آغوز - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حسین صبوری در ۲ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۲۲

2026-05-23T14:22:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۵۲
خط ۳:		خط ۳:
	\| زیرنویس تصویر =		\| زیرنویس تصویر =
	\| image_alt =		\| image_alt =
	\| فایل پادکست =		\| فایل پادکست =آغوز.ogg
	\| حجم فایلپادکست =		\| حجم فایلپادکست =10/9
	\| تاریخ پادکست =		\| تاریخ پادکست =2-3-1405
	\| زیرنویس عنوان =		\| زیرنویس عنوان =

حمید فاضل: ایجاد لینک داخلی

2026-05-22T14:52:22Z

ایجاد لینک داخلی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۸:۲۲
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	\| آثار مرتبط =		\| آثار مرتبط =
	}}		}}
	{{درشت\|'''آغوز؛'''}} ~~اولین~~ شیر مادر که در روزهای ~~اولیه~~ تولد نوزاد ~~ترشح می‌شود~~.		{{درشت\|'''آغوز؛'''}} شیر ترشح شده از سینه مادر در روزهای نخست تولد نوزاد.

	آغوز شیر اولیه‌ای است که در سینه مادر در طول بارداری تولید می‌شود. این شیر هنگام تولد نوزاد و با مکیدن سینه مادر توسط نوزاد برای اولین‌بار ترشح می‌شود. نام دیگر آغوز، کلستروم یا ماک است~~. ساخت آغوز از ماه سوم یا چهارم بارداری آغاز می‌شود~~. از مهم‌ترین ویژگی‌های آغوز، ترکیبات غنی و خاصیت آنتی‌بادی آن ~~بوده~~ که ایمنی بدن نوزاد را به‌ویژه در برابر زردی و پیشرفت ~~یرقان،~~ افزایش می‌دهد.		آغوز شیر اولیه‌ای است که در سینه مادر در طول [[بارداری]] تولید می‌شود. این شیر هنگام تولد نوزاد و با مکیدن سینه مادر توسط [[نوزاد]] برای اولین‌بار ترشح می‌شود. نام دیگر آغوز، کلستروم یا ماک است. از مهم‌ترین ویژگی‌های آغوز، ترکیبات غنی و خاصیت آنتی‌بادی آن است که ایمنی بدن نوزاد را به‌ویژه در برابر زردی و پیشرفت [[یرقان]]، افزایش می‌دهد.

	== ترکیبات آغوز ==		== ترکیبات آغوز ==
	[[شیر مادر]] تا قبل از دوسالگی نوزاد، متناسب با رشد و سن نوزاد دارای ترکیبات متنوعی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> آغوز یا شیر اولیه، مایع غلیظ و شفافی است که رنگ آن تقریباً زرد است.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> رنگ زرد آغوز به‌دلیل ویتامین A موجود در آن است.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> ترکیبات اصلی آن شامل حجم بیشتری پروتئین، ویتامین‌های محلول در چربی و برخی مواد معدنی مانند سدیم بوده و حجم کمتری از کربوهیدرات، چربی و ویتامین‌های محلول در ~~[[آب]]،~~ در آن وجود دارد. وجود میزان کمتر چربی و کربوهیدرات در شیر اولیه سبب هضم آسان آن شده است. آغوز، سرشار از آنتی‌بادی‌ها و ایمونوگلوبین‌هایی است که نقش حیاتی در ایمنی‌بخشی بدن نوزاد ایفا می‌کنند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]؛ [https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref>		[[شیر مادر]] تا قبل از دوسالگی نوزاد، متناسب با رشد و سن نوزاد دارای ترکیبات متنوعی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> آغوز یا شیر اولیه، مایع غلیظ و شفافی است که رنگ آن تقریباً زرد است.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> رنگ زرد آغوز به‌دلیل ویتامین A موجود در آن است.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> ترکیبات اصلی آن شامل حجم بیشتری پروتئین، ویتامین‌های محلول در چربی و برخی مواد معدنی مانند سدیم بوده و حجم کمتری از کربوهیدرات، چربی و ویتامین‌های محلول در آب، در آن وجود دارد. وجود میزان کمتر چربی و کربوهیدرات در شیر اولیه سبب هضم آسان آن شده است. آغوز، سرشار از آنتی‌بادی‌ها و ایمونوگلوبین‌هایی است که نقش حیاتی در ایمنی‌بخشی بدن [[نوزاد]] ایفا می‌کنند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]؛ [https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref>

