آداب فرزندآوری - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حسین صبوری در ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۰۶:۴۰

2026-05-21T06:40:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۱۰
خط ۳:		خط ۳:
	\| زیرنویس تصویر =		\| زیرنویس تصویر =
	\| image_alt =		\| image_alt =
	\| فایل پادکست =		\| فایل پادکست =آداب فرزندآوری.ogg
	\| حجم فایلپادکست =		\| حجم فایلپادکست =10/2
	\| تاریخ پادکست =		\| تاریخ پادکست =31-2-1405
	\| زیرنویس عنوان =		\| زیرنویس عنوان =

حسین صبوری در ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۰۳:۴۵

2026-05-14T03:45:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۰۷:۱۵
خط ۱:		خط ۱:
			{{جعبه اطلاعات مفهوم
			\| تصویر =
			\| زیرنویس تصویر =
			\| image_alt =
			\| فایل پادکست =
			\| حجم فایلپادکست =
			\| تاریخ پادکست =
			\| زیرنویس عنوان =

			\| عنوان اصلی =
			\| عنوان انگلیسی =
			\| عنوان عربی =
			\| عنوان علمی =
			\| شاخه علمی =
			\| نوع مفهوم =
			\| معنای اصطلاحی =
			\| حوزه کاربرد =
			\| گستره جغرافیایی =
			\| منشأ تاریخی =

			\| نخستین کاربرد =
			\| ریشه واژه =
			\| مرتبط با =
			\| اهمیت =
			\| مبدع =
			\| مروج =
			\| مقدس برای =
			\| مورد احترام =
			\| آثار مرتبط =
			}}
	'''<big>آداب فرزندآور</big>ی'''، مجموعه دستورها و ملاحظه‌های پیش، حین و پس از انعقاد نطفه.		'''<big>آداب فرزندآور</big>ی'''، مجموعه دستورها و ملاحظه‌های پیش، حین و پس از انعقاد نطفه.

