نمایش مبدأ برای فمینیسم اگزیستانسیالیسم

==شناسنامه مقاله==
===عنوان مقاله===
بررسی مواجهه [[فمنیسسم]] و اگزیستانسیالیسم؛ اسطوره زدایی از تصویر
[[زنان]] در کتاب مقدس و برسازی چهرۀ نوین از [[زنان]] در جوامع مدرن غربی

=== درجه مقاله===
نوع مقاله :پژوهشی
==چکیده==
در این مقاله در نظر است تا با تکیه به برخورد نظری دو چهارچوب نظری [[فمنیسم]] واگزیستانسیالیسم در عرصۀ فلسفۀ سیاسی، وجوهی را که در گذار جامعۀ سنتی به جامعۀ مدرن در اروپای غربی در باب خوانشی جدید از جایگاه [[زن]] در کتاب مقدس مسیحیت، با تأکید بر تورات(عهد عتیق) و اناجیل چهارگانه (عهد جدید) مطرح شده است، بررسی شود و فرآیند اسطوره زدایی و افسون زدایی که از ویژگی های عصر روشنگری است، از امر [[زنان]]ه در غرب نوین واکاوی شود. در این حوزه، ابتدا دیدگاه [[فمنیستی]] کسانی چون [[سیمون دوبوار]] بررسی شده است و سپس به دیدگاه پدیدارشناختی شلایر ماخر و همچنین دیدگاه اگزیستانسیال و لیبرال بولتمان پرداخته شده است. 
در یک دیدگاه نهایی، می توان فهمید که جریان [[فمنیستی]] همسو با جریان روشنگری به افسون زدایی از مفهوم سنتی [[زن]] پرداخته است؛ و این افسون زداییِ مفهومی در رابطه ی معناداری با تجدیدنظرهای فیلسوفان و الاهیا ت دانان لیبرال و اگزیستانسیال در الهیات مسیحی قرار دارد.

==کلیدواژه==
اگزیستانسیالیسم، سوژگی، سوژه، [[فمینیسم]]، [[فمینیسم]] اگزیستانسیالیستی، کتاب مقدس

==گزارشی از مقاله==
نویسنده معتقد است که, دیدگاه ها ی [[فمینیست]] ی بسیارمتنوع هستند و [[فمینیسم]] یک مفهوم و عقیده ی واحد نیست , بلکه شامل مجموعهای از عقاید و کنشهایی، متفاوت و چندوجهی است.
از نظر وی تلاش برای رسیدن به یک تعریف زیربنایی  که اشتراک مبنای [[فمینیسم]]ها را شامل شود، باید از رهگذر تأکید به این نکته نتیجه شود که اساس انواع [[فمینیسم]] ها موقعیت فرودست [[زنان]] در جامعه و تبعیضی است که [[زنان]] به علت [[جنس]] خود با آن روبه رو می شوند.می توان گفت که انواع [[فمینیسم]]ها در واکنش و تبیین چگونگی این موقعیت فرودست [[زنان]] و تبعیض [[جنسیت]]ی شکل گرفته اند و هدف نهایی انواع [[فمینیسم]]ها رهاندن [[زنان]] از مو قعیت فرودست در جامعه و ازمیان بردن تبعیض [[جنسیت]]ی است که این هدف از رهگذر ایجاد تغییرات در نظم سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی حاصل می شود.

در میان انواع [[فمینیسم]]ها، چهار دسته از آن ها توفیق بیشتری در جنبش زایی سیاسی و اجتماعی [[زنان]] داشته اند که عبارت اند از:
1)	[[فمینیسم مارکسیستی]]
2)	[[فمینیسم لیبرال]]
3)	[[فمینیسم رادیکال]] 
4)	[[سوسیال فمینیسم]]
از نظر نویسنده هرکدام از این چهار گروه در مواجهه با مسئلۀ فرودستی موقعیت [[زنان]]، روش خاص خود را در نظریه پردازی و پراکسیس پیگیری می کنند و هرچه به عصر اکنون نزدیک ترمی شویم،  روشهای موردبحث ترکیب شده یا دچار دگردیسی شده است . مسئلۀ اساسی که در این چهار جنبش وجود دارد از سویی، در دیگر [[فمینیسم]]ها نیز حاضر است, «سوژه» یا «سوژگی» [[زنان]] است که مهم ترین مبنا در [[فمینیسم]] اگزیستانسیالیستی است.«سوژه» فاعل مختار,شناسنده, خلاق و عاملی است که با دنیای خود در یک رابطۀ دیالکتیکی کنش فعال و دائم دارد،

