آلو - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حمید فاضل: ایجاد لینک داخلی

2026-05-24T07:49:43Z

ایجاد لینک داخلی

رضا عسکری در ۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۶:۴۷

2026-05-24T06:47:28Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۱۷
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:آلو (1).jpg\|alt=میوهٔ آلو\|بندانگشتی\|میوهٔ آلو در رنگ‌های مختلف]]		[[پرونده:آلو (1).jpg\|alt=میوهٔ آلو\|بندانگشتی\|میوهٔ آلو در رنگ‌های مختلف]]
	'''~~آلو~~'''؛ میوهٔ خوش‌طعم بومی با تنوع، خواص و جایگاه فرهنگی در ایران.		'''{{درشت\|آلو؛}}''' میوهٔ خوش‌طعم بومی با تنوع، خواص و جایگاه فرهنگی در ایران.

	آلو با ریشۀ پهلوی، گروهی از میوه‌های تک‌هسته‌ای با گوشت آبدار و پوست نازک است که بومی ایران بوده و به گونه‌های خودرو و اهلی در رنگ‌ها و شکل‌های گوناگون در بیشتر مناطق ایران می‌روید. این میوه در فرهنگ ایرانی جایگاه ویژه‌ای دارد؛ هم در خوراک‌های سنتی و هم در تنقلات، مرباها و آیین‌های بومی به کار می‌رود. در طب سنتی، طبع آلو، سرد و تر دانسته شده و برای درمان یبوست، کم‌خونی، رفع عطش، تقویت معده و دفع صفرا مفید است. ابن‌سینا و دیگر پزشکان کهن به تفاوت انواع آلو از نظر قوت و تأثیر ملینی اشاره کرده‌اند. آلو همچنین در ادبیات فارسی و مثل‌ها حضور دارد و سیاحانی مانند شاردن و تاورنیه در سفرنامه‌های خود از آلوهای ایران یاد کرده‌اند.		آلو با ریشۀ پهلوی، گروهی از میوه‌های تک‌هسته‌ای با گوشت آبدار و پوست نازک است که بومی ایران بوده و به گونه‌های خودرو و اهلی در رنگ‌ها و شکل‌های گوناگون در بیشتر مناطق ایران می‌روید. این میوه در فرهنگ ایرانی جایگاه ویژه‌ای دارد؛ هم در خوراک‌های سنتی و هم در تنقلات، مرباها و آیین‌های بومی به کار می‌رود. در طب سنتی، طبع آلو، سرد و تر دانسته شده و برای درمان یبوست، کم‌خونی، رفع عطش، تقویت معده و دفع صفرا مفید است. ابن‌سینا و دیگر پزشکان کهن به تفاوت انواع آلو از نظر قوت و تأثیر ملینی اشاره کرده‌اند. آلو همچنین در ادبیات فارسی و مثل‌ها حضور دارد و سیاحانی مانند شاردن و تاورنیه در سفرنامه‌های خود از آلوهای ایران یاد کرده‌اند.

زهرا غلامی در ۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۶:۲۷

2026-05-24T06:27:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۹:۵۷
خط ۲:		خط ۲:
	'''آلو'''؛ میوهٔ خوش‌طعم بومی با تنوع، خواص و جایگاه فرهنگی در ایران.		'''آلو'''؛ میوهٔ خوش‌طعم بومی با تنوع، خواص و جایگاه فرهنگی در ایران.

			آلو با ریشۀ پهلوی، گروهی از میوه‌های تک‌هسته‌ای با گوشت آبدار و پوست نازک است که بومی ایران بوده و به گونه‌های خودرو و اهلی در رنگ‌ها و شکل‌های گوناگون در بیشتر مناطق ایران می‌روید. این میوه در فرهنگ ایرانی جایگاه ویژه‌ای دارد؛ هم در خوراک‌های سنتی و هم در تنقلات، مرباها و آیین‌های بومی به کار می‌رود. در طب سنتی، طبع آلو، سرد و تر دانسته شده و برای درمان یبوست، کم‌خونی، رفع عطش، تقویت معده و دفع صفرا مفید است. ابن‌سینا و دیگر پزشکان کهن به تفاوت انواع آلو از نظر قوت و تأثیر ملینی اشاره کرده‌اند. آلو همچنین در ادبیات فارسی و مثل‌ها حضور دارد و سیاحانی مانند شاردن و تاورنیه در سفرنامه‌های خود از آلوهای ایران یاد کرده‌اند.