امان الله فصیحی در ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۲۷

2026-05-09T10:27:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۵۷
خط ۳:		خط ۳:
	فرزندآوری، در هر فرهنگی آداب و رسوم مختص به خود را دارد؛ اسلام نیز از این امر مستثنا نبوده بلکه بیشتر از هر فرهنگی به این مسئله اهتمام داشته و آداب فراوانی را برای پیش، حین و پس از آمیزش مطرح کرده است.		فرزندآوری، در هر فرهنگی آداب و رسوم مختص به خود را دارد؛ اسلام نیز از این امر مستثنا نبوده بلکه بیشتر از هر فرهنگی به این مسئله اهتمام داشته و آداب فراوانی را برای پیش، حین و پس از آمیزش مطرح کرده است.
	==فرزندآوری در اسلام==		==فرزندآوری در اسلام==
	قرآن، فرزندآوری را از کارکردهای ازدواج معرفی کرده<ref>سورۀ نحل، آیۀ 72.</ref> و داشتن فرزندان نیکو را زینت زندگی<ref>سورۀ کهف، آیۀ 46.</ref> و زمینه‌ساز رشد و تعالی والدین دانسته است.<ref>سوره شعراء، آیۀ 133.</ref> از صفات بندگان شایستۀ خدا طلب فرزندان صالح است.<ref>سورۀ فرقان، آیۀ 74.</ref> قرآن همچنین به میل سرشتی انسان برای داشتن فرزند، در داستان عزیز مصر اشاره کرده و بیان می‌کند که عزیز مصر هنگامی‌که چشمش به یوسف افتاد، او را به فرزندی گرفت.<ref>سورۀ یوسف، آیۀ 21.</ref> همچنین فرزندخواهی زکریا و دعای او برای بهره‌مندی از نعمت فرزند، در حالی که خود پیر بود و همسرش هم نازا، در قرآن بیان شده است.<ref>سورۀ آل‌عمران، آیۀ 38.</ref>		قرآن، [[فرزندآوری]] را از کارکردهای [[ازدواج]] معرفی کرده<ref>سورۀ نحل، آیۀ 72.</ref> و داشتن فرزندان نیکو را زینت زندگی<ref>سورۀ کهف، آیۀ 46.</ref> و زمینه‌ساز رشد و تعالی والدین دانسته است.<ref>سوره شعراء، آیۀ 133.</ref> از صفات بندگان شایستۀ خدا طلب فرزندان صالح است.<ref>سورۀ فرقان، آیۀ 74.</ref> قرآن همچنین به میل سرشتی انسان برای داشتن فرزند، در داستان عزیز مصر اشاره کرده و بیان می‌کند که عزیز مصر هنگامی‌که چشمش به یوسف افتاد، او را به فرزندی گرفت.<ref>سورۀ یوسف، آیۀ 21.</ref> همچنین فرزندخواهی زکریا و دعای او برای بهره‌مندی از نعمت فرزند، در حالی که خود پیر بود و همسرش هم نازا، در قرآن بیان شده است.<ref>سورۀ آل‌عمران، آیۀ 38.</ref>
	در روایات نیز با تأکید بر اهمیت فرزندآوری، فرزندان نیکو بهترین میراث بندگان صالح<ref>[https://lib.eshia.ir/86944/7/304 حر عاملی، هداية الأمة إلى أحكام الأئمة عليهم السلام، 1414ق، ج7، ص304.]</ref> و سبب سعادت<ref>[https://lib.eshia.ir/27049/1/222 طبرسی‏، مكارم الأخلاق، 1370ش، ص222.]</ref> آن‌ها معرفی شده‌اند. همچنین فراوانی فرزند موجب فخر امت و مایۀ مباهات پیامبر اسلام دانسته شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/71660/23/1292 فیض کاشانی، الوافی، 1406ق، ج23، ص1292.] </ref> سفارش به ازدواج با دختران فرزندآور<ref>[https://lib.eshia.ir/71860/100/220 مجلسی، بحار الأنوار الجامعة لدُرر أخبار الأئمة الأطهار، 1403ق، ج100، ص220.] </ref> و باکره که امکان بارداری بیش‌تری دارند<ref>[https://lib.eshia.ir/15046/1/395 ابن‌بابویه، التوحید، 1398ق، ص395.] </ref> نشانه دیگری بر اهمیت فرزندآوری از منظر آموزه‌های اسلامی است.		در روایات نیز با تأکید بر اهمیت فرزندآوری، فرزندان نیکو بهترین میراث بندگان صالح<ref>[https://lib.eshia.ir/86944/7/304 حر عاملی، هداية الأمة إلى أحكام الأئمة عليهم السلام، 1414ق، ج7، ص304.]</ref> و سبب سعادت<ref>[https://lib.eshia.ir/27049/1/222 طبرسی‏، مكارم الأخلاق، 1370ش، ص222.]</ref> آن‌ها معرفی شده‌اند. همچنین فراوانی فرزند موجب فخر امت و مایۀ مباهات پیامبر اسلام دانسته شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/71660/23/1292 فیض کاشانی، الوافی، 1406ق، ج23، ص1292.] </ref> سفارش به ازدواج با دختران فرزندآور<ref>[https://lib.eshia.ir/71860/100/220 مجلسی، بحار الأنوار الجامعة لدُرر أخبار الأئمة الأطهار، 1403ق، ج100، ص220.] </ref> و باکره که امکان بارداری بیش‌تری دارند<ref>[https://lib.eshia.ir/15046/1/395 ابن‌بابویه، التوحید، 1398ق، ص395.] </ref> نشانه دیگری بر اهمیت فرزندآوری از منظر آموزه‌های اسلامی است.
	==دعا برای طلب فرزند==		==دعا برای طلب فرزند==

فاطمه کمالی: صفحه‌ای تازه حاوی «'''آداب فرزندآوری'''، مجموعه دستورها و ملاحظه‌های پیش، حین و پس از انعقاد نطفه. فرزندآوری، در هر فرهنگی آداب و رسوم مختص به خود را دارد؛ اسلام نیز از این امر مستثنا نبوده بلکه بیشتر از هر فرهنگی به این مسئله اهتمام داشته و آداب فراوانی را...» ایجاد کرد

2026-05-09T10:08:23Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''<big>آداب فرزندآور</big>ی'''، مجموعه دستورها و ملاحظه‌های پیش، حین و پس از انعقاد نطفه. فرزندآوری، در هر فرهنگی آداب و رسوم مختص به خود را دارد؛ اسلام نیز از این امر مستثنا نبوده بلکه بیشتر از هر فرهنگی به این مسئله اهتمام داشته و آداب فراوانی را...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''<big>آداب فرزندآور</big>ی'''، مجموعه دستورها و ملاحظه‌های پیش، حین و پس از انعقاد نطفه.

