آجیل مشکل‌گشا - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حمید فاضل: ایجاد لینک داخلی

2026-05-14T12:02:51Z

ایجاد لینک داخلی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۳۲
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	{{درشت\|'''آجیل مشکل‌گشا'''}}؛ نذری از خشک‌میوه‌ها برای برآورده شدن حاجات.		{{درشت\|'''آجیل مشکل‌گشا'''}}؛ نذری از خشک‌میوه‌ها برای برآورده شدن حاجات.

	آجیل مشکل‌گشا، ترکیبی از هفت نوع مغز و میوه خشک است که ایرانیان از دیرباز برای رفع حاجات، شفای بیماران و گشایش کار نذر کرده و تقسیم می‌کنند. تهیه آن آداب خاصی دارد و ~~معتقدند با~~ نیت ~~خالص~~ و از مال ~~حلال باید~~ تهیه ~~شود~~.		آجیل مشکل‌گشا، ترکیبی از هفت نوع [[خشکبار\|مغز و میوه خشک]] است که [[ایرانیان]] از دیرباز برای رفع حاجات، شفای بیماران و گشایش کار [[نذر]] کرده و تقسیم می‌کنند. تهیه آجیل مشکل‌گشا آداب خاصی دارد و بر [[خلوص نیت]] و حلال بودن مال در تهیه آن تأکید می‌شود.

	== معرفی ==		== معرفی ==
	آجیل مشکل‌گشا نوعی آجیل آیینی و سنتی در ایران است که معمولاً از هفت جزء تشکیل می‌شود: [[پسته]]، [[فندق]]، مغز [[بادام]]، ~~نخودچی،~~ [[کشمش]]، خرما خارک یا خرمای نارس، [[توت]] خشک و گاهی نُقل.<ref>دهخدا، لغت‌نامهٔ دهخدا، 1377ش، ج1، ذیل آجیل.</ref> این آجیل را به نیت رفع مشکل، برآورده شدن حاجات، گشایش کار، سفیدبختی، ~~فرزندآوری،~~ شفای بیماران و مانند آن [[نذر]] یا خیرات می‌کنند و میان هفت نفر متدین یا عموم مردم تقسیم می‌شود.<ref>معین، فرهنگ معین، ذیل واژه آجیل~~.</ref>~~		آجیل مشکل‌گشا نوعی آجیل آیینی و سنتی در ایران است که پیشینه آن به دوران پیش از اسلام بازمی‌گردد.<ref>مستوفی، شرح زندگانی من، ۱۳۷۱ش، ص286 و 287؛ شاملو، کتاب کوچه، 1381ش، ج1، ص265-284.</ref> آجیل مشکل‌گشا معمولاً از هفت جزء تشکیل می‌شود: [[پسته]]، [[فندق]]، مغز [[بادام]]، [[نخودچی]]، [[کشمش]]، خرما خارک یا خرمای نارس، توت خشک و گاهی نُقل.<ref>دهخدا، لغت‌نامهٔ دهخدا، 1377ش، ج1، ذیل آجیل.</ref> این آجیل را به نیت رفع مشکل، برآورده شدن حاجات، گشایش کار، سفیدبختی، [[فرزندآوری]]، شفای بیماران و مانند آن [[نذر]] یا خیرات می‌کنند و میان هفت نفر متدین یا عموم مردم تقسیم می‌شود.<ref>معین، فرهنگ معین، ذیل واژه آجیل.</ref> آجیل [[تبریز]] در این میان شهرت بیشتری دارد.<ref>مستوفی، شرح زندگانی من، ۱۳۷۱ش، ص286 و 287.</ref> این [[آجیل]] بر روی سفره‌های نذری همچون [[سفره حضرت ابوالفضل]]، [[سفره حضرت رقیه]] و [[سفره بی‌بی سه‌شنبه]] نیز چیده می‌شود.<ref>دولتی، سفره‌ها، 1344ش، ص۱۹۴ و ۱۹۵.</ref>

	آجیل مشکل‌گشا، پیشینه‌ای دیرینه در ایران دارد. به نوشته عبدالله مستوفی در کتاب شرح زندگانی من،<ref>مستوفی، شرح زندگانی من، ۱۳۷۱ش، ص286 و 287.</ref> این سنت به دوران پیش از [[اسلام]] بازمی‌گردد.<ref>شاملو، کتاب کوچه، 1381ش، ج1، ص265-284.</ref> آجیل [[تبریز]] در این میان شهرت بیشتری دارد.<ref>مستوفی، شرح زندگانی من، ۱۳۷۱ش، ص286 و 287.</ref> این [[آجیل]] بر روی سفره‌های نذری همچون [[سفره حضرت ابوالفضل]]، سفره حضرت رقیه و [[سفره بی‌بی سه‌شنبه]] نیز چیده می‌شود ~~و از خوراکی‌های این سفره‌ها به‌شمار می‌آید~~.<ref>دولتی، سفره‌ها، 1344ش، ص۱۹۴ و ۱۹۵.</ref>

