نمایش مبدأ برای کتاب مستطاب آشپزی

[[پرونده:کتاب مستطاب آشپزی.jpg|جایگزین=کتاب مستطاب آشپزی|بندانگشتی|کتاب مستطاب آشپزی]]
{{درشت|'''کتاب مستطاب آشپزی'''}}؛ کتابی دربارهٔ آشپزی و ابراز آن

کتاب مستطاب آشپزی، اثر [[نجف دریابندری]] (۱۳۰۸–۱۳۹۹ش) است. نام این [[کتاب]] «[[کتاب مستطاب آشپزی]]: از [[سیر]] تا پیاز» است که به‌صورتی مصور دربارهٔ [[خوراک|خوراک‌های]] ایرانی و فرنگی توضیحاتی داده است. نوشتن این کتاب، با همکاری همسرش، فهیمه راستکار در ۲ جلد به سرانجام رسید و شامل، یک پیشگفتار، ۳۲ بخش، ۱۳۸ فصل و ۴ پیوست است.

در ۱۳۹۶ش، نجف دریابندری، به پاس نوشتن این اثر شگفت‌انگیز، به‌عنوان گنجینه زنده بشری در میراث خوراک به ثبت کمیته ملی [[میراث فرهنگی ناملموس ایران|میراث ناملموس]] رسید.

==محتوای کتاب مستطاب آشپزی==
در ۳ بخش نخست، این کتاب به‌معرفی راه و روش [[آشپزی ایرانی]] و فرنگی (چینی، رومی، هندی، ترکی، عربی، اسپانیایی، ژاپنی، ایتالیایی، فرانسوی و روسی)، آشپزخانه و موارد خوراکی پرداخته است و در بخش‌های پسینی به موارد دیگری همچون نوشیدنی‌های سرد و گرم، سالادها و بورانی‌ها، سس‌ها، آش و سوپ، پیش‌غذا (اردور)، چلو و [[پلو]]، [[آبگوشت]] و [[اشکنه]]، خوراک‌ها، [[تاس کباب]]، [[کوفته]] و [[دلمه]]، پاستا و پیتزا، سوفله، کباب و [[بریانی|بریان]]، تنوری، شامی، کتلت، روغن‌جوش، ماهی و میوه‌های دریایی، کوکو و [[خاگینه]]، [[سیب‌زمینی]]، خوراک بنشن، کالباس و سوسیس و پاته، ساندویچ، شکار، اندرونه (دل، جگر، قلوه، مغز و زبان)، غذاهای بازیافته، گیاه‌خواری و [[خام‌ گیاه‌‌خواری|خام‌خواری]]، دسر و شیرینی، [[مربا]] و مارمالاد، [[ترشی]] و شور، و در نهایت به مبحث [[نان]] پرداخته است.<ref>[http://portal.nlai.ir/EI/Wiki%20Pages/کتاب%20مستطاب%20آشپزی.aspx اسماعیلی، «کتاب مستطاب آشپزی»، سایت دانشنامه ایران زمین.]</ref>

دریابندری، در بخش نخست هر بخش نیز به بیان برخی دانستنی‌های لازم در رابطه با تاریخچه، شناخت و [[آداب]] خوراکی‌ها پرداخته است. پیوست‌های این کتاب نیز در ۴ فصل آمده که شامل:
#فریزر، یخ‌بندی مواد خوراکی و خوراک‌های یخ‌بسته؛
#فرموج پز (مایکروویو) و طرز استفاده از آن؛
#فرهنگ واژه‌ها و اصطلاحات؛
#و در نهایت پیوستی با ۵ نمایه است که شامل فهرست تفصیلی مطالب، غذاهای ایرانی و غیرایرانی برخی از سرزمین‌ها، غذاهای بدون گوشت، خوراک‌های تهیه شده از گوشت شکار و راهنمای عمومی است.<ref>دریابندری، کتاب مستطاب آشپزی: از سیر تا پیاز، ج2، 1379ش.</ref>

==ماجرای نگارش کتاب مستطاب آشپزی==
دریابندری، خود می‌گوید که در زندان با هنر آشپزی آشنا شده و پس از آزادی، به‌دلیل ماجراجویی خود و همسرش، فهیمه راستکار، آشپزی به یکی از سرگرمی‌های آن دو تبدیل شد. ایده اولیهٔ نگارش کتاب نیز در یک شب و زمانی‌که وی نوعی غذای مکزیکی را برای مهمان خود، محمد زهرایی مدیر انتشارات کارنامه، تهیه می‌کند، شکل گرفته و در نهایت در طول ۸ سال با همکاری فهیمه راستکار این کار به ثمر می‌رسد.<ref>[https://www.isna.ir/news/96051107347/نجف-دریابندری-ثبت-ملی-شد «نجف دریابندری ثبت ملی شد»، سایت ایسنا.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
*اسماعیلی، فاطمه، «کتاب مستطاب آشپزی»، سایت دانشنامه ایران زمین، تاریخ بازدید: ۱۴ آذر ۱۴۰۰ش.
*دریابندری، نجف و راستکار، فهمیه، کتاب مستطاب آشپزی: از سیر تا پیاز، تهران، کارنامه، چ۲، ۱۳۷۹ش.
*«نجف دریابندری ثبت ملی شد»، سایت ایسنا، تاریخ بارگذاری: ۱۱ مرداد ۱۳۹۶، تاریخ بازدید: ۱۴ آذر ۱۴۰۰ش.