نمایش مبدأ برای بازی مافیا

[[پرونده:بازی مافیا (2).jpg|جایگزین=بازی مافیا - کافه دُن|بندانگشتی|267x267پیکسل|تصویری از بازی مافیا در کافه دُن، تهران، بلوار کشاورز]]
'''{{درشت|بازی مافیا}}'''؛ بازی گروهی تفکر محور بر اساس روایت نبرد میان مافیا و شهروند.

بازی مافیا، بر مبنای روایت جدال میان دو دستۀ اقلیت آگاه مافیا و اکثریت ناآگاه شهروند شکل گرفته و هدف از آن کشف حقیقت از طریق زبان گفتاری و نوشتاری، مهارت‌های پنهان قدرت تمرکز و صبر و حوصلۀ آدم‌ها است. نزدیک بودن روایت داستان بازی به زندگی شهری افراد، پویایی و تکامل، قوانین ساده و قابلیت افزایش و کاهش بازیکنان موجب جذابیت و محبوبیت این بازی شده است. البته، این [[بازی]] آسیب‌های متعددی نیز در پی دارد که مهم‌ترین آنها ترویج [[دروغ|دروغ‌گویی]] و کسب مهارت در آن است.

==معرفی بازی مافیا==
بازی مافیا و شهروند، از بازی‌های گروهی، تفکرمحور، راهبردی و معمایی مبتنی بر نقش‌های مخفی است. این بازی بر اساس روایت جدال دو دستۀ اقلیت آگاه به نام مافیا یا گرگ‌نما و اکثریت ناآگاه و ساده‌دل به نام شهروند یا روستایی ساخته شده است. ساختار بازی به‌گونه‌ای طراحی شده که دستۀ شهروندان به‌دلیل فقدان آگاهی از وضعیت و تعداد شهروندان و مافیا، تنها از طریق فهم زبان بدن، قضاوت و [[مهارت تصمیم‌گیری|تصمیم‌گیری]] درست، [[صبر]] و حوصله، قدرت استدلال، قدرت بیان، تفکر راهبردی و همکاری، می‌توانند بر دستۀ اقلیت مافیای آگاه، پیروز شوند. در غیر این صورت، دستۀ مافیا به‌دلیل آگاهی از همکاران و شهروندان و قدرت حذف فیزیکی، می‌توانند با دروغ و فریب، قدرت بیان و ابراز احساسات، تفکر راهبردی، اقناع یا ترور، جریان بازی را به نفع خود خاتمه دهند.<ref>[https://www.roshdmag.ir/fa/article/24173/مافیا-یک-بازی-غیرمعمولی دولتی، «مافیا یک بازی غیرمعمولی»، وب‌سایت مجلة رشد]؛ [http://zendegisalam.khorasannews.com/?nid=20220&pid=3&type=0 عزیزی، «مافیا یک بازی هیجان‌انگیز اما آسیب‌زا»، وب‌سایت زندگی سلام.]</ref>

این بازی در سیر تکاملی خود در نسخه‌های مختلف شب‌های مافیا، گرگینه، آدمکش، بازی ویدیویی امانگ آس (AMONG US) و مسابقه تلویزیونی شهروند و مافیا ساخته و عرضه شده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/99112517873/چرا-این-مافیا-محبوب-شد بهرامی، «چرا این «مافیا» محبوب شد؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>

==تاریخچه بازی مافیا==
[[بازی مافیا]]، میان بازی‌های کلاسیک تاریخ طولانی و تأثیرگذاری دارد. این بازی در ۱۸۸۶م توسط دیمیتری دیویدف<ref>Dmitry Davidoff.</ref> دانشجوی دانشکدۀ [[روانشناسی|روان‌شناسی]] دانشگاه مرکزی مسکو به‌عنوان یک پروژۀ تحقیقاتی ابداع و اجرا شد. البته، شبکۀ خبری وایرد<ref>Wired.</ref> تاریخ ابداع و اجرای آن را ۱۹۸۷م بیان کرده است. استقبال دانشجویان و استادان در مراسم معارفۀ این بازی بسیار مثبت بود و این بازی در مدت کوتاهی در تمام دانشگاه شهرت یافت؛ به‌گونه‌ای که در کلاس‌های درس، راهروها، خوابگاه‌ها و اردوهای تابستانی اجرا می‌شد. محبوبیت این بازی آن‌چنان زیاد بود که در اندک زمانی در [[مدرسه|مدارس]]، کافه‌ها و [[خانه|خانه‌ها]] فراگیر شد و تمام روسیه را دربر گرفت.<ref>[http://www.irmafia.ir/تاريخچه-بازی-مافيا/ تکلی، «تاریخچة بازی مافیا»، وب‌سایت جزیرة بازی]؛ [http://www.irmafia.ir/تاريخچه-بازی-مافيا/ «تاریخچة بازی مافیا»، وب‌سایت ایران‌مافیا]؛ [https://myket.ir/mag/how-to-play-mafia-party-game/ کهریزی، «آموزش بازی مافیا، معرفی نقش‌ها و قوانین بازی»، وب‌سایت مایکت.]</ref>

