https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C 2026-06-07T20:10:13Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.44.2 https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=47162&oldid=prev 2026-05-21T06:10:44Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۰۹:۴۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زیرنویس تصویر    =نمونه‌ای از کوسن‌های آجیده‌دوزی شده   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زیرنویس تصویر    =نمونه‌ای از کوسن‌های آجیده‌دوزی شده   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| image_alt        =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| image_alt        =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| فایل پادکست      =   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| فایل پادکست      =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آجیده‌دوزی.ogg </ins>  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| حجم فایلپادکست    =   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| حجم فایلپادکست    =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11/1 </ins>  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تاریخ پادکست      =   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تاریخ پادکست      =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">31-2-1405 </ins>  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زیرنویس عنوان    =   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زیرنویس عنوان    =   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

حسین صبوری https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=46984&oldid=prev 2026-05-19T14:23:33Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۵۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:</del>آجیده‌دوزی.jpg|thumb|نمونه‌ای از کوسن‌های آجیده‌دوزی شده<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{جعبه اطلاعات مفهوم</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تصویر            =</ins>آجیده‌دوزی.jpg|thumb <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیرنویس تصویر    =</ins>نمونه‌ای از کوسن‌های آجیده‌دوزی شده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| image_alt        =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| فایل پادکست      =  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| حجم فایلپادکست    =  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تاریخ پادکست      =  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| زیرنویس عنوان    =  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان اصلی        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان انگلیسی    = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان عربی        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان علمی        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| شاخه علمی        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| نوع مفهوم        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| معنای اصطلاحی      = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| حوزه کاربرد      = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| گستره جغرافیایی  = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| منشأ تاریخی      = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| نخستین کاربرد    = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| ریشه واژه        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مرتبط با          = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| اهمیت            = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مبدع              = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مروج              = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مقدس برای        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مورد احترام      = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| آثار مرتبط        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درشت|&#039;&#039;&#039;آجیده‌دوزی&#039;&#039;&#039;}}؛ نوعی سوزن‌دوزی ظریف و رودوزی سنتی ایرانی بر روی پارچه.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درشت|&#039;&#039;&#039;آجیده‌دوزی&#039;&#039;&#039;}}؛ نوعی سوزن‌دوزی ظریف و رودوزی سنتی ایرانی بر روی پارچه.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

حسین صبوری https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=46693&oldid=prev 2026-05-17T18:52:40Z

<p>پالایش متن</p> <a href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&amp;diff=46693&amp;oldid=46512">نمایش تغییرات</a>

حمید فاضل https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=46512&oldid=prev 2026-05-17T13:08:32Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۶:۳۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:آجیده‌دوزی.jpg|thumb|نمونه‌ای از کوسن‌های آجیده‌دوزی شده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:آجیده‌دوزی.jpg|thumb|نمونه‌ای از کوسن‌های آجیده‌دوزی شده]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درشت|'''آجیده‌دوزی'''}}؛ نوعی سوزن‌دوزی ظریف و رودوزی سنتی ایرانی بر روی پارچه.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{سخ}}'''</del>آجیده‌دوزی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>یا [[سوزن‌دوزی]] آجیده، یکی از روش‌های سنتی و هنری در [[صنایع دستی]] ایران است که در آن از نخ‌های رنگی و سوزن برای ایجاد طرح‌های زیبا و متنوع روی پارچه استفاده می‌شود. این هنر بیشتر در مناطق مرکزی ایران، به‌ویژه در شهرهای [[کرمان (شهر)|کرمان]]، [[اصفهان]] و [[کاشان]]، رواج دارد. آجیده‌دوزی به‌دلیل استفاده از گره‌های کوچک و متراکم، با دیگر روش‌های سوزن‌دوزی مانند قلاب‌دوزی یا گل‌دوزی متفاوت است. این گره‌ها باعث می‌شوند طرح‌ها برجسته‌تر و بادوام‌تر به‌نظر برسند. این هنر زیبا نه‌تنها نشان‌دهنده خلاقیت و مهارت هنرمندان ایرانی است، بلکه بخشی از فرهنگ و هویت ایرانی محسوب می‌شود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درشت|'''آجیده‌دوزی'''}}؛ نوعی سوزن‌دوزی ظریف و رودوزی سنتی ایرانی بر روی پارچه.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آجیده‌دوزی یا [[سوزن‌دوزی]] آجیده، یکی از روش‌های سنتی و هنری در [[صنایع دستی]] ایران است که در آن از نخ‌های رنگی و سوزن برای ایجاد طرح‌های زیبا و متنوع روی پارچه استفاده می‌شود. این هنر بیشتر در مناطق مرکزی ایران، به‌ویژه در شهرهای [[کرمان (شهر)|کرمان]]، [[اصفهان]] و [[کاشان]]، رواج دارد. آجیده‌دوزی به‌دلیل استفاده از گره‌های کوچک و متراکم، با دیگر روش‌های سوزن‌دوزی مانند قلاب‌دوزی یا گل‌دوزی متفاوت است. این گره‌ها باعث می‌شوند طرح‌ها برجسته‌تر و بادوام‌تر به‌نظر برسند. این هنر زیبا نه‌تنها نشان‌دهنده خلاقیت و مهارت هنرمندان ایرانی است، بلکه بخشی از فرهنگ و هویت ایرانی محسوب می‌شود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== واژه‌شناسی آجیده‌دوزی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== واژه‌شناسی آجیده‌دوزی ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تکنیک‌های آجیده‌دوزی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تکنیک‌های آجیده‌دوزی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در هنر آجیده‌دوزی همواره به دو اصل توجه می‌شود: ۱. انتخاب دقیق و هارمونی رنگ‌ها، ۲. به کار بردن قطعات بیشتر.