	== خواص آغوز ==		== خواص آغوز ==
	شیر آغوز دارای حجم محدودی است که در هر نوبت شیردهی بیش از یک یا دو قاشق مرباخوری ترشح نمی‌شود.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> این مقدار آغوز با وجود حجم کم؛<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> مقوی بوده<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref> و نیاز نوزاد را تأمین می‌کند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> برخی کارشناسان از آغوز یا کلستروم به‌عنوان شیر پرقدرت یاد کرده‌اند. وجود آنتی‌بادی و ایمونوگلوبین در آغوز، سبب ایمنی نوزاد در برابر باکتری و ویروس‌ها می‌شود.<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref> همچنین وجود پروتئین و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی موجود در آغوز، مهم‌ترین عامل ایجاد ایمنی‌بخشی، مقاومت<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو]</ref> و حفاظت نوزاد در برابر عفونت‌ها است.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> از دیگر خواص آغوز، اثر ملینی این شیر است که به نوزاد کمک می‌کند، مدفوع قیرگون اولیه (مکونیوم) را راحت‌تر دفع کند.<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref>		شیر آغوز دارای حجم محدودی است که در هر نوبت شیردهی بیش از یک یا دو قاشق مرباخوری ترشح نمی‌شود.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> این مقدار آغوز با وجود حجم کم؛<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> مقوی بوده<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref> و نیاز نوزاد را تأمین می‌کند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> برخی کارشناسان از آغوز یا کلستروم به‌عنوان شیر پرقدرت یاد کرده‌اند. وجود آنتی‌بادی و ایمونوگلوبین در آغوز، سبب ایمنی نوزاد در برابر باکتری و ویروس‌ها می‌شود.<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref> همچنین وجود پروتئین و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی موجود در آغوز، مهم‌ترین عامل ایجاد ایمنی‌بخشی، مقاومت<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو]</ref> و حفاظت نوزاد در برابر عفونت‌ها است.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> از دیگر خواص آغوز، اثر ملینی این [[شیر]] است که به نوزاد کمک می‌کند، مدفوع قیرگون اولیه (مکونیوم) را راحت‌تر دفع کند.<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref>

	== مدت زمان شیر آغوز مادر ==		== مدت زمان شیر آغوز مادر ==
خط ۷۱:		خط ۷۱:

	== اهمیت مصرف شیر آغوز ==		== اهمیت مصرف شیر آغوز ==
	تغذیه کودک در ساعات اولیه تولد با آغوز به‌اندازه‌ای دارای اهمیت است که سازمان بهداشت جهانی آن را به‌عنوان توفیق نوزاد در تغذیه با شیر مادر اعلام کرده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/72904/fa زاهد پاشا و همکاران، «اسلام و تغذیه با شیر مادر»، ش1391، ص17.]</ref> آغوز منبع غنی از مواد مختلف مانند پپتیدهای ضد میکروب (لاکتوفرین و لاکتوپراکسیداز) و فاکتورهای رشد است. این ترکیبات نقش مهمی در تغذیه کامل، رشد کافی و تکامل نوزاد دارند.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> همچنین آغوز با افزایش سطح ایمنی بدن و سیستم گوارش نوزاد مانند یک واکسن عمل کرده و بدن نوزاد را مقابل میکروب‌ها و عوامل بیماری‌زا مقاوم می‌کند.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> ~~همچنین~~ مصرف این شیر اولیه به‌خصوص برای نوزادان زودرس (LBW) بسیار حیاتی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref>		تغذیه کودک در ساعات اولیه تولد با آغوز به‌اندازه‌ای دارای اهمیت است که [[سازمان بهداشت جهانی]] آن را به‌عنوان توفیق نوزاد در تغذیه با شیر مادر اعلام کرده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/72904/fa زاهد پاشا و همکاران، «اسلام و تغذیه با شیر مادر»، ش1391، ص17.]</ref> آغوز منبع غنی از مواد مختلف مانند پپتیدهای ضد میکروب (لاکتوفرین و لاکتوپراکسیداز) و فاکتورهای رشد است. این ترکیبات نقش مهمی در تغذیه کامل، رشد کافی و تکامل نوزاد دارند.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> همچنین آغوز با افزایش سطح ایمنی بدن و سیستم گوارش نوزاد مانند یک واکسن عمل کرده و بدن نوزاد را مقابل میکروب‌ها و عوامل بیماری‌زا مقاوم می‌کند.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> مصرف این شیر اولیه به‌خصوص برای نوزادان زودرس (LBW) بسیار حیاتی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref>

	مهم‌ترین فواید آغوز عبارتند از:		مهم‌ترین فواید آغوز عبارتند از:
خط ۸۲:		خط ۸۲:
	# کاهش مرگ‌ومیر نوزادان.<ref>[https://www.sid.ir/paper/72904/fa زاهد پاشا و همکاران، «اسلام و تغذیه با شیر مادر»، ش1391، ص15.]</ref>		# کاهش مرگ‌ومیر نوزادان.<ref>[https://www.sid.ir/paper/72904/fa زاهد پاشا و همکاران، «اسلام و تغذیه با شیر مادر»، ش1391، ص15.]</ref>

	== پیامدهای مصرف نکردن آغوز ==		=== پیامدهای مصرف نکردن آغوز ===
	امروزه برخی مادران به اشتباه، شیر اولیه یا کلستروم را دوشیده و دور می‌ریزند. کارشناسان معتقدند عدم مصرف آغوز، نوزاد را با خطرات جدی مواجه می‌کند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> آغوز در مقایسه با شیر رسیده که در ادامه فرایند شیردهی و پس از آغوز تولید می‌شود، دارای ویتامین A و E بیشتری است. این ویتامین‌ها نقش اساسی در محافظت از چشم‌های نوزاد وکاهش احتمال عفونت در آنها دارند.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفرین.]</ref>		امروزه برخی مادران به اشتباه، شیر اولیه یا کلستروم را دوشیده و دور می‌ریزند. کارشناسان معتقدند عدم مصرف آغوز، نوزاد را با خطرات جدی مواجه می‌کند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> آغوز در مقایسه با شیر رسیده که در ادامه فرایند شیردهی و پس از آغوز تولید می‌شود، دارای ویتامین A و E بیشتری است. این ویتامین‌ها نقش اساسی در محافظت از چشم‌های نوزاد وکاهش احتمال عفونت در آنها دارند.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفرین.]</ref>

