نمایش مبدأ برای پارک جنگلی چالدره

[[پرونده:پارک جنگلی چالدر.jpg|جایگزین=پارک جنگلی چالدره تنکابن|بندانگشتی|تصویری از پارک جنگلی چالدره [[تنکابن]]]]
{{درشت|'''پارک جنگلی چالدره'''}}؛ پارک جنگلی و جلگه‌ای در شهر تنکابن.

پارک جنگلی چالدَرّه یکی از جاذبه‌های طبیعی و گردشگری برجسته در استان مازندران ایران است که در نزدیکی شهر [[تنکابن]] (شهسوار) قرار دارد. این پارک به‌دلیل قرار گرفتن میان [[جنگل‌های هیرکانی]] و برخورداری از امکانات رفاهی به یکی از مقاصد محبوب برای [[طبیعت‌گردی|طبیعت‌گردان]] و خانواده‌ها تبدیل شده است. این پارک با محیط جنگلی بکر، امکانات اقامتی و موقعیت جغرافیایی ممتاز، سالانه میزبان هزاران گردشگر داخلی و خارجی می‌شود.

== معرفی پارک جنگلی چالدره ==
=== موقعیت جغرافیایی ===
پارک جنگلی چالدره در ۱۸ کیلومتری جنوب‌غربی شهر [[تنکابن]] در منطقه‌ای کوهستانی و سرسبز<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/پارک-جنگلی-چالدره،-بهشتی-در-تنکابن/ «پارک جنگلی چالدره، بهشتی در تنکابن»، وب‌سایت الی گشت.]</ref> با مساحتی حدود ۹۴ تا ۱۱۰ هکتار قرار دارد و حدود ۴۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است. این [[پارک جنگلی]] در دل [[جنگل‌های هیرکانی]] واقع شده است که از شمال به رودخانه‌های دوهزار و سه‌هزار، از شرق به جادهٔ سه‌هزار، از جنوب به دامنهٔ کوه‌های سیلان و از غرب به جادهٔ دوهزار ارتباط دارد.<ref>[https://ijfpr.areeo.ac.ir/article_127608.html پهلوان و دیگران، «ارزش‌گذاری خدمات بوم‌شناختی پارک جنگلی چالدره در شهرستان تنکابن با استفاده از روش آزمون انتخاب»، 1401ش، ص150.]</ref>

=== نام‌گذاری ===
دلیل نام‌گذاری این پارک جنگلی به «چالدره» به‌خاطر موقعیت جغرافیایی آن است؛ این پارک در یک درهٔ عمیق و سرسبز قرار گرفته و واژهٔ «چال» در زبان محلی شمال [[ایران]] اشاره به محل فرورفته یا گود دارد و «دره» نیز به‌دلیل قرارگیری پارک میان دو [[رودخانه]] و دره‌های طبیعی استفاده شده است. به‌همین دلیل، نام چالدره ترکیبی از توصیف فضایی گود و دره‌وار [[پارک]] بوده که جلوه‌ای سرسبز و آرامش‌بخش به محیط داده است. این مکان به واسطهٔ همین موقعیت طبیعی خاص، چشم‌اندازهای منحصر به فرد و فضای جنگلی دل‌انگیزی دارد که نام آن را با جغرافیایش پیوند زده است.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/پارک-جنگلی-چالدره،-بهشتی-در-تنکابن/ «پارک جنگلی چالدره، بهشتی در تنکابن»، وب‌سایت مجله گردشگری اِلی گشت.]</ref>