			== معرفی ==
	آلو، نام گروهی از میوه‌های تک‌هسته‌ای با گوشت آبدار و پوست نازک است که به‌صورت خام، خشک‌شده و در انواع خوراک، مصرف می‌شوند.<ref>[https://www.vajehyab.com/?q=آلو&f=amid عمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژه آلو.]</ref> این میوه، بومی ایران بوده و در رنگ‌ها، اشکال و اندازه‌های متنوع مانند آلو، آلوچه، آلوزرد، آلوسیاه، آلو بخارا، آلوی کوهی و آلوی سفید در سراسر ایران، از مناطق شمالی و غربی تا شرقی و جنوبی، به شکل خودرو و اهلی رویش دارد. گاهی، این میوه‌ها را با نام‌های دیگری همچون زردآلو و شفتالو نیز می‌شناسند. در سال‌های اخیر، برخی از انواع اصلاح شدهٔ آلو و برخی از درختان زینتی مرتبط با آن‌ها نیز وارد ایران شده است.<ref>مظفریان، درختان و درختچه‌های ایران، ۱۳۸۳ش، ص433-434.</ref>		آلو، نام گروهی از میوه‌های تک‌هسته‌ای با گوشت آبدار و پوست نازک است که به‌صورت خام، خشک‌شده و در انواع خوراک، مصرف می‌شوند.<ref>[https://www.vajehyab.com/?q=آلو&f=amid عمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژه آلو.]</ref> این میوه، بومی ایران بوده و در رنگ‌ها، اشکال و اندازه‌های متنوع مانند آلو، آلوچه، آلوزرد، آلوسیاه، آلو بخارا، آلوی کوهی و آلوی سفید در سراسر ایران، از مناطق شمالی و غربی تا شرقی و جنوبی، به شکل خودرو و اهلی رویش دارد. گاهی، این میوه‌ها را با نام‌های دیگری همچون زردآلو و شفتالو نیز می‌شناسند. در سال‌های اخیر، برخی از انواع اصلاح شدهٔ آلو و برخی از درختان زینتی مرتبط با آن‌ها نیز وارد ایران شده است.<ref>مظفریان، درختان و درختچه‌های ایران، ۱۳۸۳ش، ص433-434.</ref>

زهرا غلامی: ابرابزار

2026-05-24T06:22:37Z

ابرابزار

نمایش تغییرات

حمید فاضل: اصلاح لینک داخلی

2026-05-10T11:57:52Z

اصلاح لینک داخلی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۲۷
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	== پراکندگی جغرافیایی آلو در ایران ==		== پراکندگی جغرافیایی آلو در ایران ==
	در [[ایران]]، آلو به صورت خودرو و اهلی در مناطق شمالی (مانند گرگان، [[مازندران]] و [[گیلان]])، مناطق غربی (مانند آذربایجان و [[کرمانشاه ~~(استان)~~\|کرمانشاه]]) مناطق شرقی([[خراسان رضوی]])، مناطق جنوبی (فارس) و مناطق مرکزی (مانند همدان، لرستان، سمنان و [[تهران]]) رویش دارد.<ref>مظفریان، درختان و درختچه‌های ایران، ۱۳۸۳ش، ص745؛ [https://fardinkesht.com/آلو-و-نیازهای-محیطی-آن/ «آلو و نیازهای محیطی آن»، وب‌سایت شرکت فردین کشت]</ref> در منابع باستانی ایرانی، مانند گفت‌وگوی خسرو و ریدک<ref>متون پهلوی، ۱۳۷۱ش، ص۷۶.</ref> و بندهش،<ref>بندهش، ۱۳۶۹ش، ص88.</ref> و نیز در منابع یونانی، به آلوهای ایران اشاره شده است.<ref>Herodotus, The Histories, tr. A. D. Godley, 1920, V.IV, P23.</ref> پلینی اکبر، دانشمند علوم طبیعی، خاستگاه هلو را سرزمین پارس و زردآلو را ارمنستان معرفی کرده است.<ref>Pliny The Elder, The Natural History, tr. J. Bostock, 1855, V.X, P.5.</ref>		در [[ایران]]، آلو به صورت خودرو و اهلی در مناطق شمالی (مانند گرگان، [[مازندران]] و [[گیلان]])، مناطق غربی (مانند آذربایجان و [[استان کرمانشاه\|کرمانشاه]]) مناطق شرقی([[خراسان رضوی]])، مناطق جنوبی (فارس) و مناطق مرکزی (مانند همدان، لرستان، سمنان و [[تهران]]) رویش دارد.<ref>مظفریان، درختان و درختچه‌های ایران، ۱۳۸۳ش، ص745؛ [https://fardinkesht.com/آلو-و-نیازهای-محیطی-آن/ «آلو و نیازهای محیطی آن»، وب‌سایت شرکت فردین کشت]</ref> در منابع باستانی ایرانی، مانند گفت‌وگوی خسرو و ریدک<ref>متون پهلوی، ۱۳۷۱ش، ص۷۶.</ref> و بندهش،<ref>بندهش، ۱۳۶۹ش، ص88.</ref> و نیز در منابع یونانی، به آلوهای ایران اشاره شده است.<ref>Herodotus, The Histories, tr. A. D. Godley, 1920, V.IV, P23.</ref> پلینی اکبر، دانشمند علوم طبیعی، خاستگاه هلو را سرزمین پارس و زردآلو را ارمنستان معرفی کرده است.<ref>Pliny The Elder, The Natural History, tr. J. Bostock, 1855, V.X, P.5.</ref>

	مباحث تخصصی دربارهٔ کشت و برداشت این میوه و فواید و مضرات آن نیز در برخی آثار قدیمی وجود دارد،<ref>ابن‌وحشیه، الفلاحة النبطیة، ۱۹۹۵م، ص۱۱۸۹–۱۱۹۰؛ ابوطاهر سمرقندی، سمریه، ۱۳۴۳ش، ص۲۲ و 28؛ ابن‌بطلان، تقویم الصحة (ترجمهٔ کهن فارسی سدهٔ ۶ ق)، ۱۳۶۶ش، ص8؛ مالی یزدی، فرخ‌نامه، ۱۳۴۶ش، ص130؛ رشیدالدین آثار و احیاء، ۱۳۶۸ش، ص۱۸–۱۹.</ref> که گاهی به‌منظور تلطیف متن، با اشعاری همراه شده است، مانند:<ref>فاضل هروی، ارشاد الزراعه، ۱۳۴۶ش، ص۱۸۴–۱۸۵.</ref>		مباحث تخصصی دربارهٔ کشت و برداشت این میوه و فواید و مضرات آن نیز در برخی آثار قدیمی وجود دارد،<ref>ابن‌وحشیه، الفلاحة النبطیة، ۱۹۹۵م، ص۱۱۸۹–۱۱۹۰؛ ابوطاهر سمرقندی، سمریه، ۱۳۴۳ش، ص۲۲ و 28؛ ابن‌بطلان، تقویم الصحة (ترجمهٔ کهن فارسی سدهٔ ۶ ق)، ۱۳۶۶ش، ص8؛ مالی یزدی، فرخ‌نامه، ۱۳۴۶ش، ص130؛ رشیدالدین آثار و احیاء، ۱۳۶۸ش، ص۱۸–۱۹.</ref> که گاهی به‌منظور تلطیف متن، با اشعاری همراه شده است، مانند:<ref>فاضل هروی، ارشاد الزراعه، ۱۳۴۶ش، ص۱۸۴–۱۸۵.</ref>