دیمتری دیویدوف پس از فارغ‌التحصیلی، در همان دانشکده مشغول تدریس شد و فرصت مناسبی برای بسط و توسعۀ آن و رسیدن به اهداف تحقیقاتی خویش به‌دست‌آورد. [[دانشجو|دانشجویان]] خارجی این بازی را همچون سوغاتی به کشورهای خود بردند و فرایند جهانی‌شدن این بازی آغاز شد.<ref>[http://www.irmafia.ir/تاريخچه-بازی-مافيا/ «تاریخچة بازی مافیا»، وب‌سایت ایران‌مافیا]؛ [https://rayad.org/تاریخچه-بازی-مافیا/ «تاریخچه بازی شب مافیا»، وب‌سایت رایاد.]</ref>

در اواسط دهه ۱۹۹۰م، محتوای این بازی دستمایۀ یک سریال تلویزیونی در لتونی شد که در آن افراد مشهور لتونی در فضای پارلمانی بازی می‌کردند. در ۱۹۹۷م شخص دیگری به نام اندرو پولاتکین، به جای اسم مافیا و شهروند، مفهوم گرگ‌نما یا گرگینه و روستایی را بر آن نهاد. او مدعی بود که مفهوم مافیا طنین فرهنگی کمتری دارد و به جای آن مفهوم گرگ‌نما با ایدۀ دشمن پنهانی که در طول روز عادی به نظر می‌رسد، سازگاری بیشتری دارد. گرگینه‌ها همانند مافیا در طول روز همانند روستاییان عادی بودند، اما شب به گرگ تبدیل می‌شدند. این نسخه از بازی در آمریکا با استقبال بیشتری روبرو شد.<ref>[https://irna.ir/xjLKtmfinal مؤمنی، «تاریخچه، چیستی و چرایی گسترش بازی مافیا»، خبرگزاری ایرنا]؛ [http://www.irmafia.ir/تاريخچه-بازی-مافيا/ «تاریخچة بازی مافیا»، وب‌سایت ایران‌مافیا.]</ref>

در ۱۹۹۹م دانشجوی دیگری به نام الکسی تراسو، نخستین وب‌سایت بازی مافیا را تأسیس کرد. این سایت سهم به‌سزایی در علمی‌ترشدن این بازی و خلق نقش‌های جدید ایفا کرد. در ۲۰۰۰م یک کاربر آنلاین، این بازی را بر مبنای حل پازل در صفحۀ اینترنتی خود گذاشت و از آن پس، این بازی در جمع بازی‌های آنلاین نیز قرار گرفت.<ref>[https://irna.ir/xjLKtmfinal مؤمنی، «تاریخچه، چیستی و چرایی گسترش بازی مافیا»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

بر اساس این بازی کتاب‌های مختلف آموزشی با عنوان ارتباطات غیرکلامی منتشر و در مدارس روسیه به هدف آموزش روش‌های مختلف خواندن سینگال‌های غیرکلامی و زبان بدن تدریس شد. علاوه براین، فیلم‌های متعدد مانند «گریۀ گرگ» در ۲۰۰۵م و «بازی قتل» در ۲۰۰۶م ساخته شده است. همچنین در ۲۰۱۰م ادوارد اسلیکیان، کتابی نوشت که در آن به قوانین بازی پرداخته است.<ref>[https://irna.ir/xjLKtmfinal مؤمنی، «تاریخچه، چیستی و چرایی گسترش بازی مافیا»، خبرگزاری ایرنا]؛ [http://www.irmafia.ir/تاريخچه-بازی-مافيا/ «تاریخچة بازی مافیا»، وب‌سایت ایران‌مافیا.]</ref>

این بازی توسط سایت‌های مختلف اعتبارسنجی مانند about.com و thesprucecrafts.com به‌عنوان یکی از ۵۰ بازی محبوب تاریخی-فرهنگی از ۱۸۰۰م تا به امروز رده‌بندی شده است.<ref>[http://www.irmafia.ir/تاريخچه-بازی-مافيا/ «تاریخچة بازی مافیا»، وب‌سایت ایران‌مافیا]؛ [https://www.thesprucecrafts.com/board-and-card-games-timeline-409387 Arneson, "A Timeline of Board and Card Games Since 1800", thesprucecrafts wesite.]</ref>

