نمایش مبدأ برای نام‌گذاری فرزند

[[پرونده:نامگذاری_فرزند۲.jpg|جایگزین=گفتن اذان و اقامه در گوش نوزاد توسط پدرش|بندانگشتی|گفتن اذان و اقامه در گوش نوزاد توسط پدرش]]
'''{{درشت|نام‌گذاری فرزند}}'''؛ سنتی تاریخی جهت هویت‌بخشی به فرزند با هدف تسهیل در روابط اجتماعی.

نام، لفظی است که با شنیدن آن، ذهن انسان بدون اختیار به معنا و صاحب آن منتقل می‌شود. نام‌گذاری، یک ضرورت در روابط اجتماعی انسان‌ها است و خانواده‌ها در هر جامعهٔ انسانی می‌کوشند تا زیباترین و باارزش‌ترین نام‌ها را برای فرزند خود انتخاب کنند. در فرهنگ اسلامی نیز داشتن نام و لقب نیکو، یک ارزش است و پیشوایان [[دین]] [[اسلام]] به انتخاب نام خوب و بامعنا برای فرزندان، سفارش کرده‌اند.

==پیشینهٔ نام‌گذاری فرزند==
نام‌گذاری، لازمهٔ زندگی اجتماعی بشر بوده است. از قدیم نامی که برای فرزندان انتخاب می‌شد ریشه در عوامل بسیاری از جمله ملیت، مذهب، فرهنگ، هنر، تاریخ و منطقهٔ زندگی او داشته و می‌توانست بسیاری از جنبه‌های زندگی فردی، اجتماعی و خانوادگی او را تحت تأثیر قرار دهد و بیان‌گر عقاید و طرز فکر آن [[خانواده]] باشد.<ref>[https://niniban.com/fa/news/46048/آداب-نامگذاری-فرزند-گوشه-و-کنار-دنیا «آداب نام‌گذاری فرزند، گوشه و کنار دنیا»، وب‌سایت نی‌نی‌بان.]</ref>

==آداب و رسوم نام‌گذاری فرزند در ایران==
در [[ایران]] از گذشته‌های دور تا امروز، رسم‌هایی برای نام‌گذاری فرزندان وجود داشته است. این مراسم در بیشتر مناطق ایران در شب ششم تولد نوزاد برپا می‌شد و همهٔ فامیل به‌خصوص پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها و بزرگان خانواده دور هم جمع می‌شدند و با هم‌فکری، نامی را برای نوزاد انتخاب می‌کردند و در حاشیهٔ [[قرآن]]، [[دیوان حافظ]] یا هر کتاب ارزشمند دیگری سال، ماه، روز و ساعتِ تولدِ نوزاد را ثبت می‌کردند و در مواقعی که در انتخاب اسم به تفاهم نمی‌رسیدند، [[رأی‌گیری]] می‌کردند.

در بعضی خانواده‌ها، انتخاب نام فرزند بر عهدهٔ بزرگ فامیل گذاشته می‌شد و گاهی نام‌گذاری با استفاده از [[قرآن]] یا با تفأل از [[دیوان حافظ]] انجام می‌شد.<ref>[https://www.sabteahval.ir/bushehr/default.aspx?tabid=40960 «پیشینۀ نام‌گزینی در ایران»، وب‌سایت اداره کل ثبت احوال استان بوشهر.]</ref>

در برخی مناطق مرکزی [[ایران]] مانند [[اصفهان]] و [[شیراز]] در روز هفتم تولد نوزاد، مراسمی با حضور فامیل درجه یک برگزار و نام‌های پیشنهادی مطرح می‌شود. در شب دهم تولد، همهٔ اعضای [[خانواده]] و فامیل دعوت می‌شوند و نام‌های پیشنهادی روی کاغذهای جداگانه‌ای نوشته شده و در بین صفحات قرآن قرار می‌گیرد، بزرگ خانواده قرآن را باز کرده و یک نام از میان نام‌های نوشته شده را انتخاب می‌کند. سپس یکی از مؤمن‌ترین افراد، در گوش راست نوزاد، [[اذان]] و در گوش چپ او، اقامه می‌خواند و نام انتخاب‌شده را چندین بار در گوش او تکرار می‌کند. بعد از آن نوزاد را بوسیده و به نفر سمت راستی خود می‌دهد و همهٔ میهمانان برای لحظاتی نوزاد را در آغوش گرفته و هدیه‌ای به او می‌دهند و در انتها نوزاد در [[آغوش مادر]] قرار می‌گیرد.<ref>[https://niniban.com/fa/news/46048/آداب-نامگذاری-فرزند-گوشه-و-کنار-دنیا «آداب نام‌گذاری فرزند، گوشه و کنار دنیا»، وب‌سایت نی‌نی‌بان.]</ref>

از سنت‌های مرسوم در بین اقوام ترکمن این است که اگر در میان اعضای [[خانواده]] فردی از دنیا رفته باشد، نام او را بر روی نوزاد تازه متولد شده می‌گذارند و به این ترتیب نام افراد در بین آن‌ها، همیشه زنده است و از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شود.<ref>[https://www.beytoote.com/art/city-country/naming-newborns.html «روزی برای نام‌گذاری نوزادان»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>

==آداب و رسوم نام‌گذاری فرزند در مناطق دیگر جهان==
[[پرونده:نام‌گذاری فرزند در آفریقا.jpg|جایگزین=نام‌گذاری فرزند در آفریقا|بندانگشتی|نام‌گذاری فرزند در آفریقا]]
[[پرونده:نامگذاری فرزند.jpg|جایگزین=مراسم نامگذاری کودک در مسیحیت|بندانگشتی|مراسم نامگذاری کودک در مسیحیت]]
هر جامعه‌ای بر اساس فرهنگ و آداب و رسوم ویژهٔ خود، مراسم نام‌گذاری نوزاد را برپا می‌کند.