رضا عسکری: /* خاستگاه و پیشینه آلو */

2026-04-20T13:02:35Z

خاستگاه و پیشینه آلو

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۳۱ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۶:۳۲
خط ۹:		خط ۹:
	طلاس، المعجم الطبی النباتی، ۱۴۰۹ق، ص۶۰۵.</ref> در گویش‌های مختلف ایرانی، آلو را به نام‌های متنوعی می‌شناسند، برای مثال، در گویش طبری، آن را «هالی» و در زبان گیلکی آن را «خالو» و «آلو» می‌نامند.<ref>معین، حاشیه بر برهان قاطع، ۱۳۳۰ش، ص۵۸.</ref> در نقاط دیگر، آلو به نام‌هایی مانند «آلچه»، «اَلو»، «هَلو»، «خلو» و «خلوگرده» شناخته می‌شود.<ref>ثابتی، جنگل‌ها، درختان و درختچه‌های ایران، ۱۳۵۵ش، ص۵۴۸.</ref> برخی از پژوهشگران معتقدند که اگر واژه آلو تنها و بدون همراهی واژه‌ای دیگر به کار رود، به آلوی زرد بخارایی اشاره دارد.<ref>قهرمان، تطبیق نام‌های کهن گیاهان دارویی با نام‌های علمی، ۱۳۸۳ش، ص۴۱.</ref>		طلاس، المعجم الطبی النباتی، ۱۴۰۹ق، ص۶۰۵.</ref> در گویش‌های مختلف ایرانی، آلو را به نام‌های متنوعی می‌شناسند، برای مثال، در گویش طبری، آن را «هالی» و در زبان گیلکی آن را «خالو» و «آلو» می‌نامند.<ref>معین، حاشیه بر برهان قاطع، ۱۳۳۰ش، ص۵۸.</ref> در نقاط دیگر، آلو به نام‌هایی مانند «آلچه»، «اَلو»، «هَلو»، «خلو» و «خلوگرده» شناخته می‌شود.<ref>ثابتی، جنگل‌ها، درختان و درختچه‌های ایران، ۱۳۵۵ش، ص۵۴۸.</ref> برخی از پژوهشگران معتقدند که اگر واژه آلو تنها و بدون همراهی واژه‌ای دیگر به کار رود، به آلوی زرد بخارایی اشاره دارد.<ref>قهرمان، تطبیق نام‌های کهن گیاهان دارویی با نام‌های علمی، ۱۳۸۳ش، ص۴۱.</ref>

	==~~خاستگاه و پیشینه~~ آلو==		== پراکندگی جغرافیایی آلو در ایران ==
	در [[ایران]]، آلو به صورت خودرو و اهلی در مناطق شمالی (مانند گرگان، [[مازندران]] و [[گیلان]])، مناطق غربی (مانند آذربایجان و [[کرمانشاه (استان)\|کرمانشاه]]) مناطق شرقی([[خراسان رضوی]])، مناطق جنوبی (فارس) و مناطق مرکزی (مانند همدان، لرستان، سمنان و [[تهران]]) رویش دارد.<ref>مظفریان، درختان و درختچه‌های ایران، ۱۳۸۳ش، ص745؛ [https://fardinkesht.com/آلو-و-نیازهای-محیطی-آن/ «آلو و نیازهای محیطی آن»، وب‌سایت شرکت فردین کشت]</ref>		در [[ایران]]، آلو به صورت خودرو و اهلی در مناطق شمالی (مانند گرگان، [[مازندران]] و [[گیلان]])، مناطق غربی (مانند آذربایجان و [[کرمانشاه (استان)\|کرمانشاه]]) مناطق شرقی([[خراسان رضوی]])، مناطق جنوبی (فارس) و مناطق مرکزی (مانند همدان، لرستان، سمنان و [[تهران]]) رویش دارد.<ref>مظفریان، درختان و درختچه‌های ایران، ۱۳۸۳ش، ص745؛ [https://fardinkesht.com/آلو-و-نیازهای-محیطی-آن/ «آلو و نیازهای محیطی آن»، وب‌سایت شرکت فردین کشت]</ref> در منابع باستانی ایرانی، مانند گفت‌وگوی خسرو و ریدک<ref>متون پهلوی، ۱۳۷۱ش، ص۷۶.</ref> و بندهش،<ref>بندهش، ۱۳۶۹ش، ص88.</ref> و نیز در منابع یونانی، به آلوهای ایران اشاره شده است.<ref>Herodotus, The Histories, tr. A. D. Godley, 1920, V.IV, P23.</ref> پلینی اکبر، دانشمند علوم طبیعی، خاستگاه هلو را سرزمین پارس و زردآلو را ارمنستان معرفی کرده است.<ref>Pliny The Elder, The Natural History, tr. J. Bostock, 1855, V.X, P.5.</ref>