=== ارزش اکولوژیکی ===
[[پرونده:پارک جنگلی چالدره۱.jpg|جایگزین=جنگل چالدره زیستگاه اسب وحشی|بندانگشتی|جنگل چالدره زیستگاه اسب وحشی]]
پارک جنگلی چالدره از نظر اکولوژیکی ارزش بسیار بالایی دارد و بخش مهمی از [[جنگل‌های هیرکانی]] با قدمت چند میلیون سال را شامل می‌شود که جزو [[میراث طبیعی یونسکو در ایران|میراث طبیعی جهان]] به‌شمار می‌آید. این منطقه با تنوع زیستی گیاهی و جانوری، نقش مهمی در حفظ گونه‌های بومی مانند شوکا، [[مرال]]، [[خرس قهوه‌ای]]، [[پلنگ]]، [[روباه]]، [[گربه جنگلی]]، [[گراز]]، [[اسب]] و پرندگان مختلف ایفا می‌کند که به منزلگاه امنی برای [[حیات وحش]] تبدیل شده است.<ref>[https://jes.ut.ac.ir/article_95088.html پهلوان و دیگران، «ارزیابی کیفیت بصری خدمات اکولوژیک پارک‌های جنگلی (مطالعه موردی : پارک جنگلی چالدره دوهزارتنکابن)»، 1402ش، ص462.]</ref>

همچنین گونه‌هایی چون [[افرا]]، [[توسکا]]، لرگ، [[بلوط]]، انجیلی و بوته‌هایی مثل [[تمشک]] و [[ازگیل]] در این پارک جنگلی یافت می‌شود که به تثبیت خاک، جلوگیری از فرسایش و تأمین اکسیژن نقش دارند. وجود رودخانه‌های دوهزار و سه‌هزار به چرخهٔ [[آب]] و حیات آبزیان، از جمله ماهی‌های سردآبی، کمک کرده و اکوسیستم آبی مکمل اکوسیستم جنگلی است. ممنوعیت شکار و حفاظت فعال، موجب افزایش جمعیت گونه‌های جانوری جنگل شده و این پارک به‌عنوان یکی از آخرین اکوسیستم‌های جنگلی شمال ایران دارای ارزش حفاظتی بسیار بالایی است. همچنین، چشم‌اندازهای طبیعی پارک به تقویت خدمات اکولوژیکی مانند تنظیم آب‌وهوا، زیستگاه پرندگان و ذخیرهٔ ژنتیکی درختان کهن جنگل‌های هیرکانی کمک می‌کند.<ref>[https://jes.ut.ac.ir/article_95088.html پهلوان و دیگران، «ارزیابی کیفیت بصری خدمات اکولوژیک پارک‌های جنگلی (مطالعه موردی : پارک جنگلی چالدره دوهزارتنکابن)»، 1402ش، ص462.]</ref>

=== آب‌وهوا ===
آب‌وهوای پارک جنگلی چالدره که جزء جنگل‌های جلگه‌ای به حساب می‌آید،<ref>[https://boomgardi.net/magazineDetail/2265 «تجربه یک روز آرام در پارک جنگلی چالدره تنکابن»، وب‌سایت آنیجا.]</ref> معمولاً خنک و مرطوب است و یکی از دلایل محبوبیت این منطقه برای طبیعت‌گردان، هوای دلپذیر آن حتی در گرم‌ترین ماه‌های سال است. وجود انبوه درختان و نزدیکی به رودخانه‌های دوهزار و سه‌هزار سبب می‌شود همیشه نسیم خنکی در منطقه جریان داشته باشد و سایه‌سار درختان افرا و توسکا فضا را برای استراحت مطلوب کند.<ref>[https://jazebeha.com/1398/05/پارک-جنگلی-چالدره/ «پارک جنگلی چالدره، پارکی شگفت‌انگیز و زیبا در مازندران»، وب‌سایت جاذبه‌ها.]</ref> آب‌وهوای این منطقه در [[بهار]] و [[تابستان]]، معتدل تا خنک است و در این فصل‌ها بیشترین سرسبزی و طراوت را دارد و برای بازدید مناسب است. [[پاییز]] هم با مه و بارش گاه‌به‌گاه و ترکیب رنگ‌های برگ درختان، جلوه‌ای بسیار زیبا به جنگل می‌بخشد. در زمستان نیز برخی روزها می‌تواند سرد و حتی برفی باشد، اما همچنان رطوبت هوا در اغلب ایام بالا است. اقلیم پارک چالدره نمونه‌ای از آب‌وهوای معتدل و مرطوب جلگه‌های خزری است که شرایط بسیار مناسبی برای تنفس و تمدد اعصاب فراهم می‌کند.<ref>[https://www.niksalehi.com/gardeshgari/parke-jangalie-chaldre-tonekabon.html نیک صالحی، «پارک جنگلی چالدره تنکابن؛ پارک زیبا و سرسبز در شمال ایران»، وب‌سایت نیک صالحی.]</ref>