خط ۸۸:		خط ۸۸:

	== راه‌های افزایش حجم آغوز ==		== راه‌های افزایش حجم آغوز ==
	کارشناسان معتقدند ازجمله عواملی که سبب افزایش حجم آغوز می‌شود، میزان مکیدن سینه مادر توسط کودک است. در برخی نوزادان نارس و نوزادانی که ناتوانی در مکیدن سینه مادر دارند در میزان تولید شیر اولیه خلل ایجاد می‌شود. اشتیاق، صبر و تکنیک‌های صحیح شیردهی به نوزاد توسط مادر در رفع این مشکل تأثیر به‌سزایی دارد. همچنین مصرف برخی گیاهان دارویی مانند ~~رازیانه، جوانه‌گندم،~~ زیره سبز، مغزهای خام مانند ~~پسته، بادام،~~ گردو و فندق نقش مؤثری در افزایش میزان شیر مادر خصوصاً شیر اولیه یا آغوز دارد.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref>		کارشناسان معتقدند ازجمله عواملی که سبب افزایش حجم آغوز می‌شود، میزان مکیدن سینه مادر توسط کودک است. در برخی نوزادان نارس و نوزادانی که ناتوانی در مکیدن سینه مادر دارند در میزان تولید شیر اولیه خلل ایجاد می‌شود. اشتیاق، صبر و تکنیک‌های صحیح شیردهی به نوزاد توسط مادر در رفع این مشکل تأثیر به‌سزایی دارد. همچنین مصرف برخی گیاهان دارویی مانند [[رازیانه]]، [[جوانه‌ گندم]]، [[زیره]] سبز، مغزهای خام مانند [[پسته]]، [[بادام]]، [[گردو]] و [[فندق]] نقش مؤثری در افزایش میزان شیر مادر خصوصاً شیر اولیه یا آغوز دارد.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==

حسین صبوری در ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۲۳

2026-05-19T14:23:28Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۵۳
خط ۱:		خط ۱:
			{{جعبه اطلاعات مفهوم
			\| تصویر =
			\| زیرنویس تصویر =
			\| image_alt =
			\| فایل پادکست =
			\| حجم فایلپادکست =
			\| تاریخ پادکست =
			\| زیرنویس عنوان =

			\| عنوان اصلی =
			\| عنوان انگلیسی =
			\| عنوان عربی =
			\| عنوان علمی =
			\| شاخه علمی =
			\| نوع مفهوم =
			\| معنای اصطلاحی =
			\| حوزه کاربرد =
			\| گستره جغرافیایی =
			\| منشأ تاریخی =

			\| نخستین کاربرد =
			\| ریشه واژه =
			\| مرتبط با =
			\| اهمیت =
			\| مبدع =
			\| مروج =
			\| مقدس برای =
			\| مورد احترام =
			\| آثار مرتبط =
			}}
	{{درشت\|'''آغوز؛'''}} اولین شیر مادر که در روزهای اولیه تولد نوزاد ترشح می‌شود.		{{درشت\|'''آغوز؛'''}} اولین شیر مادر که در روزهای اولیه تولد نوزاد ترشح می‌شود.

رضا عسکری در ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۶:۵۴

2026-05-18T16:54:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۲۰:۲۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{درشت\|'''آغوز؛'''}} اولین شیر مادر که در روزهای اولیه تولد نوزاد ترشح می‌شود.		{{درشت\|'''آغوز؛'''}} اولین شیر مادر که در روزهای اولیه تولد نوزاد ترشح می‌شود.

	آغوز شیر اولیه‌ای است که در سینه مادر در طول بارداری تولید می‌شود. این شیر هنگام تولد نوزاد و با مکیدن سینه مادر توسط نوزاد برای اولین‌بار ترشح می‌شود. نام دیگر آغوز، ~~«کلستروم»~~ یا ~~«ماک»~~ است. ساخت آغوز از ماه سوم یا چهارم بارداری آغاز می‌شود. از مهم‌ترین ویژگی‌های آغوز، ترکیبات غنی و خاصیت آنتی‌بادی آن بوده که ایمنی بدن نوزاد را به‌ویژه در برابر زردی و پیشرفت یرقان، افزایش می‌دهد.		آغوز شیر اولیه‌ای است که در سینه مادر در طول بارداری تولید می‌شود. این شیر هنگام تولد نوزاد و با مکیدن سینه مادر توسط نوزاد برای اولین‌بار ترشح می‌شود. نام دیگر آغوز، کلستروم یا ماک است. ساخت آغوز از ماه سوم یا چهارم بارداری آغاز می‌شود. از مهم‌ترین ویژگی‌های آغوز، ترکیبات غنی و خاصیت آنتی‌بادی آن بوده که ایمنی بدن نوزاد را به‌ویژه در برابر زردی و پیشرفت یرقان، افزایش می‌دهد.

