نمایش مبدأ برای پیش‌نویس:دیت

'''<big>دیت</big>'''؛ ملاقات توافق‌شده دو نفر برای آشنایی متقابل با هدف ازدواج یا رابطه عاشقانه.

دیت به‌عنوان یک اصطلاح نوپدید در [[روابط اجتماعی]] ایرانیان به دیدارهای توافق‌شده دو نفر با هدف شناخت یکدیگر در فضایی عمومی یا نیمه‌عمومی گفته می‌شود که ممکن است کوتاه یا بلندمدت باشد و الزاماً به [[ازدواج]] منجر نمی‌شود. این پدیده که ریشه در تحولات فرهنگی کشورهای غربی دارد، در شکل‌های مختلفی مانند دیت غیررسمی، بلندمدت، بلایند دیت (قرار کورکورانه)، اسپید دیتینگ و دیت آنلاین ظهور می‌کند. [[دیت]] که بر انتخاب فردی و تجربه شخصی تأکید دارد، در مقابل الگوی سنتی آشنایی خانواده‌محور قرار می‌گیرد. با گسترش فناوری، [[دیت آنلاین]] به عنوان بستری برای شناخت اولیه رایج شده است، اما پژوهش‌ها نشان می‌دهد این فضا می‌تواند به ایجاد توهم صمیمیت و وابستگی‌های عاطفی عمیق بدون شناخت واقعی منجر شود و روابط حضوری را تحت تأثیر قرار دهد.

== مفهوم‌شناسی دیت ==
دیت، اصطلاحی برگرفته از Dating در زبان انگلیسی است که در لغت به‌معنای تاریخ است، اما در اصطلاح امروزی به مجموعه‌ای از دیدارهای توافق‌شده میان دو نفر با هدف شناخت متقابل گفته می‌شود. این دیدارها معمولاً در فضاهای عمومی یا نیمه‌عمومی انجام می‌گیرد و می‌تواند از یک ملاقات کوتاه تا فرآیندی چندماهه یا چندساله ادامه یابد و الزاماً به تعهد حقوقی یا ازدواج منتهی نمی‌شود.<ref>[https://www.rokna.net/بخش-گوناگون-22/767580-دیت-چیست «دیت چیست؟»، وب‌سایت رکنا.]</ref>

== تاریخچه و سیر تحول دیت ==
پدیدهٔ دیت به‌شکل امروزی آن، ریشه در تحولات فرهنگی قرن بیستم میلادی در جوامع غربی دارد که ناشی از [[شهرنشینی]]، افزایش تحصیلات، استقلال اقتصادی نسبی جوانان و تضعیف نقش واسطه‌های سنتی ازدواج است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/362875/fa#pointx فولادیان و دیگران، «تحلیل مقایسه ای معیارهای همسرگزینی در میان گروه‌های مختلف اجتماعی در جامعه معاصر ایران»، ۱۳۹۷ش، ص۹۲–۹۷.]</ref>

== انواع دیت ==
قرار ملاقات‌ها بسته به هدف، میزان تعهد و بستر شکل‌گیری، به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند:
* '''دیت غیررسمی:''' مبتنی بر تعامل اجتماعی و عاطفی بدون تعهد بلندمدت مشخص.
* '''آشنایی بلندمدت:''' با هدف ایجاد رابطه پایدارتر و احتمال [[ازدواج]].
* '''بلایند دیت (قرار کورکورانه):''' ملاقات دو نفر بدون شناخت قبلی، معمولاً با معرفی واسطهٔ انسانی یا الگوریتمی.
* '''اسپید دیتینگ (قرار ملاقات سریع):''' مجموعه‌ای از ملاقات‌های کوتاه‌مدت برای ارزیابی اولیه چند گزینهٔ بالقوه.
* '''دیت آنلاین:''' آشنایی که از طریق [[شبکه‌های اجتماعی]] یا اپلیکیشن‌ها آغاز شده و ممکن است به ملاقات حضوری منجر شود.<ref>[https://www.mosahab.com/web/articles/view/1339/انواع-قرار-عاشقانه.html «انواع قرار عاشقانه و کارکرد آن‌ها»، وب‌سایت مصاحب.]</ref>

