نمایش مبدأ برای آرایش زن در اسلام

{{مقاله پاسخ به شبهات دینی}}
{{وجه تشابه}}
عده ای چنین مطرح می کنند که میل و گرایش به زیبایی را خداوند در وجود انسان ها خصوصا زنان نهاده است و فرموده اند ان الله جمیل و یحب الجمال. لذا نبایست زنان را از این میل و گرایش به تجمل و خودآرایی منع نمود.
{{پایان سوال}}
حكم كلّى آن است كه خودآرايى جايز و [[تبرج|خودنمايى در مقابل نامحرم]] ممنوع است.<ref> . مرتضى مطهرى، پيشين، ص131.</ref>
== آیات و روایات==
علامه طباطبايى در تفسير آيه 32 سوره اعراف مى ‏فرمايد: «خداى متعال در اين آيه، زينت ‏هايى
را معرفى مى ‏كند كه براى بندگان ايجاد كرده و گرايش فطرى انسان را به سوى آن قرار داده است و روشن است كه [[فطرت]] جز به چيزهايى كه وجود و بقاى انسان نيازمند آن است، الهام نمى ‏كند» .<ref> . سيد محمدحسين طباطبايى، الميزان، ج8، ص79.</ref>

اين گرايش طبيعى، افزون بر آنكه آثار مثبت روانى در ديگران پدید مى‏ آورد، به تحقّق آثار گران‏بهاى روانى در شخص آراسته نيز مى‏ انجامد. آراستن خود و پرهيز از آشفتگى و پريشانى، در نظام فكرى و ذوق سليم انسان ريشه دارد. ظاهر ژوليده و آشفته و عدم مراعات تميزى و نظافت ظاهرى، خود به خود فرد را در نگاه ديگران خوار مى ‏سازد و زبان طعن و توهين را به سوى انسان مى‏ گشايد. بر اين اساس، پوشيدن جامه زيبا <ref> . احمد صبور ارودبادى، آيين بهزيستى در اسلام، ج 1، جنس پوشاك، ص57.</ref>، بهره‏ گيرى از مسواك و شانه، معطّر بودن، انگشتر به دست كردن و آراستن خويش هنگام عبادت و معاشرت با مردم از مستحبات مؤّکد و برنامه‏ هاى روزانه مسلمانان است .<ref> . محمدباقر مجلسى، [[حليه‏ المتقين]]، صص91 و107.</ref>

حضرت امام حسن مجتبى عليه‏ السلام بهترين جامه‏ هاى خود را در نماز مى ‏پوشيد و در پاسخ كسانى‏ كه سبب اين كار را مى‏ پرسيدند، مى‏ فرمود: '''«اِنَّ اللّهَ جَميلْ و يُحبُّ الجَمالَ فَاَتَجمّلُ لِرَبّى»'''<ref> . فضل بن حسن طبرسى، پيشين، ج3و4، ص673.</ref> ؛ «خداوند زيباست و زيبايى را دوست دارد. پس خود را براى پروردگارم زيبا مى ‏سازم».

چون انسان به طور فطرى زيبايى را دوست دارد، طبيعى است كه دنبال زيبايى باشد، چه زيبايى جسمانى و مادى و چه زيبايى معنوى و روحانى. آنچه در اسلام سفارش شده آن است كه:

اولاً، اين تمايل، انسان را از حدود مقرّر در شريعت الهى خارج نكند و از اين رو، دستور داده است كه از نگاه خيره به نامحرم چشم بپوشند.

ثانيا، اين ميل فقط در ماديات و زيبايى ‏طلبى جسمانى و مادى منحصر نگردد، بلكه افق فكرى خود را تعالى بخشند، به زيبايى‏ هاى معنوى نيز توجه داشته باشند و هنگام تعارض، زيبايى معنوى مقدّم باشد؛ چنان كه در روايات وارد شده است براى ازدواج و انتخاب همسر، همسر زيباروى برگزينيد، ولى در عين حال، از ازدواج با «خضراء الدمن» زنان خوش صورت ولى بدسيرت، نهى شده است، بلكه در صورت تعارض صورت خوب (زيبايى ظاهرى) با سيرت نيكو (زيبايى معنوى)، سيرت نيكو اولويت دارد.