	== آیین آجیل مشکل‌گشا ==		== آیین آجیل مشکل‌گشا ==
	[[پرونده:آجیل مشکل گشا.jpg\|جایگزین= آجیل مشکل‌گشای بسته‌بندی شده\|بندانگشتی\|آجیل مشکل‌گشای بسته‌بندی شده]]		[[پرونده:آجیل مشکل گشا.jpg\|جایگزین= آجیل مشکل‌گشای بسته‌بندی شده\|بندانگشتی\|آجیل مشکل‌گشای بسته‌بندی شده]]
	فرد حاجت‌مند، این آجیل را با پولی که از ~~حلال بودن~~ آن مطمئن باشد و از ~~آجیل‌فروشی که~~ دین‌دار و ~~نظیف باشد،~~ تهیه می‌کند. ~~درگذشته،~~ مردم تلاش می‌کردند از آجیل‌فروشی خرید کنند که ترجیحاً نامش علی، محمد یا همنام یکی از امامان باشد و دکانی رو به قبله داشته باشد؛ زیرا این آجیل مشکل‌گشا را منتسب به [[امام علی]] می‌دانستند که دستی مشکل‌گشا دارد. برخی این آجیل را ۳، ۵ یا ۷ بار در شب جمعهٔ آخر ماه قمری،<ref>شهری، طهران قدیم، ۱۳۷۱ش، ج1، ص141.</ref> یا ۷ بار در ۷ ماه که آغاز آن روز جمعهٔ ماه اول است، یا ۱ بار در هر هفته، یا در هر ماه و مادام‌العمر تهیه می‌کردند.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم عامهٔ مردم خراسان، 1363ش، ص۶۷.</ref>		فرد حاجت‌مند، این آجیل را با پولی که از حلال‌بودن آن مطمئن باشد و از آجیل‌فروش دین‌دار و پاکیزه تهیه می‌کند. در گذشته، مردم تلاش می‌کردند از آجیل‌فروشی خرید کنند که ترجیحاً نامش علی، محمد یا همنام یکی از امامان باشد و دکانی رو به [[قبله]] داشته باشد؛ زیرا این آجیل مشکل‌گشا را منتسب به [[امام علی]] می‌دانستند که دستی مشکل‌گشا دارد. برخی این آجیل را ۳، ۵ یا ۷ بار در [[شب جمعه\|شب جمعهٔ]] آخر ماه قمری،<ref>شهری، طهران قدیم، ۱۳۷۱ش، ج1، ص141.</ref> یا ۷ بار در ۷ ماه که آغاز آن روز [[جمعه\|جمعهٔ]] ماه اول است، یا ۱ بار در هر هفته، یا در هر ماه و مادام‌العمر تهیه می‌کردند.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم عامهٔ مردم خراسان، 1363ش، ص۶۷.</ref>

	در [[اهواز]]، زنان بنا بر نوع مشکل و حاجت‌شان رفتار ~~می‌کردند، به این صورت که~~ دختران مجرد ~~که علاقه به~~ [[ازدواج]] داشتند، ۱۲ هفته، زنان نازا، ۱۸ هفته و زنانی که با شوهران‌شان اختلاف داشتند، ۲۱ هفته، نذرشان را تهیه و پخش می‌کردند.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم عامهٔ مردم خراسان، 1363ش، ص۶۷.</ref> در [[سروستان]] ~~نیز،~~ زنان، ~~فقط~~ در شب اول ~~ماهی~~ که مقارن با شب [[جمعه]] است، آجیل را می‌خریدند و میان دست‌کم ۷ تن پخش می‌کردند.<ref>همایونی، فرهنگ مردم سروستان، 1371ش، ص۳۴۸.</ref>		در [[اهواز]]، زنان بنا بر نوع مشکل و حاجت‌شان رفتار می‌کردند؛ دختران مجرد و در آستانه [[ازدواج]] داشتند، ۱۲ هفته، زنان نازا، ۱۸ هفته و زنانی که با شوهران‌شان اختلاف داشتند، ۲۱ هفته، نذرشان را تهیه و پخش می‌کردند.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم عامهٔ مردم خراسان، 1363ش، ص۶۷.</ref> در [[سروستان]]، زنان، در شب اول ماه که مقارن با شب جمعه است، آجیل را می‌خریدند و میان دست‌کم ۷ تن پخش می‌کردند.<ref>همایونی، فرهنگ مردم سروستان، 1371ش، ص۳۴۸.</ref>

