نمایش مبدأ برای قانون حجاب در فرانسه

[[پرونده:ممنوعیت-حجاب3.jpg|بندانگشتی|برداشتن روسری یک دختر مسلمان در فرانسه]]
'''<big>قانون حجاب در فرانسه</big>'''؛ قانون منع پوشش با نشانه‌های مذهبی در کشور فرانسه. 

حجاب در فرانسه از اواخر دهۀ ۱۹۸۰م به یکی از مناقشه‌برانگیزترین مسائل اجتماعی این کشور بدل شد. این موضوع نخستین‌بار در سال ۱۹۸۹م و پس از خودداری چند دانش‌آموز دختر مسلمان از برداشتن پوشش سرشان مطرح شد. در ادامه، مجلس فرانسه در ۱۵ مارس ۲۰۰۴م قانون «ممنوعیت استفاده از نشانه‌های مذهبی در مدارس» را تصویب کرد که در عمل بیشتر متوجه مسلمانان بود. این روند در سال ۲۰۱۰م با تصویب قانون ممنوعیت پوشاندن صورت در فضاهای عمومی ادامه یافت. بر اساس این قانون، استفاده از برقع و نقاب در اماکن عمومی ممنوع شد. زنانی که از این پوشش‌ها استفاده کنند، علاوه بر الزام به آشکار کردن صورت، موظف به شرکت در کلاس‌های شهروندی هستند. همچنین برای آنان جریمه‌ای معادل ۱۹۰ دلار در نظر گرفته شده است. 

==تاریخچه==
بحث گسترده پیرامون پوشش اسلامی در فرانسه در 18 سپتامبر 1989م با تعلیق سه دختر دانش‌آموز از تحصیل به‌دلیل خودداری از [[کشف حجاب]] در مدرسه راهنمایی گابریل‌هاوز آغاز شد. جنجال بر سر [[حجاب اسلامی]] با تعلیق تحصیلی سه [[دختر]] [[مسلمان]] در ژانویه 1990م، در [[دوره متوسطه اول|مدرسه راهنمایی]] اوئیز پاستور ادامه یافت. در سپتامبر 1994م، [[فرانسیس بایرو]] وزیر فرهنگ وقت [[فرانسه]]، طی یادداشتی خواستار ممنوعیت نمادهای مذهبی «جلب‌توجه‌کننده» در نهادهای عمومی شد. 

از سال‌ 1994 تا 2003م، حدود 100 نفر از دانش‌آموزان محجبه در واحدهای آموزشی فرانسه تعلیق یا [[اخراج از کشور|اخراج]] شدند. [[ژاک شیراک|شیراک]] در دسامبر 2003م خواهان ممنوعیت قانونی نمادهای مذهبی در مدارس شد<ref> [https://www.mashreghnews.ir/news/624318/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 «داستان حجاب در فرانسه»،  وب‌سایت مشرق‌نیوز.]</ref> و در نهایت قانون «ممنوعیت استفاده از نشانه‌های مذهبی در مدارس فرانسه» شامل [[صلیب]]، حجاب اسلامی و کلاه‌های مخصوص در سال 2004م به تصویب رسید.<ref> [https://www.mashreghnews.ir/news/1526188/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%A8%DB%8C-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «پشت پرده طرح بی‌حجابی اجباری در فرانسه چیست؟»،  وب‌سایت مشرق‌نیوز.]</ref>

با آغاز جنجال گسترده‌ای پیرامون پوشش صورت در سال 2010م در فرانسه، قانون ممنوعیت پوشش صورت شامل [[برقع]] و [[نقاب]] در فضاهای عمومی در این کشور تصویب و از آوریل 2011م اجرایی شد.<ref> [https://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/06/08/1168632/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 «داستان حجاب در فرانسه»،  خبرگزاری تسنیم.]</ref> بر اساس این قانون، زنانی که از پوشش برقع و نقاب در سالن‌ها، [[سینما|سینماها]] و شرکت‌های خصوصی استفاده ‌کنند<ref> [https://www.rajanews.com/news/177214 ابراهیم‌نیا، «قانون منع حجاب در فرانسه. 10 سال پس از تصویب»،  پایگاه اطلاع‌رسانی رجا.]</ref> از سوی [[پلیس]] وادار به برهنه‌سازی صورت‌ می‌شوند و علاوه بر این، ملزم به شرکت در کلاس‌های شهروندی هستند و باید جریمه 190 دلاری پرداخت کنند.<ref>[https://www.jgfs.ir/article_120023.html امامی و عمیدی مظاهری، «صورت‌بندی مسئلة حجاب زن مسلمان در اروپا، از هویت اروپایی تا حقوق فرهنگی»،  1399ش، ص30.]</ref>