فرزندآوری، در هر فرهنگی آداب و رسوم مختص به خود را دارد؛ اسلام نیز از این امر مستثنا نبوده بلکه بیشتر از هر فرهنگی به این مسئله اهتمام داشته و آداب فراوانی را برای پیش، حین و پس از آمیزش مطرح کرده است.
==فرزندآوری در اسلام==
قرآن، فرزندآوری را از کارکردهای ازدواج معرفی کرده<ref>سورۀ نحل، آیۀ 72.</ref> و داشتن فرزندان نیکو را زینت زندگی<ref>سورۀ کهف، آیۀ 46.</ref> و زمینه‌ساز رشد و تعالی والدین دانسته است.<ref>سوره شعراء، آیۀ 133.</ref> از صفات بندگان شایستۀ خدا طلب فرزندان صالح است.<ref>سورۀ فرقان، آیۀ 74.</ref> قرآن همچنین به میل سرشتی انسان برای داشتن فرزند، در داستان عزیز مصر اشاره کرده و بیان می‌کند که عزیز مصر هنگامی‌که چشمش به یوسف افتاد، او را به فرزندی گرفت.<ref>سورۀ یوسف، آیۀ 21.</ref> همچنین فرزندخواهی زکریا و دعای او برای بهره‌مندی از نعمت فرزند، در حالی که خود پیر بود و همسرش هم نازا، در قرآن بیان شده است.<ref>سورۀ آل‌عمران، آیۀ 38.</ref>
در روایات نیز با تأکید بر اهمیت فرزندآوری، فرزندان نیکو بهترین میراث بندگان صالح<ref>[https://lib.eshia.ir/86944/7/304 حر عاملی، هداية الأمة إلى أحكام الأئمة عليهم السلام، 1414ق، ج7، ص304.]</ref> و سبب سعادت<ref>[https://lib.eshia.ir/27049/1/222 طبرسی‏، مكارم الأخلاق، 1370ش، ص222.]</ref> آن‌ها معرفی شده‌اند. همچنین فراوانی فرزند موجب فخر امت و مایۀ مباهات پیامبر اسلام دانسته شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/71660/23/1292 فیض کاشانی، الوافی، 1406ق، ج23، ص1292.] </ref> سفارش به ازدواج با دختران فرزندآور<ref>[https://lib.eshia.ir/71860/100/220 مجلسی، بحار الأنوار الجامعة لدُرر أخبار الأئمة الأطهار، 1403ق، ج100، ص220.] </ref> و باکره که امکان بارداری بیش‌تری دارند<ref>[https://lib.eshia.ir/15046/1/395 ابن‌بابویه، التوحید، 1398ق، ص395.] </ref> نشانه دیگری بر اهمیت فرزندآوری از منظر آموزه‌های اسلامی است.
==دعا برای طلب فرزند==
در آموزه‌های دینی اذکار و دعاهایی برای طلب فرزند وجود دارد. مثلا سفارش شده است که خواستاران فرزند، دعای زیر را بارها تكرار كنند:<br>

'''«رَبِّ لا تَذَرْنِي فَرْداً وَ أَنْتَ‏ خَيْرُ الْوارِثِينَ‏ وَ اجْعَلْ‏ لِي مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا يَرِثُنِي‏ فِي حَيَاتِي وَ يَسْتَغْفِرُ لِي بَعْدَ مَوْتِي وَ اجْعَلْهُ لِي خَلْقاً سَوِيّاً وَ لَا تَجْعَلْ لِلشَّيْطَانِ فِيهِ نَصِيباً اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَغْفِرُكَ وَ أَتُوبُ إِلَيْكَ إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ»''' <br>