	برای تهیهٔ آجیل مشکل‌گشا، زنان، اجزای این آجیل را با مراسم خاصی تمیز کرده و دُم کشمش‌ها، هستهٔ [[خرما]] و پوست [[پسته]] را با دست یا قندشکن، نه با دندان و دهان، جدا می‌کنند.<ref>شهری، طهران قدیم، ۱۳۷۱ش، ج1، ص141.</ref> در گذشته مرسوم بوده است که پس از ~~پاک کردن~~ آجیل، پوست‌های آن را به آب روان می‌دادند<ref>همایونی، فرهنگ مردم سروستان، 1371ش، ص۳۴۸.</ref> و آجیل را میان مردم پخش می‌کردند. هرکسی هم که آجیل را می‌گرفت، [[صلوات]] می‌فرستاد و صاحب ~~نذر را~~ دعا می‌کرد و گشایش کار و برآورده شدن مراد و مطلب او را از خداوند می‌طلبید.<ref>شهری، طهران قدیم، ۱۳۷۱ش، ج1، ص141-143؛ دولتی، سفره‌ها، 1345ش، ص۴۱۵.</ref>		برای تهیهٔ آجیل مشکل‌گشا، زنان، اجزای این آجیل را با مراسم خاصی تمیز کرده و دُم کشمش‌ها، هستهٔ [[خرما]] و پوست [[پسته]] را با دست یا قندشکن، نه با دندان و دهان، جدا می‌کنند.<ref>شهری، طهران قدیم، ۱۳۷۱ش، ج1، ص141.</ref> در گذشته مرسوم بوده است که پس از پاک‌کردن آجیل، پوست‌های آن را به [[آب روان]] می‌دادند<ref>همایونی، فرهنگ مردم سروستان، 1371ش، ص۳۴۸.</ref> و آجیل را میان مردم پخش می‌کردند. هرکسی هم که آجیل را می‌گرفت، [[صلوات]] می‌فرستاد و برای صاحب نذر، [[دعا]] می‌کرد و گشایش کار و برآورده شدن مراد و مطلب او را از خداوند می‌طلبید.<ref>شهری، طهران قدیم، ۱۳۷۱ش، ج1، ص141-143؛ دولتی، سفره‌ها، 1345ش، ص۴۱۵.</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==

حسین صبوری در ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۲:۰۷

2026-05-11T12:07:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۳۷
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:آجیل‌مشکل‌گشا.jpg\|thumb\|آجیل مشکل‌گشا]]		{{جعبه اطلاعات مفهوم
			\| تصویر =[[پرونده:آجیل‌مشکل‌گشا.jpg\|thumb\|آجیل مشکل‌گشا]]
			\| زیرنویس تصویر =
			\| image_alt =
			\| فایل پادکست =آجیل مشکل‌گشا.ogg
			\| حجم فایلپادکست =9/30
			\| تاریخ پادکست =21-2-1405
			\| زیرنویس عنوان =

			\| عنوان اصلی =
			\| عنوان انگلیسی =
			\| عنوان عربی =
			\| عنوان علمی =
			\| شاخه علمی =
			\| نوع مفهوم =
			\| معنای اصطلاحی =
			\| حوزه کاربرد =
			\| گستره جغرافیایی =
			\| منشأ تاریخی =

			\| نخستین کاربرد =
			\| ریشه واژه =
			\| مرتبط با =
			\| اهمیت =
			\| مبدع =
			\| مروج =
			\| مقدس برای =
			\| مورد احترام =
			\| آثار مرتبط =
			}}

	{{درشت\|'''آجیل مشکل‌گشا'''}}؛ نذری از خشک‌میوه‌ها برای برآورده شدن حاجات.		{{درشت\|'''آجیل مشکل‌گشا'''}}؛ نذری از خشک‌میوه‌ها برای برآورده شدن حاجات.

رضا عسکری در ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۲:۳۸

2026-05-10T12:38:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۶:۰۸
خط ۲:		خط ۲:
	{{درشت\|'''آجیل مشکل‌گشا'''}}؛ نذری از خشک‌میوه‌ها برای برآورده شدن حاجات.		{{درشت\|'''آجیل مشکل‌گشا'''}}؛ نذری از خشک‌میوه‌ها برای برآورده شدن حاجات.

