نمایش مبدأ برای کشف ‌الاسرار و عدّة‌ الابرار

[[پرونده:کشف1.jpg|300px|thumb|left|دوره 10 جلدی کتاب کشف الاسرار و عدة الأبرار از انتشارات دانشگاه تهران]]
<big>'''کشف ‌الاسرار و عُدّة‌ الابرار'''</big>؛ تفسیری از قرآن کریم به زبان فارسی<br>

کشف‌الاسرار و عُدّه‌الابرار که به‌نام اختصاری کشف‌الاسرار معروف است، تفسیری از [[قرآن]] کریم، اثر ابوالفضل رشید‌الدین میبدی، است که در سال 520ق، نوشته شده است.<ref>مصاحب، دايرةالمعارف فارسي، ج1، 1381ش، ص2244.</ref>  وی، در این اثر، از کتاب «تفسیر الهروی» از خواجه عبدالله انصاری الهام گرفته است. برخی این اثر را تکمیل‌ شده‌ی تفسیر خواجه عبدالله می‌دانند. برخی از سیره‌نویسان و مورخان معتقدند که میبدی به شاگردی خواجه می‌پرداخته است.<ref> صفا، تاریخ ادبیات ایران، ج2، ص257 و 883 و 930-932.</ref><br>
 
این کتاب، به‌عنوان منبعی غنی از تفسیر، تأویل، معارف اسلامی، شعر و ادب عربی و فارسی شناخته شده است. 
==انگیزه نگارش کشف‌الاسرار==
بنابر آن‌چه ابوالفضل میبدی در مقدمه همین کتاب مطرح کرده، وی، پس از مطالعه کتاب تفسیر قرآن انصاری، شیفته آن شده و تصمیم می‌گیرد که مطالب استاد خویش را که به ایجاز و اختصار بیان شده، تکمیل کند. او تصمیم می‌گیرد تا حقایق سخن و لطایف تذکیر را به‌هم پیوند داده و راه را برای خوانندگان این تفسیر هموار نماید.<ref>ميبدي، كشف‌الاسرار و عدةالابرار، ج1،  1344ش، ص1. </ref> 
==محتوای کشف‌الاسرار==
کتاب تفسیر [[قرآن]] میبدی، بر سه نگرش استوار است: 1. النوبة الاولی که شامل ترجمه آیات قرآن است. در این بخش، میبدی تمام دقت خود را به‌کار گرفته تا ترجمه‌ای دقیق و واژه به واژه از عربی به فارسی انجام دهد و امانت را در کلام خداوند، رعایت کند؛ 2. النوبة الثانیة که در رابطه با دلایل نزول آیات و نقل‌قول سایر مفسران پیش از او در این‌باره است؛ 3. النوبة الثالثة که در رابطه با ذکر برخی از تأویل‌های عارفانه و اشاراتی است که در بعضی از آیات صورت گرفته است.<ref>ركني يزدي، برگزيدة كشف‌الاسرار و عدةالابرار، 1374ش، ص11.</ref>  

کشف‌الاسرار، یکی از بزرگ‌ترین و غنی‌ترین کتاب‌های تفسیر [[قرآن]] به زبان فارسی است که با رویکرد عارفانه نوشته شده و علاوه ‌بر شیرینی زبان فارسی، نکات جالب عرفانی، تفسیری، تاریخی و ادبی آن نیز چشمگیر است. 
==ویژگی‌های کتاب کشف‌الاسرار==
کتاب کشف‌الاسرار را از چند نظر می‌توان به‌عنوان یک اثر برجسته‌ی ادبی در زبان فارسی دانست؛ یکی خصایص لغوی و دستوری، و دوم نکات ادبی و عرفانی بسیار آن.<ref>حلبي، مباني عرفان و احوال عارفان، 1377ش، ص434.</ref>  همچنین این تفسیر، در بهترین سبک و زیباترین عبارات ادبی نوشته شده است. 
==چاپ و انتشار کشف‌الاسرار==
این کتاب، برای اولین‌بار، به‌اهتمام علی‌اصغر حکمت، در 10 جلد، هر جلد حاوی 800 صفحه، توسط دانشگاه تهران (در سال‌های 1331-1339ش) به چاپ رسید.<ref>طبري، زبدةالآثار، 1372ش، ص316.</ref> 
برخی نسخ خطی این اثر نیز در [[موزه‌های ایران|موزه‌ها]] و [[کتابخانه‌های ایران]] نگهداری می‌شوند، مانند نسخه شماره 209 در کتابخانه مسجد سپهسالار، نسخه شماره 1232 در [[کتابخانه ملی]] و 2 نسخه در کتابخانه ملک تهران.<ref>ميبدي، كشف‌الاسرار و عدةالابرار، ج1،  1344ش، ص ب (مقدمه).</ref><br>
 
حبیب‌الله آموزگار، تلخیصی از این 10 جلد را در 2 جلد ارائه کرده است. دکتر محمدجواد شریعت نیز در یک جلد، فهرستی از مطالب موجود در کشف‌الاسرار را به چاپ رسانده است.<ref>رکنی، «ویژگی‌های ترجمه قرآن در تفسیر کشف‌الاسرار»، تابستان 1372ش، ص30؛ <br>
شریعت، فهرست تفسیر کشف الاسرار و عده الابرار، 1390ش، ص5-10.</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* حلبي، علي‌اصغر، مباني عرفان و احوال عارفان، تهران، اساطير، چ2، 1377ش.
* رکنی، محمدمهدی، «ویژگی‌های ترجمه قرآن در تفسیر کشف‌الاسرار»، مترجم، سال سوم، شماره دهم، تابستان 1372ش.
* ركني يزدي، ‌محمدمهدي، برگزيدة كشف‌الاسرار و عدةالابرار، ‌تهران، سمت، چ1، 1374ش.
* شریعت، محمدجواد، فهرست تفسیر کشف الاسرار و عده الابرار، تهران، امیرکبیر، 1390ش.
* صفا، ذبیح الله، تاریخ ادبیات ایران، تلخیص محمد ترابی، تهران، فردوس، 1355ش. 
* طبري، محمدعلي، زبدةالآثار، تهران، اميركبير، چ1، 1372ش.
* مصاحب، غلامحسين، دايرةالمعارف فارسي، تهران، جيبي، چ3، 1381ش
* ميبدي، ‌ابوالفضل رشيدالدين، كشف‌الاسرار و عدةالابرار، به‌اهتمام علي‌اصغر حكمت، تهران، ابن‌سينا، چ2، 1344ش.