&lt;ref&gt;صبا، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص۱۰۵.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براین‌اساس، آجیده‌دوزی گاهی با استفاده از پنبه به‌عنوان لایهٔ میانی صورت می‌گیرد و گاهی بدون لایهٔ وسط، انجام می‌شود.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در هنر آجیده‌دوزی همواره به دو اصل توجه می‌شود: ۱. انتخاب دقیق و هارمونی رنگ‌ها، ۲. به کار بردن قطعات بیشتر.&lt;ref&gt;صبا، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص۱۰۵.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== آجیده‌دوزی با پنبه ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== آجیده‌دوزی با پنبه ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:آجیده‌دوزی۲.jpg|thumb|بالش پنبه ای آجیده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:آجیده‌دوزی۲.jpg|thumb|بالش پنبه ای آجیده]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برای آجیده‌دوزی با پنبه، ابتدا باید چِلواری را به پارچهٔ رویه دوخت و سپس میان پارچه رویه و آستر، یک لایه از [[پنبه]] قرار داد. در این مرحله، طرح مورد نظر را روی کاغذ پیاده کرده و پس از آن، با سنجاق روی آن را سوراخ‌سوراخ می‌کنند. در مرحله بعدی، از پودر گچ یا زغال (بستگی به روشن یا تیره بودن رنگ پارچه)، برای انتقال نقش به پارچه استفاده می‌کنند. امروزه، از وسایلی همچون کاربن، خط‌کش، نقاله و گونیا برای همین منظور استفاده می‌شود. در مرحله آخر، دوخت شروع می‌شود.&lt;ref&gt;فرخ‌سرشت و دیگران، سوزن‌دوزی صنایع دستی، ۱۳۶۴ش، ص۵۲.&lt;/ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{سخ}}این گونه از آجیده‌دوزی، به روش‌های مختلفی صورت می‌گیرد:</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برای آجیده‌دوزی با پنبه، ابتدا باید چِلواری را به پارچهٔ رویه دوخت و سپس میان پارچه رویه و آستر، یک لایه از [[پنبه]] قرار داد. در این مرحله، طرح مورد نظر را روی کاغذ پیاده کرده و پس از آن، با سنجاق روی آن را سوراخ‌سوراخ می‌کنند. در مرحله بعدی، از پودر گچ یا زغال (بستگی به روشن یا تیره بودن رنگ پارچه)، برای انتقال نقش به پارچه استفاده می‌کنند. امروزه، از وسایلی همچون کاربن، خط‌کش، نقاله و گونیا برای همین منظور استفاده می‌شود. در مرحله آخر، دوخت شروع می‌شود.&lt;ref&gt;فرخ‌سرشت و دیگران، سوزن‌دوزی صنایع دستی، ۱۳۶۴ش، ص۵۲.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== آجیده‌دوزی لایه‌دار ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== آجیده‌دوزی لایه‌دار ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این روش، بین لایهٔ رویه و آستر، از یک لایه [[پنبه|پنبه‌ای]] استفاده شده و هر سه لایه با سوزن به‌هم دوخته می‌شوند. پس از آن، کار طراحی و دوخت نقش‌ها صورت می‌گیرد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این روش، بین لایهٔ رویه و آستر، از یک لایه [[پنبه|پنبه‌ای]] استفاده شده و هر سه لایه با سوزن به‌هم دوخته می‌شوند. پس از آن، کار طراحی و دوخت نقش‌ها صورت می‌گیرد.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;صبا، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص۱۰۵؛ سیدصدر، دائرةالمعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص69.&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== آجیده‌دوزی لایه‌دار با رویه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکه‌دوزی، </del>یا چهل‌تکه ===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== آجیده‌دوزی لایه‌دار با رویه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکه‌دوزی </ins>یا چهل‌تکه ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این روش، از طرح‌های درهم و بدون نظم استفاده می‌شد؛ اما امروزه هنرمندان از برش‌های شش‌گوش و منظم برای این منظور استفاده می‌کنند.&lt;ref&gt;صبا، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص۱۰۵؛ سیدصدر، دائرةالمعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص69.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این روش، از طرح‌های درهم و بدون نظم استفاده می‌شد؛ اما امروزه هنرمندان از برش‌های شش‌گوش و منظم برای این منظور استفاده می‌کنند.&lt;ref&gt;صبا، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص۱۰۵؛ سیدصدر، دائرةالمعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص69.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

رضا عسکری https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=46078&oldid=prev 2026-05-16T11:51:23Z

<p><span class="autocomment">منابع</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۲۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">خط ۳۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== آجیده‌دوزی با پنبه ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== آجیده‌دوزی با پنبه ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:آجیده‌دوزی۲.jpg|thumb|بالش پنبه ای آجیده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:آجیده‌دوزی۲.jpg|thumb|بالش پنبه ای آجیده]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برای آجیده‌دوزی با پنبه، ابتدا باید چِلواری را به پارچهٔ رویه دوخت و سپس میان پارچه رویه و آستر، یک لایه از [[پنبه]] قرار داد. در این مرحله، طرح مورد نظر را روی کاغذ پیاده کرده و پس از آن، با سنجاق روی آن را سوراخ‌سوراخ می‌کنند. در مرحله بعدی، از پودر گچ یا زغال (بستگی به روشن یا تیره بودن رنگ پارچه)، برای انتقال نقش به پارچه استفاده می‌کنند. امروزه، از وسایلی همچون کاربن، خط‌کش، نقاله و گونیا برای همین منظور استفاده می‌شود. در مرحله آخر، دوخت شروع می‌شود.&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرخ‌سرشت، </del>سوزن‌دوزی صنایع دستی، ۱۳۶۴ش، ص۵۲.&lt;/ref&gt;{{سخ}}این گونه از آجیده‌دوزی، به روش‌های مختلفی صورت می‌گیرد:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برای آجیده‌دوزی با پنبه، ابتدا باید چِلواری را به پارچهٔ رویه دوخت و سپس میان پارچه رویه و آستر، یک لایه از [[پنبه]] قرار داد. در این مرحله، طرح مورد نظر را روی کاغذ پیاده کرده و پس از آن، با سنجاق روی آن را سوراخ‌سوراخ می‌کنند. در مرحله بعدی، از پودر گچ یا زغال (بستگی به روشن یا تیره بودن رنگ پارچه)، برای انتقال نقش به پارچه استفاده می‌کنند. امروزه، از وسایلی همچون کاربن، خط‌کش، نقاله و گونیا برای همین منظور استفاده می‌شود. در مرحله آخر، دوخت شروع می‌شود.&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرخ‌سرشت و دیگران، </ins>سوزن‌دوزی صنایع دستی، ۱۳۶۴ش، ص۵۲.&lt;/ref&gt;{{سخ}}این گونه از آجیده‌دوزی، به روش‌های مختلفی صورت می‌گیرد:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== آجیده‌دوزی لایه‌دار ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== آجیده‌دوزی لایه‌دار ===</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l40">خط ۴۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== پنبه‌دوزی به روش برجسته ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== پنبه‌دوزی به روش برجسته ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این روش، از لایه میانی استفاده نمی‌شود. برخی، برای ایجاد گرمای بیشتر، پس از اتمام پنبه‌دوزی، لایه میانی را به آن اضافه می‌کنند.