	== ترکیبات آغوز ==		== ترکیبات آغوز ==
	[[شیر مادر]] تا قبل از دوسالگی ~~[[کودک\|کودک،]]~~ متناسب با رشد و سن ~~کودک~~ دارای ترکیبات متنوعی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> آغوز یا شیر اولیه، مایع غلیظ و شفافی است که رنگ آن تقریباً زرد است.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> رنگ زرد آغوز به‌دلیل ویتامین A موجود در آن است.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> ترکیبات اصلی ~~آغوز~~ شامل حجم بیشتری پروتئین، ویتامین‌های محلول در چربی و برخی مواد معدنی مانند سدیم بوده و حجم کمتری از کربوهیدرات، چربی و ویتامین‌های محلول در [[آب]]، در آن وجود دارد. وجود میزان کمتر چربی و کربوهیدرات در شیر اولیه سبب هضم آسان آن شده است. آغوز، سرشار از آنتی‌بادی‌ها و ایمونوگلوبین‌هایی است که نقش حیاتی در ایمنی‌بخشی بدن نوزاد ایفا می‌کنند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]؛ [https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref>		[[شیر مادر]] تا قبل از دوسالگی نوزاد، متناسب با رشد و سن نوزاد دارای ترکیبات متنوعی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> آغوز یا شیر اولیه، مایع غلیظ و شفافی است که رنگ آن تقریباً زرد است.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> رنگ زرد آغوز به‌دلیل ویتامین A موجود در آن است.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> ترکیبات اصلی آن شامل حجم بیشتری پروتئین، ویتامین‌های محلول در چربی و برخی مواد معدنی مانند سدیم بوده و حجم کمتری از کربوهیدرات، چربی و ویتامین‌های محلول در [[آب]]، در آن وجود دارد. وجود میزان کمتر چربی و کربوهیدرات در شیر اولیه سبب هضم آسان آن شده است. آغوز، سرشار از آنتی‌بادی‌ها و ایمونوگلوبین‌هایی است که نقش حیاتی در ایمنی‌بخشی بدن نوزاد ایفا می‌کنند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]؛ [https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref>

	== خواص آغوز ==		== خواص آغوز ==
	شیر آغوز دارای حجم محدودی است که در هر نوبت شیردهی بیش از یک یا دو قاشق مرباخوری ترشح نمی‌شود.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> این مقدار آغوز با وجود حجم کم؛<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> ~~اما~~ مقوی بوده<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref> و نیاز نوزاد را تأمین می‌کند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> برخی کارشناسان از آغوز یا کلستروم به‌عنوان ~~«شیر پرقدرت»~~ یاد کرده‌اند. وجود آنتی‌بادی و ایمونوگلوبین در آغوز، سبب ایمنی نوزاد در برابر باکتری و ویروس‌ها می‌شود.<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref> همچنین وجود پروتئین و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی موجود در آغوز، مهم‌ترین عامل ایجاد ایمنی‌بخشی، مقاومت<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو]</ref> و حفاظت نوزاد در برابر عفونت‌ها است.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> از دیگر خواص آغوز، اثر ملینی این شیر است که به نوزاد کمک می‌کند، مدفوع قیرگون اولیه (مکونیوم) را راحت‌تر دفع کند.<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref>		شیر آغوز دارای حجم محدودی است که در هر نوبت شیردهی بیش از یک یا دو قاشق مرباخوری ترشح نمی‌شود.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> این مقدار آغوز با وجود حجم کم؛<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> مقوی بوده<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref> و نیاز نوزاد را تأمین می‌کند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> برخی کارشناسان از آغوز یا کلستروم به‌عنوان شیر پرقدرت یاد کرده‌اند. وجود آنتی‌بادی و ایمونوگلوبین در آغوز، سبب ایمنی نوزاد در برابر باکتری و ویروس‌ها می‌شود.<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref> همچنین وجود پروتئین و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی موجود در آغوز، مهم‌ترین عامل ایجاد ایمنی‌بخشی، مقاومت<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو]</ref> و حفاظت نوزاد در برابر عفونت‌ها است.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> از دیگر خواص آغوز، اثر ملینی این شیر است که به نوزاد کمک می‌کند، مدفوع قیرگون اولیه (مکونیوم) را راحت‌تر دفع کند.<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref>

	== مدت زمان شیر آغوز مادر ==		== مدت زمان شیر آغوز مادر ==
	برخی پزشکان معتقدند آغوز در ۷ روز اول تولد نوزاد ترشح می‌شود.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> برخی دیگر معتقدند مدت زمان ترشح این شیر اولیه از زمان تولد نوزاد تا روز ۴ یا ۵ است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> ~~برخی~~ دیگر نیز مدت ترشح این شیر را ۳ تا ۷ روز دانسته‌اند.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref>		برخی پزشکان معتقدند آغوز در ۷ روز اول تولد نوزاد ترشح می‌شود.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> برخی دیگر معتقدند مدت زمان ترشح این شیر اولیه از زمان تولد نوزاد تا روز ۴ یا ۵ است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> گروهی دیگر نیز مدت ترشح این شیر را ۳ تا ۷ روز دانسته‌اند.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref>

