نمایش مبدأ برای سید محمد علیشاه موسوی گردیزی

'''<big>سید محمد علیشاه موسوی گردیزی</big>'''؛ پزشک مجاهدی که به [[مصطفی چمران|چمران]] افغانستان مشهور شد.<br>

سید محمد علیشاه موسوی گردیزی از مجاهدان شاخص افغانستانی است. روحیه استکبارستیزی، به او شخصیتی بین‌المللی بخشیده بود. علیشاه هم در سنگر دفاع از [[افغانستان]] با روسیه می‌جنگید و هم در سنگر [[ایران]] با متجاوزان بعثی. این پزشک مجاهد به‌وسیله سربازان آمریکایی ربوده شده و به‌مدت 4 سال در گوانتانامو زندانی شد. سید محمد علیشاه هنگام سخنرانی در نماز جمعه گردیز، با عملیات انتحاری تروریست‌های داعشی به شهادت رسید.<br>
 
==تولد== 
سید محمد علیشاه در سال 1338ش در شهر گردیز، مرکز استان پکتیای [[افغانستان]] به دنیا آمد.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/885489/%D8%AD%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%82-%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%86%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 «حقایق ناگفته زندان گوانتانامو به روایت چمران افغانسان»، مشرق نیوز.]</ref>  
==تحصیلات==
سید محمد علیشاه، تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در شهر گردیز به اتمام رساند. او در کنکور سال 1356ش [[افغانستان]] شرکت کرده و با نمره برتر وارد دانشکده پزشکی دانشگاه [[کابل]] شد. در سال 1357ش انجمن دانشجویان [[مسلمان]] را با حضور جمعی از دانشجویان [[شیعه]] و [[اهل سنت|سنی]] در همین دانشگاه راه‌اندازی کرد. این اقدام بعد از کودتای کمونیستی در این کشور صورت گرفت و واکنشی به حاکمیت کمونیست‌ها بر افغانستان بود. در سال 1358ش اوضاع امنیتی دانشگاه وخیم‌تر شد و سید محمد علیشاه مجبور به ترک دانشگاه و بازگشت به زادگاهش شد.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/885489/%D8%AD%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%82-%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%86%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 «حقایق ناگفته زندان گوانتانامو به روایت چمران افغانسان»، مشرق نیوز.]</ref>  
==جهاد==
در شهر گردیز، مجاهدان [[شیعه]] و [[اهل سنت|سنی]] با زبان‌های متفاوت فارسی و پشتو، دوشادوش هم می‌جنگیدند. این مجاهد تا سال 1370ش فرماندهی جبهه مرکزی گردیز را برعهده داشته و علیه روس‌ها مبارزه می‌کرد. وی در این مدت، دوبار مجروح شد.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/885489/%D8%AD%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%82-%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%86%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 «حقایق ناگفته زندان گوانتانامو به روایت چمران افغانسان»، مشرق نیوز.]</ref> 
==حضور در جهاد سازندگی==
سید محمد علیشاه هم‌زمان با جهاد علیه روس‌ها در کشورش به [[ایران]] هم رفت‌وآمد داشت. او در ایران به «جهاد سازندگی» پیوست و برای خدمت عازم شهرستان ایرانشهر شد. از سال 1359ش به عنوان مسئول اورژانس در جبهه‌های جنگ ایران علیه دشمن بعثی شرکت کرد. او بهار و [[تابستان]] در جبهه‌های‌ افغانستان حضور داشت و در [[پاییز]] و [[زمستان]] در جبهه‌های ایران.<ref>[https://www.ibna.ir/fa/tolidi/263959/%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%DB%8C%DA%A9-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%88 «سرگذشت یک پزشک افغان در زندان گوانتانامو»، خبرگزاری کتاب ایران.]</ref> وی حضور در عملیات والفجر مقدماتی را نقطه عطف زندگی خود دانسته است.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1491424/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B2%DB%8C «آشنایی با شهید سید محمد علی شاه موسوی گردیزی»، سایت راسخون.]</ref>  
==ادامه تحصیل==
محمد علیشاه در سال 1369ش در حالی‌که دو سال از پایان دفاع مقدس می‌گذشت وارد دانشگاه علوم پزشکی [[تهران]] شد و در سال 1378ش دانشنامه دکترای خود را دریافت کرد و مدتی در دانشگاه فارابی به‌‌عنوان استاد تدریس می‌کرد.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1491424/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B2%DB%8C «آشنایی با شهید سید محمد علی شاه موسوی گردیزی»، سایت راسخون.]</ref> 
==تأسیس مرکز درمانی خیریه==
او در زمان اقامت در [[ایران]] با کمک دیگر پزشکان مهاجر، مرکز درمانی خیریه‌ای را در شهر ری تاسیس کرد. این مرکز به بیماران محروم به‌ویژه افغانستانی، خدمت‌رسانی کرده و آنها را درمان می‌کرد. 
==بازگشت به وطن==
سید محمد علیشاه با وجود اینکه در مقطع تخصصی دانشکده پزشکی [[تهران]] قبول شده بود، در سال 1381ش به کشورش بازگشت<ref>[https://www.farsnews.ir/af/news/14000511000645/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%A8%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%B1-20-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C «نگاهی به شخصیت شهید موسوی گردیزی، خبرگزاری فارس]؛ [https://www.mashreghnews.ir/news/885489/%D8%AD%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%82-%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%86%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 «حقایق ناگفته زندان گوانتانامو به روایت چمران افغانسان»، مشرق نیوز.]</ref>  و با رأی مردم گردیز، نماینده آنها در لویه جرگه (مجلس بزرگان) [[افغانستان]] شد.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/885489/%D8%AD%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%82-%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%86%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 «حقایق ناگفته زندان گوانتانامو به روایت چمران افغانسان»، مشرق نیوز.]</ref>  
==گوانتانامو==
سید محمد علیشاه در مرداد 1382ش توسط آمریکایی‌ها از منزلش در گردیز ربوده شده و به زندان بگرام و سپس زندان گوانتانامو در کوبا انتقال یافت. او، 40 ماه در این زندان مخوف، تحت انواع شکنجه‌ها قرار داشت.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/885489/%D8%AD%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%82-%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%86%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 «حقایق ناگفته زندان گوانتانامو به روایت چمران افغانسان»، مشرق نیوز.]</ref> اتهاماتی که آمریکایی‌ها به وی وارد کرده و به همین دلیل زندانی کرده بودند هیچ وقت اثبات نشد.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1491424/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B2%DB%8C «آشنایی با شهید سید محمد علی شاه موسوی گردیزی»، سایت راسخون.]</ref> علیشاه پس از آزادی، خاطرات خود را در کتابی با عنوان «حقایق ناگفته از زندان گوانتانامو»، در کابل چاپ و منتشر کرد.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/885489/%D8%AD%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%82-%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%86%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 «حقایق ناگفته زندان گوانتانامو به روایت چمران افغانسان»، مشرق نیوز.]</ref>   
==فعالیت بعد از آزادی==
سید محمد علیشاه بعد از آزادی از زندان مخوف امریکایی، خود را وقف خدمت به مردم [[افغانستان]] کرده و خدمات فرهنگی، اجتماعی و آموزشی به عموم مردم را وجهه عمل خود قرار داد. او دو مدرسه پسرانه و دخترانه و کلینیک خیریه‌ای در گردیز تاسیس کرد. این مجاهد خستگی‌ناپذیر، همچنین ریاست سازمان ضد حوادث ایالت پکتیا را برعهده گرفت.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/885489/%D8%AD%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%82-%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%86%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 «حقایق ناگفته زندان گوانتانامو به روایت چمران افغانسان»، مشرق نیوز.]</ref> 
==ویژگی‌ها==
اعتقاد به مبارزه با جهل، مجاهدت در جبهه‌های نظامی، علمی و سازندگی، خدمات عام‌المنفعه، استکبارستیزی و شخصیت بین‌المللی از ویژگی‌های این پزشک مجاهد است.<ref>[https://khabarban.com/tag/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C «مهترین دغدغه شهید موسوی آگاهی بخشی و مبارزه با جهل بود»، سایت خبربان]؛ [https://www.farsnews.ir/af/news/14000511000645/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%A8%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%B1-20-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C «نگاهی به شخصیت شهید موسوی گردیزی، خبرگزاری فارس]</ref> وی به چمران افغانستان نیز مشهور بود.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/880960/%DA%86%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «چمران افغانستان را می‌شناسید»، مشرق نیوز]</ref>