قرآن كريم با صراحت تمام مى‏ فرمايد:

'''«وَ لاَ تنكِحوا المُشركينَ حتّى يُؤِمنوا و لَعبدٌ مُؤمنٌ خَيرٌ مِن مشركٍ وَ لَو أَعجَبَكُم اولئِكَ يَدعونَ اِلى النَّارِ وَ اللّهُ يَدعُو اِلى الجنّةِ و المغفرةِ بِأذنِه و يُبيِّنُ آياتِه لِلنّاسِ لَعَلَّهُم يَتَذَكَروُن»''' ؛<ref> . بقره 2، آيه 221.</ref>

'''«و با زنان مشرك ازدواج مكنيد، تا ايمان بياورند. قطعاً كنيز با ايمان بهتر از زن مشرك است، هر چند [زيبايى] او شما را به شگفت آورد. و به مردان مشرك زن مدهيد تا ايمان بياورند. قطعاً برده با ايمان بهتر از مرد آزاد مشرك است، هر چند شما را به شگفت آورد. آنان [شما را ]به سوى آتش فرا مى ‏خوانند، و خدا به فرمان خود، [شما را] به سوى بهشت و آمرزش مى ‏خواند، و آيات خود را براى مردم روشن مى‏ گرداند، باشد كه متذكر شوند».'''

در روايات نقل شده است كه وقتى پيامبر اسلام براى باز كردن درب خانه مى‏ رفتند، موى خود را مرتب مى ‏كردند و خود حضرت در توضيح اين كار مى ‏فرمودند: '''«مردم حق دارند ما را زيبا ببينند»''' .<ref> . مهدى مهريزى، آسيب‏ شناسى حجاب، ص19.</ref>

از لحاظ معنوى نيز قرآن در توصيف رسول اكرم صلى ‏الله‏ عليه‏ و‏آله مى ‏فرمايد:

'''«اِنَّكَ لَعلى خُلُقٍ عَظيمٍ»''' .<ref> . قلم 68، آيه 4.</ref>

بنابراين، خداوند زينت و خودآرايى را نهى نمى‏ كند. آنچه در شرع مقدّس ممنوع شده، [[تبرج]] و خودنمايى و تحريك و تهييج به وسيله آشكار ساختن [[زینت در اسلام|زينت]] در محافل اجتماعى است؛ چنان كه مى‏ فرمايد:

«وَ لا تَبَرَّجنَ تَبَرُّجَ الجاهليّةِ الأولى» .<ref> . فضل ‏بن حسن طبرسى، پيشين، ج 3 و 4، ص 673.</ref>
'''«[[تبرج]]» برگرفته از «برج» و مقصود از آن ابراز كردن زر و زيور و موارد زينت و زيبايى خود است''' .<ref> . همان، ج 7و 8، ص 557.</ref>

مرحوم علاّمه طباطبايى در [[تفسير الميزان]] مى ‏نويسد: «كلمه تبرج به معناى ظاهر شدن در برابر مردم است؛ همان‏گونه كه برج قلعه براى همه هويداست» .<ref> . سيد محمدحسين طباطبايى، پيشين، ج16، ص335.</ref>
==نتیجه گیری==
از آنچه گفته شد، روشن مى ‏شود كه خودآرايى جايز است اما خودنمايى و آشكار كردن [[زینت در اسلام|زينت]] در برابر نامحرم ممنوع مى‏ باشد، چرا كه قرآن از ظاهر ساختن زينت‏ هاى پنهان مانند جواهرات سينه ‏بند و گردن‏بند و لباس‏هاى نازك كه معمولاً زير چادر از آنها استفاده مى‏ شود، نهى كرده است:

'''«وَ لا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلاّ ما ظَهَرَ مِنْها»''' ؛<ref> . نور 24، آيه 31.</ref>
'''«زنان نبايد [[زینت در اسلام |زينت]] خود را آشكار كنند مگر آن مقدار كه به طور متعارف پيداست».'''

زنى كه خود را آرايش مى‏ كند و زينت خود را در معرض تماشاى نامحرمان قرار مى ‏دهد، در واقع عفت‏ اش را به مخاطره انداخته و بيگانگان را به تماشاى خود دعوت مى ‏كند.

سقراط دانشمند معروف، به زنى كه زينت مى ‏كرد كه به تماشاى شهر رود، گفت: «گمان من اين است كه تو به تماشاى شهر نمى ‏روى بلكه مى‏ روى كه شهر تو را تماشا كند».<ref>  . به نقل از: احمد محسنى گرگانى، زيباترين الگوى پوشش در اسلام، اراك، دفتر نماينده مقام معظم رهبرى، 1380، ص 162.</ref>

بدين ‏ترتيب مى ‏بينيم كه اسلام از طرفى با دستور الزامى زنان به رعايت حجاب و پوشش و از طرف ديگر با تشويق آنان به استفاده از زيورآلات و زينت‏ها به شرط عدم [[تبرج]] و نمايش زينت‏ها به نامحرمان، جلوى سوء استفاده را گرفته است تا از اين طريق زمينه سلامت روحى و روانى افراد جامعه فراهم گرديده و نظام خانواده مستحكم و پايدار بماند.

==جستارهای وابسته==

* [[زینت در اسلام]]
* [[تبرج]]

==پانویس==
{{پانویس}}
[[رده: علوم نقلی]]
[[رده:متشابهات دینی]]
[[رده: حجاب]]
[[رده: عفاف]]
[[رده:تبرج]]
[[رده:زینت]]