نمایش مبدأ برای تربیت جنسی در اسلام

[[پرونده:رضایت زناشویی.jpg|جایگزین=جشن ازدواج ۲۰۰ دانشجویی دانشگاه تهران سال ۱۴۰۲ش|بندانگشتی|جشن ازدواج ۲۰۰ دانشجویی دانشگاه تهران سال ۱۴۰۲ش]]
'''{{درشت|تربیت جنسی در اسلام}}'''؛ هدایت غریزه جنسی برای رسیدن انسان به کمال.

تربیت جنسی، به مجموعه اقداماتی گفته می‌شود که به صورت تدریجی و مرحله‌ای موجب رشد متعادل غریزهٔ جنسی می‌شود. دیدگاه‌های موجود دربارهٔ تربیت جنسی به سه دستهٔ کلان شامل دیدگاه سرکوبگرانه، دیدگاه ولنگارانه و دیدگاه متعادل، تقسیم می‌شود. اسلام برای تربیت جنسی انسان‌ها راهکارهایی در سه حوزه فردی، خانوادگی و اجتماعی ارائه داده است.

== مفهوم تربیت جنسی در اسلام ==
[[تربیت]] به‌معنای پروراندن چیزی تا حد کمال است<ref>. راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، 1412ق، ج1، ص336.</ref> و تربیت جنسی عبارت است از اقدامات مربوط به غریزهٔ جنسی که در جهت رشد متعادل آن، صورت می‌گیرد. تربیت جنسی، امری تدریجی و مرحله‌ای است که به‌صورت زمان‌بندی شده و متناسب با مقتضیات سنی، به پیروی از عقل و مبتنی بر شناخت نیازها، ویژگی‌ها، استعدادها و توانایی‌های افراد درجهت کمال مطلق صورت می‌گیرد.<ref>. دهواری و موسوی، «تربیت جنسی از دیدگاه اسلام»، 1395ش، ص5.</ref>

== دیدگاه‌ها دربارهٔ نیاز جنسی ==
دربارهٔ نیاز جنسی و شیوهٔ پاسخ‌گویی به آن، دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد:

=== دیدگاه اول ===
از منظر [[کلیسا|کلیسای]] قرون وسطایی، ارضای نیاز جنسی، آدمی را از رسیدن به کمال بازمی‌دارد و باید سرکوب شود. این اعتقاد باعث شد که پرداختن به امور جنسی، برای روحانیان کلیسا ممنوع شود.

=== دیدگاه دوم ===
افرادی چون «فروید» و «راسل»، محدودیت‌های جنسی را عامل خشونت‌ها، ناهنجاری‌ها و اضطراب‌های فردی و اجتماعی دانسته‌اند. آنها با اعتقاد به ارضای جنسی بدون قید، ولنگاری جنسی را رواج دادند.<ref>. خضرائی راد، «بررسی تأثیر تربیت جنسی در سلامت خانواده»، 1396ش، ص3-5.</ref>

=== دیدگاه سوم ===
آموزه‌های [[اسلام]]، بر پاسخ‌گویی به نیاز جنسی در چار چوب [[ازدواج]]،<ref>. سوره نور، آیه 32.</ref> با رعایت قوانین شرعی<ref>. حسینی سیستانی، توضیح المسائل، 1395ش، ص450–470.</ref> و دوری از انحرافاتی مثل [[خودارضایی]]<ref>. سوره مومنون، آیه 6–5.</ref> و همجنس‌بازی<ref>. سوره حجر، آیه 71.</ref> تأکید کرده است. رویکرد برگرفته از آموزه‌های اسلام، مروج گونه‌ای از تربیت جنسی است که هدف آن، پاسخ‌گویی درست به نیاز جنسی، بقای نسل انسان و ایجاد جامعه‌ای بهنجار است که موجب آرامش، رشد معنوی و تکامل فرد و جامعه را در پی داشته باشد.<ref>. دهواری و موسوی، «تربیت جنسی از دیدگاه اسلام»، 1395ش، ص4-5.</ref>