== دیدگاه‌ها دربارهٔ دیت ==
در بحث آشنایی پیش از ازدواج، معمولاً میان دیت مستقل و آشنایی‌های ضابطه‌مند تمایز گذاشته می‌شود؛ به‌گونه‌ای که در الگوی سنتی، [[خانواده]] نقش ناظر و تنظیم‌گر دارد و هدف اصلی، ازدواج رسمی است. در مقابل، دیت مستقل بیشتر بر انتخاب فردی، تجربهٔ شخصی و آزادی کنش تأکید دارد. این رویکرد به افراد اجازه می‌دهد پیش از ایجاد وابستگی‌های عاطفی کاذب، در مورد تفاهم یا تضادهای بنیادین خود به‌صورت واقع‌بینانه تصمیم‌گیری کنند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/248194/حد-و-مرز-آشنایی-پیش-از-ازدواج «حد و مرز آشنایی پیش از ازدواج»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref> در همین چارچوب، برخی دیدگاه‌ها بر آن‌اند که تعیین قواعد مشخص می‌تواند آشنایی‌ها را به فضایی امن‌تر هدایت کند و امکان انتخاب آگاهانه را افزایش دهد. از این منظر، ایجاد بسترهای رسمی و بومی برای تعامل اجتماعی سالم به‌عنوان رویکردی مؤثرتر از تحمیل الگوهای واحد یا تبلیغ صرف ازدواج مطرح می‌شود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403121308673/بگیر-و-ببند-بلایند-دیت-ها-فرهنگ-آشنایی-در-روابط-را-اصلاح-می-کند «بگیر ببند «بلاینددیت»ها، فرهنگ آشنایی و خواستگاری را اصلاح می‌کند؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>

== دیت آنلاین ==
با گسترش فناوری‌های ارتباطی، دیت از یک تجربه صرفاً حضوری به پدیده‌ای ترکیبی از تعاملات آنلاین و آفلاین تبدیل شده است. در دیت آنلاین، افراد مراحل شناخت اولیه را در [[فضای مجازی]] سپری می‌کنند؛ اما این نوع رابطه با محدودیت‌های قابل توجهی مواجه است. این امر باعث می‌شود افراد بیشتر بر اساس تصویر ذهنی خود از طرف مقابل قضاوت کنند و در نتیجه دچار توهم صمیمیت شوند. همچنین پژوهشگران دریافته‌اند که [[روابط مجازی]] حتی بدون ملاقات حضوری می‌توانند به وابستگی‌های عاطفی عمیق منجر شوند که در صورت عدم مدیریت صحیح، می‌توانند بنیان‌های روابط واقعی را تضعیف کنند.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7208585/روانشناسی-روابط-عاطفی-در-دنیای-مجازی «روان‌شناسی روابط عاطفی در دنیای مجازی»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
* «انواع قرار عاشقانه و کارکرد آن‌ها»، وب‌سایت مصاحب، تاریخ بازدید: ۱ دی ۱۴۰۴ش.
* «بگیر ببند «بلایند دیت» ها فرهنگ آشنایی در روابط را اصلاح می‌کند؟»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱۳ اسفند ۱۴۰۳ش.
* «حد و مرز آشنایی پیش از ازدواج»، ''وب‌سایت خبری‌تحلیلی عصر ایران''، تاریخ درج مطلب: ۶ دی ۱۳۹۱ش.
* «دیت چیست؟ بررسی مفهوم قرار ملاقات»، ''وب‌سایت خبری رکنا''، تاریخ درج مطلب: ۲۸ تیر ۱۴۰۱ش.
* «روان‌شناسی روابط عاطفی در دنیای مجازی»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۲۷ دی ۱۳۹۸ش.
* فولادیان، مجید و دیگران، «تحلیل مقایسه‌ای معیارهای همسرگزینی در میان گروه‌های مختلف اجتماعی در جامعه معاصر ایران»، دوفصلنامه پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر، شماره ۱۳، پاییز و زمستان ۱۳۹۷ش.