==اهداف بازی==
این بازی اهداف ذیل را دنبال می‌کند:
#وادارکردن افراد به پذیرش اشتباهی که مرتکب شده‌اند؛
#تحلیل رفتار متقابل از طریق سینگال‌های کلامی، رفتارهای عصبی و استرس‌زا؛
#یادگیری مهارت ارتباط اجتماعی از طریق استدلال و زبان بدن.<ref>[https://myket.ir/mag/how-to-play-mafia-party-game/ کهریزی، «آموزش بازی مافیا، معرفی نقش‌ها و قوانین بازی»، وب‌سایت مایکت.]</ref>
#یادگیری تشخیص درست از نادرست.<ref>[https://www.roshdmag.ir/fa/article/24173/مافیا-یک-بازی-غیرمعمولی دولتی، «مافیا یک بازی غیرمعمولی»، وب‌سایت مجلة رشد.]</ref>

==پیش فرض‌های بازی==
===تعداد بازیکنان===
بازی مافیا با کمتر از پنج نفر اجرا نمی‌شود. کمترین نقش‌های لازم عبارتند از: راوی، مافیا، دکتر، کارآگاه و شهروند. با افزایش تعداد بازیکنان، نقش‌های دلخواه دیگری به گروه اضافه می‌شود.<ref>[https://techrato.com/2020/03/10/how-to-play-mafia-social-game/ شاهرخ، «آموزش بازی مافیا؛ تاریخچه، قوانین و هرآنچه باید درباره بازی مافیا بدانید»، وب‌سایت تکراتو.]</ref>

===نقش‌ها===
[[پرونده:بازی مافیا (1).jpg|جایگزین=علیرام نورایی-راوی بازی مافیا|بندانگشتی|علیرام نورایی در نقش راوی در بازی مافیا از شبکه سلامت]]
نقش‌های مافیا در سه قسم دسته‌بندی می‌شود''':'''

'''راوی، مجری، خدا (گاد)'''؛ این فرد نقش اداره‌کننده بازی را به‌عهده دارد و به‌شکل بی‌طرفانه بر تمام بازی نظارت می‌کند و حق دخالت ندارد.<ref>[https://www.chetor.com/276193-آموزش-بازی-مافیا/ مهراسبی، «آموزش بازی مافیا؛ معرفی نقش‌ها و قوانین این بازی گروهی جذاب»، وب‌سایت چطور.]</ref>

'''دستۀ مافیا'''؛ این دسته از افراد مختلفی با قدرت‌های متفاوتی تشکیل می‌شود. هدف این دسته خارج ساختن شهروندان از [[بازی]]، تأثیرگذاری در تصمیم‌گیری آن‌ها و جلب رأی آنها به نفع گروه مافیا است. مهم‌ترین نقش‌های این دسته عبارتند از:

# پدرخوانده؛ رهبر اصلی دستۀ مافیا و تصمیم‌گیرنده نهایی است؛
# تروریست؛ نقش منفی و مخرب دارد و وظیفۀ او کشتن یکی از بازیکنان و ایجاد [[ترس]] و وحشت است؛
# دکتر لکتر؛ نقش دکتر مافیا است و هر شب می‌تواند یکی از اعضای مافیا را انتخاب کند و نجات دهد.<ref>[https://keyus.ir/آموزش-بازی-مافیا/ «آموزش بازی مافیا»، وب‌سایت کی آس.]</ref>
# مافیای ساده؛ نقش یک مافیای عادی، تخریب شهروندان و پنهان کردن هویت و نقش آنها است؛
# مذاکره کننده؛ نقش مذاکره‌کننده تعاملی و تاکتیکی‌ است. او به‌عنوان وکیل مدافع مافیا است و می‌تواند از طریق اشتراک‌گذاری اطلاعات تیم‌ها یا گروه‌های دیگر تشکیل دهد؛  علاوه براین، نقش‌های دیگری چون شاه‌کش، معشوقه، گروگان‌گیر و بیشتر از آن در صورت افزایش بازی‌کن، می‌تواند اضافه شود.<ref>[https://virgool.io/@saraamini/معرفی-نقش-های-بازی-مافیا-zku9vt5gvkps امینی، «معرفی نقش‌های بازی مافیا»، وب‌سایت ویرگول]؛ [https://techrato.com/2020/03/10/how-to-play-mafia-social-game/ شاهرخ، «آموزش بازی مافیا؛ تاریخچه، قوانین و هرآنچه باید درباره بازی مافیا بدانید»، وب‌سایت تکراتو]؛ [https://myket.ir/mag/how-to-play-mafia-party-game/ کهریزی، «آموزش بازی مافیا، معرفی نقش‌ها و قوانین بازی»، وب‌سایت مایکت.]</ref>

'''دستۀ شهروندان'''؛ در این دسته نقش‌های مختلفی قرار دارد که هدف آن‌ها شناسایی و حذف اعضای مافیا است.