در جوامع مسیحی، مراسم نام‌گذاری معمولاً همزمان با مراسم تعمید نوزاد در [[کلیسا]] برگزار می‌شود. اما برخی از اقوام مسیحی ترجیح می‌دهند پس از برگزاری مراسم تعمید در کلیسا، در خانه نیز، مراسمی جداگانه برای نام‌گذاری فرزند خود برپا کنند. در این مراسم که شبیه جشن فارغ‌التحصیلی دانشگاه است، [[پدر]] و [[مادر]] نوزاد احساس واقعی خود را برای میهمانان بیان می‌کنند.

در ژاپن، چین و کره که آداب و رسوم مشترکی دارند، مراسم نام‌گذاری در روز هفتم تولد نوزاد برپا می‌شود. آن‌ها با غذایی مخصوص از مهمانان خود پذیرایی می‌کنند، سپس نام و نام‌خانوادگی نوزاد را انتخاب کرده و بر روی مدرک شناسایی اصلی او حک می‌کنند.

در [[هند]] در روز دوازدهم تولد، مراسم نام‌گذاری برگزار می‌شود که با آتش‌بازی همراه است. پدر نوزاد نام کودک را در گوش‌هایش زمزمه کرده و بعد از آن، نام انتخاب شده را به همه اعلام می‌کند. هندی‌ها بر اساس نشانه‌های نجومی که زمان و مکان تولد هر فرد را نشان می‌دهد نام دیگری نیز برای [[کودک]] خود انتخاب می‌کنند. از این نام تنها در مراسم‌های خاص استفاده می‌شود.

در سریلانکا علاوه بر اعلام رسمی نام نوزاد در مراسم نام‌گذاری، موهای سر کودک نیز به‌طور کامل تراشیده شده و مقداری [[فلفل]] کوبیده شده و مغز دانهٔ [[قهوه]] به کودک داده می‌شود این‌کار نمادی از آرزوی والدین برای خوشبختی و داشتن عمری طولانی برای فرزندشان است.

در کشورهای آفریقایی دو نام برای نوزاد انتخاب می‌شود؛ یکی در روز تولد، که تا چهل روز [[کودک]] را به همین نام صدا می‌زنند و اغلب بر اساس وقایع زمان تولد یا آرزوهای والدین انتخاب می‌شود و دیگری نام اصلی کودک است که پس از چهل روز با برگزاری مراسمی برای او در نظر گرفته می‌شود.

یونانی‌ها مراسم نام‌گذاری را در روز هفتم یا دهم پس از تولد برگزار می‌کنند؛ آنان پسرها را دیرتر از دخترها نام‌گذاری کرده و به‌طور معمول برای نخستین پسر خانواده، نام پدربزرگ و برای اولین دختر خانواده نام مادربزرگ را انتخاب می‌کنند.<ref>[https://www.beytoote.com/art/city-country/naming-newborns.html «روزی برای نام‌گذاری نوزادان»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>

==آداب نام‌گذاری فرزند در اسلام==
[[پرونده:نامگذاری فرزند۳.jpg|جایگزین=گفتن اذان و اقامه در گوش نوزاد توسط امام خمینی|بندانگشتی|گفتن اذان و اقامه در گوش نوزاد توسط امام خمینی]]
انتخاب نام نیک از مهم‌ترین حقوق فرزندان است که [[اسلام]] بر عهدهٔ [[پدر]] و [[مادر]] قرار داده و آن را نخستین هدیهٔ پدر و مادر به فرزند خود می‌داند.<ref>[http://lib.eshia.ir/11015/15/127/أول نوری، مستدرک الوسائل، بی‌تا، ج۱۵، ص۱۲۷، باب ۱۴، ح۱.]</ref> اسلام سفارش کرده که پیش از تولد فرزند نام او انتخاب شود تا در قیامت که مردم با نام‌شان خوانده می‌شوند فرزند سقط‌شدهٔ بی‌نام، والدینش را مؤاخذه نکند.<ref>[http://lib.eshia.ir/71860/101/128/المؤمنين مجلسی، بحار الانوار، 1403ق، ج۱۰۱، ص۱۲۸، باب الاسماء و الکنی، ح۶.]</ref> همچنین توصیه شده که اگر پیش از تولد، نامی برای فرزند تعیین نشده، حتماً تا روز هفتم نامی مناسب برای او انتخاب کنند و بهتر است فرزند پسر تا هفت روز «محمد» نامیده شود.<ref>[http://lib.eshia.ir/11025/21/5 حر عاملی، وسائل الشیعه، بی‌تا، ج21، ص392.]</ref>