&lt;ref&gt;سیدصدر، دائرةالمعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص70، تصویر شماره 2.&lt;/ref&gt; این شیوه، در تزئین روبالشی، لباس، کلاه‌های درویشی، شب‌کلاه، [[بقچه]]، سجاده نماز، روانداز، روتختی، روکرسی، شنل و روکش وسایل [[آشپزخانه]] استفاده می‌شود. هنرمندان، از پارچه‌های [[ابریشم|ابریشمی]]، [[پنبه|پنبه‌ای]]، نخی، مخمل، ساتن، کتان، تافته، اطلس و گاهی از تکه پارچه‌های مختلف برای هنر پنبه‌دوزی استفاده می‌کنند.&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرخ‌سرشت، </del>سوزن‌دوزی صنایع دستی، ۱۳۶۴ش، ص۵۲ و 53.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این روش، از لایه میانی استفاده نمی‌شود. برخی، برای ایجاد گرمای بیشتر، پس از اتمام پنبه‌دوزی، لایه میانی را به آن اضافه می‌کنند.&lt;ref&gt;سیدصدر، دائرةالمعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص70، تصویر شماره 2.&lt;/ref&gt; این شیوه، در تزئین روبالشی، لباس، کلاه‌های درویشی، شب‌کلاه، [[بقچه]]، سجاده نماز، روانداز، روتختی، روکرسی، شنل و روکش وسایل [[آشپزخانه]] استفاده می‌شود. هنرمندان، از پارچه‌های [[ابریشم|ابریشمی]]، [[پنبه|پنبه‌ای]]، نخی، مخمل، ساتن، کتان، تافته، اطلس و گاهی از تکه پارچه‌های مختلف برای هنر پنبه‌دوزی استفاده می‌کنند.&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرخ‌سرشت و دیگران، </ins>سوزن‌دوزی صنایع دستی، ۱۳۶۴ش، ص۵۲ و 53.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== آجیده‌دوزی بدون لایه وسط ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== آجیده‌دوزی بدون لایه وسط ===</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l52">خط ۵۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* تزئین لباس‌های محلی و سنتی؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* تزئین لباس‌های محلی و سنتی؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* ساخت رومیزی، روتختی و پرده‌های تزئینی؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* ساخت رومیزی، روتختی و پرده‌های تزئینی؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* تزئین وسایل منزل مانند کوسن و تابلوهای دیواری.&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرخ‌سرشت، </del>سوزن‌دوزی صنایع دستی، ۱۳۶۴ش، ص۵۲ و 53.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* تزئین وسایل منزل مانند کوسن و تابلوهای دیواری.&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرخ‌سرشت و دیگران، </ins>سوزن‌دوزی صنایع دستی، ۱۳۶۴ش، ص۵۲ و 53.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l81">خط ۸۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* گزنفن، کورش‌نامه، ترجمهٔ رضا مشایخی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۲ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* گزنفن، کورش‌نامه، ترجمهٔ رضا مشایخی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۲ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* فرخ‌سرشت، مهین و دیگران، سوزن‌دوزی صنایع دستی، تهران، چاپ و نشر ایران، ۱۳۶۴ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* فرخ‌سرشت، مهین و دیگران، سوزن‌دوزی صنایع دستی، تهران، چاپ و نشر ایران، ۱۳۶۴ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* فرهنگ جهانگیری، حسین بن حسن انجوشیرازی، به‌تحقیق رحیم عفیفی، مشهد، دانشگاه مشهد، ۱۳۵۱ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* محمدحسین بن خلف تبریزی، برهان قاطع، به‌تحقیق محمد معین، تهران، زوار، ۱۳۳۰ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* محمدحسین بن خلف تبریزی، برهان قاطع، به‌تحقیق محمد معین، تهران، زوار، ۱۳۳۰ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* معین، محمد، فرهنگ فارسی، وب‌سایت سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۷ دی ۱۴۰۰ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* معین، محمد، فرهنگ فارسی، وب‌سایت سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۷ دی ۱۴۰۰ش.</div></td></tr> </table>

زهرا غلامی https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=46071&oldid=prev 2026-05-16T11:47:14Z

<p><span class="autocomment">منابع</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۱۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l61">خط ۶۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* آنندراج، محمدپادشاه، به‌تحقیق محمد دبیرسیاقی، تهران، خیام، ۱۳۶۳ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* آنندراج، محمدپادشاه، به‌تحقیق محمد دبیرسیاقی، تهران، خیام، ۱۳۶۳ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* امیدی، ناهید، دیده و دل و دوست (پژوهشی در پوشاک و هنرهای سنتی خراسان)، مشهد، آستان قدس رضوی، ۱۳۸۲ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* امیدی، ناهید، دیده و دل و دوست (پژوهشی در پوشاک و هنرهای سنتی خراسان)، مشهد، آستان قدس رضوی، ۱۳۸۲ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* محمدحسین بن خلف تبریزی، برهان قاطع، به‌تحقیق محمد معین، تهران، زوار، ۱۳۳۰ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* چیت‌ساز، محمدرضا، «تاریخ پوشاک ایرانیان»، (از ابتدای اسلام تا حملهٔ مغول)، تهران، سمت، ۱۳۸۶ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* چیت‌ساز، محمدرضا، «تاریخ پوشاک ایرانیان»، (از ابتدای اسلام تا حملهٔ مغول)، تهران، سمت، ۱۳۸۶ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* حسن، ابراهیم حسن، تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی، قاهره، مکتب النهضه المصریه، ۱۹۵۳م.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* حسن، ابراهیم حسن، تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی، قاهره، مکتب النهضه المصریه، ۱۹۵۳م.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l81">خط ۸۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* گزنفن، سیرت کورش کبیر، ترجمهٔ ع. وحید مازندرانی، تهران، دنیای کتاب، ۱۳۵۰ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* گزنفن، سیرت کورش کبیر، ترجمهٔ ع. وحید مازندرانی، تهران، دنیای کتاب، ۱۳۵۰ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* گزنفن، کورش‌نامه، ترجمهٔ رضا مشایخی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۲ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* گزنفن، کورش‌نامه، ترجمهٔ رضا مشایخی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۲ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* «گیوه قدیمی‌ترین پاپوش ایرانیان، خوشهٔ صنعتی چرم ایران»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ بارگذاری: ۴ اردیبهشت ۱۳۸۷ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* فرخ‌سرشت، مهین و دیگران، سوزن‌دوزی صنایع دستی، تهران، چاپ و نشر ایران، ۱۳۶۴ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* فرخ‌سرشت، مهین و دیگران، سوزن‌دوزی صنایع دستی، تهران، چاپ و نشر ایران، ۱۳۶۴ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* فرهنگ جهانگیری، حسین بن حسن انجوشیرازی، به‌تحقیق رحیم عفیفی، مشهد، دانشگاه مشهد، ۱۳۵۱ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* فرهنگ جهانگیری، حسین بن حسن انجوشیرازی، به‌تحقیق رحیم عفیفی، مشهد، دانشگاه مشهد، ۱۳۵۱ش.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* محمدحسین بن خلف تبریزی، برهان قاطع، به‌تحقیق محمد معین، تهران، زوار، ۱۳۳۰ش.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* معین، محمد، فرهنگ فارسی، وب‌سایت سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۷ دی ۱۴۰۰ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* معین، محمد، فرهنگ فارسی، وب‌سایت سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۷ دی ۱۴۰۰ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* منفرد، افسانه، «برگستوان»، دانشنامهٔ جهان اسلام، تهران، ۱۳۷۸ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* منفرد، افسانه، «برگستوان»، دانشنامهٔ جهان اسلام، تهران، ۱۳۷۸ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* نفیسی، علی‌اکبر، فرهنگ، تهران، خیام، ۱۳۱۷ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* نفیسی، علی‌اکبر، فرهنگ، تهران، خیام، ۱۳۱۷ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان منابع}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان منابع}}</div></td></tr> </table>