	== جدول ارزش غذایی آغوز ==		== جدول ارزش غذایی آغوز ==
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	تغذیه کودک در ساعات اولیه تولد با آغوز به‌اندازه‌ای دارای اهمیت است که سازمان بهداشت جهانی آن را به‌عنوان توفیق نوزاد در تغذیه با شیر مادر اعلام کرده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/72904/fa زاهد پاشا و همکاران، «اسلام و تغذیه با شیر مادر»، ش1391، ص17.]</ref> آغوز منبع غنی از مواد مختلف مانند پپتیدهای ضد میکروب (لاکتوفرین و لاکتوپراکسیداز) و فاکتورهای رشد است. این ترکیبات نقش مهمی در تغذیه کامل، رشد کافی و تکامل نوزاد دارند.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> همچنین آغوز با افزایش سطح ایمنی بدن و سیستم گوارش نوزاد مانند یک واکسن عمل کرده و بدن نوزاد را مقابل میکروب‌ها و عوامل بیماری‌زا مقاوم می‌کند.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> همچنین مصرف این شیر اولیه به‌خصوص برای نوزادان زودرس (LBW) بسیار حیاتی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref>		تغذیه کودک در ساعات اولیه تولد با آغوز به‌اندازه‌ای دارای اهمیت است که سازمان بهداشت جهانی آن را به‌عنوان توفیق نوزاد در تغذیه با شیر مادر اعلام کرده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/72904/fa زاهد پاشا و همکاران، «اسلام و تغذیه با شیر مادر»، ش1391، ص17.]</ref> آغوز منبع غنی از مواد مختلف مانند پپتیدهای ضد میکروب (لاکتوفرین و لاکتوپراکسیداز) و فاکتورهای رشد است. این ترکیبات نقش مهمی در تغذیه کامل، رشد کافی و تکامل نوزاد دارند.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> همچنین آغوز با افزایش سطح ایمنی بدن و سیستم گوارش نوزاد مانند یک واکسن عمل کرده و بدن نوزاد را مقابل میکروب‌ها و عوامل بیماری‌زا مقاوم می‌کند.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> همچنین مصرف این شیر اولیه به‌خصوص برای نوزادان زودرس (LBW) بسیار حیاتی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref>

	~~ازجمله~~ مهم‌ترین فواید آغوز ~~عبارت‌اند~~ از:		مهم‌ترین فواید آغوز عبارتند از:
	# تقویت سیستم ایمنی بدن نوزاد؛		# تقویت سیستم ایمنی بدن نوزاد؛
	# پیشگیری از زردی نوزاد با خارج‌کردن بیلی‌روبین (گلبول‌های قرمز خراب شده و عامل زردی) موجود در خون و پیشگیری از یرقان؛<ref>[https://niniplus.com/post/2959-benefits-of-colostrum-for-the-baby «فواید آغوز یا کلستروم شیر مادر برای نوزاد چیست؟»، وب‌سایت نی‌نی پلاس.]</ref>		# پیشگیری از زردی نوزاد با خارج‌کردن بیلی‌روبین (گلبول‌های قرمز خراب شده و عامل زردی) موجود در خون و پیشگیری از یرقان؛<ref>[https://niniplus.com/post/2959-benefits-of-colostrum-for-the-baby «فواید آغوز یا کلستروم شیر مادر برای نوزاد چیست؟»، وب‌سایت نی‌نی پلاس.]</ref>

زهرا غلامی: /* منابع */

2026-05-17T13:44:42Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۱۴
خط ۶۸:		خط ۶۸:
	* «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری، تاریخ بازدید: ۲۹ آبان ۱۴۰۱ش.		* «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری، تاریخ بازدید: ۲۹ آبان ۱۴۰۱ش.
	* زاهد پاشا، یداله و همکاران، «اسلام و تغذیه با شیر مادر»، مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی بابل، ۱۳۹۱ش.		* زاهد پاشا، یداله و همکاران، «اسلام و تغذیه با شیر مادر»، مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی بابل، ۱۳۹۱ش.
	* «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت ~~توانی نو،~~ تاریخ بازدید: ۲۹ آبان ۱۴۰۱ش.		* «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو، تاریخ بازدید: ۲۹ آبان ۱۴۰۱ش.
	* «فواید آغوز یا کلستروم شیر مادر برای نوزاد چیست؟»، وب‌سایت نی‌نی پلاس، تاریخ بازدید: ۲۹ آبان ۱۴۰۱ش.		* «فواید آغوز یا کلستروم شیر مادر برای نوزاد چیست؟»، وب‌سایت نی‌نی پلاس، تاریخ بازدید: ۲۹ آبان ۱۴۰۱ش.
	* «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان، تاریخ درج مطلب: ۶ مرداد ۱۳۹۹ش.		* «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان، تاریخ درج مطلب: ۶ مرداد ۱۳۹۹ش.
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

زهرا غلامی: ابرابزار

2026-05-17T13:43:51Z

ابرابزار

نمایش تغییرات

امان الله فصیحی در ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۱۰

2026-05-09T08:10:28Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۴۰
خط ۱:		خط ۱:
	<big>'''آغوز؛'''</big> اولین شیر مادر که در روز‌های اولیه تولد نوزاد ترشح می‌شود.		<big>'''آغوز؛'''</big> اولین شیر مادر که در روز‌های اولیه تولد نوزاد ترشح می‌شود.