	~~'''~~آجیل ~~مشکل‌گشا'''،~~ ترکیبی از هفت نوع مغز و میوه خشک است که ایرانیان از دیرباز برای رفع حاجات، شفای بیماران و گشایش کار نذر کرده و تقسیم می‌کنند. تهیه آن آداب خاصی دارد و معتقدند با نیت خالص و از مال حلال باید تهیه شود.		آجیل مشکل‌گشا، ترکیبی از هفت نوع مغز و میوه خشک است که ایرانیان از دیرباز برای رفع حاجات، شفای بیماران و گشایش کار نذر کرده و تقسیم می‌کنند. تهیه آن آداب خاصی دارد و معتقدند با نیت خالص و از مال حلال باید تهیه شود.

	== معرفی ==		== معرفی ==

زهرا غلامی: ابرابزار

2026-05-05T22:27:09Z

ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۰۱:۵۷
خط ۲:		خط ۲:
	{{درشت\|'''آجیل مشکل‌گشا'''}}؛ نذری از خشک‌میوه‌ها برای برآورده شدن حاجات.		{{درشت\|'''آجیل مشکل‌گشا'''}}؛ نذری از خشک‌میوه‌ها برای برآورده شدن حاجات.

	آجیل ~~مشکل‌گشا،~~ ترکیبی از هفت نوع مغز و میوه خشک است که ایرانیان از دیرباز برای رفع حاجات، شفای بیماران و گشایش کار نذر کرده و تقسیم می‌کنند. تهیه آن آداب خاصی دارد و معتقدند با نیت خالص و از مال حلال باید تهیه شود.		'''آجیل مشکل‌گشا'''، ترکیبی از هفت نوع مغز و میوه خشک است که ایرانیان از دیرباز برای رفع حاجات، شفای بیماران و گشایش کار نذر کرده و تقسیم می‌کنند. تهیه آن آداب خاصی دارد و معتقدند با نیت خالص و از مال حلال باید تهیه شود.

	==معرفی ~~آجیل مشکل‌گشا~~==		== معرفی ==
	مشکل‌گشا ~~آجیلی مرکب~~ از هفت جزء ([[پسته]]، [[فندق]]، مغز [[بادام]]، نخودچی، [[کشمش]]، ~~خرماخارک (~~خرمای ~~نارس)،~~ [[توت]] خشک و گاهی نُقل)<ref>دهخدا، لغت‌نامهٔ دهخدا، 1377ش، ج1، ذیل آجیل.</ref> ~~است که برای~~ رفع ~~مشکل و~~ برآورده شدن حاجات، گشایش کار، سفیدبختی، ~~فرزند آوردن،~~ شفای بیماران و جز آن [[نذر]] و خیرات می‌کنند و میان هفت نفر متدین یا عموم مردم تقسیم ~~می‌کنند~~.<ref>معین، فرهنگ معین، ذیل واژه آجیل.</ref>		آجیل مشکل‌گشا نوعی آجیل آیینی و سنتی در ایران است که معمولاً از هفت جزء تشکیل می‌شود: [[پسته]]، [[فندق]]، مغز [[بادام]]، نخودچی، [[کشمش]]، خرما خارک یا خرمای نارس، [[توت]] خشک و گاهی نُقل.<ref>دهخدا، لغت‌نامهٔ دهخدا، 1377ش، ج1، ذیل آجیل.</ref> این آجیل را به نیت رفع مشکل، برآورده شدن حاجات، گشایش کار، سفیدبختی، فرزندآوری، شفای بیماران و مانند آن [[نذر]] یا خیرات می‌کنند و میان هفت نفر متدین یا عموم مردم تقسیم می‌شود.<ref>معین، فرهنگ معین، ذیل واژه آجیل.</ref>