زهرا غلامی https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=46041&oldid=prev 2026-05-16T11:13:35Z

<p>ابرابزار</p> <a href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&amp;diff=46041&amp;oldid=30160">نمایش تغییرات</a>

زهرا غلامی https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=30160&oldid=prev 2026-04-20T11:53:05Z

<p><span class="autocomment">آجیده‌دوزی در دوران باستان</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳۱ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۲۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مفهوم آجیده‌دوزی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مفهوم آجیده‌دوزی==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آجیده در لغت به‌معنای خلانیده، داخل شده و سوزن فرو برده است. به ناهمواری‌های سطحی یک چیز نیز آجیده گویند.&lt;ref&gt;[https://www.vajehyab.com/moein/%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87 معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه آجیده، سایت واژه‌یاب.]&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>آجیده با نام‌های دیگری همچون آجده، آژیده، آژده یا آزده نیز خوانده می‌شود.&lt;ref&gt;[https://www.vajehyab.com/amid/%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87 عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه آجیده، سایت واژه‌یاب.]&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>آجیده‌دوزی، پنبه‌دوزی یا لایه‌دوزی از انواع رودوزی‌های سنتی در ایران است. در این نوع از هنر دستی، مقداری پنبه بین دو لایه پارچه قرار می‌گیرد. سپس، روی پارچه، نقوش و طرح‌هایی ظریف، با نخ و سوزن دوخته می‌شود که برجسته هستند. آجیده در خرده‌فرهنگ‌های مختلف ایران، معنای متفاوتی دارد:  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آجیده در لغت به‌معنای خلانیده، داخل شده و سوزن فرو برده است. به ناهمواری‌های سطحی یک چیز نیز آجیده گویند.&lt;ref&gt;[https://www.vajehyab.com/moein/%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87 معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه آجیده، سایت واژه‌یاب.]&lt;/ref&gt; آجیده با نام‌های دیگری همچون آجده، آژیده، آژده یا آزده نیز خوانده می‌شود.&lt;ref&gt;[https://www.vajehyab.com/amid/%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87 عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه آجیده، سایت واژه‌یاب.]&lt;/ref&gt; آجیده‌دوزی، پنبه‌دوزی یا لایه‌دوزی از انواع رودوزی‌های سنتی در ایران است. در این نوع از هنر دستی، مقداری پنبه بین دو لایه پارچه قرار می‌گیرد. سپس، روی پارچه، نقوش و طرح‌هایی ظریف، با نخ و سوزن دوخته می‌شود که برجسته هستند. آجیده در خرده‌فرهنگ‌های مختلف ایران، معنای متفاوتی دارد:  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*رنگ‌کرده، با سوزن و یا غیر سوزن خلانیده شده؛&lt;ref&gt;محمدحسین بن خلف تبریزی، برهان قاطع، ۱۳۳۰ش، ذیل آجده.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*رنگ‌کرده، با سوزن و یا غیر سوزن خلانیده شده؛&lt;ref&gt;محمدحسین بن خلف تبریزی، برهان قاطع، ۱۳۳۰ش، ذیل آجده.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ناهمواری‌های سطح یک چیز؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ناهمواری‌های سطح یک چیز؛</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پیشینه آجیده‌دوزی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پیشینه آجیده‌دوزی==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===آجیده‌دوزی در دوران باستان===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===آجیده‌دوزی در دوران باستان===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آثار برجای مانده از دوران ایران باستان، نشان از حضور این هنر در آن روزگار نیز دارد. در دوران هخامنشیان، در زیر تسمه‌های تیردان‌ها، از یک لایه‌ی پنبه‌دوزی آسترکشی شده استفاده می‌کردند تا سنگینی وزن تیرها، آسان‌تر تحمل شود.&lt;ref&gt;ضیاءپور، پوشاک باستانی ایرانیان از کهن‌ترین زمان تا پایان شاهنشاهی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ساسانیان]]، </del>۱۳۴۳ش، ص114؛ &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آثار برجای مانده از دوران ایران باستان، نشان از حضور این هنر در آن روزگار نیز دارد. در دوران هخامنشیان، در زیر تسمه‌های تیردان‌ها، از یک لایه‌ی پنبه‌دوزی آسترکشی شده استفاده می‌کردند تا سنگینی وزن تیرها، آسان‌تر تحمل شود.&lt;ref&gt;ضیاءپور، پوشاک باستانی ایرانیان از کهن‌ترین زمان تا پایان شاهنشاهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساسانیان، </ins>۱۳۴۳ش، ص114؛ &lt;br <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/</ins>&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>صبا، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص104.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>برگستوان که پوشش جنگی اسب، فیل و انسان بود از جمله نمونه‌های دیگر استفاده از این هنر در دوران باستان است. در قسمت تنه‌ی این وسیله، نوعی لایه‌دوزی شبیه لحاف وجود داشته و از منگوله، قبه و ریشه‌دوزی به‌منظور تزئین آن استفاده می‌شد.&lt;ref&gt;گزنفن، کورش‌نامه، ، ۱۳۴۲ش، ص۱۳۴؛ گزنفن، سیرت کورش کبیر، ۱۳۵۰ش، ص227.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>نگاره‌های برجای مانده از سوارکار پارتی، در دوره [[اشکانیان]] و نقش برجسته‌ی پادشاه سوار بر اسب در منطقه‌ی «طاق بستان»، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>نیز استفاده از برگستوان برای پوشش اسب‌ها در این دوره‌ها را نشان می‌دهد.&lt;ref&gt;ذکـاء، ارتش شـاهنشاهی ایـران از کورش تا پهلوی، ۱۳۵۰ش، ص10، تصویر شماره 74؛ منفرد، «برگستوان»،  ج3، ۱۳۷۸ش، ص۱۸۱.&lt;/ref<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt; &lt;br</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>صبا، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص104.&lt;/ref&gt; برگستوان که پوشش جنگی اسب، فیل و انسان بود از جمله نمونه‌های دیگر استفاده از این هنر در دوران باستان است. در قسمت تنه‌ی این وسیله، نوعی لایه‌دوزی شبیه لحاف وجود داشته و از منگوله، قبه و ریشه‌دوزی به‌منظور تزئین آن استفاده می‌شد.&lt;ref&gt;گزنفن، کورش‌نامه، ، ۱۳۴۲ش، ص۱۳۴؛ گزنفن، سیرت کورش کبیر، ۱۳۵۰ش، ص227.&lt;/ref&gt; نگاره‌های برجای مانده از سوارکار پارتی، در دوره [[اشکانیان]] و نقش برجسته‌ی پادشاه سوار بر اسب در منطقه‌ی «طاق بستان»، نیز استفاده از برگستوان برای پوشش اسب‌ها در این دوره‌ها را نشان می‌دهد.