== راه‌کارهای تربیت جنسی در اسلام ==
[[پرونده:تربیت جنسی.jpg|جایگزین=امتناع الهه منصوریان ووشوکار ایرانی از دست دادن با مرد کره‌ای در زمان توزیع مدال|بندانگشتی|امتناع الهه منصوریان ووشوکار ایرانی از دست دادن با مرد کره‌ای در زمان توزیع مدال]]

=== راه‌کارهای فردی ===
از منظر آموزه‌های اسلام، تنها راه ارضای غریزه جنسی، ازدواج است و اسلام، کسانی را که هنوز امکان ازدواج برای آنها فراهم نشده به [[خویشتن‌داری جنسی|خویشتن‌داری]] سفارش کرده است.<ref>. سوره نور، آیه 33 و 32.</ref> مقصود از خویشتن‌داری این است که فرد به‌صورت درونی، خواهش‌های غریزی را کنترل کند. فرد می‌تواند از طریق پرورش بعد مادی و معنوی، خویشتن‌داری را در خود تقویت کند.

==== مهار گرایش جنسی از طریق پرورش بُعد مادی ====
در روایتی آمده است که هریک از اعضای بدن بهره‌ای از زنا دارند؛ بنابراین لازم است انسان چشم، گوش، حس بویایی و لامسه را از گناه جنسی حفظ کند. نگاه کردن به [[نامحرم]]، عکس‌ها و فیلم‌های تحریک‌کننده، گوش کردن به صدای نامحرم، آواز و محتواهای تحریک‌کننده و هر کاری که [[میل جنسی]] را تحریک می‌کند از عوامل محرک به‌شمار می‌آید و فرد با دوری از آنها می‌تواند گرایش جنسی را مهار کند. پرکردن اوقات فراغت با [[ورزش]] و کارهای مفید نیز در ایجاد روحیهٔ خویشتن‌داری اثر دارد.<ref>. نجف پورثانی و سالاری قادرآباد، «فقه و تربیت جنسی در اسلام»، 1395، ص4–9.</ref>

==== مهار گرایش جنسی از طریق پرورش بعد معنوی ====
[[دعا]] کردن، [[نماز]] خواندن، پناه بردن به خدا و بزرگ شمردن [[حیا]] و [[عفت]]، از مواردی است که در کنترل شهوت و خواهش‌های نفسانی، انسان را یاری می‌کند.<ref>. هاشمی رفسنجانی، فرهنگ قرآن، ج14، ص102–104.</ref>

=== راه‌کارهای خانوادگی ===
==== والدین ====
پذیرش هویت جنسی و پرهیز از تشبه به جنس مخالف از دستورات اسلام است<ref>. عاملی، وسائل الشیعه، 1409ق، ج20، ص221.</ref> و والدین می‌توانند این روحیه را در فرزندان پرورش دهند. همچنین والدین با تکیه ویژگی اندیشه‌ورزی انسان<ref>. نهج‌البلاغه، خطبه 1.</ref> می‌توانند به سؤالات یا ابهامات جنسی فرزندان به‌صورت واقع‌بینانه، به‌دور از تهییج جنسی، با رعایت حیا و متناسب با رشدشان پاسخ دهند و [[نوجوانی|نوجوانان]] را نسبت به تغییرات جسمی هنگام [[بلوغ]] و طبیعی بودن آن، تبیین کارکردهای غریزه جنسی و پیامدهای نامطلوب بی‌بندوباری و ارضای غیر مشروع، آگاه کنند.<ref>. دهواری و موسوی، «تربیت جنسی از دیدگاه اسلام»، 1395ش، ص5.</ref>

در همین راستا، پرهیز والدین از انجام کارهای تحریک‌کننده در مقابل فرزندان<ref>. کلینی، الکاقی، 1407ق، ج5، ص499.</ref> و جداسازی بستر و جای خواب کودکان،<ref>. مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج101، ص95.</ref> زمینه‌های تحریک جنسی را در آنان کاهش دهند. پر کردن اوقات فعالیت فرزندان با فعالیت‌های مفید، دعا کردن برای دوری فرزند از [[انحراف جنسی]]، محبت کردن و ارزش دادن به فرزند، تأمین امنیّت، رعایت ادب و بزرگ‌انگاری حیا، عفّت و [[غیرت در روایات اهل بیت|غیرت]] در فرزندان، از دیگر راه‌کارهای تربیت جنسی در قلمرو مسئولیت والدین است.