[[سنا (فرانسه)|مجلس سنای فرانسه]] در سال 2019م لایحه‌‌ای را تصویب کرد که بر اساس آن، مادران باحجاب از همراهی فرزندان‌شان در فعالیت‌های خارج از مدرسه منع می‌شوند و این لایحه شامل ممنوعیت [[بورکینی]] در استخرها نیز می‌شود.<ref> [https://www.irna.ir/news/85212612/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «فرانسه پوشیدن عبای اسلامی را برای دختران در مدارس ممنوع کرد»،  خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> سپس در ژانویه 2022م مجلس سنای فرانسه اصلاحیه‌ای را با اکثریت آراء تصویب کرد که بر اساس آن «پوشیدن حجاب در مسابقات ورزشی» ممنوع می‌شود.<ref> [https://www.mashreghnews.ir/news/1328972/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «فرانسه حجاب در مسابقات ورزشی را ممنوع کرد»،  وب‌سایت مشرق.]</ref> [[کمیته بین‌المللی المپیک]] (IOC) پس از اعلام فرانسه مبنی بر ممنوعیت حضور ورزشکاران محجبه این کشور در [[المپیک تابستانی ۲۰۲۴|بازی‌های المپیک 2024م]] پاریس، اظهار داشت محدودیتی برای داشتن [[پوشاک مذهبی|لباس مذهبی]] در [[دهکده المپیک|دهکدۀ المپیک]] وجود ندارد.<ref> [https://aftabnews.ir/fa/news/863769/%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%BE%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%B9-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «کمیته بین‌المللی المپیک قانون منع حجاب اجباری دولت فرانسه را رد کرد»،  پایگاه خبری آفتاب.]</ref>

==سه رویکرد کلان در فرانسه در مواجهه با حجاب==
در میان سیاست‌گذاران سه رویکرد اساسی پیرامون حجاب در فرانسه حاکم است: 
*رویکرد ‌‌جدایی؛ پیروان این رویکرد بر این باورند از آن جا که مخاطبان نهادهای عمومی در جمهوری لائیک فرانسه عموم مردم هستند؛ استفاده از هرگونه نشانه که گویای وابستگی مذهبی افراد است، قابل پذیرش نیست. از این‌رو استفاده از نمادهای دینی مانند [[حجاب اسلامی]] در حوزه‌های عمومی متضاد با قوانین جمهوری لائیک فرانسه تلقی می‌شوند.
*رویکرد ‌بی‌طرفی؛ از نظر این گروه، [[مدرسه]] باید مکانی بی‌طرف باشد؛ بنابراین هر امری مانند پوشش اسلامی که با بی‌طرفی مدارس در تضاد باشد و آرامش در مدرسه را مختل سازد، باید در مدارس غیرقانونی تلقی شود.
*رویکرد ‌رواداری؛ پیروان این دیدگاه بر این باورند که لائیسیته، باید به‌شکلی تفسیر شود شمول آن همۀ تنوع‌های قومی و مذهبی در بر بگیرد؛ بر اساس این رویکرد، ممنوعیت پوشش اسلامی بی‌‌اعتنایی به باورهای دینی مسلمانان در پی دارد و موجب رشد [[بنیادگرایی]] و قوم‌گرایی در فرانسه می‌شود.

برخی از اندیشمندان فرانسوی برای حل مسئلۀ حجاب سه راهکار پیشنهاد می‌کنند: پذیرش [[لائیسیته]] و فرهنگ فرانسوی، کناره‌گیری مسلمانان از جامعه، یا انتخاب هویتی ترکیبی اسلامی ـ غربی.<ref>[https://iiwfs.com/%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%82%D8%B6-%D9%84%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D9%88-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86/ مذهبی، «تناقض لائیسیته و حجاب زنان مسلمان در فرانسه»،  وب‌سایت مرکز آینده پژوهی جهان اسلام.]</ref>