	آغوز شیر اولیه‌ای است که در سینه مادر در طول بارداری تولید می‌شود. این شیر هنگام تولد نوزاد و با مکیدن سینه مادر توسط نوزاد برای اولین بار ترشح می‌شود. نام دیگر آغوز، «كلستروم» یا «ماک» است. ساخت آغوز از ماه سوم یا چهارم ~~باداری~~ آغاز می‌شود. از مهم‌ترین ویژگی‌های آغوز ترکیبات غنی و خاصیت آنتی‌بادی آن بوده که ایمنی بدن نوزاد را به‌ویژه در برابر زردی و پیشرفت یرقان، افزایش می‌دهد.		آغوز شیر اولیه‌ای است که در سینه مادر در طول بارداری تولید می‌شود. این شیر هنگام تولد نوزاد و با مکیدن سینه مادر توسط نوزاد برای اولین بار ترشح می‌شود. نام دیگر آغوز، «كلستروم» یا «ماک» است. ساخت آغوز از ماه سوم یا چهارم بارداری آغاز می‌شود. از مهم‌ترین ویژگی‌های آغوز ترکیبات غنی و خاصیت آنتی‌بادی آن بوده که ایمنی بدن نوزاد را به‌ویژه در برابر زردی و پیشرفت یرقان، افزایش می‌دهد.
	==ترکیبات آغوز==		==ترکیبات آغوز==
	شیر مادر تا قبل از دوسالگی کودک ~~متناسب با رشد و سن کودک دارای ترکیبات متنوعی است.~~		[[شیر مادر]] تا قبل از دوسالگی [[کودک]] متناسب با رشد و سن کودک دارای ترکیبات متنوعی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت: توانی‌نو] </ref> آغوز یا شیر اولیه، مایع غلیظ و شفافی است که رنگ آن تقریباً زرد است.<ref> [https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 . «مزایای زیست محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> رنگ زرد آغوز به‌دلیل ویتامین A موجود در آن است.<ref> [https://drnahidjafari.com/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A2%D8%BA%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%9F/ . «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری فوق تخصص نوزادان.]</ref> ترکیبات اصلی آغوز شامل حجم بیشتری پروتئین، ویتامین‌های محلول در چربی و برخی مواد معدنی مانند سدیم بوده و حجم کمتری از کربوهیدرات، چربی و ویتامین‌های محلول در [[آب]]، در آن وجود دارد. وجود میزان کمتر چربی و کربوهیدرات در شیر اولیه سبب هضم آسان آن شده است. آغوز سرشار از آنتی‌بادی‌ها و ایمونوگلوبین‌هایی است که نقش حیاتی در ایمنی‌بخشی بدن نوزاد ایفا می‌کنند.<ref> . «مزایای زیست محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان؛ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.</ref>
	~~شیر مادر تا قبل از دوسالگی کودک~~ متناسب با رشد و سن کودک دارای ترکیبات متنوعی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت: توانی‌نو] </ref>آغوز یا شیر اولیه، مایع غلیظ و شفافی است که رنگ آن تقریباً زرد است.<ref> [https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 . «مزایای زیست محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> رنگ زرد آغوز به‌دلیل ویتامین A موجود در آن است.<ref> [https://drnahidjafari.com/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A2%D8%BA%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%9F/ . «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری فوق تخصص نوزادان.]</ref> ترکیبات اصلی آغوز شامل حجم بیشتری پروتئین، ویتامین‌های محلول در چربی و برخی مواد معدنی مانند سدیم بوده و حجم کمتری از کربوهیدرات، چربی و ویتامین‌های محلول در ~~آب،~~ در آن وجود دارد. وجود میزان کمتر چربی و کربوهیدرات در شیر اولیه سبب هضم آسان آن شده است. آغوز سرشار از آنتی‌بادی‌ها و ایمونوگلوبین‌هایی است که نقش حیاتی در ایمنی‌بخشی بدن نوزاد ایفا می‌کنند.<ref> . «مزایای زیست محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان؛ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.</ref>

	==جدول ارزش غذایی شیر آغوز مادر==		==جدول ارزش غذایی شیر آغوز مادر==

افشان بستاکچی: صفحه‌ای تازه حاوی «'''آغوز؛''' اولین شیر مادر که در روز‌های اولیه تولد نوزاد ترشح می‌شود. آغوز شیر اولیه‌ای است که در سینه مادر در طول بارداری تولید می‌شود. این شیر هنگام تولد نوزاد و با مکیدن سینه مادر توسط نوزاد برای اولین بار ترشح می‌شود. نام دیگر آغوز،...» ایجاد کرد

2026-04-18T08:07:23Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''آغوز؛'''</big> اولین شیر مادر که در روز‌های اولیه تولد نوزاد ترشح می‌شود. آغوز شیر اولیه‌ای است که در سینه مادر در طول بارداری تولید می‌شود. این شیر هنگام تولد نوزاد و با مکیدن سینه مادر توسط نوزاد برای اولین بار ترشح می‌شود. نام دیگر آغوز،...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

<big>'''آغوز؛'''</big> اولین شیر مادر که در روز‌های اولیه تولد نوزاد ترشح می‌شود.