	در منابع باستانی ایرانی، مانند گفت‌وگوی خسرو و ریدک<ref>متون پهلوی، ۱۳۷۱ش، ص۷۶.</ref> و بندهش،<ref>بندهش، ۱۳۶۹ش، ص88.</ref> و همچنین در منابع یونانی، به آلوهای ایران اشاره شده است.<ref>Herodotus, The Histories, tr. A. D. Godley, 1920, V.IV, P23.</ref> پلینی اکبر، دانشمند علوم طبیعی، خاستگاه هلو را سرزمین پارس و زردآلو را ارمنستان معرفی کرده است.<ref>Pliny The Elder, The Natural History, tr. J. Bostock, 1855, V.X, P.5.</ref>{{سخ}}مباحث تخصصی دربارهٔ کشت و برداشت این میوه و فواید و مضرات آن نیز در برخی آثار قدیمی وجود دارد،<ref>ابن‌وحشیه، الفلاحة النبطیة، ۱۹۹۵م، ص۱۱۸۹–۱۱۹۰؛ ابوطاهر سمرقندی، سمریه، ۱۳۴۳ش، ص۲۲ و 28؛ ابن‌بطلان، تقویم الصحة (ترجمهٔ کهن فارسی سدهٔ ۶ ق)، ۱۳۶۶ش، ص8؛ مالی یزدی، فرخ‌نامه، ۱۳۴۶ش، ص130؛ رشیدالدین آثار و احیاء، ۱۳۶۸ش، ص۱۸–۱۹.</ref> که گاهی به‌منظور تلطیف متن، با اشعاری همراه شده است، مانند:<ref>فاضل هروی، ارشاد الزراعه، ۱۳۴۶ش، ص۱۸۴–۱۸۵.</ref>~~{{سخ}}~~		مباحث تخصصی دربارهٔ کشت و برداشت این میوه و فواید و مضرات آن نیز در برخی آثار قدیمی وجود دارد،<ref>ابن‌وحشیه، الفلاحة النبطیة، ۱۹۹۵م، ص۱۱۸۹–۱۱۹۰؛ ابوطاهر سمرقندی، سمریه، ۱۳۴۳ش، ص۲۲ و 28؛ ابن‌بطلان، تقویم الصحة (ترجمهٔ کهن فارسی سدهٔ ۶ ق)، ۱۳۶۶ش، ص8؛ مالی یزدی، فرخ‌نامه، ۱۳۴۶ش، ص130؛ رشیدالدین آثار و احیاء، ۱۳۶۸ش، ص۱۸–۱۹.</ref> که گاهی به‌منظور تلطیف متن، با اشعاری همراه شده است، مانند:<ref>فاضل هروی، ارشاد الزراعه، ۱۳۴۶ش، ص۱۸۴–۱۸۵.</ref>
	{{آغاز نستعلیق}}		{{آغاز نستعلیق}}
	{{شعر\|نستعلیق}}		{{شعر\|نستعلیق}}
خط ۲۶:		خط ۲۶:

	===کاربرد آلو در طب سنتی ایرانی===		===کاربرد آلو در طب سنتی ایرانی===
	در بیشتر کتاب‌های کهن طب سنتی دربارهٔ خواص و طبع آلو خواص و فواید بسیاری گفته شده است. دربارهٔ این میوه در کتاب‌هایی مانند «مخزن الادویه»، «قرابادین کبیر» و «قانون» مطالب علمی متنوعی درج شده ~~است.~~<ref>[https://www.ibna.ir/news/233850/Ú©ØªØ§Ø¨-ÙØ§Û-Ú©ÙÙ-Ø·Ø¨-Ø³ÙØªÛ-Ø¯Ø±Ø¨Ø§Ø±Ù-Ø®ÙØ§Øµ-Ø¢ÙÙ-ÚÙ-ÙÛ-Ú¯ÙÛ «کتاب‌های کهن طب سنتی درباره خواص آلو چه می‌گویند»؟ وب سایت ایبنا]</ref>		در بیشتر کتاب‌های کهن طب سنتی دربارهٔ خواص و طبع آلو خواص و فواید بسیاری گفته شده است. دربارهٔ این میوه در کتاب‌هایی مانند «مخزن الادویه»، «قرابادین کبیر» و «قانون» مطالب علمی متنوعی درج شده است؛<ref>[https://www.ibna.ir/news/233850/Ú©ØªØ§Ø¨-ÙØ§Û-Ú©ÙÙ-Ø·Ø¨-Ø³ÙØªÛ-Ø¯Ø±Ø¨Ø§Ø±Ù-Ø®ÙØ§Øµ-Ø¢ÙÙ-ÚÙ-ÙÛ-Ú¯ÙÛ «کتاب‌های کهن طب سنتی درباره خواص آلو چه می‌گویند»؟ وب سایت ایبنا]</ref> ازجمله:

	[[ابن‌سینا\|ابن سینا]]، ضمن بررسی انواع آلو، معتقد است که آلوی بُستی از آلوی سیاه قوی‌تر، آلوی زرد از آلوی سرخ مؤثرتر و ملین‌تر است و آلوی سفید، مات و سنگین بوده و آلوی ارمنی نیز از تمام انواع آلو شیرین‌تر و ملین‌تر است. ابو علی سینا در کتاب قانون خود دربارهٔ خواص شربت آلو بخارا توضیح داده و آن را مانعی برای رفع تشنگی می‌داند.<ref>ابن‌سینا، قانون، ج2، ۱۳۷۰ش، ص74.</ref>		* [[ابن‌سینا\|ابن سینا]]، ضمن بررسی انواع آلو، معتقد است که آلوی بُستی از آلوی سیاه قوی‌تر، آلوی زرد از آلوی سرخ مؤثرتر و ملین‌تر است و آلوی سفید، مات و سنگین بوده و آلوی ارمنی نیز از تمام انواع آلو شیرین‌تر و ملین‌تر است. ابو علی سینا در کتاب قانون خود دربارهٔ خواص شربت آلو بخارا توضیح داده و آن را مانعی برای رفع تشنگی می‌داند.<ref>ابن‌سینا، قانون، ج2، ۱۳۷۰ش، ص74.</ref>
			* برخی دیگر از طبیبان نیز، به بیان خواص مختلف آلو پرداخته‌اند. برای مثال، طبع آلو سرد و تر است<ref>ابومنصور موفق هروی، الابنیة عن حقائق الادویة، ۱۳۴۶ش، ص7-8.</ref> و برای درمان یبوست بسیار مفید است.<ref>جرجانی، الاغراض الطبیة، ۱۳۴۵ش، ص۵۸۵.</ref>
	برخی دیگر از طبیبان نیز، به بیان خواص مختلف آلو پرداخته‌اند. برای مثال، طبع آلو سرد و تر است<ref>ابومنصور موفق هروی، الابنیة عن حقائق الادویة، ۱۳۴۶ش، ص7-8.</ref> و برای درمان یبوست بسیار مفید است.<ref>جرجانی، الاغراض الطبیة، ۱۳۴۵ش، ص۵۸۵.</ref>		* جوشاندهٔ برگ درخت آلو نیز، برای لثه و لوزه مفید است. برخی دیگر از طبیبان، آلو را برای رفع عطش، رفع بوی بد دهان، تقویت معده و دفع تب نیز مفید می‌دانند.<ref>گیلانی، حفظ الصحهٔ ناصری، ۱۳۸۲ش، ص248-250.</ref> شربت و مربای آلو نیز برای امراض صفراوی بلغمی<ref>حکیم مظهرعلی، قرابادین مظهری، ۱۳۸۳ش، ص۳۲؛ نفیسی، پزشکی‌نامه، ۱۳۱۷ق، ص۳۵۱.</ref> و رفع سردرد مفید است.<ref>حکیم فریدالدین، طب فریدی، ۱۳۸۳ش، ص۳؛{{سخ}}

	~~همچنین،~~ جوشاندهٔ برگ درخت آلو نیز، برای لثه و لوزه مفید است. برخی دیگر از طبیبان، آلو را برای رفع عطش، رفع بوی بد دهان، تقویت معده و دفع تب نیز مفید می‌دانند.<ref>گیلانی، حفظ الصحهٔ ناصری، ۱۳۸۲ش، ص248-250.</ref> شربت و مربای آلو نیز برای امراض صفراوی بلغمی<ref>حکیم مظهرعلی، قرابادین مظهری، ۱۳۸۳ش، ص۳۲؛ نفیسی، پزشکی‌نامه، ۱۳۱۷ق، ص۳۵۱.</ref> و رفع سردرد مفید است.<ref>حکیم فریدالدین، طب فریدی، ۱۳۸۳ش، ص۳؛{{سخ}}
	عقیلی علوی شیرازی، مخزن الادویة، ۱۲۵۹ق، ص۱۰۶–۱۰۷.</ref>		عقیلی علوی شیرازی، مخزن الادویة، ۱۲۵۹ق، ص۱۰۶–۱۰۷.</ref>
			* آلو در طب محلی مناطق مختلف ایران نمود دارد، به‌عنوان مثال در ملایر، برای رفع سردرد ناشی از صفرا، از آلوبخارا، لیموعمانی و غوره استفاده می‌کنند.<ref>رسولی، پژوهشی در فرهنگ مردم پیرسواران، ۱۳۷۸ش، ص۲۷۹–۲۸۰.</ref> در [[خراسان]]، کچلی را با آلوچه درمان می‌کنند.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۲۶۴.</ref> همچنین، آلو در گروه داروهای مُسکن برای بیماری‌هایی مانند بواسیر حضور دارد. در ایلام، نیز، جوشانده آلوسیاه را برای دفع صفرا مفید می‌دانند.<ref>اسدیان خرم‌آبادی، باورها و دانسته‌ها در لرستان و ایلام، ۱۳۵۸ش، ص۲۶۹.</ref>
	آلو در طب محلی مناطق مختلف ایران نمود دارد، به‌عنوان مثال در ملایر، برای رفع سردرد ناشی از صفرا، از آلوبخارا، لیموعمانی و غوره استفاده می‌کنند.<ref>رسولی، پژوهشی در فرهنگ مردم پیرسواران، ۱۳۷۸ش، ص۲۷۹–۲۸۰.</ref> در [[خراسان]]، کچلی را با آلوچه درمان می‌کنند.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۲۶۴.</ref> همچنین، آلو در گروه داروهای مُسکن برای بیماری‌هایی مانند بواسیر حضور دارد. در ایلام، نیز، جوشانده آلوسیاه را برای دفع صفرا مفید می‌دانند.<ref>اسدیان خرم‌آبادی، باورها و دانسته‌ها در لرستان و ایلام، ۱۳۵۸ش، ص۲۶۹.</ref>