==زمینه‌ها و دلایل ظهور مسئله حجاب در فرانسه==

حاکمیت ساختارهای خاص اجتماعی، سیاسی و فرهنگی در فرانسه موجب شده است که حجاب، به‌جای یک پدیدۀ صرفاً فرهنگی، به مسئله‌ای سیاسی و اجتماعی در این کشور تبدیل شود: 

===قدرت‌یابی راست افراطی در فرانسه===

کشورهای اروپای غربی و شمالی خاستگاه فکری و اجرایی راست افراطی به شمار می‌روند. راست افراطی حضور قدرتمندانه‌ای در ساختار سیاسی کشور فرانسه دارد. مهاجرستیزی، ملی‌گرایی، بیگانه‌ستیزی و وطن‌پرستی رفاه‌طلبانه مؤلفه‌هایی هستند که به مخالفت جریان راست افراطی با حضور مسلمانان در اروپا دامن می‌زنند. فرانسه در عین حال که بیشترین تعداد مسلمان را بین کشورهای اروپایی در خود جای داده، قدرتمندترین حزب راست افراطی اروپا نیز در همین کشور فعالیت دارد که اسلام‌هراسی را در دستور کار خود قراد داده و در تصویت قوانین محدودکننده‌ای برای مسلمانان نقش تعیین کننده‌ای داشته است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85185040/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8%B4%D8%AF%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA سیدان، «چرا اسلام‌هراسی در اروپا شدت یافته است»،  خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>

===لائیسیته فرانسوی===

در پاسخ به این پرسش که چرا در موضوع پوشش اسلامی زنان مسلمان، فرانسه بیش از دیگر کشورهای اروپایی دچار چالش شده است؛ برخی‌اندیشمندان معتقدند که نظام سیاسی لائیک و فرهنگ لائیسیته در فرانسه مهم‌ترین دلیل این تعارض است. بر اساس مفهوم لائیسیته، دولت و حوزۀ عمومی، نباید از هیچ دینی پیروی کند و هیچ دینی نیز اجازه اعمال قدرت سیاسی‌ در جامعه مدنی فرانسه را ندارد. پیروان لائیسیته در فرانسه بر این باورند که نماد حجاب موجب شکل‌گیری بنیادگرایی دینی می‌شود که تهدیدی برای ارزش‌های جمهوری فرانسه، مانند لائیسیته و هویت فرانسوی تلقی می‌شود.<ref>[https://iiwfs.com/%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%82%D8%B6-%D9%84%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D9%88-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86/ مذهبی، «تناقض لائیسیته و حجاب زنان مسلمان در فرانسه»،  وب‌سایت مرکز آینده‌پژوهی جهان اسلام.]</ref>
[[پرونده:مسلمانان-فرانسه.jpg|بندانگشتی|برگزاری [[نماز جماعت]] در خیابان‌های [[پاریس]] پس از تعطیلی یکی از مساجد این شهر.]]

===اسلام در فرانسه===
حضور دین اسلام در اروپا به سدۀ هشتم میلادی باز می‌گردد.<ref> [https://shouba.ir/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87%D8%9B-%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87/ «نگاهی به وضعیت مسلمانان فرانسه. تفرقه و سلطه دولت مسلمانان را ضعیف کرده»،  وب‌سایت شعوبا.]</ref> دستیابی به آمار دقیق مسلمانان در اروپا به‌دلیل ممنوعیت سرشماری بر مبنای مذهب مطابق با قانون اساسی برخی کشورهای اروپایی امکان‌پذیر نیست.<ref> [https://www.asriran.com/fa/news/966394/%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%DB%B1%DB%B5%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D9%88-%D8%A2%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF-%D8%B4%D8%AF «پیش بینی الجزیره. تا 150 سال دیگر فرانسه و انگلیس و آلمان مسلمان خواهند شد»،  وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> بر اساس برخی از پیش‌بینی‌های آینده‌پژوهانه، تا اواسط قرن جاری یک‌پنجم جمعیت [[اتحادیه اروپا]] متعلق به مسلمانان خواهد بود. در میان کشورهای اروپایی، فرانسه به‌دلیل روابط تاریخی‌اش با بخشی از [[جهان عرب]] بیشترین جمعیت مسلمان را در خود جای داده است.<ref> [https://www.irna.ir/news/85212612/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «فرانسه پوشیدن عبای اسلامی را برای دختران در مدارس ممنوع کرد»،  خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران.]</ref> 

