، «عوارض میکرونیدلینگ پوست صورت چیست ؟»، وب‌سایت پارسا کلینیک، تاریخ درج مطلب: 9 خرداد 1401ش.
*«میکرونیدلینگ و جوانسازی پوست صورت»، وب‌سایت دکتر معتبر، تاریخ بازدید: 20 اسفند 1402ش.
*«میکرونیدلینگ چیست و چه کاربردی دارد؟»، وب‌سایت پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، تاریخ درج مطلب: 11 دی 1400ش.
*«میکرونیدلینگ و همه چیز درباره آن»، وب‌سایت پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، تاریخ درج مطلب: 9 آبان 1400ش.
*میلانی، فاطمه، «میزان ماندگاری میکرونیدلینگ چقدره؟»، وب‌سایت بهارین کلینیک، تاریخ درج مطلب: 19 فوریه 2020م.
*میلانی، فاطمه، «تفاوت میکرونیدلینگ و مزونیدلینگ»، وب‌سایت بهارین کلینیک، تاریخ درج مطلب: 15 نوامبر 2022م.
*میلانی، فاطمه، «مراقبت‌‌های قبل از میکرونیدلینگ صورت | قبل از میکرونیدلینگ چه باید کرد؟»، وب‌سایت بهارین کلینیک، تاریخ درج مطلب: 10 ژانویه 2023م.
*میلانی، فاطمه، «هزینه میکرونیدلینگ صورت | هزینه میکرونیدلینگ برای جای جوش»، وب‌سایت بهارین کلینیک، تاریخ درج مطلب: 11 ژانویه 2022م.
{{آغاز چپ‌چین}}
*Cherney Kristeen, “Microneedling: Collagen Induction Therapy”, healthline website, Date of Upload: 28 September 2023.
*“How Long Do Microneedling Results Last?”, Eternal Dermatology website, Date of Upload: 30 Jun 2023.
*“The History and Evolution of Microneedling”, Dr Aesthetica website, Date of entry: 18 JANUARY 2023.
*“Microneedling Market Size by Product Type (Dermapen, Derma-Stamp and Dermarollers), Needle Material (Metal, and Silicon), Form (RF and Laser) Regions, Global Industry Analysis, Share, Growth, Trends, and Forecast 2022 to 2030”, The Brainy Insights website, Date of Release: Jan, 2023.
*Reddy Bandral Manjunatha, Pritish H. Padgavankar, Sharanbasappa R. Japatti, Priyadarshani J. Gir, Chidambar Y. Siddegowda, and Rushikesh J. Gir. 2019. “Clinical Evaluation of Microneedling Therapy in the Management of Facial Scar: A Prospective Randomized Study”, Maxillofac Oral Surg 18.
{{پایان چپ‌چین}}
{{پایان منابع}}