==معیار نام نیک فرزند در اسلام==
نام زیبا اثرات مثبتی در جسم و جان می‌گذارد بنابراین داشتن نام و لقب نیکو در اسلام یک ارزش تلقی شده و سفارش شده که هر [[مسلمان]] برای فرزندان خود از نام‌ها و القاب خوب استفاده کند؛<ref>[http://lib.eshia.ir/11015/15/127/أول نوری، مستدرک الوسائل، بی‌تا، ج۱۵، ص۱۲۷، باب ۱۴، ح۱.]</ref> از نظر اسلام معیار نام نیک و زیبا عبارت است از:
*از اسامی خاص خداوند مثل رحمان نباشد؛
*مانند عبدالله بر بندگی انسان دلالت داشته باشد؛
*از اسامی پیامبران<ref>[http://lib.eshia.ir/10114/3/0 حلی، قواعد الاحکام، 1419ق، ج۳، ص۹۷.]</ref> و ائمه باشد؛<ref>[https://www.islamquest.net/fa/archive/question/fa8590 «چه اسمی برای فرزند انتخاب شود بهتر است؟»، وب‌سایت اسلام کوئست.]</ref>
*معنای زشت نداشته و از اسامی افراد بدنام نباشد.
*در حد شخصیت صاحب آن بوده و متناسب با تمام دوران زندگی او انتخاب شود.
*[[امام صادق]] از [[حضرت محمد|پیامبر خدا]] نقل می‌کند کسی‌که سه فرزند پسر داشته باشد و نام هیچ‌کدام را محمّد نگذارد بر من جفا کرده است.<ref>[https://www.islamquest.net/fa/archive/question/fa8590 «چه اسمی برای فرزند انتخاب شود بهتر است؟»، وب‌سایت اسلام کوئست.]</ref> [[امام خمینی]] نیز در دیدار افرادی که تقاضای نام‌گذاری فرزندشان را داشتند، سفارش می‌کرد از نام‌های عبدالله، فاطمه و زهرا استفاده کنند.<ref>[https://hadana.ir/حق-نامگذاری-فرزند-با-پدر-است-یا-مادر؟/ «حق نام‌گذاری فرزند با پدر است یا مادر؟»، وب‌سایت هدانا.]</ref>

==تأثیر نام مناسب بر شخصیت و هویت افراد==
از منظر علم [[روان‌شناسی]]، نام‌ها بخشی از هویت افراد و از عواملی هستند که در شکل‌گیری شخصیت، آیندهٔ اجتماعی و اقتصادی انسان‌ها تأثیرگذار هستند بنابراین خانواده‌ها باید برای فرزندان خود اسامی خوش‌آوا، متناسب با فرهنگ، تداعی‌کنندهٔ حس مثبت، معقول و نشان‌دهندهٔ جنسیت را انتخاب کنند.<ref>[https://www.isna.ir/news/96092312969/اسم-تاثیری-در-شکل-گیری-شخصیت-و-سرنوشت-افراد-دارد «اسم، تأثیری در شکل‌گیری شخصیت و سرنوشت افراد دارد؟»، خبرگزاری دانشجویان ایران.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
{{آغاز منابع}}
* «آداب نام‌گذاری فرزند، گوشه و کنار دنیا»، وب‌سایت نی‌نی‌بان، تاریخ بازدید: ۱۲ دی ۱۴۰۱ش.
* «اسم، تأثیری در شکل‌گیری شخصیت و سرنوشت افراد دارد؟»، خبرگزاری دانشجویان ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۴ آذر ۱۳۹۶ش.
* «پیشینهٔ نام‌گزینی در ایران»، وب‌سایت اداره کل ثبت احوال استان بوشهر، تاریخ بازدید: ۲۲ دی ۱۴۰۱ش.
* «چه اسمی برای فرزند انتخاب شود بهتر است؟»، وب‌سایت اسلام‌کوئست، تاریخ بازدید: ۲۲ دی ۱۴۰۱ش.
* «حق نام‌گذاری فرزند با پدر است یا مادر؟»، وب‌سایت هدانا، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۷ش.
* حلی، حسن بن یوسف، قواعد الاحکام، قم، دفتر انتشارات إسلامی، ۱۴۱۹ق.
* حر عاملی، محمد بن الحسن، وسائل الشیعه، قم، مؤسسة آل‌البیت لإحیاءالتراث، بی‌تا.
* «روزی برای نام‌گذاری نوزادان»، وب‌سایت بیتوته، تاریخ بازدید: ۲۲ دی ۱۴۰۱ش.
* مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، قم، محقق: سیدإبراهیم میانجی و محمدباقر بهبودی، قم، مؤسسة آل‌البیت لاحیاءالتراث، چ۳، بی‌تا.
* نوری، میرزاحسین، مستدرک الوسائل، قم، مؤسسة آل‌البیت لإحیاءالتراث، بی‌تا.
{{پایان منابع}}