طبق گزارشی که [[مؤسسه آمار و مطالعات اقتصادی فرانسه]] که در ژوئن 2023م منتشر کرد، نشان می‌دهد 10درصد از جمعیت فرانسه را مسلمان‌ها تشکیل می‌دهند. همچنین بر اساس برآوردهای [[مرکز تحقیقاتی پیو]] (Pew) [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] تعداد مسلمانان در فرانسه تا سال2050م، به 18درصد خواهد رسید.<ref> [https://www.asriran.com/fa/news/966394/%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%DB%B1%DB%B5%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D9%88-%D8%A2%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF-%D8%B4%D8%AF «پیش بینی الجزیره. تا 150 سال دیگر فرانسه و انگلیس و آلمان مسلمان خواهند شد»،  وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref>

علاوه بر حضور گسترده مسلمانان در فرانسه، گرایش روز افزون مردم این کشور به اسلام نیز موجب شده است تا دولت فرانسه با تحت فشار قرار دادن مسلمانان و اعمال محدویت‌های بی‌سابقه بر آنان، مانع رشد روزافزون مسلمانان در این کشور شود. <ref> [https://www.mehrnews.com/news/5885059/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%AF%D9%88-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86 «سیاست یک بام و دو هوای غربی‌ها در مسئله «زنان»»، خبرگزاری مهر.]</ref>

==پیامدها و واکنش‌ها==

قانون ممنوعیت استفاده از پوشش مذهبی در فرانسه، ابعاد گوناگون زندگی مسلمانان این کشور را تحت تاثیر قرار داده و با واکنش‌های گسترده‌ای از سوی گروه‌های مختلف مواجه شده است:

===نقض ماده 9 توافق اروپا در حوزه حقوق بشر===
زنان مسلمان فرانسوی معتقدند پایبندی حجاب الهام‌گرفته از ارزش‌های دینی‌ آنان است و اصول لائیسیته باید ارزش‌های سایر ادیان را در حوزۀ عمومی به ‌رسمیت بشناسد. آنان برای این مدعای خود به مادۀ 9 توافق اروپا در حوزۀ حقوق بشر استناد می‌کنند که آزادی ادیان در اروپا را تضمین کرده است.<ref>[https://iiwfs.com/%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%82%D8%B6-%D9%84%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D9%88-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86/ مذهبی، «تناقض لائیسیته و حجاب زنان مسلمان در فرانسه»،  وب‌سایت مرکز آینده‌پژوهی جهان اسلام.]</ref> بر اساس گزارش «میدل ایست مانیتور»، کمیته «حقوق بشر سازمان ملل» در سال 2016م نیز قانون «ممنوعیت پوشش اسلامی در مدارس فرانسه» را نقض معاهده بین‌المللی حقوق بشر تلقی کرد.<ref> [https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3888296-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%84%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B9-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 «واکنش سازمان ملل به منع حجاب در فرانسه»،  روزنامه دنیای اقتصاد.]</ref>

===دوگانگی استانداردها===

بر اساس گزارش نهادهای بین‌المللی مذهبی در اروپا، اگرچه قانون ممنوعیت استفاده از نماهای دینی مشهود در فرانسه شامل نشانه‌های مذهبی مسلمانان، [[یهودیان]] و مسیحیان است؛ اما آنچه که از این قانون اجرایی می‌شود تنها ممنوعیت استفاده از نمادهای دینی مسلمانان است که این امر نشانگر ماهیت ضداسلامی دولت فرانسه است.<ref> [https://www.mehrnews.com/news/5086657/%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D8%B1%D8%B4%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «نرخ رشد جمعیت مسلمانان فرانسه بالاتر از غیرمسلمانان است»،  خبرگزاری مهر.]</ref>

[[پرونده:ممنوعیت-حجاب.jpg|بندانگشتی|اعتراض دختر مسلمان فرانسوی به ممنوعيت حجاب]]