== پوشش گیاهی و جانوری ==
=== پوشش گیاهی پارک جنگلی چالدره ===
[[پرونده:پارک جنگلی چالدر۱.jpg|جایگزین=پارک جنگلی چالدره تنکابن|بندانگشتی|تصویری از پارک جنگلی چالدره [[تنکابن]]]]
چالدره، جنگلی انبوه از درخت‌های متنوع است که از آن جمله می‌توان به درختانی همچون توسکا، افرا، لَرگ، گون، انواع سرخس و خزه اشاره کرد.<ref>[https://www.alaedin.travel/attractions/iran/tonekabon/chaldareh-jungle-park/پارک-جنگلی-چالدره-تنکابن «پارک جنگلی چالدره درتنکابن»، وب‌سایت علاءالدین.]</ref> از دیگر انواع پوشش گیاهی در این منطقه می‌توان به باغ [[مرکبات]]، درختان میوه‌ای همچون بلوط، ازگیل، تمشک، [[انار]]، برخی [[گیاهان دارویی]] و انواع شالیزارها در کنار و اطراف این پارک جنگلی اشاره کرد.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/پارک-جنگلی-چالدره،-بهشتی-در-تنکابن/ «پارک جنگلی چالدره، بهشتی در تنکابن»، وب‌سایت مجله گردشگری اِلی گشت.]</ref>

=== پوشش جانوری پارک جنگلی چالدره ===
در پارک جنگلی چالدره، جانداران بسیاری از جمله پستانداران ([[مرال]]، [[شوکا]]، [[پلنگ]]، [[شغال]] و گربهٔ جنگلی)، دوزیستان و خزندگان (غوک درختی، [[قورباغه]]، [[لاک‌پشت]]، [[سمندر]] و [[مارمولک]])، آبزیان (انواع ماهی‌های سردآبی مانند [[قزل‌آلا]] و [[ماهی آزاد]]) و نیز پرندگان ([[قرقاول]]، [[گنجشک]]، قمری و [[دارکوب]]) زندگی می‌کنند.<ref>[https://ijfpr.areeo.ac.ir/article_127608.html پهلوان و دیگران، «ارزش‌گذاری خدمات بوم‌شناختی پارک جنگلی چالدره در شهرستان تنکابن با استفاده از روش آزمون انتخاب»، 1401ش، ص150.]</ref>

== امکانات رفاهی پارک جنگلی چالدره ==
پارک جنگلی چالدره به‌منظور پذیرایی از [[گردشگران]]، به امکانات رفاهی متنوعی مجهز شده است. این امکانات به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که کمترین آسیب را به بافت طبیعی جنگل وارد کنند. برخی از این امکانات عبارتند از: کلبه‌های جنگلی، [[آلاچیق]] و سکو، [[رستوران]] و [[کافه]]، مسیرهای [[پیاده‌روی]] و امکانات عمومی مانند [[سرویس بهداشتی]]، آب آشامیدنی و زمین بازی کودکان.<ref>[https://jazebeha.com/1398/05/پارک-جنگلی-چالدره/ «پارک جنگلی چالدره، پارکی شگفت‌انگیز و زیبا در مازندران»، وب‌سایت جاذبه‌ها.]</ref>