&lt;ref&gt;ذکـاء، ارتش شـاهنشاهی ایـران از کورش تا پهلوی، ۱۳۵۰ش، ص10، تصویر شماره 74؛ منفرد، «برگستوان»،  ج3، ۱۳۷۸ش، ص۱۸۱.&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===آجیده‌دوزی در دوران اسلامی===  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===آجیده‌دوزی در دوران اسلامی===  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سده‌های نخستین پس از ظهور اسلام نیز نمونه‌هایی از [[آجیده‌دوزی]] مشاهده شده است. برای مثال، جامه‌ی «متوکل»، از خلفای عباسی، دارای نقوش پنبه‌دوزی شده بود.&lt;ref&gt;حسن، تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی، ج3، ۱۹۵۳م، ص443؛ چیت‌ساز، «تاریخ پوشاک ایرانیان»، (از ابتدای اسلام تا حملۀ مغول)، ۱۳۸۶ش، ص85.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>در دوران [[تیموریان]]، پوشیدن لباس‌های چین‌دار و حاشیه‌دوزی شده مخملی و آجیده رایج بوده است.&lt;ref&gt;کلاویخـو، سفرنامه، ۱۳۴۴ش، ص267 و 268.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>در سیاحت‌نامه‌هایی از [[صفویه|دوران صفویان]]، به پوشش ایرانیان، جنس پارچه‌های [[ابریشم|ابریشمی]] و کتان آن و نیز قبایی که آستری ضخیم داشتند و در میان آستر و رویه از یک لایه [[پنبه]] استفاده می‌شده، اشاره شده است.&lt;ref&gt;شاردن، سیاحت‌نامه، ج4، ۱۳۳۶ش، ص216.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>در آن دوران، پوشیدن جلیقه‌هایی از پارچه‌های لطیف هندی با گل و بوته‌های رنگین و پنبه‌دوزی شده، رواج داشت.&lt;ref&gt;راوندی، تاریخ اجتماعی ایران، ج6، ۱۳۶۸ش، ص94؛ &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سده‌های نخستین پس از ظهور اسلام نیز نمونه‌هایی از [[آجیده‌دوزی]] مشاهده شده است. برای مثال، جامه‌ی «متوکل»، از خلفای عباسی، دارای نقوش پنبه‌دوزی شده بود.&lt;ref&gt;حسن، تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی، ج3، ۱۹۵۳م، ص443؛ چیت‌ساز، «تاریخ پوشاک ایرانیان»، (از ابتدای اسلام تا حملۀ مغول)، ۱۳۸۶ش، ص85.&lt;/ref&gt; در دوران [[تیموریان]]، پوشیدن لباس‌های چین‌دار و حاشیه‌دوزی شده مخملی و آجیده رایج بوده است.&lt;ref&gt;کلاویخـو، سفرنامه، ۱۳۴۴ش، ص267 و 268.&lt;/ref&gt; در سیاحت‌نامه‌هایی از [[صفویه|دوران صفویان]]، به پوشش ایرانیان، جنس پارچه‌های [[ابریشم|ابریشمی]] و کتان آن و نیز قبایی که آستری ضخیم داشتند و در میان آستر و رویه از یک لایه [[پنبه]] استفاده می‌شده، اشاره شده است.&lt;ref&gt;شاردن، سیاحت‌نامه، ج4، ۱۳۳۶ش، ص216.&lt;/ref&gt; در آن دوران، پوشیدن جلیقه‌هایی از پارچه‌های لطیف هندی با گل و بوته‌های رنگین و پنبه‌دوزی شده، رواج داشت.&lt;ref&gt;راوندی، تاریخ اجتماعی ایران، ج6، ۱۳۶۸ش، ص94؛ &lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، ۱۳۸۴ش، ص422.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>برخی دیگر نیز بالاپوش‌های خود را پنبه‌دوزی می‌کردند تا صاف‌تر بایستد.&lt;ref&gt;راوندی، تاریخ اجتماعی ایران، ج7، ۱۳۶۸ش، ص96.&lt;/ref<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt;&lt;br</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، ۱۳۸۴ش، ص422.&lt;/ref&gt; برخی دیگر نیز بالاپوش‌های خود را پنبه‌دوزی می‌کردند تا صاف‌تر بایستد.&lt;ref&gt;راوندی، تاریخ اجتماعی ایران، ج7، ۱۳۶۸ش، ص96.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>افشاریان و زندیان، ازقباهای پنبه‌دوزی شده که یراق و قیطان بر آن‌ها کار شده بود، استفاده می‌کردند.&lt;ref&gt;غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، ۱۳۸۴ش، ص513.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>در زمان [[قاجاریه]]، شلوارهای پنبه‌دوزی شده، که به آن‌ها «جوراب شلواری» می‌گفتند رواج داشت.&lt;ref&gt;غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، ۱۳۸۴ش، ص۵۶۳؛ ذکـاء، لباس زنان ایران از سدۀ سیزدهم هجری تا امروز، ۱۳۳۶ش، ص26.&lt;/ref<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt; &lt;br</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>افشاریان و زندیان، ازقباهای پنبه‌دوزی شده که یراق و قیطان بر آن‌ها کار شده بود، استفاده می‌کردند.&lt;ref&gt;غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، ۱۳۸۴ش، ص513.&lt;/ref&gt; در زمان [[قاجاریه]]، شلوارهای پنبه‌دوزی شده، که به آن‌ها «جوراب شلواری» می‌گفتند رواج داشت.&lt;ref&gt;غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، ۱۳۸۴ش، ص۵۶۳؛ ذکـاء، لباس زنان ایران از سدۀ سیزدهم هجری تا امروز، ۱۳۳۶ش، ص26.&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دوران صفویان، هنرمندان و خیاط‌های ماهر، به‌منظور زیباتر شدن جامه‌ها، از پارچه‌های قلمکاری شده برای رویه‌ی آن استفاده می‌کردند. همچنین، برخی طرح‌های ظریف را روی این پارچه‌ها، بخیه‌دوزی می‌کردند.&lt;ref&gt;صبا، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص104؛ سیدصدر، دائرة‌المعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص۶۷.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>بخشی از جامه‌های کهن، همچون پوشش سر، در موزه‌ مردم‌شناسی پاریس نگهداری می‌شود که جنس آن‌ها از [[ترمه]]، مخمل، کرباس، کتان، [[ابریشم]] و [[پشم]] است و روی آن‌ها آجیده‌دوزی و گلدوزی‌های زیبایی دیده می‌شود.&lt;ref&gt;شهشهانی، سهیلا، تاریخچۀ پوشش سر در ایران، تهران، مدبر، ۱۳۷۴ش، ص180 و 181.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دوران صفویان، هنرمندان و خیاط‌های ماهر، به‌منظور زیباتر شدن جامه‌ها، از پارچه‌های قلمکاری شده برای رویه‌ی آن استفاده می‌کردند. همچنین، برخی طرح‌های ظریف را روی این پارچه‌ها، بخیه‌دوزی می‌کردند.&lt;ref&gt;صبا، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص104؛ سیدصدر، دائرة‌المعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص۶۷.&lt;/ref&gt; بخشی از جامه‌های کهن، همچون پوشش سر، در موزه‌ مردم‌شناسی پاریس نگهداری می‌شود که جنس آن‌ها از [[ترمه]]، مخمل، کرباس، کتان، [[ابریشم]] و [[پشم]] است و روی آن‌ها آجیده‌دوزی و گلدوزی‌های زیبایی دیده می‌شود.&lt;ref&gt;شهشهانی، سهیلا، تاریخچۀ پوشش سر در ایران، تهران، مدبر، ۱۳۷۴ش، ص180 و 181.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آجیده‌دوزی در مناطق مختلف ایران==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آجیده‌دوزی در مناطق مختلف ایران==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:آجیده‌دوزی۱.jpg|thumb|لحاف آجیده دوزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:آجیده‌دوزی۱.jpg|thumb|لحاف آجیده دوزی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هنر آجیده‌دوزی از دیرباز میان ایرانیان رایج بوده و امروزه نیز این نوع از رودوزی در [[کرمان]]، [[خراسان]]، [[گلستان (استان)|گلستان]]، [[گیلان]] و [[اصفهان]] رواج دارد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>درویشان در خراسان، کلاه خود را از [[پشم]] [[شتر]] به‌صورت نمد درآورده و روی آن را آجیده‌دوزی می‌کردند.&lt;ref&gt;امیدی، دیده و دل و دوست (پژوهشی در پوشاک و هنرهای سنتی خراسان)، ۱۳۸۲ش، ص۱۵۱.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>زنان نیز در این منطقه، مابین دو لایه‌ی پارچه‌ی لحاف، مقداری [[پنبه]] یا [[پشم]] حلاجی‌شده قرار می‌دهند و روی آن‌ها را نیز آجیده‌دوزی می‌کنند.&lt;ref&gt;امیدی، دیده و دل و دوست (پژوهشی در پوشاک و هنرهای سنتی خراسان)، ۱۳۸۲ش، ص۱46.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>درویشان [[کرمان|کرمانی]] نیز کلاه‌های خود را با خطوط موازی ظریفی می‌آرایند.