===نقض اصول دموکراتیک فرانسه===

برخی انجمن‌های مسلمان و گروه‌های حقوق‌بشر، قوانین مربوط به پوشش زنان مسلمان در فرانسه را ناقض حقوق آنان و حمایت‌های دموکراتیک می‌دانند که این امر می‌تواند زنان مسلمان را در معرض سوء‌استفاده قرار دهد.<ref> [https://aftabnews.ir/fa/news/863769/%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%BE%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%B9-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «کمیته بین‌المللی المپیک قانون منع حجاب اجباری دولت فرانسه را رد کرد»،  پایگاه خبری آفتاب.]</ref> وینسنت برنگارث، وکیل مدافع حقوق مسلمانان، نیز قانون ممنوعیت پوشش اسلامی را ناقض آزادی اساسی زنان مسلمان دانست و خواهان تعلیق این قانون از سوی شورای ایالتی فرانسه شد.<ref> [https://www.mashreghnews.ir/news/1526188/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%A8%DB%8C-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «پشت پرده طرح بی‌حجابی اجباری در فرانسه چیست؟»،  وب‌سایت مشرق‌نیوز.]</ref>

===کاهش همبستگی اجتماعی فرانسه===

برخی از سیاست‌مداران فرانسوی نیز قانون ممنوعیت پوشش [[عبا]] در مدارس را اهانت به آزادی‌های اساسی دانسته و با آن مخالفت کردند. این سیاست‌مداران بر این باورند که حتی با فرض پشتیبانی این قانون از [[سکولاریسم]]، همبستگی اجتماعی در فرانسه بعد از اجرا شدن این قانون به‌شدت آسیب دیده است.<ref> [https://www.iribnews.ir/fa/news/3967724/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B9%D8%A8%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3 «چالش حقوقی دولت فرانسه برای ممنوعیت پوشش عبا در مدارس»،  خبرگزاری صداوسیما.]</ref>

===ابهام قانونی===

شورای دیانت اسلامی فرانسه اعلام کرد که تفسیر روشنی از پوشش در قانون ممنوعیت استفاده از نمادهای مذهبی در مدارس فرانسه وجود ندارد و همین امر موجب ایجاد ناامنی حقوقی و وضعیت نامشخص برای زنان مسلمان در این کشور اروپایی شده است.<ref> [https://www.mashreghnews.ir/news/1526188/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%A8%DB%8C-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «پشت پرده طرح بی‌حجابی اجباری در فرانسه چیست؟»،  وب‌سایت مشرق‌نیوز.]</ref>

===به حاشیه بردن مشکلات واقعی===

بسیاری از والدین و کارشناسان حوزۀ آموزش و پرورش فرانسه ضمن انتقاد از رویکرد جنجال برانگیز دولت فرانسه در رابطه با پوشش اسلامی، هدف این جنجال‌آفرینی از سوی سیاست‌مدارن فرانسوی را به حاشیه بردن بحران‌های آموزشی و پوشاندن مشکلات واقعی مانند [[آزار جنسی در مدارس فرانسه]] عنوان می‌کنند.<ref> [https://www.iribnews.ir/fa/news/3967724/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B9%D8%A8%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3 «چالش حقوقی دولت فرانسه برای ممنوعیت پوشش عبا در مدارس»،  خبرگزاری صداوسیما.]</ref>

===طرد سیستماتیک مسلمانان===

از نظر برخی از گروه‌های حقوق بشری و اقلیت‌های مذهبی، قانون ممنوعیت پوشش [[عبا]] در مدارس فرانسه ناشی از ویژگی طرد سیستماتیک و شتاب‌زدۀ مسلمانان از سوی دولت فرانسه است. <ref> [https://www.iribnews.ir/fa/news/3967724/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B9%D8%A8%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3 «چالش حقوقی دولت فرانسه برای ممنوعیت پوشش عبا در مدارس»،  خبرگزاری صداوسیما.]</ref>

===محرومیت از تحصیل در مهد آزادی===
خانم الساری، مدیر پروژه انجمن فرانسوی مبارزه با [[اسلام‌هراسی]]، معتقد است این قانون موجب ناکامی تحصیلی زنان مسلمان در فرانسه شده است که نتیجۀ آن کاهش رتبۀ علمی کشور فرانسه در درازمدت خواهد شد.<ref> [https://www.rajanews.com/news/177214 ابراهیم‌نیا، «قانون منع حجاب در فرانسه. 10 سال پس از تصویب»،  پایگاه اطلاع‌رسانی رجا.]</ref>