نویسنده در ادامه بیان می کند که موضوع بحث [[فمینیسم]] اگزیستانسیالیستی صیرورتها و فروکاست سوژگی [[زنان]] است. از نظر نویسنده مفاهیم اساسی و نگره های بنیادین اگزیستانسیالیسم را می توان درپدیدارشناسی روح هگل یافت. هگل در پدیدارشناسی روح تناقضات درونی دوگانگی سوژه - ابژه را افشا میکند و فرماسیونهای مختلف آگاهی و روش درک روابط میان سوژۀ شناسایی و ابژۀ شناخت را شرح می دهد.از سویی، هگل با ارائۀ توصیف خود از ذهن با عنوان«روح از خود بیگانه» مبنایی را برای نگره های اگزیستانسیالیستی باقی گذاشت که متفکرانی نظیر هایدگر وسارتر با استفاده از این مبنای نظری برای بسط اندیشه های خود پرداختند. در سایۀ شکل گیری و نضج نگره های اگزیستانسیالیستی از سویی و جدیترشدن جنبش فمینیستی، سیمون دوبووار به مسئلۀ موقعیت فرودست [[زنان]] در جامعه ای که در آن زیست میکرد،  با استفاده از نگره های اگزیستانسیالیستی پاسخ هایی داد که در زمان خود بسیار آوانگارد تلقی می شد.

اهمیت پاسخ [[دوبووار]] به موقعیت فرودستی [[زنان]] در این بود که گشودگی مهمی را برای بسیاری از متفکران و روشنفکران فراهم کرد ، او بیان می کند که موقعیت [[جنس]] مذکر به عنوانِ وضعیتی سنجشگر، ذاتی و مثبت در جامعه استقرار یافته است؛ درصورتی که موقعیت [[جنس]] [[زنان]] به عنوانِ وضعیتی سنجش شوند، غیرذاتی و منفی مستقر شده ا ست. نویسنده در ادامه به بررسی سوژگی [[زن]] در کتاب مقدس پرداخته  و بیان می کند که در کتاب عهد جدید روایت خلقت بیان نشده است. آنچه پذیرفته شدۀ مسیحیان است ،داستان خلقت در عهد عتیق است.
در عهد عتیق آدم تقدم و موضوعیت تام دارد . آدم فردی مذکر است که نماد و نمایندۀ نوع انسان است روایت آفرینش در اینجا به گونه ای است که گویی فقط آدم است که قدرت شناخت و آگاهی را دارد       می توان گفت کتاب مقدس به گونه ای روایتِ خوردن میوه ی  ممنوعه از سوی [[زن]] را منفی می انگارد که از این روایت به راحتی نتیجه می شود که عامل مصائب نوع بشر [[زن]] است و به وضوح، [[زن]] در اینجا در نقش دیگری ای است که شرور است و راه نجات او ازخود متابعت از سوژگی اصیل مرد است.

در آخر، به هنگامی که هبوط« خویشتن شرِ»صورت می گیرد، مجازات سه گانه ای برای [[زن]] تعیین می شود که به این ترتیب هستند(1: درد زایمان ، 2) اشتیاق همیشگی [[زن]] برای شوهرش و 3) حکومت [[مرد]] بر [[زن]].باید توجه داشت که سوژگی وابستۀ [[زن]] به [[مرد]] یا به عبارتی، وجود [[زن]] برای [[مرد]] در تمام کتاب مقدس دیده می شود.

همچنین  بیانات پولس قدیس که عقل شریعت ساز مسیحیت است، دربارۀ [[زنان]] ادعای فوق را ثابت می کند پرتره که از [[زن]] در میتولوژی خلقت ترسیم شده ، در تداومی پیگیر در عهد جدید بازتولید شده است و نشانه هایی که در عهد جدید وجود دارد نیز سراسر مملو از افکندن شر به [[زنان]] است، در طی قرون وسطا و تا سال 1700 میلادی، در جهان مسیحیت، حقیقت مسیحیت تقریبا موردپذیرش بود دو تجدیدنظر و پروژۀ فکری اساسی که موجب شکل گیری تفاسیر جدیدی پیرامون سوژگی، اسطوره زدایی و ارتباط با جهان معاصر شد عبارت اند از الهیات لیبرالیستی و الهیات اگزیستانسیالیستی. که موجب شد تا زمینه و ارتباطی میان اسطوره زدایی از مسیحیت و اسطوره زدایی از چهرۀ [[زن]] در کتاب مقدس برقرار شود و از دیگر سو، اسطوره زدایی [[فمینیسم]] اگزیستانسیالیستی از پرترۀ [[زن]] در کتاب مقدس پذیرفته تر جلوه کند.مانند شوماخر و بولتمان