	این نوع [[آجیل]] از جمله آجیل‌های آیینی است که در میان مردم [[ایران]] رایج است. در این میان، آجیل [[تبریز]] شهرت بیشتری دارد. آجیل مشکل‌گشا، ~~سنتی~~ دیرینه در ایران ~~است و قدمت بسیاری~~ دارد ~~و حتی بنابر آنچه~~ عبدالله مستوفی در کتاب شرح زندگانی ~~من مطرح کرده است،~~<ref>مستوفی، شرح زندگانی من، ۱۳۷۱ش، ص286 و 287.</ref> به دوران پیش از [[اسلام]] بازمی‌گردد.<ref>شاملو، کتاب کوچه، 1381ش، ج1، ص265-284.</ref> آجیل ~~مشکل‌گشا~~ بر روی ~~[[سفره نذری\|~~سفره‌های نذری~~]] (~~[[سفره حضرت ابوالفضل~~\|سفرهٔ حضرت ابالفضل~~]]، ~~سفرهٔ~~ حضرت رقیه و [[سفره ~~بی‌بی سه‌شنبه\|سفرهٔ~~ بی‌بی سه‌شنبه]]) نیز چیده می‌شود و از ~~خوردنی‌های این‌گونه~~ سفره‌ها به‌شمار می‌آید.<ref>دولتی، سفره‌ها، ~~شم2،~~ 1344ش، ص۱۹۴ و ۱۹۵.</ref>		آجیل مشکل‌گشا، پیشینه‌ای دیرینه در ایران دارد. به نوشته عبدالله مستوفی در کتاب شرح زندگانی من،<ref>مستوفی، شرح زندگانی من، ۱۳۷۱ش، ص286 و 287.</ref> این سنت به دوران پیش از [[اسلام]] بازمی‌گردد.<ref>شاملو، کتاب کوچه، 1381ش، ج1، ص265-284.</ref> آجیل [[تبریز]] در این میان شهرت بیشتری دارد.<ref>مستوفی، شرح زندگانی من، ۱۳۷۱ش، ص286 و 287.</ref> این [[آجیل]] بر روی سفره‌های نذری همچون [[سفره حضرت ابوالفضل]]، سفره حضرت رقیه و [[سفره بی‌بی سه‌شنبه]] نیز چیده می‌شود و از خوراکی‌های این سفره‌ها به‌شمار می‌آید.<ref>دولتی، سفره‌ها، 1344ش، ص۱۹۴ و ۱۹۵.</ref>

	==آیین آجیل مشکل‌گشا==		== آیین آجیل مشکل‌گشا ==
	[[پرونده:آجیل مشکل گشا.jpg\|جایگزین= آجیل مشکل‌گشای بسته‌بندی شده\|بندانگشتی\|آجیل مشکل‌گشای بسته‌بندی شده]]		[[پرونده:آجیل مشکل گشا.jpg\|جایگزین= آجیل مشکل‌گشای بسته‌بندی شده\|بندانگشتی\|آجیل مشکل‌گشای بسته‌بندی شده]]
	~~حاجتمند،~~ این آجیل را با پولی که از حلال بودن آن مطمئن باشد و از آجیل‌فروشی که دین‌دار و نظیف ~~باشد~~ تهیه می‌کند. ~~درگذشته~~ مردم تلاش می‌کردند از آجیل‌فروشی خرید کنند که ترجیحاً نامش علی، محمد یا همنام یکی از امامان باشد و دکانی رو به قبله داشته باشد؛ زیرا این آجیل مشکل‌گشا را منتسب به [[امام علی]] می‌دانستند که دستی مشکل‌گشا دارد. برخی این آجیل را ۳، ۵ یا ۷ بار در شب جمعهٔ آخر ماه قمری،<ref>شهری، طهران قدیم، ۱۳۷۱ش، ج1، ص141.</ref> یا ۷ بار در ۷ ماه که آغاز آن روز جمعهٔ ماه اول است، یا ۱ بار در هر هفته، یا در هر ماه و مادام‌العمر تهیه می‌کردند.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم عامهٔ مردم خراسان، 1363ش، ص۶۷.</ref>		فرد حاجت‌مند، این آجیل را با پولی که از حلال بودن آن مطمئن باشد و از آجیل‌فروشی که دین‌دار و نظیف باشد، تهیه می‌کند. درگذشته، مردم تلاش می‌کردند از آجیل‌فروشی خرید کنند که ترجیحاً نامش علی، محمد یا همنام یکی از امامان باشد و دکانی رو به قبله داشته باشد؛ زیرا این آجیل مشکل‌گشا را منتسب به [[امام علی]] می‌دانستند که دستی مشکل‌گشا دارد. برخی این آجیل را ۳، ۵ یا ۷ بار در شب جمعهٔ آخر ماه قمری،<ref>شهری، طهران قدیم، ۱۳۷۱ش، ج1، ص141.</ref> یا ۷ بار در ۷ ماه که آغاز آن روز جمعهٔ ماه اول است، یا ۱ بار در هر هفته، یا در هر ماه و مادام‌العمر تهیه می‌کردند.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم عامهٔ مردم خراسان، 1363ش، ص۶۷.</ref>