===تحت فشار قرار دادن دانش آموزان مسلمان===

مکرون رئیس جمهور فرانسه با تاکید بر اجرای کامل قانون ممنوعیت پوشش عبا در مدارس دخترانه گفت از حضور دانش‌آموزان فرانسوی با لباس‌های بلند در مدرسه جلوگیری خواهد شد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1183997/%DB%B2%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%85%DB%8C%D9%84-%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C چیذری، «2 هزار نیروی گشت فرانسه در تحمیل بی‌حجابی اجباری»،  وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref> براساس گزارش‌ رسانه‌های فرانسوی، دولت این کشور در راستای کسب اطمینان از اجرای قانون ممنوعیت پوشش عبا در مدارس فرانسه، بیش از 500 دانش‌آموز دختر مسلمان را تحت نظارت شدید قرار داده است. همچنین مکرون اعلام کرده است که دولت در صورت نیاز، نیروهای ویژه‌ای را به مدارس دارای حساسیت اعزام می‌کند تا به مسئولان مدارس جهت اجرای این قانون کمک کنند. <ref> [https://www.iribnews.ir/fa/news/3967724/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B9%D8%A8%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3 «چالش حقوقی دولت فرانسه برای ممنوعیت پوشش عبا در مدارس»،  خبرگزاری صداوسیما.]</ref>

===برخورد پلیس فرانسه با دختران باحجاب مسلمان===
دولت فرانسه که همواره با مداخله‌ای آشکار، مخالفت خود با به کارگیری نیروی انتظامی در مواجهه با اعتراضات در ایران اعلام کرده است، بر اساس گزارش رسانه‌های فرانسوی دو هزار نیروی پلیس را برای اجرای قانون ممنوعیت پوشش اسلامی در این کشور به کار گرفته است. برخی صفحات در فضای مجازی حضور افسران پلیس مقابل برخی مدارس فرانسه برای اجرای طرح ممنوعیت عبا را بازتاب دادند.<ref> [https://www.azarbaydgan.ir/topic/detail/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%A8%D9%8A%E2%80%8C%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8%D9%8A-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%8A-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 «پشت پرده طرح بی‌حجابی اجباری در فرانسه»،  روزنامه آذربایجان.]</ref>
[[پرونده:ممنوعیت-حجاب2.jpg|بندانگشتی|تظاهرات علیه ممنوعیت [[حجاب]] در مدارس فرانسه]]

===حجاب؛ حق من، انتخاب من، زندگی من===

زنان مسلمان فرانسوی ممانعت از پوشش اسلامی را نوعی تحمیل ارزش‌های سکولار بر خودشان می‌دانند. در حالی که رسانه‌های فرانسوی در تلاش بودند تا حجاب زنان مسلمان را امری اجباری از سوی خانوادۀ آنها جلوه دهند، تظاهرات بر ضد قانون حجاب اجباری در پاریس، خلاف این ادعا را ثابت کرد. شعارهای سر داده شده در این تظاهرات، گویای انتخاب آگاهانه و آزادانه حجاب از سوی زن مسلمان اروپایی است. برخی از شعارها عبارت بودند از: «حجاب، آزادی است، نه ظلم»؛  «حجاب؛ حق من، انتخاب من، زندگی من».  <ref> [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3280/6967/84019/%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%B1;%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 «هویت برتر. اجرای حجاب در فرانسه»،  پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

===مواجهه دوگانه فرانسه با حقوق زنان در جهان===

در حالی که مکرون رئیس جمهور فرانسه همواره در دیدار با شخصیت‌های اپوزیسیون جمهوری اسلامی ایران اقدام به حمایت از حقوق زنان ایرانی کرده است؛ اما وی به‌آرامی قانون «ممنوعیت استفاده از نمادهای مذهبی» را با پشتیبانی رسانه‌ها و کشورهای غربی اجرا کرده و تقریباً هیچ کدام از کشورها و نهادهای اروپایی نیز نسبت به سیاست‌‌های تبعیض‌آمیز دولت فرانسه عیله زنان مسلمان اعتراضی نکرده است.<ref> [https://www.azarbaydgan.ir/topic/detail/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%A8%D9%8A%E2%80%8C%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8%D9%8A-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%8A-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 «پشت پرده طرح بي‌حجابي اجباري در فرانسه»، روزنامه آذربایجان.]</ref>

==مواجهه رسانه‌های غربی با قانون حجاب در فرانسه==

رسانه‌های فرانسوی و اروپایی همکاری کاملی با دولت فرانسه برای اجرای قانون ممنوعیت پوشش مذهبی داشته‌اند. در همین راستا، «مریم بوجیتو» رئیس اتحادیۀ ملی دانشجویی دانشگاه سوربن به‌دلیل ظاهر شدن با روسری در یک مستند، مورد حملات بی‌سابقه رسانه‌های فرانسوی قرار گرفت و مجله «شارلی ابدو» کاریکاتور توهین‌آمیزی از این دختر مسلمان به تصویر کشید. 