برخی از مهم‌ترین نقش‌ها عبارتند از:
#کارآگاه؛ نقش کارآگاه در دستۀ شهروندان بسیار مهم است و هر شب می‌توان با گمان به هویت یک فرد از راوی استعلام بگیرد.
#دکتر شهر؛ دکتر نقش اصلی را در تیم شهروندان دارد و با حدس درست در نوبت شب می‌تواند جان یکی از اعضا را نجات دهد.
#جان‌سخت (رویین‌تن)؛ رویین‌تن قدرتمندترین نقش را در دستۀ شهروندان دارد. او می‌تواند دو نوبت استعلام افراد حذف شده را بگیرد و بازی را از گنگ بودن نجات دهد. همچنین او دو جان دارد.
#روان‌شناس؛ نقش [[روانشناسی|روان‌شناس]] فرعی را ایفا می‌کند و کسی را که گمان می‌کند مافیا است، گمراه و ساکت می‌کند.
#شهروند ساده؛ شهروند عادی می‌تواند افراد مافیا را گمراه و برای پیداکردن آن به شهروندان کمک کند. علاوه براین‌ها، نقش‌هایی چون پزشک، شهردار، قاضی، تفنگدار، تک‌تیرانداز، کشیش، قهرمان محافظ و نقش‌های دیگری تعریف شده است که در صورت افزایش بازی‌کن می‌تواند اضافه شود.<ref>[https://virgool.io/@saraamini/معرفی-نقش-های-بازی-مافیا-zku9vt5gvkps امینی، «معرفی نقش‌های بازی مافیا»، وب‌سایت ویرگول]؛ [https://myket.ir/mag/how-to-play-mafia-party-game/ کهریزی، «آموزش بازی مافیا، معرفی نقش‌ها و قوانین بازی»، وب‌سایت مایکت.]</ref>

===قوانین بازی===
بسیاری از قوانین مافیا در نقش‌ها و روش بازی گفته شده است، اما قوانین کلی دیگری نیز وجود دارد که برای اجرای درست بازی اهمیت دارد، مانند:
#تعداد افراد مافیا باید یک‌سوم افراد بازیکن باشد.
#راوی باید از تمام نقش‌ها و اتفاقات آگاه باشد.
#هیچ‌کس برای اقناع، حق صحبت مخفیانه با کسی دیگر را ندارد.
#در طول شب باید اقدامات به‌گونه‌ای انجام شود که بقیه از طریق صحبت یا تکان دادن دست و مانند این‌ها، نباید به نقش فردی پی ببرند.
#هیج فردی حق آشکارسازی نقش بقیه را در روز ندارد، حتی اگر در طول شب به‌دلیل اتفاقی پی برده باشد (یعنی جامعه باید به آگاهی و تصمیم‌گیری برسد)
#هیچ‌کس حق صحبت‌کردن خارج از نوبت را ندارد.<ref>[https://setare.com/fa/news/441608/بازی-مافیا/ قضاوی، «راهنمای جامع آموزش بازی مافیا (معرفی نقش‌ها، قوانین و استراتژی)»، وب‌سایت ستاره.]</ref>
#دکتر شهر فقط در شب اول می‌تواند خود را نجات دهد.<ref>[https://irna.ir/xjLKtmfinal مؤمنی، «تاریخچه، چیستی و چرایی گسترش بازی مافیا»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

==شیوه بازی==
===پیش از بازی===
پیش از شروع بازی، مجری یا راوی باید از میان افرادی که به‌طور کامل به بازی آشنا باشند، انتخاب شود. راوی از طریق پخش‌کارت‌ها یا اپلیکیشن‌های مخصوص این بازی، نقش افراد را تعیین می‌کند. هیچ‌کس حق ندارد نقش خود را اعلام کند یا در مورد نقش دیگران بپرسد.<ref>[https://www.chetor.com/276193-آموزش-بازی-مافیا/ مهراسبی، «آموزش بازی مافیا؛ معرفی نقش‌ها و قوانین این بازی گروهی جذاب»، وب‌سایت چطور.]</ref>

بازی دارای دو مرحله شب و روز است:

در شب، بیشتر نقش‌های مخفی، اقداماتی را انجام می‌دهند و دنبال دسیسه و حذف شهروندان هستند، اما در روز تمامی افراد به بحث، شناسایی مافیا و [[رأی‌گیری]] برای حذف او فعالیت می‌کنند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/209865/1/بازی-مافیا «بازی مافیا»، وب‌سایت تابناک.]</ref>