	در [[اهواز]]، زنان بنا بر نوع مشکل و ~~حاجت آن‌ها~~ رفتار ~~می‌کردند~~ به این صورت که دختران مجرد که علاقه به [[ازدواج]] ~~داشتند (~~۱۲ ~~هفته)،~~ زنان ~~نازا (~~۱۸ هفته) و زنانی که با ~~شوهران آن‌ها~~ اختلاف ~~داشتند (~~۲۱ ~~هفته)~~ نذرشان را تهیه و پخش می‌کردند.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم عامهٔ مردم خراسان، 1363ش، ص۶۷.</ref> در [[سروستان]] نیز، زنان، فقط در شب اول ماهی که مقارن با شب [[جمعه]] است، آجیل را می‌خریدند و میان دست‌کم ۷ تن پخش می‌کردند.<ref>همایونی، فرهنگ مردم سروستان، 1371ش، ص۳۴۸.</ref>		در [[اهواز]]، زنان بنا بر نوع مشکل و حاجت‌شان رفتار می‌کردند، به این صورت که دختران مجرد که علاقه به [[ازدواج]] داشتند، ۱۲ هفته، زنان نازا، ۱۸ هفته و زنانی که با شوهران‌شان اختلاف داشتند، ۲۱ هفته، نذرشان را تهیه و پخش می‌کردند.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم عامهٔ مردم خراسان، 1363ش، ص۶۷.</ref> در [[سروستان]] نیز، زنان، فقط در شب اول ماهی که مقارن با شب [[جمعه]] است، آجیل را می‌خریدند و میان دست‌کم ۷ تن پخش می‌کردند.<ref>همایونی، فرهنگ مردم سروستان، 1371ش، ص۳۴۸.</ref>

	برای تهیهٔ آجیل مشکل‌گشا، زنان، اجزای این آجیل را با مراسم خاصی تمیز کرده و دُم کشمش‌ها، ~~هسته~~ [[خرما]] و پوست [[پسته]] را با دست یا ~~قندشکن (~~نه با دندان و ~~دهان)~~ جدا می‌کنند.<ref>شهری، طهران قدیم، ۱۳۷۱ش، ج1، ص141.</ref> ~~درگذشته~~ مرسوم بوده است که پس از پاک کردن آجیل، پوست‌های آن را به آب روان می‌دادند<ref>همایونی، فرهنگ مردم سروستان، 1371ش، ص۳۴۸.</ref> و آجیل را در میان مردم پخش می‌کردند. هرکسی هم که آجیل را می‌گرفت، [[صلوات]] می‌فرستاد و صاحب نذر را دعا می‌کرد و گشایش کار و برآورده شدن مراد و مطلب او را از خداوند می‌طلبید.<ref>شهری، طهران قدیم، ۱۳۷۱ش، ج1، ص141-143؛ دولتی، سفره‌ها، ~~شم4،~~ 1345ش، ص۴۱۵.</ref>		برای تهیهٔ آجیل مشکل‌گشا، زنان، اجزای این آجیل را با مراسم خاصی تمیز کرده و دُم کشمش‌ها، هستهٔ [[خرما]] و پوست [[پسته]] را با دست یا قندشکن، نه با دندان و دهان، جدا می‌کنند.<ref>شهری، طهران قدیم، ۱۳۷۱ش، ج1، ص141.</ref> در گذشته مرسوم بوده است که پس از پاک کردن آجیل، پوست‌های آن را به آب روان می‌دادند<ref>همایونی، فرهنگ مردم سروستان، 1371ش، ص۳۴۸.</ref> و آجیل را میان مردم پخش می‌کردند. هرکسی هم که آجیل را می‌گرفت، [[صلوات]] می‌فرستاد و صاحب نذر را دعا می‌کرد و گشایش کار و برآورده شدن مراد و مطلب او را از خداوند می‌طلبید.<ref>شهری، طهران قدیم، ۱۳۷۱ش، ج1، ص141-143؛ دولتی، سفره‌ها، 1345ش، ص۴۱۵.</ref>

