نمایش مبدأ برای عاق والدین

'''<big>عاق والدین</big>'''، آزردن پدر و مادر با گفتار یا رفتار <br>
رنجاندن پدر و مادر از گناهان بزرگ است که نافرمانی، نگاه خشم‌آلود، احترام نکردن و اف گفتن از مصادیق آن دانسته شده است. در آموزه‌های اخلاقی و اسلامی پیامدهای سخت و ناگواری برای عاق والدين بیان شده است.
==مفهوم‌شناسی==
«عاق» و «عُقوق» از واژه «عَقّ» گرفته‌ شده‌اند که در لغت به معناى پاره كردن و بريدن آمده<ref>[https://lib.eshia.ir/27911/5/215 طریحی، مجمع البحرین، 1375ش، ج5، ص215.]</ref> و در اصطلاح به معنای «اذيت و آزار رساندن» است.<ref>[https://lib.eshia.ir/23017/5/440 مؤسسه دایرة المعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۹۲ش، ج5، ص440.]</ref>  «عاق والدین» نیز به معنای آزار پدر و مادر توسط فرزندان با زبان و رفتار ناشایست است که موجبات نگرانی و نارضایتی آنان را فراهم سازد. برخی از اهل لغت عاق والدین را از مصادیق قطع رحم دانسته‌اند.<ref>[https://lib.eshia.ir/40660/1/63 فراهیدی، العین، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۶۳.]</ref> علمای اخلاق آن را از بدترین نوع قطع رحم دانسته‌اند که از کینه، خشم، بخل یا حب دنیا نشأت می‌گیرد وخاستگاه همگی آن‌ها قوای غضبیه و شهویه است.<ref>[https://lib.eshia.ir/71832/2/271 نراقی، جامع السعادات، ۱۳۸۳ق، ج۲، ص271.]</ref>

==مصادیق==
کمترین مصداق عاق والدین گفتن «اُف» به آن‌ها است و در روایتی از امام صادق آمده است که اگر چیزی کمتر از «اُف» وجود داشت خداوند آن را نهی می‌کرد.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/2/348 کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۳۴8.]</ref> برخی از مصادیق عاق والدین در روایات عبارت‌اند از نگاه تند و خشم‌آلود،<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/2/349 کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۳۴9.]</ref> ضایع کردن حقوق،<ref>[https://lib.eshia.ir/71401/1/671 تمیمی آمدی، غرر الحکم و درر الکلم، ۱۴۱۰ق، ص۶۷۱.]</ref> محزون کردن والدین،<ref>[https://lib.eshia.ir/11015/15/188 نوری، مستدرک الوسائل، 1408ق، ج15، ص188.]</ref> انجام ندادن فرمان‌های آنها.<ref>[https://lib.eshia.ir/11015/15/194 نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ج۱۵، ص۱۹۴.]</ref>

==پیامدها==
عاق والدین از گناهان کبیره شمرده ‌شده<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/2/276 کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۲۷۶.]</ref> و در روایات برای آن پیامدهایی بیان‌ شده است: محرومیت از بهشت<ref>[https://lib.eshia.ir/27041/1/82 حمیری، قرب الاسناد، ۱۴۱۳ق، ص۸۲.]</ref> و استشمام بوی آن،<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/2/349 کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۳۴۹.]</ref> پذیرفته نشدن نماز،<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/2/349 کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۳۴۹.]</ref> عدم استجابت دعا،<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/2/448 کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۴۴۸.]</ref> عذاب در دنیا،<ref>[https://lib.eshia.ir/10374/1/165 پاینده، نهج الفصاحه، ۱۳۸۲ش، ص۱۶۵.]</ref> سختی جان دادن،<ref>[https://lib.eshia.ir/11015/15/196 نوری، مستدرک الوسائل، 1408ق، ج15، ص196.]</ref> کوتاه شدن عمر<ref> [https://lib.eshia.ir/11015/15/176 نوری، مستدرک الوسائل، 1408ق، ج15، ص176.]</ref> و فقر و تنگدستی.<ref>[https://lib.eshia.ir/11015/15/195 نوری، مستدرک الوسائل، 1408ق، ج15، ص195.]</ref>

==عاق والدین پس از مرگ آن‌ها==
عاق والدین تنها به زمان حیات آن‌ها اختصاص ندارد و ممکن است بعد از مرگ والدین، به علت عدم توجه فرزندان به پرداخت دیون و طلب آمرزش برای آن‌ها، خداوند آن‌ها را در زمره افراد عاق شده قرار دهد. همچنان که ممکن است فرزندی در زمان حیات والدین عاق شده باشد اما بعد از مرگ پدر و مادر، بواسطه پرداخت دیون و طلب آمرزش برای آن‌ها، خداوند او را در زمره افراد نیکی‌کننده به پدر و مادر قرار دهد.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/2/163 کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص163.]</ref>

==رهایی از عاق والدین==
برای رهایی از عاق والدین و گرفتار نشدن به آن یادآوری زحمات، بی‌خوابی‌ها و دلسوزی‌های پدر و مادر برای فرزند، استجابت نفرین پدر و مادر، عذاب‌های الهی در دنیا و آخرت و تفکر در آن‌ها می‌تواند راهگشا باشد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10341/1/532 نراقی، معراج السعاده، ۱۳۷۸ش، ص۵۳۲.]</ref>
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* پاینده، ابوالقاسم، نهج الفصاحه، تهران، دانش، چاپ چهارم، ۱۳۸۲ش.
* تمیمی آمدی، غرر الحکم و درر الکلم، تصحیح سید مهدی رجائی، قم، دارالکتب الاسلامی، چاپ دوم، ۱۴۱۰ق.
* حمیری، عبدالله بن جعفر، قرب الاسناد، قم، مؤسسة آل البیت، چاپ اول، ۱۴۱۳ق.
* طریحی، فخرالدين بن محمد، مجمع البحرین، تصحیح احمد حسینی، تهران، مرتضوی،  چاپ سوم، 1375ش.
* فراهیدی، خلیل بن احمد، العین، قم، نشر هجرت، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق.
* کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، محقق و مصحح علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق. 
* مؤسسه دایرة المعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه فارسی، قم، مؤسّسه دائرة المعارف فقه اسلامى، چاپ اول، 1387ش.
* نراقی، احمد بن محمدمهدی، معراج السعاده، قم، نشر هجرت، چاپ ششم، ۱۳۷۸ش.
* نراقی، محمدمهدی، جامع السعادات، بیروت، اعلمی، چاپ چهارم، بی‌تا.
* نوری، حسین بن محمدتقی، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، قم، مؤسسة آل البیت، چاپ اول، ۱۴۰۸ق.