===شروع بازی===
*'''شب اول؛ راوی'''، بازی را با جمله همه چشمان خود را ببندند، آغاز می‌کند. سپس از دستۀ مافیا می‌خواهد که بیدار شوند تا با هم‌دستۀ خود آشنا شوند، پس از آشنایی دوباره به دستور راوی می‌خوابند.
*'''روز اول؛''' به دستور راوی (مجری) همه بیدار می‌شوند (چشمان خود را باز می‌کنند)، و به این صورت بازی برای همه آغاز می‌شود و مراحل زیر طی می‌شود:
#{{درشت|کارت سرصحبت}}؛ صحبت را آغاز می‌کند.
#{{درشت|گفتگو و هدف‌گیری}}؛ برای جلوبردن بازی و درک نقش دیگران، بازیکنان باید فرد یا افرادی را متهم کرده و هدف قرار دهند. هدف‌گیری با پرسش از نقش او که آیا مافیا است یا خیر، انجام می‌شود. سپس افراد دیگر دیدگاه‌های‌شان را ابراز می‌کنند و متهم و دیگران می‌توانند از خود دفاع کنند.
#{{درشت|رأی‌گیری}}؛ در صورت وارد شدن اتهام به یک یا چند نفر، رأی‌گیری توسط راوی انجام می‌شود و اگر نصف به اضافه یک نفر، رأی آورد، متهم از بازی حذف می‌شود و در غیر این صورت دوباره شب می‌شود.
*'''شب دوم'''؛ به دستور راوی همه می‌خوابند، راوی، دسته مافیا را بیدار می‌کند و آن‌ها فردی را برای کشتن انتخاب می‌کنند، سپس از دکتر مافیا می‌پرسد که چه کسی را می‌خواهد نجات دهد؟ بعد راوی دکتر شهر را بیدار می‌کند و می‌پرسد که آیا کسی را می‌خواهد نجات دهد؟ در مرحلۀ بعد راوی، کارآگاه را بیدا می‌کند و می‌پرسد که قصد فهمیدن هویت چه کسی را دارد. در ادامه، راوی به ترتیب از رویین‌تن برای قصد استعلام افراد خارج شده، از روان‌شناس برای ساکت کردن فردی و از حرفه‌ای برای قصد شلیک می‌پرسد. سرانجام شب تمام و روز می‌شود.
*'''روز دوم'''؛ راوی با گفتن روز شد، همه را بیدار می‌کند و اتفاقات شب گذشته را بدون افشای نقش آنها، اعلام می‌کند. به‌طور مثال می‌گوید: در شب گذشته مافیا فردی را کشت، دکتر او را نجات داد یا این‌که دکتر به اشتباه فردی دیگری را نجات داد. راوی حق ندارد نقش افراد کشته‌شده یا باقی‌مانده را مشخص‌کند.<ref>[https://setare.com/fa/news/441608/بازی-مافیا/ قضاوی، «راهنمای جامع آموزش بازی مافیا (معرفی نقش‌ها، قوانین و استراتژی)»، وب‌سایت ستاره]؛ [https://keyus.ir/آموزش-بازی-مافیا/ «آموزش بازی مافیا»، وب‌سایت کی‌آس؛ «بازی مافیا» وب‌سایت تابناک.]</ref> این چرخۀ روز و شب ادامه می‌یابد تا زمانی که شهروندان بتوانند تمام افراد مافیا را از شهر خارج کنند، یا مافیا شهروندان را نابود کند.<ref>[https://keyus.ir/آموزش-بازی-مافیا/ «آموزش بازی مافیا»، وب‌سایت کی آس.]</ref>

==بازی مافیا در ایران==
پیشینۀ این بازی در [[ایران]] به اواخر دهۀ ۱۳۷۰ش بر می‌گردد. در ابتدا این بازی بیشتر در خوابگاه‌ها و اردوهای دانشجویی انجام می‌شد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402010803061/%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8% مؤذن‌زاده، «همه چیز درباره بازی مافیا چرا بازی مافیا در ایران ترند شد؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> اما، در سال ۱۳۸۶ش برای نخسیتن‌بار این بازی در سایت «هزارتو» برای عموم افراد جامعه معرفی شد. سپس در سال ۱۳۸۸ش وب‌سایت www.bamdadi.com، مطلبی را با عنوان بازی دزد و پلیس در معرفی این بازی نوشت، اما هنوز تعداد افراد آشنا با این بازی بسیار محدود بودند. تا این‌که در سال ۱۳۸۹ش این بازی وارد پیام‌رسان ریدکال شد و از این طریق افراد بیشتری با این بازی آشنا شدند.<ref>[http://www.irmafia.ir/تاريخچه-بازی-مافيا/ «تاریخچة بازی مافیا»، وب‌سایت ایران‌مافیا]؛ [https://rayad.org/تاریخچه-بازی-مافیا/ «تاریخچه بازی شب مافیا»، وب‌سایت رایاد.]</ref>