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	==منابع==		== منابع ==
	*دولتی، فرخنده، «سفره‌ها»، تهران، سخن، ~~شماره۲،~~ ۱۳۴۴ش و ~~شماره۴،~~ ۱۳۴۵ش.		{{آغاز منابع}}
	*دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامهٔ دهخدا، تهران، دانشگاه تهران، چ۲، ~~ج۱،~~ ۱۳۷۷ش.		* دولتی، فرخنده، «سفره‌ها»، تهران، سخن، شماره ۲، ۱۳۴۴ش و شماره ۴، ۱۳۴۵ش.
	*شاملو، احمد، کتاب کوچه، تهران، مازیار، چ۴، ~~ج۱،~~ ۱۳۸۱ش.		* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامهٔ دهخدا، تهران، دانشگاه تهران، چ۲، ۱۳۷۷ش.
	*شکورزاده، ابراهیم، عقاید و رسوم عامهٔ مردم خراسان، تهران، سروش، ۱۳۶۳ش.		* شاملو، احمد، کتاب کوچه، تهران، مازیار، چ۴، ۱۳۸۱ش.
	*شهری، جعفر، طهران قدیم، تهران، معین، ۱۳۷۱ش.		* شکورزاده، ابراهیم، عقاید و رسوم عامهٔ مردم خراسان، تهران، سروش، ۱۳۶۳ش.
	*مستوفی، عبدالله، شرح زندگانی من، تهران، هرمس، ۱۳۷۱ش		* شهری، جعفر، طهران قدیم، تهران، معین، ۱۳۷۱ش.
	*معین، محمد، فرهنگ معین، تهران، ~~انتشارات~~ زرین، ۱۳۸۲ش.		* مستوفی، عبدالله، شرح زندگانی من، تهران، هرمس، ۱۳۷۱ش.
	*همایونی، صادق، فرهنگ مردم سروستان، تهران، آستان قدس رضوی، ۱۳۷۱ش.		* معین، محمد، فرهنگ معین، تهران، زرین، ۱۳۸۲ش.
			* همایونی، صادق، فرهنگ مردم سروستان، تهران، آستان قدس رضوی، ۱۳۷۱ش.
			{{پایان منابع}}

زهرا فاضل: صفحه‌ای تازه حاوی «آجیل مشکل‌گشا {{درشت|'''آجیل مشکل‌گشا'''}}؛ نذری از خشک‌میوه‌ها برای برآورده شدن حاجات. آجیل مشکل‌گشا، ترکیبی از هفت نوع مغز و میوه خشک است که ایرانیان از دیرباز برای رفع حاجات، شفای بیماران و گشایش کار نذر کرده...» ایجاد کرد

2026-04-19T07:22:27Z

صفحه‌ای تازه حاوی «thumb|آجیل مشکل‌گشا {{درشت|'''آجیل مشکل‌گشا'''}}؛ نذری از خشک‌میوه‌ها برای برآورده شدن حاجات. آجیل مشکل‌گشا، ترکیبی از هفت نوع مغز و میوه خشک است که ایرانیان از دیرباز برای رفع حاجات، شفای بیماران و گشایش کار نذر کرده...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

[[پرونده:آجیل‌مشکل‌گشا.jpg|thumb|آجیل مشکل‌گشا]]
{{درشت|'''آجیل مشکل‌گشا'''}}؛ نذری از خشک‌میوه‌ها برای برآورده شدن حاجات.

آجیل مشکل‌گشا، ترکیبی از هفت نوع مغز و میوه خشک است که ایرانیان از دیرباز برای رفع حاجات، شفای بیماران و گشایش کار نذر کرده و تقسیم می‌کنند. تهیه آن آداب خاصی دارد و معتقدند با نیت خالص و از مال حلال باید تهیه شود.

==معرفی آجیل مشکل‌گشا==
مشکل‌گشا آجیلی مرکب از هفت جزء ([[پسته]]، [[فندق]]، مغز [[بادام]]، نخودچی، [[کشمش]]، خرماخارک (خرمای نارس)، [[توت]] خشک و گاهی نُقل)<ref>دهخدا، لغت‌نامهٔ دهخدا، 1377ش، ج1، ذیل آجیل.</ref> است که برای رفع مشکل و برآورده شدن حاجات، گشایش کار، سفیدبختی، فرزند آوردن، شفای بیماران و جز آن [[نذر]] و خیرات می‌کنند و میان هفت نفر متدین یا عموم مردم تقسیم می‌کنند.<ref>معین، فرهنگ معین، ذیل واژه آجیل.</ref>

این نوع [[آجیل]] از جمله آجیل‌های آیینی است که در میان مردم [[ایران]] رایج است. در این میان، آجیل [[تبریز]] شهرت بیشتری دارد. آجیل مشکل‌گشا، سنتی دیرینه در ایران است و قدمت بسیاری دارد و حتی بنابر آنچه عبدالله مستوفی در کتاب شرح زندگانی من مطرح کرده است،<ref>مستوفی، شرح زندگانی من، ۱۳۷۱ش، ص286 و 287.</ref> به دوران پیش از [[اسلام]] بازمی‌گردد.<ref>شاملو، کتاب کوچه، 1381ش، ج1، ص265-284.</ref> آجیل مشکل‌گشا بر روی [[سفره نذری|سفره‌های نذری]] ([[سفره حضرت ابوالفضل|سفرهٔ حضرت ابالفضل]]، سفرهٔ حضرت رقیه و [[سفره بی‌بی سه‌شنبه|سفرهٔ بی‌بی سه‌شنبه]]) نیز چیده می‌شود و از خوردنی‌های این‌گونه سفره‌ها به‌شمار می‌آید.<ref>دولتی، سفره‌ها، شم2، 1344ش، ص۱۹۴ و ۱۹۵.</ref>