ذیل این دعا آمده است که دعاکننده هر چه از مال و فرزند و خير دنيا و آخرت از خداوند طلب كند، خداوند او را بهره‌مند می‌سازد.<ref>[https://lib.eshia.ir/11021/3/474 ابن‌بابويه، من لايحضره الفقيه‏، 1413ق، ج3، ص 474.] </ref>
==آداب انعقاد نطفه==
در آموزه‌های اسلامی، آداب و سفارش‌های ویژه‌ای برای فرزندآوری بیان شده است؛
===پیش از آمیزش===
در متون روایی برای فرزندآوری هم به استغفار<ref>[https://lib.eshia.ir/71570/1/58 کفعمی، المصباح (جنة الأمان الواقية)، 1405ق، ص58.] </ref> و دعا<ref>[https://lib.eshia.ir/71429/21/15 مجلسی، مرآة العقول في شرح أخبار آل الرسول، 1404ق، ج21، ص15.]</ref> سفارش شده و هم درباره خوراک مرد و زن، نکاتی بیان شده است؛ مانند اینکه اگر پدر گلابی بخورد، کودکش زیبا خواهد شد<ref>[https://lib.eshia.ir/27311/11/377 کلینی، الکافی، 1429ق، ج11، ص377.] </ref> و یا اینکه اگر پدر و مادر سویق بخورند، فرزندشان قوی می‌شود.<ref>[https://lib.eshia.ir/71860/101/79 مجلسی، بحار الأنوار الجامعة لدُرر أخبار الأئمة الأطهار، 1403ق، ج101، ص79.] </ref> همچنین خوردن کاسنی<ref>[https://lib.eshia.ir/27311/12/575 کلینی، الکافی، 1429ق، ج12، ص575.] </ref> و انار توسط پدر بسیار سفارش شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/71860/63/164 مجلسی، بحار الأنوار الجامعة لدُرر أخبار الأئمة الأطهار، 1403ق، ج63، ص164.]</ref>
===حین آمیزش===
شرایط مکانی و زمان و حالات زن و مرد حین آمیزش در شکل‌گیری وضعیت جسمی و روحی فرزند بسیار مؤثر است. برخی روایت‌ها که از پیشوایان مذهبی شیعه نقل شده است از مجامعت در مقابل نور خورشید، بین اذان و اقامه، شبی که قصد سفر دارند،<ref>[https://lib.eshia.ir/11021/3/553 ابن‌بابویه، من لايحضره الفقيه، 1413ق، ج3، ص553.] </ref> اول، وسط و آخر ماه،<ref>[https://lib.eshia.ir/71660/22/718 فیض کاشانی، الوافی، 1406، ج2، ص718.] </ref> در مقابل قبله<ref>[https://lib.eshia.ir/27311/11/292 کلینی، الکافی، 1429ق، ج11، ص292.]</ref> و از مجامعت با فکر زن دیگر<ref>[https://lib.eshia.ir/10107/2/515 ابن‌بابویه، علل الشرائع، 1385ش، ج2، ص515.]</ref> نهی کرده‌اند. درباره نزدیکی زن و شوهری که موی‌ خود را حنا گرفته‌اند<ref>[https://lib.eshia.ir/11025/20/125/المختضب حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعه إلی تحصیل مسائل الشریعة، 1409ق، ج20، ص125.]</ref> و همچنین نزدیکی در مقابل کودک<ref>[https://lib.eshia.ir/11025/20/134/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%A9 حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعه إلی تحصیل مسائل الشریعة، 1409ق، ج20، ص134.]</ref> و یا نگاه کردن مرد به عورت زن در زمان آمیزش<ref>[https://lib.eshia.ir/71860/100/281 مجلسی، بحار الأنوار الجامعة لدُرر أخبار الأئمة الأطهار، 1403ق، ج100، ص281.]</ref> نیز به پیامدهایی در انعقاد نطفه فرزند اشاره شده است.
افکار زن و مرد نیز در چگونگی شکل‌گیری نطفه مؤثر است؛ بدین خاطر، آموزه‌های اسلامی به یاد خدا حین آمیزش، سفارش کرده‌اند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11021/3/405 ابن‌بابویه، من لايحضره الفقيه، 1413ق، ج3، ص405.]</ref>