===پخش از طریق تلویزیون===
[[پرونده:بازی مافیا (3).jpg|جایگزین=شب‌های مافیا به کارگردانی سعید ابوطالب|بندانگشتی|عکس دسته جمعی بازیگران شب‌های مافیا به کارگردانی سعید ابوطالب]]
در سال ۱۳۹۹ش این بازی با نام «مسابقه شهروند و مافیا» به مدت دو سال از طریق شبکه سلامت پخش شد.<ref>[https://salamattv.ir/program/97396 «مسابقة شهروند و مافیا»، وب‌سایت شبکه سلامت.]</ref> همزمان با آن، شبکه خانگی فیلیمو برنامۀ «شب‌های مافیا» را به کارگردانی سعید ابوطالب و اجرای محمدرضا علیمردانی پخش کرد. پس از آن، شبکه نسیم در ۱۴۰۱ش به میدان آمد و با روایت تازه با همان نام قبلی «مسابقه شهروند و مافیا» سه فصل از این مسابقه را پخش کرد.<ref>[https://tvnasim.ir/program/305093 «شهروند و مافیا»، وب‌سایت شبکه نسیم.]</ref> به این ترتیب، ایرانیان در سنین و اقشار مختلف با این بازی آشنا شدند.<ref>[http://www.irmafia.ir/تاريخچه-بازی-مافيا/ تکلی، «تاریخچة بازی مافیا»، وب‌سایت جزیرة بازی.]</ref>

===فراگیری و استقبال شهروندان===
امروزه این بازی در جمع‌های خانوادگی، دوستانه، کافه‌ها، دانشگاه‌ها و پارک‌ها توسط افراد مختلف خصوصاً [[جوانی|جوانان]] اجرا می‌شود.<ref>[http://www.irmafia.ir/تاريخچه-بازی-مافيا/ تکلی، «تاریخچة بازی مافیا»، وب‌سایت جزیرة بازی]؛ [https://irna.ir/xjLKtmfinal مؤمنی، «تاریخچه، چیستی و چرایی گسترش بازی مافیا»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> با فراگیری شبکه‌های اجتماعی، پای این بازی به شبکه‌های اجتماعی مانند تلگرام، اینستاگرام و پنکو، نیز کشیده شد و حتی اکنون در کلاب‌هاوس ایرانی‌ها و افغانستانی‌ها به بهانۀ این بازی، در فضای مجازی گرد هم جمع شده و گپ‌وگفت دوستانه دارند.<ref>[https://irna.ir/xjLKtmfinal مؤمنی، «تاریخچه، چیستی و چرایی گسترش بازی مافیا»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

===نظر مراجع تقلید===
طبق فتوای آیت‌الله خامنه‌ای و آیت‌الله مکارم شیرازی حرام‌بودن این بازی به دو شرط وابسته است:
#داشتن مفسده مانند ترویج یا عادت به دروغگویی؛
#همراهی با شرط‌بندی و برد و باخت.

آیت‌الله سیستانی تنها به این نکته اشاره کرده که دروغ جایز نیست و تشخیص آن را به عهده خود فرد گذاشته است. آیت‌الله شبیری زنجانی به‌صورت شرط سلبی گفته است که اگر موجب دورغگویی در غیر بازی نشود حرام نیست.<ref>[https://118ahkam.ir/?p=13004 «حکم شرعی بازی مافیا، به مناسبت ۲۰ دسامبر، روز جهانی بازی»، وب‌سایت 118 احکام.]</ref>

==عوامل جذابیت و گسترش==
'''• نزدیک بودن روایت داستان بازی به زندگی شهری افراد'''؛ روایت بازی به‌گونه‌ای است که هر فردی می‌تواند آن را در ذهن خود تصویرسازی کند. افراد در زندگی شهری هرکدام نقشی را به عهده دارند که با انجام درست یا اشتباه نقش خود بر دیگران تأثیر مثبت یا منفی می‌گذارند. شهروندان در کمیت، بیشتر و دستۀ مافیا در کیفیت، قدرت و آگاهی بیشتری دارند. شهروندان با قدرت اقناع و اجماع از طریق رأی‌گیری می‌توانند بر مافیا پیروز شوند.<ref>[https://irna.ir/xjLKtmfinal مؤمنی، «تاریخچه، چیستی و چرایی گسترش بازی مافیا»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