الهیات لیبرالیستی در نتیجۀ پذیرش کامل شرایط و نحوۀ تفکر دنیای معاصر توسط الهیات مسیحی پدید آمد. الهیات لیبرال در تلاش خود برای انطباق با شرایط و نحوۀ تفکر معاصر، بسیاری از عناصر راست دینی سنتی مسیحی را اصلاح کرده و یا قربانی کردند. اشلایر ماخرپایه گذار مکتب الهیات لیبرالیستی بود از نظر شوماخر مذهب و الهیات از یکدیگر منفک بودند. او بیان می کند که مذهب درفراسوی الهیات و اخلاقیات قرار دارد . از نظر وی مذهب حقیقی حس و شوقی است که برای تجربه کردن نامتناهی وجود دارد، طبق این تفسیر ساحت تعلق مذهب احساسات حضوری فرد است و این متمایز از شناخت و عمل آنچه صحیح انگاشته می شود, است.
در ادامه  بولتمان مطرح کرد که پذیرش جهان نگری اسطوره ای در دوران معاصر ناممکن و حتی غیر ضروری است؛ چرا که این جهان نگری خاصه برای دورانی بود که علم در زندگی بشرنقش مهمی نداشت.  وی مطرح می کند که باید که برای رها شدن از پذیرش جهان نگری اسطوره ای انتخاب عناصری که میتوان به آن ایمان داشت و زدودن و کنارگذاشتن عناصری که دیگر پذیرش آنان در دوران معاصر ناممکن است , به علت یکپارچگی کلیت جهان نگری اسطوره ای امکان پذیر است. بولتمان روش اسطوره زدایی را به کمک دانش هرمنوتیک و تکیه بر تجربۀ ایمانی مطرح می کند.  ازنظر بولتمان، آموزه های بنیادین مسیحیت چون تجسم، کفاره، رستاخیز و بازگشت مجدد مسیح، مقوله هایی اسطوره ای بودند که در تفسیر اگزیستانسیالیستی مضمحل می شدند. در مجموع باید اینطور بیان کرد که بولتمان مسیحیت را به زبان اگزیستانسیالیسم ترجمه کرد.

==جمع بندی و نتیجه گیری==
به نظر می رسد، سوژۀ [[زن]] مسیحی یک سوژۀ منقاد و فروبسته است که با تکیه برخوانش پولس قدیس و اسطوره و میتولوژی خلقت موجود در کتاب عهد عتیق ، سوژ ۀ آگاهی یابنده نبوده و اساسا با بحران فقدان سوژگی خلاق مواجه هستند. در چنین شرایطی، با فروپاشی نظام معرفتی کلیسا در عرصۀ اجتماعی پس از قرون وسطا و با آغاز دوران نوزایش(رنسانس)، به مرور برای [[زنان]] سوژگی جدیدی خلق شد ؛ لیکن به نظر متفکران اگزیستانسیالیست، این سوژگی در عصر جدید مسائلی را با خود از گذشته حمل می کرد.  
به عبارت بهتر، تمام مکاتب [[فمینیست]]ی در پاسخ به جایگاه فرودستی [[زنان]] خود را سامان دادند؛  موقعیت فرودستی ای که باعث شد تا سوژگی [[زنان]] در طی قرون متمادی در غرب زیر سؤال برود و آنان در هویتی منقاد(تحت انقیاد) به زیست خود ادامه دهند.

با ظهور مسیحیت و فراگیر شدن دین مسیحیت، سوژگی جدیدی برای [[زنان]] در جامعۀ غرب پدیدار شد که مختصات آن در کتاب مقدس باید یافته شود . پرترۀ کاراکتر [[زن]] در کتاب مقدس او را به شکل یک«دیگری» در کنار [[مرد]], آن را فارغ از هر نوع سوژگی مستقل بازشناسی کرده و حتی آن را تحت یک «دیگری شر» تعریف کرده است. با ظهور رنسانس و بالاخره فرارسیدن دورۀ معاصر، مرجعیت مسیحیت فروریخت واز یک سو، تجدیدنظرها و تأویل های نوین از الهیات مسیحی شکل گرفت و از دیگر سو، با شکل گیری نگره های اگزیستانسیالیستی در فلسفۀ غرب، گشودگی ای برا ی ارائه یک سوژگی نوین برای [[زنان]] بر پایۀ نگر ه ها ی اگزیستانسیالیستی در حدود الهیات مسیحی وفلسفۀ غرب پدید آمد که امکان نقد و نفی سوژۀ منقاد و فروبستۀ [[زنان]] در کتاب مقدس و ارائه تأویلی نوین از سوژ گی [[زنان]] توسط [[فمینیسم]] اگزیستانسیالیست پدید آمد.
بررسی این صیرورت سوژگی [[زنان]] با توجه به زمینه ای که در الهیات مسیحی و فلسفه غرب به وجود آمده  بود، در [[فمینیسم]] اگزیستانسیالیستی، به اسطور ه زدایی از چهرۀ [[زنان]] در کتاب مقدس منجر شد و سوژگی نوینی برای [[زنان]] تعریف شد. در این میان، متفکران اگزیستانسیالیست غیر[[فمنیست]] و دارای گرایش لیبرال به بررسی انتقادی این سوژگی جدید نیز پرداخته اند؛ سوژگی ای که تلاش می کند از سطح مواجهه [[فمنیسم]] با سوژه سنتی محصول نظام معرفتی کلیسا، یک پا فراتر نهد.

==منبع==
<ref>نام و نام خانوادگی: راضیه معافی ,مسعود احمدی افزادی
تاریخ پذیرش مقاله:23 اسفند1399
مقطع تحصیلی :دکتری      رشته: حقوق و الهیات
مجله: ادیان و عرفان
لینک:https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=584825
لینک نورمگز:http://noo.rs/ys2XN
لینک:https://jrm.ut.ac.ir/article_80968.html</ref>
[[رده:مأخذ شناسی]]
[[رده:مقالات]]