&lt;ref&gt;علاء فیروز، «سوزن‌دوزی»، سیری در صنایع دستی ایران، ۱۳۵۶ش، ص221، تصویر شماره 2.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>مردان، در مناطق کُردنشین، از کت‌های پنبه‌دوزی شده استفاده می‌کنند.&lt;ref&gt;ضیاءپور، پوشاک ایل‌ها، چادرنشینان و روستاییان ایران به روزگار محمدرضا پهلوی، ۱۳۴۶ش، ص72.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>مردان [[ترکمن]] نیز، عموما  کلاه‌های آستردار، پنبه‌دوزی شده و لفاف‌دار به سر می‌نهند.&lt;ref&gt;ضیاءپور، پوشاک ایل‌ها، چادرنشینان و روستاییان ایران به روزگار محمدرضا پهلوی، ۱۳۴۶ش، ص216.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>استفاده از کلاه سفید آجیده‌دوزی، در میان قبایل [[بلوچ]] ایران نیز رایج است.&lt;ref&gt;سیار، فرهنگ و پوشاک مردم جنوب خراسان، ۱۳۷۰ش، ص۲۶۳.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هنر آجیده‌دوزی از دیرباز میان ایرانیان رایج بوده و امروزه نیز این نوع از رودوزی در [[کرمان]]، [[خراسان]]، [[گلستان (استان)|گلستان]]، [[گیلان]] و [[اصفهان]] رواج دارد. درویشان در خراسان، کلاه خود را از [[پشم]] [[شتر]] به‌صورت نمد درآورده و روی آن را آجیده‌دوزی می‌کردند.&lt;ref&gt;امیدی، دیده و دل و دوست (پژوهشی در پوشاک و هنرهای سنتی خراسان)، ۱۳۸۲ش، ص۱۵۱.&lt;/ref&gt; زنان نیز در این منطقه، مابین دو لایه‌ی پارچه‌ی لحاف، مقداری [[پنبه]] یا [[پشم]] حلاجی‌شده قرار می‌دهند و روی آن‌ها را نیز آجیده‌دوزی می‌کنند.&lt;ref&gt;امیدی، دیده و دل و دوست (پژوهشی در پوشاک و هنرهای سنتی خراسان)، ۱۳۸۲ش، ص۱46.&lt;/ref&gt; درویشان [[کرمان|کرمانی]] نیز کلاه‌های خود را با خطوط موازی ظریفی می‌آرایند.&lt;ref&gt;علاء فیروز، «سوزن‌دوزی»، سیری در صنایع دستی ایران، ۱۳۵۶ش، ص221، تصویر شماره 2.&lt;/ref&gt; مردان، در مناطق کُردنشین، از کت‌های پنبه‌دوزی شده استفاده می‌کنند.&lt;ref&gt;ضیاءپور، پوشاک ایل‌ها، چادرنشینان و روستاییان ایران به روزگار محمدرضا پهلوی، ۱۳۴۶ش، ص72.&lt;/ref&gt; مردان [[ترکمن]] نیز، عموما  کلاه‌های آستردار، پنبه‌دوزی شده و لفاف‌دار به سر می‌نهند.&lt;ref&gt;ضیاءپور، پوشاک ایل‌ها، چادرنشینان و روستاییان ایران به روزگار محمدرضا پهلوی، ۱۳۴۶ش، ص216.&lt;/ref&gt; استفاده از کلاه سفید آجیده‌دوزی، در میان قبایل [[بلوچ]] ایران نیز رایج است.&lt;ref&gt;سیار، فرهنگ و پوشاک مردم جنوب خراسان، ۱۳۷۰ش، ص۲۶۳.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تکنیک‌های آجیده‌دوزی==  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تکنیک‌های آجیده‌دوزی==  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l37">خط ۳۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===آجیده‌دوزی لایه‌دار با رویه‌ی تکه‌دوزی، یا چهل‌تکه===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===آجیده‌دوزی لایه‌دار با رویه‌ی تکه‌دوزی، یا چهل‌تکه===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این روش از طرح‌های درهم و بدون نظم استفاده می‌شد؛ اما امروزه هنرمندان از برش‌های ۶ گوش و منظم برای این منظور استفاده می‌کنند.&lt;ref&gt;صبا، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص۱۰۵؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;br&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این روش از طرح‌های درهم و بدون نظم استفاده می‌شد؛ اما امروزه هنرمندان از برش‌های ۶ گوش و منظم برای این منظور استفاده می‌کنند.&lt;ref&gt;صبا، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص۱۰۵؛ سیدصدر، دائرة‌المعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص69.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیدصدر، دائرة‌المعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص69.&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===پنبه‌دوزی به روش برجسته===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===پنبه‌دوزی به روش برجسته===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این روش، از لایه‌ی میانی استفاده نمی‌شود. برخی، برای ایجاد گرمای بیشتر، پس از اتمام پنبه‌دوزی، لایه‌ی میانی را به آن اضافه می‌کنند.&lt;ref&gt;سیدصدر، دائرة‌المعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص70، تصویر شماره 2. &lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>این شیوه، در تزئین روبالشی، لباس، کلاه‌های درویشی، شب‌کلاه، [[بقچه]]، سجاده نماز، روانداز، روتختی، روکرسی، شنل و روکش وسایل [[آشپزخانه]] استفاده می‌شود. هنرمندان، از پارچه‌های [[ابریشم|ابریشمی]]، [[پنبه|پنبه‌ای]]، نخی، مخمل، ساتن، کتان، تافته، اطلس و گاهی از تکه پارچه‌های مختلف برای هنر پنبه‌دوزی استفاده می‌کنند.&lt;ref&gt;فرخ‌سرشت، سوزن‌دوزی صنایع دستی، ۱۳۶۴ش، ص۵۲ و 53.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این روش، از لایه‌ی میانی استفاده نمی‌شود. برخی، برای ایجاد گرمای بیشتر، پس از اتمام پنبه‌دوزی، لایه‌ی میانی را به آن اضافه می‌کنند.&lt;ref&gt;سیدصدر، دائرة‌المعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص70، تصویر شماره 2. &lt;/ref&gt; این شیوه، در تزئین روبالشی، لباس، کلاه‌های درویشی، شب‌کلاه، [[بقچه]]، سجاده نماز، روانداز، روتختی، روکرسی، شنل و روکش وسایل [[آشپزخانه]] استفاده می‌شود. هنرمندان، از پارچه‌های [[ابریشم|ابریشمی]]، [[پنبه|پنبه‌ای]]، نخی، مخمل، ساتن، کتان، تافته، اطلس و گاهی از تکه پارچه‌های مختلف برای هنر پنبه‌دوزی استفاده می‌کنند.&lt;ref&gt;فرخ‌سرشت، سوزن‌دوزی صنایع دستی، ۱۳۶۴ش، ص۵۲ و 53.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===آجیده‌دوزی بدون لایه وسط===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===آجیده‌دوزی بدون لایه وسط===</div></td></tr> </table>

رضا عسکری https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=29994&oldid=prev 2026-04-20T05:22:36Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «<a href="/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C.jpg&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="پرونده:آجیده‌دوزی.jpg (صفحه وجود ندارد)">thumb|نمونه‌ای از کوسن‌های آجیده‌دوزی شده</a> &lt;big&gt;&#039;&#039;&#039;آجیده‌دوزی&#039;&#039;&#039;&lt;/big&gt;؛ نوعی سوزن‌دوزی ظریف و رودوزی سنتی ایرانی بر روی پارچه.&lt;br&gt;آجیده‌دوزی یا <a href="/wiki/%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C" title="سوزن‌دوزی">سوزن‌دوزی</a> آجیده یکی از روش‌های سنتی و هنری در <a href="/wiki/%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9_%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C" title="صنایع دستی">صنایع دستی</a> ایران است که در آن ا...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:آجیده‌دوزی.jpg|thumb|نمونه‌ای از کوسن‌های آجیده‌دوزی شده]]<br /> &lt;big&gt;&#039;&#039;&#039;آجیده‌دوزی&#039;&#039;&#039;&lt;/big&gt;؛ نوعی سوزن‌دوزی ظریف و رودوزی سنتی ایرانی بر روی پارچه.&lt;br&gt;آجیده‌دوزی یا [[سوزن‌دوزی]] آجیده یکی از روش‌های سنتی و هنری در [[صنایع دستی]] ایران است که در آن از نخ‌های رنگی و سوزن برای ایجاد طرح‌های زیبا و متنوع روی پارچه استفاده می‌شود. این هنر بیشتر در مناطق مرکزی ایران، به ویژه در شهرهای [[کرمان (شهر)|کرمان]]، [[اصفهان]] و [[کاشان]]، رواج دارد. آجیده‌دوزی به دلیل استفاده از گره‌های کوچک و متراکم، با دیگر روش‌های سوزن‌دوزی مانند قلاب‌دوزی یا گل‌دوزی متفاوت است. این گره‌ها باعث می‌شوند طرح‌ها برجسته‌تر و بادوام‌تر به نظر برسند. این هنر زیبا نه‌تنها نشان‌دهنده‌ خلاقیت و مهارت هنرمندان ایرانی است، بلکه بخشی از فرهنگ و هویت ایرانی محسوب می‌شود.