'''• داشتن پشتوانۀ علمی و تحقیقاتی'''؛ این بازی در یک دانشگاه با رتبه علمی بالا و با تکیه بر تحقیقات پیشین روان‌شناختی ساخته شده است.<ref>[https://rayad.org/تاریخچه-بازی-مافیا/ «تاریخچه بازی شب مافیا»، وب‌سایت رایاد.]</ref>

'''• پویایی و تکامل'''؛ سیر تاریخی نشان می‌دهد که این بازی با حفظ محتوای درونی، روند پویا و تکاملی داشته و توسط افراد مختلف بسته به ظرفیت و خلاقیت آنها در نسخه‌های متفاوت مانند کلاسیک، گرگ‌نما و روستایی (گرگینه)، دزد و پلیس، بازی مافیا، شهروند و مافیا، شب‌های مافیا و مانند آن عرضه و اجرا شده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/99112517873/چرا-این-مافیا-محبوب-شد بهرامی، «چرا این «مافیا» محبوب شد؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>

'''• تصویرسازی رسانه‌ای و سلبریتی‌ها'''؛ نمایش بازی مافیا در تلویزیون ایران از طریق شبکه «سلامت»، شبکۀ «نسیم» و شبکۀ خانگی فیلیمو، با اجرای چهره‌های مطرح و بازیگران سینما، تأثیر زیادی در محبوبیت این بازی داشته است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402010803061/%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8% مؤذن‌زاده، «همه چیز درباره بازی مافیا چرا بازی مافیا در ایران ترند شد؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>

'''• بستر اینترنتی و شبکه‌های اجتماعی'''؛ عرضۀ این بازی در سایت‌های اینترنتی و شبکه‌های اجتماعی مانند کلاب‌هاوس بر محبوبیت و گسترش بیشتر آن کمک کرده است.<ref>[https://irna.ir/xjLKtmfinal مؤمنی، «تاریخچه، چیستی و چرایی گسترش بازی مافیا»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

'''• انعطاف‌پذیری'''؛ قابلیت اجرای این بازی با تعداد افراد متفاوت و این‌که افزایش تعداد بازیکنان موجب حفظ و جذابیت بازی می‌شود، این بازی را به یک بازی گروهی محبوب تبدیل کرده است.

'''• قوانین ساده'''.

'''• عدم نیاز به تجهیزات و امکانات خاص'''.<ref>[https://keyus.ir/آموزش-بازی-مافیا/ «آموزش بازی مافیا»، وب‌سایت کی آس.]</ref>

==نقاط مثبت==
بازی مافیا در قالب یک طرح تحقیقاتی به‌منظور دستیابی به اهداف مشخصی طراحی شد. علاوه بر اهداف ذکر شده، مزایا و نقاط مثبت متعددی برای این بازی بیان شده است:
#ممارست و تمرین گوش‌دادن؛
#افزایش قدرت استنتاج؛
#افزایش خودآگاهی؛<ref>[http://zendegisalam.khorasannews.com/?nid=20220&pid=3&type=0 عزیزی، «مافیا یک بازی هیجان‌انگیز اما آسیب‌زا»، وب‌سایت زندگی سلام.]</ref>
#تجربه و تمرین تصمیم‌گیری سریع و صحیح؛<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1381271/با-معایب-و-مزایای-بازی-مافیا-آشنا-بشید «با معایب و مزایای بازی مافیا آشنا بشید!»، وب‌سایت مشرق.]</ref>
#تقویت تفکر و عملکرد استراتژیک؛
#افزایش روحیۀ کار تیمی؛<ref>[https://www.roshdmag.ir/fa/article/24173/مافیا-یک-بازی-غیرمعمولی دولتی، «مافیا یک بازی غیرمعمولی»، وب‌سایت مجلة رشد.]</ref>
#تمرین و تجربۀ غیرمستقیم زندگی روزمره.<ref>[https://irna.ir/xjLKtmfinal مؤمنی، «تاریخچه، چیستی و چرایی گسترش بازی مافیا»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