==شهادت==
سید محمد علیشاه، در مرداد 1397ش و زمانی که در مسجد صاحب الزمان در حال سخنرانی بعد از نماز جمعه بود، با حمله انتحاری عوامل گروه تروریستی داعش شهید شد.<ref>[https://iswnews.com/tag/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B2%DB%8C/ «شهادت چمران افغانستان؛ محمد علیشاه موسوی گردیزی»، تحولات جهان اسلام]؛ [https://www.mashreghnews.ir/news/885489/%D8%AD%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%82-%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%86%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 «حقایق ناگفته زندان گوانتانامو به روایت چمران افغانسان»، مشرق نیوز.]</ref>
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* «آشنایی با شهید سید محمد علی‌شاه موسوی گردیزی»، سایت راسخون، تاریخ انتشار: 1 بهمن 1398ش.
* «چمران افغانستان را می‌شناسید»، مشرق نیوز، تاریخ انتشار: 14 مرداد 1397ش.
* «حقایق ناگفته زندان گوانتانامو به روایت چمران افغانسان»، مشرق نیوز، تاریخ انتشار: 28 مرداد 1397ش.
* «سرگذشت یک پزشک افغان در زندان گوانتانامو»، خبرگزاری کتاب ایران، تاریخ انتشار: 13 مرداد 1397ش.  
* «شهادت چمران افغانستان؛ محمد علیشاه موسوی گردیزی»، تحولات جهان اسلام، تاریخ انتشار: 14 مرداد 1397ش.
* «مهترین دغدغه شهید موسوی آگاهی بخشی و مبارزه با جهل بود»، سایت خبربان، تاریخ انتشار: 13 مرداد 1400ش. 
* «نگاهی به شخصیت شهید موسوی گردیزی»، خبرگزاری فارس، تاریخ انتشار: 11 مرداد 1400ش.