==== همسران ====
زن و شوهر با آگاهی نسبت به نیازها، احساسات، حقوق جنسی و فرایند رابطه جنسی، می‌توانند از سردی تدریجی روابط و زمینه‌سازی انحرافات جنسی، جلوگیری کنند. در همین چارچوب، آشنایی با شرایط زمانی، مکانی و روانی مناسب برای ارتباط جنسی، ضروری است. با وضو بودن، در نظر گرفتن [[زیبایی]]‌ها و نقاط قوّت یکدیگر در هنگام آمیزش نیز در آموزه‌های اسلام، توصیه شده است.<ref>. قرآنی، «تربیت جنسی (راهبرها و رروشها)»، ص11-16.</ref>

=== راه‌کارهای اجتماعی ===
تربیت جنسی بر دو اصل ازدواج و خویشتن‌داری استوار است<ref>. سوره نور، آیه 32 و 31.</ref> و جامعه در تقویت هر دو مؤثر است. قرآن، [[مسلمان|مسلمانان]] را به یاری یکدیگر در فراهم کردن زمینهٔ ازدواج دعوت کرده است. کمک مالی، کمک در پیدا کردن همسر، ترغیب به ازدواج و هر اقدام دیگری که ثمره‌اش ازدواج باشد، از نظر [[قرآن]] پسندیده است.<ref>. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، 1371ش، ج14، ص457.</ref>

اگر به هر دلیلی شرایط ازدواج فراهم نشد؛ مسلمانان با سالم نگاه داشتن جامعه از عوامل تحریک‌کننده جنسی مثل پوشش و سخن گفتن نامناسب یا دیگر رفتارهای برانگیزاننده، می‌توانند خویشتن‌داری در هم‌نوعان را افزایش دهند. مدارس، دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی می‌توانند با آگاهی دادن در زمینهٔ آسیب‌های انحرافات جنسی، افراد را در پرورش روحیهٔ خویشتن‌داری کمک کنند.<ref>نجف پورثانی و سالاری قادرآباد، «فقه و تربیت جنسی در اسلام»، 1395، ص5.</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
{{آغاز منابع}}
* قرآن کریم.
* نهج‌البلاغه.
* حسینی سیستانی، سیدعلی، توضیح المسسائل، قم، دار المجتبی، ۱۳۹۵ش.
* خضرائی راد، لیلا، «بررسی تأثیر تربیت جنسی در سلامت خانواده»، سومین همایش ملی مطالعات و تحقیقات نوین در حوزه علوم تربیتی و روان‌شناسی ایران، ۱۳۹۶ش.
* دهواری، ابوذر و موسوی، سید محمدحسین، «تربیت جنسی از دیدگاه اسلام»، اولین کنفرانس بینالمللی پژوهش‌های نوین در حوزه علوم تربیتی و روان‌شناسی و مطالعات اجتماعی ایران، ۱۳۹۵ش.
* راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، بیروت، دارالقلم، ۱۴۱۲ق.
* عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، قم، مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ق.
* قرآنی، رسول، «تربیت جنسی (راهبردها و روش‌ها)»، کنگره ملی توانمندسازی جامعه در حوزه مشاوره، خانواده و تعلیم و تربیت اسلامی ۱۳۹۵ش.
* کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۴۰۷ق.
* مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
* مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه‏، تهران، دار الکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش.
* ‏نجف پورثانی، حشمت و سالاری قادرآباد، رمضان‌علی، «فقه و تربیت جنسی در اسلام»، کنگره ملی توانمندسازی جامعه در حوزه مشاوره، خانواده و تعلیم و تربیت اسلامی ۱۳۹۵ش.
* هاشمی‌رفسنجانی، اکبر، فرهنگ قرآن، قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۳ش.
{{پایان منابع}}