==تهدیدها و آسیب‌ها==
در برابر نقاط مثبت و مزایای بازی مافیا، تهدیدها و آسیب‌هایی را نیز برشمرده‌اند که مهم‌ترین آنها عبارتند از:
#'''دروغ‌گویی و کسب مهارت در آن'''؛ [[دروغ]]، شاه‌کلید این بازی برای پیروزی است و این بازی موجب کسب مهارت در دروغ‌گویی می‌شود.
#'''احساس شک به صداقت دیگران'''؛ برخلاف این نکته که در جامعه باید اعتماد به مثابه یک سرمایۀ اجتماعی تقویت شود و افراد نسبت به یکدیگر خوش‌بین باشند، این بازی با اتهام‌زنی، شک همیشگی نسبت به همه را تقویت می‌کند و خود فرد نیز بر اساس حدس و گمان تصمیم‌گیری می‌کند.<ref>[https://www.roshdmag.ir/fa/article/24173/مافیا-یک-بازی-غیرمعمولی دولتی، «مافیا یک بازی غیرمعمولی»، وب‌سایت مجلة رشد]؛ [http://zendegisalam.khorasannews.com/?nid=20220&pid=3&type=0 عزیزی، «مافیا یک بازی هیجان‌انگیز اما آسیب‌زا»، وب‌سایت زندگی سلام.]</ref>
#'''وابستگی و اعتیاد به بازی'''.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1381271/با-معایب-و-مزایای-بازی-مافیا-آشنا-بشید «با معایب و مزایای بازی مافیا آشنا بشید!»، وب‌سایت مشرق.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
{{آغاز منابع}}
* «آموزش بازی مافیا»، وب‌سایت کی‌آس، تاریخ بازدید: ۲۹ بهمن ۱۴۰۲ش.
* امینی، سارا، «معرفی نقش‌های بازی مافیا»، وب‌سایت ویرگول، تاریخ بازدید: ۳۰ بهمن ۱۴۰۲ش.
* «با معایب و مزایای بازی مافیا آشنا بشید!»، وب‌سایت مشرق، تاریخ درج مطلب: ۹ خرداد ۱۴۰۱ش.
* «بازی مافیا»، وب‌سایت تابناک، تاریخ بازید: ۲۹ بهمن ۱۴۰۲ش.
* بهرامی، علیرضا، «چرا این «مافیا» محبوب شد؟»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۵ بهمن ۱۳۹۹ش.
* «تاریخچة بازی مافیا»، وب‌سایت ایران‌مافیا، تاریخ بازید: ۲۹ بهمن ۱۴۰۲ش.
* «تاریخچه بازی شب مافیا»، وب‌سایت رایاد، تاریخ بازدید: ۲۹ بهمن ۱۴۰۲ش.
* تکلی، مجید، «تاریخچة بازی مافیا»، وب‌سایت جزیرة بازی، تاریخ بازدید: ۲۹ بهمن ۱۴۰۲ش.
* «حکم شرعی بازی مافیا، به مناسبت ۲۰ دسامبر، روز جهانی بازی»، وب‌سایت ۱۱۸ احکام، تاریخ بازدید: ۳۰ بهمن ۱۴۰۲ش.
* دولتی، فاطمه، «مافیا یک بازی غیرمعمولی»، وب‌سایت مجلة رشد، تاریخ درج مطلب: ۲۹ اسفند ۱۳۹۹ش.
* شاهرخ، علی، «آموزش بازی مافیا؛ تاریخچه، قوانین و هرآنچه باید دربارهٔ بازی مافیا بدانید»، وب‌سایت تکراتو، تاریخ درج مطلب: ۱۳۹۹ش.
* «شهروند و مافیا»، وب‌سایت شبکه نسیم، تاریخ بازدید: ۱ اسفند ۱۴۰۲ش.
* عزیزی، نرگس، «مافیا یک بازی هیجان‌انگیز اما آسیب‌زا»، وب‌سایت زندگی سلام، تاریخ درج مطلب: ۲۲ مهر ۱۳۹۸ش.
* قضاوی، مائده، «راهنمای جامع آموزش بازی مافیا (معرفی نقش‌ها، قوانین و استراتژی)»، وب‌سایت ستاره، تاریخ درج مطلب: ۲۳ اسفند ۱۴۰۱ش.
* کهریزی، مهدی، «آموزش بازی مافیا، معرفی نقش‌ها و قوانین بازی»، وب‌سایت مایکت، تاریخ درج مطلب: ۲۱ تیر ۱۴۰۰ش.
* «مسابقة شهروند و مافیا»، وب‌سایت شبکه سلامت، تاریخ بازدید: ۱ اسفند ۱۴۰۲ش.
* مهراسبی، فاطمه، «آموزش بازی مافیا؛ معرفی نقش‌ها و قوانین این بازی گروهی جذاب»، وب‌سایت چطور، تاریخ درج مطلب: اسفند ۱۴۰۱ش.
* مؤذن‌زاده، محمدرضا، «همه چیز دربارهٔ بازی مافیا چرا بازی مافیا در ایران ترند شد؟»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۸ فروردین ۱۴۰۲ش.
* Arneson, Erik, "A Timeline of Board and Card Games Since 1800", thesprucecrafts wesite on: Jun 26 2019.
{{پایان منابع}}