== جاذبه‌های گردشگری پارک جنگلی چالدره ==
پارک جنگلی چالدره به‌دلیل وجود رودخانه‌های پرآب، جنگل‌های سرسبز و آب‌وهوای دلپذیر در تمام فصول سال جذابیت دارد و مقصدی عالی برای [[طبیعت‌گردی|طبیعت‌گردان]] و علاقه‌مندان به ماجراجویی در دل طبیعت است. از جاذبه‌های گردشگری پارک جنگلی چالدره می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
* جنگل لیره سر با پوشش گیاهی متنوع از درختان [[افرا]]، [[توسکا]]، لرگ، گون، سرخس‌ها و خزه‌ها؛
* رودخانه‌های بسیار زیبا و خروشان دوهزار و سه‌هزار که نواحی دره‌ای پارک را شکل داده‌اند؛
* بام شهسوار با چشم‌اندازهای دیدنی از دره و اطراف؛
* [[پرونده:پارک جنگلی چالدره.jpg|جایگزین=آبشار تودارک (جلیسان)|بندانگشتی|[[آبشار تودارک]] (جلیسان)]]آبشار تودارک (جلیسان) به‌عنوان یکی از جذاب‌ترین نقاط طبیعی؛
* مناطق طبیعت خشک‌تنگه و [[جنگل‌های هیرکانی]] که تنوع زیستی و گیاهی بالایی دارند؛
* آبگرم فلکده برای تجربهٔ آرامش و درمان طبیعی؛
* ییلاق داکو و دریاچهٔ دیارسر به‌عنوان مناظر طبیعی و فرصت‌های طبیعت‌گردی؛
* امکانات تفریحی متنوع شامل کلبه‌های چوبی برای اقامت، رستوران، کافه، فضای بازی، تورهای جنگل‌نوردی، اجارهٔ دوچرخه و بازدید از گوزن‌های اهلی؛<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8612-پارک-جنگلی-چالدره/ «پارک جنگلی چالدره»، وب‌سایت کجارو].</ref>
* فعالیت‌هایی مثل [[طبیعت‌گردی]]، [[پیک‌نیک]]، [[کوهنوردی]]، [[جنگل‌نوردی]]، [[دوچرخه‌سواری]]، [[ماهی‌گیری]]، [[دارت]]، [[شطرنج]] و هنرهای نمایشی (نمایشگاه‌های آثار هنری معاصر).<ref>[https://www.pateh.com/blog/chaldereh-forest-park/ پاکباز، «پارک جنگلی چالدره کجاست؟ منطقه‌ای تفریحی و گردشگری در تنکابن»، وب‌سایت مجله ایرانگردی پته.]</ref>

=== مسیر دسترسی ===
برای دسترسی به این مجموعهٔ جنگلی زیبا، لازم است تا در مسیر تنکابن به جادهٔ دوهزار وارد شده و پس از ۱۸ کیلومتر، در کنار جاده، به مسیر آسفالت این جنگل رسید.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/پارک-جنگلی-چالدره،-بهشتی-در-تنکابن/ «پارک جنگلی چالدره، بهشتی در تنکابن»، وب‌سایت مجله گردشگری اِلی گشت.]</ref>

== ساکنان منطقه پارک جنگلی چالدره ==
ساکنان منطقهٔ پارک جنگلی چالدره اغلب اهل روستاهای اطراف، به‌ویژه اهالی روستاهای جادهٔ دوهزار و سه‌هزار شهرستان تنکابن هستند که [[سبک زندگی سنتی]] با گرایش به [[کشاورزی]]، [[دامداری]]، [[پرورش ماهی]] و [[باغداری]] دارند. زبان مردم تنکابن ترکیبی از سه [[زبان فارسی]]، [[مازندرانی]] و [[گیلکی]] است. مردم بومی تنکابن به گویش خاصی به‌نام گویش تنکابنی سخن می‌گویند که تحت تأثیر هر دو زبان مازندرانی و گیلکی قرار دارد و در برخی مناطق با نام گویش شهسواری شناخته می‌شود.<ref>[https://www.karnaval.ir/blog/introduction-tonekabon سارانی، «معرفی شهر تنکابن، دانستنی‌های پیش از سفر»، وب‌سایت کارناوال.]</ref>