<br /> <br /> ==مفهوم آجیده‌دوزی==<br /> آجیده در لغت به‌معنای خلانیده، داخل شده و سوزن فرو برده است. به ناهمواری‌های سطحی یک چیز نیز آجیده گویند.&lt;ref&gt;[https://www.vajehyab.com/moein/%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87 معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه آجیده، سایت واژه‌یاب.]&lt;/ref&gt; آجیده با نام‌های دیگری همچون آجده، آژیده، آژده یا آزده نیز خوانده می‌شود.&lt;ref&gt;[https://www.vajehyab.com/amid/%D8%A2%D8%AC%DB%8C%D8%AF%D9%87 عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه آجیده، سایت واژه‌یاب.]&lt;/ref&gt; آجیده‌دوزی، پنبه‌دوزی یا لایه‌دوزی از انواع رودوزی‌های سنتی در ایران است. در این نوع از هنر دستی، مقداری پنبه بین دو لایه پارچه قرار می‌گیرد. سپس، روی پارچه، نقوش و طرح‌هایی ظریف، با نخ و سوزن دوخته می‌شود که برجسته هستند. آجیده در خرده‌فرهنگ‌های مختلف ایران، معنای متفاوتی دارد: <br /> *رنگ‌کرده، با سوزن و یا غیر سوزن خلانیده شده؛&lt;ref&gt;محمدحسین بن خلف تبریزی، برهان قاطع، ۱۳۳۰ش، ذیل آجده.&lt;/ref&gt;<br /> *ناهمواری‌های سطح یک چیز؛<br /> *درشتی سوهان؛<br /> *هر چیزی که دان‌دان باشد؛<br /> *بخیه‌زدن کوتاه‌تر از شلال؛&lt;ref&gt;رامپوری، غیاث ‌اللغات، ۱۳۷۵ش، ص5؛ نفیسی، فرهنگ، ج1، ۱۳۱۷ش، ص13. &lt;/ref&gt;<br /> *نوعی دوخت لباس و نوعی [[گیوه بافی|گیوه]] که کف آن از چرم است و با نوعی ریسمان به‌هم دوخته می‌شود.&lt;ref&gt;نفیسی، فرهنگ، ج1، ۱۳۱۷ش، ص13؛ آننـدراج، محمدپـادشـاه، ج1، ۱۳۶۳ش، ص46.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پیشینه آجیده‌دوزی==<br /> ===آجیده‌دوزی در دوران باستان===<br /> آثار برجای مانده از دوران ایران باستان، نشان از حضور این هنر در آن روزگار نیز دارد. در دوران هخامنشیان، در زیر تسمه‌های تیردان‌ها، از یک لایه‌ی پنبه‌دوزی آسترکشی شده استفاده می‌کردند تا سنگینی وزن تیرها، آسان‌تر تحمل شود.&lt;ref&gt;ضیاءپور، پوشاک باستانی ایرانیان از کهن‌ترین زمان تا پایان شاهنشاهی [[ساسانیان]]، ۱۳۴۳ش، ص114؛ &lt;br&gt;<br /> صبا، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص104.&lt;/ref&gt; برگستوان که پوشش جنگی اسب، فیل و انسان بود از جمله نمونه‌های دیگر استفاده از این هنر در دوران باستان است. در قسمت تنه‌ی این وسیله، نوعی لایه‌دوزی شبیه لحاف وجود داشته و از منگوله، قبه و ریشه‌دوزی به‌منظور تزئین آن استفاده می‌شد.&lt;ref&gt;گزنفن، کورش‌نامه، ، ۱۳۴۲ش، ص۱۳۴؛ گزنفن، سیرت کورش کبیر، ۱۳۵۰ش، ص227.&lt;/ref&gt; نگاره‌های برجای مانده از سوارکار پارتی، در دوره [[اشکانیان]] و نقش برجسته‌ی پادشاه سوار بر اسب در منطقه‌ی «طاق بستان»، نیز استفاده از برگستوان برای پوشش اسب‌ها در این دوره‌ها را نشان می‌دهد.&lt;ref&gt;ذکـاء، ارتش شـاهنشاهی ایـران از کورش تا پهلوی، ۱۳۵۰ش، ص10، تصویر شماره 74؛ منفرد، «برگستوان»، ج3، ۱۳۷۸ش، ص۱۸۱.&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;<br /> ===آجیده‌دوزی در دوران اسلامی=== <br /> در سده‌های نخستین پس از ظهور اسلام نیز نمونه‌هایی از [[آجیده‌دوزی]] مشاهده شده است. برای مثال، جامه‌ی «متوکل»، از خلفای عباسی، دارای نقوش پنبه‌دوزی شده بود.&lt;ref&gt;حسن، تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی، ج3، ۱۹۵۳م، ص443؛ چیت‌ساز، «تاریخ پوشاک ایرانیان»، (از ابتدای اسلام تا حملۀ مغول)، ۱۳۸۶ش، ص85.&lt;/ref&gt; در دوران [[تیموریان]]، پوشیدن لباس‌های چین‌دار و حاشیه‌دوزی شده مخملی و آجیده رایج بوده است.&lt;ref&gt;کلاویخـو، سفرنامه، ۱۳۴۴ش، ص267 و 268.&lt;/ref&gt; در سیاحت‌نامه‌هایی از [[صفویه|دوران صفویان]]، به پوشش ایرانیان، جنس پارچه‌های [[ابریشم|ابریشمی]] و کتان آن و نیز قبایی که آستری ضخیم داشتند و در میان آستر و رویه از یک لایه [[پنبه]] استفاده می‌شده، اشاره شده است.&lt;ref&gt;شاردن، سیاحت‌نامه، ج4، ۱۳۳۶ش، ص216.&lt;/ref&gt; در آن دوران، پوشیدن جلیقه‌هایی از پارچه‌های لطیف هندی با گل و بوته‌های رنگین و پنبه‌دوزی شده، رواج داشت.&lt;ref&gt;راوندی، تاریخ اجتماعی ایران، ج6، ۱۳۶۸ش، ص94؛ &lt;br&gt;<br /> غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، ۱۳۸۴ش، ص422.&lt;/ref&gt; برخی دیگر نیز بالاپوش‌های خود را پنبه‌دوزی می‌کردند تا صاف‌تر بایستد.&lt;ref&gt;راوندی، تاریخ اجتماعی ایران، ج7، ۱۳۶۸ش، ص96.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;<br /> <br /> افشاریان و زندیان، ازقباهای پنبه‌دوزی شده که یراق و قیطان بر آن‌ها کار شده بود، استفاده می‌کردند.&lt;ref&gt;غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، ۱۳۸۴ش، ص513.&lt;/ref&gt; در زمان [[قاجاریه]]، شلوارهای پنبه‌دوزی شده، که به آن‌ها «جوراب شلواری» می‌گفتند رواج داشت.&lt;ref&gt;غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، ۱۳۸۴ش، ص۵۶۳؛ ذکـاء، لباس زنان ایران از سدۀ سیزدهم هجری تا امروز، ۱۳۳۶ش، ص26.&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;<br /> <br /> از دوران صفویان، هنرمندان و خیاط‌های ماهر، به‌منظور زیباتر شدن جامه‌ها، از پارچه‌های قلمکاری شده برای رویه‌ی آن استفاده می‌کردند. همچنین، برخی طرح‌های ظریف را روی این پارچه‌ها، بخیه‌دوزی می‌کردند.&lt;ref&gt;صبا، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص104؛ سیدصدر، دائرة‌المعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص۶۷.&lt;/ref&gt; بخشی از جامه‌های کهن، همچون پوشش سر، در موزه‌ مردم‌شناسی پاریس نگهداری می‌شود که جنس آن‌ها از [[ترمه]]، مخمل، کرباس، کتان، [[ابریشم]] و [[پشم]] است و روی آن‌ها آجیده‌دوزی و گلدوزی‌های زیبایی دیده می‌شود.&lt;ref&gt;شهشهانی، سهیلا، تاریخچۀ پوشش سر در ایران، تهران، مدبر، ۱۳۷۴ش، ص180 و 181.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==آجیده‌دوزی در مناطق مختلف ایران==<br /> [[پرونده:آجیده‌دوزی۱.jpg|thumb|لحاف آجیده دوزی]]<br /> هنر آجیده‌دوزی از دیرباز میان ایرانیان رایج بوده و امروزه نیز این نوع از رودوزی در [[کرمان]]، [[خراسان]]، [[گلستان (استان)|گلستان]]، [[گیلان]] و [[اصفهان]] رواج دارد. درویشان در خراسان، کلاه خود را از [[پشم]] [[شتر]] به‌صورت نمد درآورده و روی آن را آجیده‌دوزی می‌کردند.&lt;ref&gt;امیدی، دیده و دل و دوست (پژوهشی در پوشاک و هنرهای سنتی خراسان)، ۱۳۸۲ش، ص۱۵۱.&lt;/ref&gt; زنان نیز در این منطقه، مابین دو لایه‌ی پارچه‌ی لحاف، مقداری [[پنبه]] یا [[پشم]] حلاجی‌شده قرار می‌دهند و روی آن‌ها را نیز آجیده‌دوزی می‌کنند.&lt;ref&gt;امیدی، دیده و دل و دوست (پژوهشی در پوشاک و هنرهای سنتی خراسان)، ۱۳۸۲ش، ص۱46.&lt;/ref&gt; درویشان [[کرمان|کرمانی]] نیز کلاه‌های خود را با خطوط موازی ظریفی می‌آرایند.&lt;ref&gt;علاء فیروز، «سوزن‌دوزی»، سیری در صنایع دستی ایران، ۱۳۵۶ش، ص221، تصویر شماره 2.&lt;/ref&gt; مردان، در مناطق کُردنشین، از کت‌های پنبه‌دوزی شده استفاده می‌کنند.&lt;ref&gt;ضیاءپور، پوشاک ایل‌ها، چادرنشینان و روستاییان ایران به روزگار محمدرضا پهلوی، ۱۳۴۶ش، ص72.&lt;/ref&gt; مردان [[ترکمن]] نیز، عموما کلاه‌های آستردار، پنبه‌دوزی شده و لفاف‌دار به سر می‌نهند.&lt;ref&gt;ضیاءپور، پوشاک ایل‌ها، چادرنشینان و روستاییان ایران به روزگار محمدرضا پهلوی، ۱۳۴۶ش، ص216.&lt;/ref&gt; استفاده از کلاه سفید آجیده‌دوزی، در میان قبایل [[بلوچ]] ایران نیز رایج است.&lt;ref&gt;سیار، فرهنگ و پوشاک مردم جنوب خراسان، ۱۳۷۰ش، ص۲۶۳.