آغوز شیر اولیه‌ای است که در سینه مادر در طول بارداری تولید می‌شود. این شیر هنگام تولد نوزاد و با مکیدن سینه مادر توسط نوزاد برای اولین بار ترشح می‌شود. نام دیگر آغوز، «كلستروم» یا «ماک» است. ساخت آغوز از ماه سوم یا چهارم باداری آغاز می‌شود. از مهم‌ترین ویژگی‌های آغوز ترکیبات غنی و خاصیت آنتی‌بادی آن بوده که ایمنی بدن نوزاد را به‌ویژه در برابر زردی و پیشرفت یرقان، افزایش می‌دهد.
==ترکیبات آغوز==
شیر مادر تا قبل از دوسالگی کودک متناسب با رشد و سن کودک دارای ترکیبات متنوعی است.
شیر مادر تا قبل از دوسالگی کودک متناسب با رشد و سن کودک دارای ترکیبات متنوعی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت: توانی‌نو] </ref>آغوز یا شیر اولیه، مایع غلیظ و شفافی است که رنگ آن تقریباً زرد است.<ref> [https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 . «مزایای زیست محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> رنگ زرد آغوز به‌دلیل ویتامین A موجود در آن است.<ref> [https://drnahidjafari.com/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A2%D8%BA%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%9F/ . «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری فوق تخصص نوزادان.]</ref> ترکیبات اصلی آغوز شامل حجم بیشتری پروتئین، ویتامین‌های محلول در چربی و برخی مواد معدنی مانند سدیم بوده و حجم کمتری از کربوهیدرات، چربی و ویتامین‌های محلول در آب، در آن وجود دارد. وجود میزان کمتر چربی و کربوهیدرات در شیر اولیه سبب هضم آسان آن شده است. آغوز سرشار از آنتی‌بادی‌ها و ایمونوگلوبین‌هایی است که نقش حیاتی در ایمنی‌بخشی بدن نوزاد ایفا می‌کنند.<ref> . «مزایای زیست محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان؛ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.</ref>

==جدول ارزش غذایی شیر آغوز مادر==

<big>ردیف ماده مغذی مقدار در 100 میلی لیتر</big>
# انرژی 6/53 کالری
# کربوهیدرات (لاکتوز اولیه) 6/5 گرم
# چربی 2/2 گرم
# پروتئین 5/2 گرم
# فاکتور‌های ایمنی شامل: لاکتوفرین، IgA، IgG، و IgM 37/719 میلی گرم<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت: توانی‌نو.]</ref>

==مدت زمان شیر آغوز مادر==
برخی پزشکان معتقدند آغوز در 7 روز اول تولد نوزاد ترشح می‌شود.<ref> [https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 . «مزایای زیست محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> برخی دیگر معتقدند مدت زمان ترشح این شیر اولیه از زمان تولد نوزاد تا روز 4 یا 5 است.<ref> [https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits . «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> برخی دیگر نیز مدت ترشح این شیر را 3 تا 7 روز دانسته‌اند.<ref> [https://drnahidjafari.com/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A2%D8%BA%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%9F/ . «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری فوق تخصص نوزادان.]</ref>

==خواص آغوز==
شیر آغوز دارای حجم محدودی است که در هر نوبت شیر‌دهی بیش از یک یا دو قاشق مرباخوری ترشح نمی‌شود. <ref> [https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 . «مزایای زیست محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> این مقدار آغوز با وجود حجم کم؛<ref> [https://drnahidjafari.com/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A2%D8%BA%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%9F/ . «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری فوق تخصص نوزادان.]</ref> اما مقوی بوده<ref>[https://madarsho.com/question/question-%d8%a2%d8%ba%d9%88%d8%b2-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f . «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref> و نیاز نوزاد را تأمین می‌کند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 . «مزایای زیست محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> برخی کارشناسان از آغوز یا کلستروم به‌عنوان «شیر پرقدرت» یاد کرده‌اند. وجود آنتی‌بادی‌ و ایمونوگلوبین‌ در آغوز، سبب ایمنی نوزاد در برابر باکتری و ویروس‌ها می‌شود. <ref> [https://madarsho.com/question/question-%d8%a2%d8%ba%d9%88%d8%b2-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f . «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref> همچنین وجود پروتئین و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی موجود در آغوز، مهم‌ترین عامل ایجاد ایمنی‌بخشی، مقاومت<ref> [https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits . «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو]</ref> و حفاظت نوزاد در برابر عفونت‌ها است.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 . «مزایای زیست محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> از دیگر خواص آغوز، اثر ملینی این شیر است که به نوزاد کمک می‌کند مدفوع قیرگون اولیه (مکونیوم) را راحت‌تر دفع کند.<ref>[https://madarsho.com/question/question-%d8%a2%d8%ba%d9%88%d8%b2-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f . «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref>