	===کاربرد آلو در انواع غذا و خوراک ایرانیان===		===کاربرد آلو در انواع غذا و خوراک ایرانیان===

زهرا فاضل: صفحه‌ای تازه حاوی «میوهٔ آلو در رنگ‌های مختلف '''آلو'''؛ میوهٔ خوش‌طعم بومی با تنوع، خواص و جایگاه فرهنگی در ایران آلو، نام گروهی از میوه‌های تک‌هسته‌ای با گوشت آبدار و پوست نازک است که به‌صورت خام، خشک‌شده و در انواع خ...» ایجاد کرد

2026-04-20T06:23:13Z

صفحه‌ای تازه حاوی «alt=میوهٔ آلو|بندانگشتی|میوهٔ آلو در رنگ‌های مختلف '''آلو'''؛ میوهٔ خوش‌طعم بومی با تنوع، خواص و جایگاه فرهنگی در ایران آلو، نام گروهی از میوه‌های تک‌هسته‌ای با گوشت آبدار و پوست نازک است که به‌صورت خام، خشک‌شده و در انواع خ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

[[پرونده:آلو (1).jpg|alt=میوهٔ آلو|بندانگشتی|میوهٔ آلو در رنگ‌های مختلف]]
'''آلو'''؛ میوهٔ خوش‌طعم بومی با تنوع، خواص و جایگاه فرهنگی در ایران

آلو، نام گروهی از میوه‌های تک‌هسته‌ای با گوشت آبدار و پوست نازک است که به‌صورت خام، خشک‌شده و در انواع خوراک مصرف می‌شوند.<ref>[https://www.vajehyab.com/?q=آلو&f=amid عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه آلو، سایت واژه‌یاب.]</ref> این میوه بومی ایران بوده و در رنگ‌ها، اشکال و اندازه‌های متنوع مانند آلو، آلوچه، آلوزرد، آلوسیاه، آلو بخارا، آلوی کوهی و آلوی سفید در سراسر ایران، از مناطق شمالی و غربی تا شرقی و جنوبی، به شکل خودرو و اهلی رویش دارد. گاهی، این میوه‌ها را با نام‌های دیگری همچون زردآلو و شفتالو نیز می‌شناسند. در سال‌های اخیر، برخی از انواع اصلاح شدهٔ آلو و برخی از درختان زینتی مرتبط با آن‌ها نیز وارد ایران شده است.<ref>مظفریان، درختان و درختچه‌های ایران، ۱۳۸۳ش، ص433-434.</ref>

==واژه‌شناسی و نام‌ها==
واژهٔ آلو، ریشه در زبان پهلوی دارد<ref>MacKenzie, A Concise Pahlavi Dictionary, 1971, P79; Junker, Farhangi pahlavic, 1912, P120;{{سخ}}
عریان، واژه‌نامهٔ پهلوی-پازند، ۱۳۷۷ش، ص۸۴–۸۵.</ref> و فرهنگ آنندراج، واژه آلو را برگرفته از آل، به‌معنی رنگ سرخ دانسته است.<ref>ابن‌میمون، شرح اسماء العقار، ۱۹۴۰م، ص۵؛{{سخ}}
طلاس، المعجم الطبی النباتی، ۱۴۰۹ق، ص۶۰۵.</ref> در گویش‌های مختلف ایرانی، آلو را به نام‌های متنوعی می‌شناسند، برای مثال، در گویش طبری، آن را «هالی» و در زبان گیلکی آن را «خالو» و «آلو» می‌نامند.<ref>معین، حاشیه بر برهان قاطع، ۱۳۳۰ش، ص۵۸.</ref> در نقاط دیگر، آلو به نام‌هایی مانند «آلچه»، «اَلو»، «هَلو»، «خلو» و «خلوگرده» شناخته می‌شود.<ref>ثابتی، جنگل‌ها، درختان و درختچه‌های ایران، ۱۳۵۵ش، ص۵۴۸.</ref> برخی از پژوهشگران معتقدند که اگر واژه آلو تنها و بدون همراهی واژه‌ای دیگر به کار رود، به آلوی زرد بخارایی اشاره دارد.<ref>قهرمان، تطبیق نام‌های کهن گیاهان دارویی با نام‌های علمی، ۱۳۸۳ش، ص۴۱.</ref>

==خاستگاه و پیشینه آلو==
در [[ایران]]، آلو به صورت خودرو و اهلی در مناطق شمالی (مانند گرگان، [[مازندران]] و [[گیلان]])، مناطق غربی (مانند آذربایجان و [[کرمانشاه (استان)|کرمانشاه]]) مناطق شرقی([[خراسان رضوی]])، مناطق جنوبی (فارس) و مناطق مرکزی (مانند همدان، لرستان، سمنان و [[تهران]]) رویش دارد.<ref>مظفریان، درختان و درختچه‌های ایران، ۱۳۸۳ش، ص745؛ [https://fardinkesht.com/آلو-و-نیازهای-محیطی-آن/ «آلو و نیازهای محیطی آن»، وب‌سایت شرکت فردین کشت]</ref>