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==تکنیک‌های آجیده‌دوزی== <br /> در هنر آجیده‌دوزی همواره به دو اصل توجه می‌شود: ۱. انتخاب دقیق و هارمونی رنگ‌ها، ۲. به‌کار بردن قطعات بیشتر.&lt;ref&gt;صبا، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص۱۰۵.&lt;/ref&gt; بر این اساس، آجیده‌دوزی گاهی با استفاده از پنبه به‌عنوان لایۀ میانی صورت می‌گیرد و گاهی بدون لایه وسط، انجام می‌شود.<br /> ===آجیده‌دوزی با پنبه===<br /> [[پرونده:آجیده‌دوزی۲.jpg|thumb|بالش پنبه ای آجیده]]<br /> برای آجيده‌دوزه با پنبه، ابتدا باید چِلواری را به پارچه‌ی رویه دوخت و سپس میان پارچه رویه و آستر، یک لایه از [[پنبه]] قرار داد. در این مرحله، طرح مورد نظر را روی کاغذ پیاده کرده و پس از آن، با سنجاق روی آن را سوراخ سوراخ می‌کنند. در مرحله بعدی، از پودر گچ یا زغال (بستگی به روشن یا تیره بودن رنگ پارچه) برای انتقال نقش به پارچه استفاده می‌کنند. امروزه، از وسایلی همچون کاربن، خط‍‌کش، نقاله و گونیا برای همین منظور استفاده می‌شود. در مرحله آخر، دوخت شروع می‌شود.&lt;ref&gt;فرخ‌سرشت، سوزن‌دوزی صنایع دستی، ۱۳۶۴ش، ص۵۲.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;این گونه از آجیده‌دوزی، به روش‌های مختلفی صورت می‌گیرد:<br /> <br /> ===آجیده‌دوزی لایه‌دار===<br /> در این روش، بین لایه‌ی رویه و آستر، از یک لایه‌ی [[پنبه|پنبه‌ای]] استفاده شده و هر سه لایه با سوزن به‌هم دوخته می‌شوند. پس از آن، کار طراحی و دوخت نقش‌ها صورت می‌گیرد.<br /> <br /> ===آجیده‌دوزی لایه‌دار با رویه‌ی تکه‌دوزی، یا چهل‌تکه===<br /> در این روش از طرح‌های درهم و بدون نظم استفاده می‌شد؛ اما امروزه هنرمندان از برش‌های ۶ گوش و منظم برای این منظور استفاده می‌کنند.&lt;ref&gt;صبا، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص۱۰۵؛ &lt;br&gt;<br /> سیدصدر، دائرة‌المعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص69.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===پنبه‌دوزی به روش برجسته===<br /> در این روش، از لایه‌ی میانی استفاده نمی‌شود. برخی، برای ایجاد گرمای بیشتر، پس از اتمام پنبه‌دوزی، لایه‌ی میانی را به آن اضافه می‌کنند.&lt;ref&gt;سیدصدر، دائرة‌المعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص70، تصویر شماره 2. &lt;/ref&gt; این شیوه، در تزئین روبالشی، لباس، کلاه‌های درویشی، شب‌کلاه، [[بقچه]]، سجاده نماز، روانداز، روتختی، روکرسی، شنل و روکش وسایل [[آشپزخانه]] استفاده می‌شود. هنرمندان، از پارچه‌های [[ابریشم|ابریشمی]]، [[پنبه|پنبه‌ای]]، نخی، مخمل، ساتن، کتان، تافته، اطلس و گاهی از تکه پارچه‌های مختلف برای هنر پنبه‌دوزی استفاده می‌کنند.&lt;ref&gt;فرخ‌سرشت، سوزن‌دوزی صنایع دستی، ۱۳۶۴ش، ص۵۲ و 53.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===آجیده‌دوزی بدون لایه وسط===<br /> در این روش، پس از اتصال آستر به پارچه رویه و انتقال طرح، دوخت آجیده با استفاده از سوزن و نخ‌های [[پنبه|پنبه‌ای]] یا [[ابریشم|ابریشمی]] صورت می‌گیرد. در این روش، سوزن به صورت عمودی یا مورب از روی پارچه عبور می‌کند و با ایجاد گره‌های کوچک، طرح‌ها را شکل می‌دهد. این گره‌ها به گونه‌ای هستند که سطح پارچه را برجسته و زیبا می‌کنند&lt;ref&gt;صبا، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص۱۰۵؛ سیدصدر، دائرة‌المعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص۶۸.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==نقوش آجیده‌دوزی==<br /> [[پرونده:آجیده‌دوزی۳.jpg|thumb|نقوش روی بالش آجیده]]<br /> در هنر آجیده‌دوزی، از نقش‌های کهن و مدرن همچون نقوش هندسی، گل و مرغ، گل و بوته، طره‌ای، نیم‌طره‌ای، ترنجی، محرّماتی راست، محرّماتی کج، محرّماتی جناغی، بازوبندی، بندرومی، طبله، دایره‌ای، بیضی، لوزی، ترنج کاسه و نیم‌کاسه، لچکی، شمسه‌ای، نقوش هلالی، اسلیمی، گوشه‌ای، زیگزاگی، گل گلدانی و نیز تصاویر انسان، پرندگان و سایر انواع جانوران استفاده می‌شود.&lt;ref&gt;صبا، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص۱۰۵؛&lt;br&gt;<br /> سیدصدر، دائرة‌المعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص۶۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==کاربردهای آجیده‌دوزی==<br /> *تزئین لباس‌های محلی و سنتی<br /> *ساخت رومیزی، روتختی و پرده‌های تزئینی<br /> *تزئین وسایل منزل مانند کوسن و تابلوهای دیواری.&lt;ref&gt;فرخ‌سرشت، سوزن‌دوزی صنایع دستی، ۱۳۶۴ش، ص۵۲ و 53.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{آغاز منابع}}<br /> *آننـدراج، محمدپـادشـاه، بـه‌تحقیق محمـد دبیرسیاقی، تهران، خیام، ۱۳۶۳ش.<br /> *امیدی، ناهید، دیده و دل و دوست (پژوهشی در پوشاک و هنرهای سنتی خراسان)، مشهد، آستان قدس رضوی، ۱۳۸۲ش.<br /> *محمدحسین بن ‌خلف تبریزی، برهان قاطع، به‌تحقیق محمد معین، تهران، زوار، ۱۳۳۰ش.<br /> *چیت‌ساز، محمدرضا، «تاریخ پوشاک ایرانیان»، (از ابتدای اسلام تا حملۀ مغول)، تهران، سمت، ۱۳۸۶ش.<br /> *حسن، ابراهیم حسن، تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی، قاهره، مکتب النهضه المصریه، ۱۹۵۳م.<br /> *ذکـاء، یحیى، لباس زنان ایران از سدۀ سیزدهم هجری تا امروز، تهران، بی‌نا، ۱۳۳۶ش<br /> *ذکـاء، یحیى، ارتش شـاهنشاهی ایـران از کورش تا پهلوی، تهران، شورای ارتش، ۱۳۵۰ش.<br /> *رامپوری، غیاث‌الدین محمد، غیاث ‌اللغات، به‌تحقیق منصور ثروت، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۵ش.<br /> *راوندی، مرتضى، تاریخ اجتماعی ایران، تهران، مرتضی راوندی، ۱۳۶۸ش.<br /> *سیار، فاطمه، فرهنگ و پوشاک مردم جنوب خراسان، پایان‌نامۀ تحصیلی رشتۀ طراحی لباس، دانشگاه الزهراء (دانشکدۀ هنر)، تهران، ۱۳۷۰ش.<br /> *سیدصدر، ابوالقاسم، دائرة‌المعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، تهران، سیمای دانش، ۱۳۸۶ش.<br /> *شاردن، ژان، سیاحت‌نامه، ترجمۀ محمدعباسی، تهران، امیرکبیر، ۱۳۳۶ش.<br /> *شهشهانی، سهیلا، تاریخچۀ پوشش سر در ایران، تهران، مدبر، ۱۳۷۴ش.<br /> *صبا، منتخب، نگرشی بر روند سوزن‌دوزی‌های سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، تهران، منتخب صبا، ۱۳۷۰ش.<br /> *ضیاءپور، جلیل، پوشاک باستانی ایرانیان از کهن‌ترین زمان تا پایان شاهنشاهی ساسانیان، تهران، بی‌نا، ۱۳۴۳ش.<br /> *ضیاءپور، جلیل، پوشاک ایل‌ها، چادرنشینان و روستاییان ایران به‌روزگار محمدرضا پهلوی، تهران، وزارت فرهنگ و هنر، ۱۳۴۶ش.<br /> *علاء فیروز، ایران، «سوزن‌دوزی»، سیری در صنایع دستی ایران، تهران، بانک ملی ایران، ۱۳۵۶ش.<br /> *عمید، حسن، فرهنگ فارسی، سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۷ دی ۱۴۰۰ش.<br /> *غیبی، مهرآسا، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، تهران، هیرمند، ۱۳۸۴ش.<br /> *کلاویخـو، روی گنزالس، سفرنامه، ترجمۀ مسعود رجب‌نیا، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۴ش.<br /> *گزنفن، سیرت کورش کبیر، ترجمۀ ع. وحید مازندرانی، تهران، دنیای کتاب، ۱۳۵۰ش.<br /> *گزنفن، کورش‌نامه، ترجمۀ رضا مشایخی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۲ش.<br /> *«گیوه قدیمی‌ترین پاپوش ایرانیان، خوشۀ صنعتی چرم ایران»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ بارگذاری: ۴ اردیبهشت ۱۳۸۷ش.<br /> *فرخ‌سرشت، مهین و دیگران، سوزن‌دوزی صنایع دستی، تهران، چاپ و نشر ایران، ۱۳۶۴ش.<br /> *فرهنگ جهانگیری، حسین بن حسن انجـوشیرازی، بـه‌تحقیق رحیم عفیفـی، مشهد، دانشگاه مشهد، ۱۳۵۱ش.<br /> *معین، محمد، فرهنگ فارسی، سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۷ دی ۱۴۰۰ش.<br /> *منفرد، افسانه، «برگستوان»، دانشنامۀ جهان اسلام، تهران، ۱۳۷۸ش.<br /> *نفیسی، علی‌اکبر، فرهنگ، تهران، خیام، ۱۳۱۷ش.<br /> {{پایان منابع}}</div>

زهرا فاضل