===پس از آمیزش===
جنین در طول زندگی درون‌رحمی، به‌ویژه در دو دورۀ تخمکی و رویانی، به‌شدت آسیب‌پذیر است.<ref>و.سادلر، رویان‌شناسی پزشکی، 1398ش، ص510.</ref> مراقبت‌های گوناگون والدین در این دوران، تأثیر فراوانی در شخصیت فرزند دارد. از برخی پژوهش‌های پزشکی چنین پیدا است که جنین پیش از تولد داراي احساسات و تمایلات جنسی است.<ref>چمبرلین، روان‌شناسی جنین، 1378ش، ص69-70.</ref> این یافته، به‌ويژه در چندین سونوگرافی از جنین‌هاي مذکر بیست‌وشش هفته‌اي، ثبت شده است.<ref>متقی‌فر، درآمدی بر نظام اخلاق جنسی در اسلام، 1389ش، ص95–96.</ref> از این‌رو به مادران توصيه می‌شود که از تأثیر عوامل محیطی در شکل‌گیری شخصیت جنسی کودک غافل نشوند.
همچنین توجه به تغذیه مفید و کافی و تأمین پروتئین‌ها و ویتامین‌ها از دیگر توصیه‌ها در این دوران است.<ref>دیماتئو، ام. رابین، روان‌شناسی سلامت، ترجمه محمد کاویانی و همکاران، 1388ش، ج1، ص371.</ref> پیامبر خدا، خوردن خرما را در آخرین ماه بارداری توصیه کرده و آن را موجب بردباری و پرهیزگاری کودک دانسته و خوردن بِه را سبب زیبایی و شجاعت کودک معرفی کرده است.<ref>مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار الجامعة لدُرر أخبار الأئمة الأطهار، 1403ق، ج104، ص77-89.</ref>
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* قرآن کریم
* ابن‌بابویه، محمد بن على، التوحيد، به‌تصحیح هاشم حسینی، قم، جامعه مدرسين‏، 1398ق.
* ابن‌بابویه، محمد بن على‏، علل الشرائع‏، قم، داورى‏، 1385ش.
* ابن‌بابویه، محمد بن على‏، من لايحضره الفقيه‏، به‌تصحیح علی‌اکبر غفارى، قم، دفتر انتشارات اسلامى‏، 1413ق.
* چمبرلین، دیوید، روانشناسی جنین، ترجمه منیژه خزلیان و زهره زاهدی، تهران، جیحون، 1378ش.
* حر عاملى، محمد بن حسن‏، هداية الأمة إلى أحكام الأئمة عليهم السلام‏، به‌تحقیق آستان قدس رضوى، مشهد، مجمع البحوث الإسلامية، 1414ق.‏
* حرعاملى، محمد بن حسن‏، تفصیل وسائل الشیعه إلی تحصیل مسائل الشریعة، به‌تحقیق مؤسسة آل البيت عليهم السلام‏، قم، مؤسسة آل البيت عليهم السلام‏، 1409ق.
* دیماتئو، ام. رابین، روان‌شناسی سلامت، ترجمه سید مهدی موسوی اصل و دیگران، تهران، سمت، 1388ش.
* طبرسى، حسن بن فضل‏، مكارم الأخلاق‏، قم، الشريف الرضى‏، ‏1370ش.
* فيض كاشانى، محسن‏، الوافي‏، اصفهان، كتابخانه امام أميرالمؤمنين على عليه السلام‏، 1406ق.‏
* كفعمى، ابراهيم بن على عاملى‏، المصباح (جنة الأمان الواقية)، قم، دار الرضي (زاهدي)، 1405ق‏.
* كلينى، محمد بن يعقوب‏، الکافی، به‌تصحیح دارالحدیث، قم، انتشارات دارالحدیث، 1429ق.
* متقی‌فر، غلامرضا، درآمدی بر نظام اخلاق جنسی در اسلام، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1389ش.
* مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار الجامعة لدُرر أخبار الأئمة الأطهار، بیروت، دار إحياء التراث العربي، 1403ق.
* مجلسى، محمدباقر، مرآة العقول في شرح أخبار آل الرسول، به‌تحقیق سيد هاشم‏ رسولى محلاتى، تهران، دار الكتب الإسلامية، 1404ق.‏
* و.سادلر، توماس، رویان‌شناسی پزشکی، ترجمه مسلم بهادری و عباس شکور، تهران، ابن‌سینا، 1395ش.