در منابع باستانی ایرانی، مانند گفت‌وگوی خسرو و ریدک<ref>متون پهلوی، ۱۳۷۱ش، ص۷۶.</ref> و بندهش،<ref>بندهش، ۱۳۶۹ش، ص88.</ref> و همچنین در منابع یونانی، به آلوهای ایران اشاره شده است.<ref>Herodotus, The Histories, tr. A. D. Godley, 1920, V.IV, P23.</ref> پلینی اکبر، دانشمند علوم طبیعی، خاستگاه هلو را سرزمین پارس و زردآلو را ارمنستان معرفی کرده است.<ref>Pliny The Elder, The Natural History, tr. J. Bostock, 1855, V.X, P.5.</ref>{{سخ}}مباحث تخصصی دربارهٔ کشت و برداشت این میوه و فواید و مضرات آن نیز در برخی آثار قدیمی وجود دارد،<ref>ابن‌وحشیه، الفلاحة النبطیة، ۱۹۹۵م، ص۱۱۸۹–۱۱۹۰؛ ابوطاهر سمرقندی، سمریه، ۱۳۴۳ش، ص۲۲ و 28؛ ابن‌بطلان، تقویم الصحة (ترجمهٔ کهن فارسی سدهٔ ۶ ق)، ۱۳۶۶ش، ص8؛ مالی یزدی، فرخ‌نامه، ۱۳۴۶ش، ص130؛ رشیدالدین آثار و احیاء، ۱۳۶۸ش، ص۱۸–۱۹.</ref> که گاهی به‌منظور تلطیف متن، با اشعاری همراه شده است، مانند:<ref>فاضل هروی، ارشاد الزراعه، ۱۳۴۶ش، ص۱۸۴–۱۸۵.</ref>{{سخ}}
{{آغاز نستعلیق}}
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب|از گلشن فردوس بود آلوی بالو|مطلوب به صفرا و دوای دل و جان است}}
{{پایان شعر}}
{{پایان نستعلیق}}

==کاربرد آلو در فرهنگ ایرانی==
آلو جایگاهی پررنگ در فرهنگ ایرانی دارد؛ کاربرد آن را می‌توان از برخی مراسم و مناسبت‌ها، چون اعیاد و [[جشن]]‌ها و اوقات فراغت، تا طبابت‌های عامیانه و محلی دنبال کرد. این میوه نه‌تنها بخشی از فرهنگ غذایی، بلکه جزئی از برخی رسوم ایرانی است و هم به صورت خام و هم در انواع خوراک به کار می‌رود.

===خواص و کاربرد درمانی آلو===
به گفته کارشناسان تغذیه آلو سرشار از مواد معدنی، ویتامین و مقادیر فراوانی از نیاسین، ریبوفلاوین و تیامین است. این میوه چربی کمی دارد و سرشار از فیبر و [[آب]] است. تقویت گوارش و درمان یبوست و درمان کم‌خونی از مهم‌ترین خواص دارویی آلو است.<ref>[https://nargil.ir/Plant.aspx?Name=Prunus-Domestica&cid=6298 «آلو»، وب‌سایت نارگیل]</ref> افزون بر این، در برخی از روایات اسلامی، به مصرف متعادل آن برای درمان برخی از بیماری‌های مفصلی توصیه شده است.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1388418 «میوه‌درمانی با آلو در کلام معصومان(ع)»، وب‌سایت راسخون]</ref>

===کاربرد آلو در طب سنتی ایرانی===
در بیشتر کتاب‌های کهن طب سنتی دربارهٔ خواص و طبع آلو خواص و فواید بسیاری گفته شده است. دربارهٔ این میوه در کتاب‌هایی مانند «مخزن الادویه»، «قرابادین کبیر» و «قانون» مطالب علمی متنوعی درج شده است.<ref>[https://www.ibna.ir/news/233850/Ú©ØªØ§Ø¨-ÙØ§Û-Ú©ÙÙ-Ø·Ø¨-Ø³ÙØªÛ-Ø¯Ø±Ø¨Ø§Ø±Ù-Ø®ÙØ§Øµ-Ø¢ÙÙ-ÚÙ-ÙÛ-Ú¯ÙÛ «کتاب‌های کهن طب سنتی درباره خواص آلو چه می‌گویند»؟ وب سایت ایبنا]</ref>

[[ابن‌سینا|ابن سینا]]، ضمن بررسی انواع آلو، معتقد است که آلوی بُستی از آلوی سیاه قوی‌تر، آلوی زرد از آلوی سرخ مؤثرتر و ملین‌تر است و آلوی سفید، مات و سنگین بوده و آلوی ارمنی نیز از تمام انواع آلو شیرین‌تر و ملین‌تر است. ابو علی سینا در کتاب قانون خود دربارهٔ خواص شربت آلو بخارا توضیح داده و آن را مانعی برای رفع تشنگی می‌داند.<ref>ابن‌سینا، قانون، ج2، ۱۳۷۰ش، ص74.</ref>

برخی دیگر از طبیبان نیز، به بیان خواص مختلف آلو پرداخته‌اند. برای مثال، طبع آلو سرد و تر است<ref>ابومنصور موفق هروی، الابنیة عن حقائق الادویة، ۱۳۴۶ش، ص7-8.</ref> و برای درمان یبوست بسیار مفید است.<ref>جرجانی، الاغراض الطبیة، ۱۳۴۵ش، ص۵۸۵.</ref>