سبک زندگی مردم این منطقه تحت تأثیر جغرافیا و اقلیم معتدل این پارک جنگلی بوده و شامل [[آرامش]]، [[همزیستی با طبیعت]] و بهره‌گیری از [[منابع طبیعی]] و آبی جنگل است.<ref>[https://ijfpr.areeo.ac.ir/article_127608.html پهلوان و دیگران، «ارزش‌گذاری خدمات بوم‌شناختی پارک جنگلی چالدره در شهرستان تنکابن با استفاده از روش آزمون انتخاب»، 1401ش، ص151.]</ref> [[خانه]]‌ها معمولاً سبک روستایی دارند و اقامت‌گاه‌های جنگلی و کلبه‌های چوبی نیز برای میزبانی گردشگران فراهم شده است. بسیاری از خانواده‌های روستایی این منطقه بخشی از درآمد خود را از طریق تولید محصولات ارگانیک مانند [[برنج]]، مرکبات و میوه‌های جنگلی و فروش آنها، اجارهٔ کلبه، ارائهٔ غذا و خدمات به گردشگران، تولید [[صنایع دستی]]، آموزش ماهی‌گیری و برگزاری تورهای طبیعت‌گردی به‌دست می‌آورند.<ref>[https://www.alibaba.ir/mag/mazandaran/tonekabon/chaldareh-park/ سامانی‌پور، «پارک جنگلی چالدره؛ بهترین منطقه تفریحی در تنکابن»، وب‌سایت علی بابا.]</ref> روابط اجتماعی در روستاهای اطراف پارک چالدره صمیمی، خانوادگی و مبتنی بر همکاری و مشارکت جمعی است و بسیاری از آیین‌ها و رسوم محلی شمال ایران در سبک زندگی اهالی این منطقه دیده می‌شود.<ref>[https://www.karnaval.ir/blog/property-behavioural-people-north-iran «ویژگی‌های رفتاری مردم شمال ایران، ساکنان دیار سبز»، وب‌سایت کارناوال.]</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
{{آغاز منابع}}
* «پارک جنگلی چالدره»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۱ش.
* «پارک جنگلی چالدره، بهشتی در تنکابن»، وب‌سایت مجله گردشگری اِلی‌گشت، تاریخ بارگذاری: ۱۸ مرداد ۱۳۹۷ش.
* «پارک جنگلی چالدره، پارکی شگفت‌انگیز و زیبا در مازندران»، وب‌سایت جاذبه‌ها، تاریخ بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۱ش.
* «پارک جنگلی چالدره درتنکابن»، وب‌سایت علاءالدین، تاریخ بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۱ش.
* پاکباز، نسا، «پارک جنگلی چالدره کجاست؟ منطقه‌ای تفریحی و گردشگری در تنکابن»، وب‌سایت مجله ایرانگردی پته، تاریخ درج مطلب: ۴ تیر ۱۴۰۳ش.
* پهلوان، پرستو و دیگران، «ارزش‌گذاری خدمات بوم‌شناختی پارک جنگلی چالدره در شهرستان تنکابن با استفاده از روش آزمون انتخاب»، نشریه علمی تحقیقات جنگل و صنوبر ایران، دوره ۳۰، شماره پیاپی ۸۸، ۱۴۰۱ش.
* پهلوان و دیگران، «ارزیابی کیفیت بصری خدمات اکولوژیک پارک‌های جنگلی (مطالعه موردی: پارک جنگلی چالدره دوهزارتنکابن)»، نشریه محیط‌شناسی، دوره ۴۹، شماره ۴، ۱۴۰۲ش.
* «تجربه یک روز آرام در پارک جنگلی چالدره تنکابن»، وب‌سایت بوم گردی، تاریخ بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۱ش.
* سارانی، «معرفی شهر تنکابن، دانستنی‌های پیش از سفر»، وب‌سایت کارناوال، تاریخ به‌روزرسانی: ۲۴ آبان ۱۳۹۹ش.
* سامانی‌پور، بهاره، «پارک جنگلی چالدره؛ بهترین منطقه تفریحی در تنکابن»، وب‌سایت علی بابا، تاریخ بازدید: ۲۱ آبان ۱۴۰۴ش.
* نیک صالحی، «پارک جنگلی چالدره تنکابن؛ پارک زیبا و سرسبز در شمال ایران»، وب‌سایت نیک صالحی، تاریخ درج مطلب: ۹ دسامبر ۲۰۲۳م.
* «ویژگی‌های رفتاری مردم شمال ایران، ساکنان دیار سبز»، وب‌سایت کارناوال، تاریخ به‌روزرسانی: ۱۵ شهریور ۱۳۹۸ش.
{{پایان منابع}}