انجمن‌های مسلمانان در اروپا بر این باورند که قانون ممنوعیت استفاده از نشانه‌های مذهبی در فرانسه که در حقیقت همان قانون «[[بی‌حجابی اجباری]]» است، به‌هیچ‌وجه چنین عبارتی در رسانه‌های اروپایی و حتی موتورهای جستجو و ویکی‌پدیا به چشم نمی‌خورد؛ <ref> [https://www.mehrnews.com/news/5885059/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%AF%D9%88-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86 «سیاست یک بام و دو هوای غربی‌ها در مسئله «زنان»»،  خبرگزاری مهر.]</ref> حتی رسانه بی‌بی‌سی انگلیسی و فارسی که در قبال پدیدۀ پوشش زنان مسلمان در ایران همواره از عبارت «حجاب اجباری» استفاده می‌کند در مواجهه با قانون ممنوعیت حجاب در فرانسه اصطلاح «حجاب باز» را به کار می‌برد.<ref> [https://www.mashreghnews.ir/news/1526188/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%A8%DB%8C-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «پشت پرده طرح بی‌حجابی اجباری در فرانسه چیست؟»،  وب‌سایت مشرق‌نیوز.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
{{آغاز منابع}}
*ابرهیم‌نیا، علی‌، «قانون منع حجاب در فرانسه؛ 10 سال پس از تصویب»،  پایگاه اطلاع‌رسانی رجا، تاریخ درج مطلب: 11 تیر 1393ش.
*امامی، سید مجید و عمیدی مظاهری، نوید، «صورت‌بندی مسئلة حجاب زن مسلمان در اروپا، از هویت اروپایی تا حقوق فرهنگی»،  1399ش.
*«پشت پرده طرح بی‌حجابی اجباری در فرانسه چیست؟»،  وب‌سایت مشرق‌نیوز، تاریخ درج مطلب: 23 شهریور 1402ش.
*«پشت پرده طرح بی‌حجابی اجباری در فرانسه»،  روزنامه آذربایجان، تاریخ درج مطلب: 1 مهر 1402ش.
*«پیش بینی الجزیره؛ تا 150 سال دیگر فرانسه و انگلیس و آلمان مسلمان خواهند شد»،  وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 25 اردیبهشت 1403ش.
*«چالش حقوقی دولت فرانسه برای ممنوعیت پوشش عبا در مدارس»،  خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: 14 شهریور 1402ش.
*چیذری، زهرا، «2 هزار نیروی گشت فرانسه در تحمیل بی‌حجابی اجباری»،  وب‌سایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: 17 شهریور 1402ش.
*«سیاست یک بام و دو هوای غربی‌ها در مسئله «زنان»»،  خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 22 شهریور 1402ش.
*سیدان، مریم، «چرا اسلام‌هراسی در اروپا شدت یافته است»،  خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: 9 مرداد 1402ش.
*«فرانسه پوشیدن عبای اسلامی را برای دختران در مدارس ممنوع کرد»،  خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: 6 شهریور 1402ش.
*«فرانسه حجاب در مسابقات ورزشی را ممنوع کرد»،  وب‌سایت مشرق، تاریخ درج مطلب: 30 دی 1400ش.
*مذهبی، سارویه، «تناقض لائیسیته و حجاب زنان مسلمان در فرانسه»،  وب‌سایت مرکز آینده‌پژوهی جهان اسلام، تاریخ درج مطلب: 10 خرداد 1400ش.
*«نرخ رشد جمعیت مسلمانان فرانسه بالاتر از غیرمسلمانان است»،  خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 13 آذر 1399ش.
*«نگاهی به وضعیت مسلمانان فرانسه؛ تفرقه و سلطه دولت مسلمانان را ضعیف کرده»،  وب‌سایت شعوبا، تاریخ درج مطلب: 25 خرداد 1399ش.
*«واکنش سازمان ملل به منع حجاب در فرانسه»،  روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 15 مرداد 1401ش.
*«هویت برتر؛ اجرای حجاب در فرانسه»،  پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 8 آبان 1390ش.
{{پایان منابع}}