==آیین آجیل مشکل‌گشا==
[[پرونده:آجیل مشکل گشا.jpg|جایگزین= آجیل مشکل‌گشای بسته‌بندی شده|بندانگشتی|آجیل مشکل‌گشای بسته‌بندی شده]]
حاجتمند، این آجیل را با پولی که از حلال بودن آن مطمئن باشد و از آجیل‌فروشی که دین‌دار و نظیف باشد تهیه می‌کند. درگذشته مردم تلاش می‌کردند از آجیل‌فروشی خرید کنند که ترجیحاً نامش علی، محمد یا همنام یکی از امامان باشد و دکانی رو به قبله داشته باشد؛ زیرا این آجیل مشکل‌گشا را منتسب به [[امام علی]] می‌دانستند که دستی مشکل‌گشا دارد. برخی این آجیل را ۳، ۵ یا ۷ بار در شب جمعهٔ آخر ماه قمری،<ref>شهری، طهران قدیم، ۱۳۷۱ش، ج1، ص141.</ref> یا ۷ بار در ۷ ماه که آغاز آن روز جمعهٔ ماه اول است، یا ۱ بار در هر هفته، یا در هر ماه و مادام‌العمر تهیه می‌کردند.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم عامهٔ مردم خراسان، 1363ش، ص۶۷.</ref>

در [[اهواز]]، زنان بنا بر نوع مشکل و حاجت آن‌ها رفتار می‌کردند به این صورت که دختران مجرد که علاقه به [[ازدواج]] داشتند (۱۲ هفته)، زنان نازا (۱۸ هفته) و زنانی که با شوهران آن‌ها اختلاف داشتند (۲۱ هفته) نذرشان را تهیه و پخش می‌کردند.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم عامهٔ مردم خراسان، 1363ش، ص۶۷.</ref> در [[سروستان]] نیز، زنان، فقط در شب اول ماهی که مقارن با شب [[جمعه]] است، آجیل را می‌خریدند و میان دست‌کم ۷ تن پخش می‌کردند.<ref>همایونی، فرهنگ مردم سروستان، 1371ش، ص۳۴۸.</ref>

برای تهیهٔ آجیل مشکل‌گشا، زنان، اجزای این آجیل را با مراسم خاصی تمیز کرده و دُم کشمش‌ها، هسته [[خرما]] و پوست [[پسته]] را با دست یا قندشکن (نه با دندان و دهان) جدا می‌کنند.<ref>شهری، طهران قدیم، ۱۳۷۱ش، ج1، ص141.</ref> درگذشته مرسوم بوده است که پس از پاک کردن آجیل، پوست‌های آن را به آب روان می‌دادند<ref>همایونی، فرهنگ مردم سروستان، 1371ش، ص۳۴۸.</ref> و آجیل را در میان مردم پخش می‌کردند. هرکسی هم که آجیل را می‌گرفت، [[صلوات]] می‌فرستاد و صاحب نذر را دعا می‌کرد و گشایش کار و برآورده شدن مراد و مطلب او را از خداوند می‌طلبید.<ref>شهری، طهران قدیم، ۱۳۷۱ش، ج1، ص141-143؛ دولتی، سفره‌ها، شم4، 1345ش، ص۴۱۵.</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
*دولتی، فرخنده، «سفره‌ها»، تهران، سخن، شماره۲، ۱۳۴۴ش و شماره۴، ۱۳۴۵ش.
*دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامهٔ دهخدا، تهران، دانشگاه تهران، چ۲، ج۱، ۱۳۷۷ش.
*شاملو، احمد، کتاب کوچه، تهران، مازیار، چ۴، ج۱، ۱۳۸۱ش.
*شکورزاده، ابراهیم، عقاید و رسوم عامهٔ مردم خراسان، تهران، سروش، ۱۳۶۳ش.
*شهری، جعفر، طهران قدیم، تهران، معین، ۱۳۷۱ش.
*مستوفی، عبدالله، شرح زندگانی من، تهران، هرمس، ۱۳۷۱ش
*معین، محمد، فرهنگ معین، تهران، انتشارات زرین، ۱۳۸۲ش.
*همایونی، صادق، فرهنگ مردم سروستان، تهران، آستان قدس رضوی، ۱۳۷۱ش.