==اهمیت مصرف شیر آغوز==
تغذیه کودک در ساعات اولیه تولد با آغوز به اندازه‌ای دارای اهمیت است که سازمان بهداشت جهانی آن را به‌عنوان توفیق نوزاد در تغذیه با شیر مادر اعلام کرده است. <ref> [https://www.sid.ir/paper/72904/fa . زاهد پاشا و همکاران، «اسلام و تغذیه با شیر مادر»، ش1391، ص17.]</ref> آغوز منبع غنی از مواد مختلف مانند پپتید‌های ضد میکروب (لاکتوفرین و لاکتوپراکسیداز) و فاکتورهای رشد است. این ترکیبات نقش مهمی در تغذیه کامل، رشد کافی و تکامل نوزاد دارند.<ref> [https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits . «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> همچنین آغوز با افزایش سطح ایمنی بدن و سیستم گوارش نوزاد مانند یک واکسن عمل کرده و بدن نوزاد را در مقابل میکروب‌ها و عوامل بیماری‌زا مقاوم می‌کند.<ref> [https://drnahidjafari.com/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A2%D8%BA%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%9F/ . «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری فوق تخصص نوزادان.]</ref> همچنین مصرف این شیر اولیه به‌خصوص برای نوزادان زودرس (LBW) بسیار حیاتی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits . «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref>
از جمله مهم‌ترین فواید آغوز عبارت‌اند از:
# تقویت سیستم ایمنی بدن نوزاد؛
# پیشگیری از زردی نوزاد با خارج‌کردن بیلی‌روبین (گلبول‌های قرمز خراب شده و عامل زردی) موجود در خون و پیشگیری از یرقان؛<ref> [https://niniplus.com/post/2959-benefits-of-colostrum-for-the-baby . «فواید آغوز یا کلستروم شیر مادر برای نوزاد چیست؟»، وب‌سایت نی نی پلاس.]</ref>
# تأمین ویتامین A، آهن و تأمین انرژی بدن نوزاد؛ <ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits . «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref>
# تقویت سیستم گوارشی، به دلیل هضم سریع آن سبب تقویت مخاط سیستم گوارشی می‌شود؛
# جایگزین‌کردن باکتری‌های مفید در سیستم گوارشی نوزاد؛<ref>[https://niniplus.com/post/2959-benefits-of-colostrum-for-the-baby . «فواید آغوز یا کلستروم شیر مادر برای نوزاد چیست؟»، وب‌سایت نی نی پلاس.]</ref>
# تأمین نیاز‌های تغذیه‌ای نوزاد برای مقابله با میکروارگانیسم‌ها و مواد شیمیایی<ref> [https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits . «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref>
# کاهش مرگ‌ومیر نوزادان.<ref> [https://www.sid.ir/paper/72904/fa . زاهد پاشا و همکاران، «اسلام و تغذیه با شیر مادر»، ش1391، ص15.]</ref>

==پیامدهای مصرف نکردن آغوز==
امروزه برخی مادران به اشتباه، شیر اولیه یا کلستروم را دوشیده و دور می‌اندازند. کارشناسان معتقدند عدم مصرف آغوز، نوزاد را با خطرات جدی مواجه می‌کند.<ref> [https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 . «مزایای زیست محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> آغوز در مقایسه با شیر رسیده که در ادامه فرآیند شیر‌دهی و پس از آغوز تولید می‌شود، دارای ویتامینA و E بیشتری است. این ویتامین‌ها نقش اساسی در محافظت از چشم‌های نوزاد وکاهش احتمال عفونت در آنها دارند. <ref> [https://drnahidjafari.com/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A2%D8%BA%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%9F/ . «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری فوق تخصص نوزادان.]</ref>
آغوز به‌دلیل خاصیت ملینی که دارد، دفع مدفوع در نوزاد را سرعت می‌بخشد تا گلبول‌های قرمز خراب شده که عامل اصلی زردی در نوزاد هستند، توسط سیستم گوارشی نوزاد دفع شوند. عدم مصرف کلستروم توسط نوزاد سبب کاهش دفع یا یبوست در نوزاد شده و روند دفع این مواد را به تأخیر می‌اندازد.<ref> [https://niniplus.com/post/2959-benefits-of-colostrum-for-the-baby . «فواید آغوز یا کلستروم شیر مادر برای نوزاد چیست؟»، وب‌سایت نی نی پلاس.]</ref>
همچنین عدم مصرف شیر اولیه توسط نوزاد مانع از ورود ایمنوگلوبولین‌ها در رودۀ نوزاد شده و میزان حفاظت روده و سیستم گوارشی کودک را کاهش می‌دهد. این امر سبب رشد میکروب‌های وارد شده به رودۀ نوزاد می‌شود.<ref> [https://drnahidjafari.com/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A2%D8%BA%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%9F/ . «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری فوق تخصص نوزادان.]</ref>

==راه‌های افزایش حجم آغوز==
کارشناسان معتقدند از جمله عواملی که سبب افزایش حجم آغوز می‌شود، میزان مکیدن سینه مادر توسط کودک است. در برخی نوزادان نارس و نوزادانی که ناتوانی در مکیدن سینه مادر دارند در میزان تولید شیر اولیه خلل ایجاد می‌شود. اشتیاق، صبر و تکنیک‌های صحیح شیر‌دهی به نوزاد توسط مادر در رفع این مشکل تأثیر به‌سزایی دارد. همچنین مصرف برخی گیاهان دارویی مانند رازیانه، جوانه‌گندم، زیره سبز، مغز‌های خام مانند پسته، بادام، گردو و فندق نقش مؤثری در افزایش میزان شیر مادر خصوصاً شیر اولیه یا آغوز دارد.<ref> [https://drnahidjafari.com/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A2%D8%BA%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%9F/ . «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری فوق تخصص نوزادان.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو، تاریخ بازدید: 29 آبان 1401ش.
* «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری فوق تخصص نوزادان، تاریخ بازدید: 29 آبان 1401ش.
* زاهد پاشا، یداله و همکاران، «اسلام و تغذیه با شیر مادر»، مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی بابل، 1391ش.
* «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت tavanino، تاریخ بازدید: 29 آبان 1401ش.
* «فواید آغوز یا کلستروم شیر مادر برای نوزاد چیست؟»، وب‌سایت niniplus، تاریخ بازدید: 29 آبان 1401ش.
* «مزایای زیست محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان، تاریخ درج مطلب: 6 مرداد 1399ش.