همچنین، جوشاندهٔ برگ درخت آلو نیز، برای لثه و لوزه مفید است. برخی دیگر از طبیبان، آلو را برای رفع عطش، رفع بوی بد دهان، تقویت معده و دفع تب نیز مفید می‌دانند.<ref>گیلانی، حفظ الصحهٔ ناصری، ۱۳۸۲ش، ص248-250.</ref> شربت و مربای آلو نیز برای امراض صفراوی بلغمی<ref>حکیم مظهرعلی، قرابادین مظهری، ۱۳۸۳ش، ص۳۲؛ نفیسی، پزشکی‌نامه، ۱۳۱۷ق، ص۳۵۱.</ref> و رفع سردرد مفید است.<ref>حکیم فریدالدین، طب فریدی، ۱۳۸۳ش، ص۳؛{{سخ}}
عقیلی علوی شیرازی، مخزن الادویة، ۱۲۵۹ق، ص۱۰۶–۱۰۷.</ref>

آلو در طب محلی مناطق مختلف ایران نمود دارد، به‌عنوان مثال در ملایر، برای رفع سردرد ناشی از صفرا، از آلوبخارا، لیموعمانی و غوره استفاده می‌کنند.<ref>رسولی، پژوهشی در فرهنگ مردم پیرسواران، ۱۳۷۸ش، ص۲۷۹–۲۸۰.</ref> در [[خراسان]]، کچلی را با آلوچه درمان می‌کنند.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۲۶۴.</ref> همچنین، آلو در گروه داروهای مُسکن برای بیماری‌هایی مانند بواسیر حضور دارد. در ایلام، نیز، جوشانده آلوسیاه را برای دفع صفرا مفید می‌دانند.<ref>اسدیان خرم‌آبادی، باورها و دانسته‌ها در لرستان و ایلام، ۱۳۵۸ش، ص۲۶۹.</ref>

===کاربرد آلو در انواع غذا و خوراک ایرانیان===
[[پرونده:آلو (2).jpg|جایگزین=خورش آلو مسما شمالی با مرغ|بندانگشتی|خورش آلو مسما شمالی با مرغ]]
آلو در انواع خوراک‌های محلی مناطق مختلفی از ایران بکار می‌رود، از جمله در انواع آش مانند آش شب عید، آش آلوچه، آش زردآلو و آش آلوی سیاه.<ref>باورچی بغدادی، «کارنامه»، «مادة الحیوة»، آشپزی دورهٔ صفوی، ۱۳۶۰ش، ص۸۹ و ۲۰۱ و ۲۱۴ و ۲۲۲ و ۲۳۳.</ref> خورش آلو اسفناج، خورش آلو مسما، خورش آلوگشنیز در مناطق شمالی و جنوبی ایران طبخ می‌شود.<ref>دریابندری، کتاب مستطاب آشپزی از سیر تا پیاز، ج1، ۱۳۸۴ش، ص617 و 867 و 929.</ref> خورش‌های آلو میگو، به آلو و باقله آلوچه نیز در سیرجان،<ref>مؤید محسنی، فرهنگ عامیانهٔ سیرجان، ۱۳۸۱ش، ص۳۹۵–۳۹۷.</ref> قیمه آلو در [[کازرون]]،<ref>مظلوم‌زاده، آشپزی در فرهنگ مردم کازرون، ۱۳۸۳ش، ص۱۰۲.</ref> خورش آلو زرد و آلو سیاه در [[کردستان]]،<ref>انصافجویی، آشپزی کردستان، ۱۳۸۶ش، ص۴۱۵–۴۱۶.</ref> استفاده از آلو در مرغ شکم‌پر، ماهی شکم‌پر و انواع کوفته رایج است.<ref>رحمانی‌نژاد، سفرهٔ ایل قشقایی، ۱۳۸۸ش، ص۵۳؛{{سخ}}
دانای علمی، فرهنگ عامهٔ مردم تنکابن، ۱۳۸۹ش، ص۲۴۶.</ref> بسحاق اطعمه نیز انواع آلو را از جمله خوراکی‌های اشتهاآور معرفی کرده است.<ref>بسحاق اطعمه، کلیات، ۱۳۸۲ش، ص23.</ref>

===کاربرد آلو به‌عنوان چاشنی، تنقلات و پذیرایی مراسمات===
[[پرونده:آلو (3).jpg|جایگزین=مربای آلو سیاه|بندانگشتی|مربای آلو سیاه]]
آلو در انواع [[آجیل]]، خشکبار، و [[سفره نذری|سفره‌های نذری]] و عیدانه ایرانیان استفاده می‌شود. البته در این موارد بیشتر از برگهٔ آلو یا زردآلو و نیز هسته‌های بودادهٔ زردآلو استفاده شده است.<ref>شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، ۱۳۷۱ش، ص۴۶۱.</ref>

در مراسم «عاروس وینی (عروس‌بینی)» در [[تنکابن (شهرستان)|تنکابن]]، پدر عروس از مهمانان با خوراکی‌های مخصوصی از جمله آلو پذیرایی می‌کند.<ref>دانای علمی، فرهنگ عامهٔ مردم تنکابن، ۱۳۸۹ش، ص۱۷۸.</ref> همچنین، انواع آلو و آلوچه، توسط زنانی که به‌صورت گروهی به [[حمام]] می‌رفتند، خورده می‌شد تا بخار و گرمای آن‌جا موجب سردرد آن‌ها نشود.<ref>آقاجمال خوانساری، عقایدالنساء و مرآت البل‌ها، ۱۳۴۹ش، ص۱۸–۱۹.</ref> همچنین در مناطق مختلفی از [[ایران]] به‌ویژه در مناطق شمال کشور به صورت [[مربا]]، [[ترشی]]، لواشک، شیرینی و دسر، [[نان]] و کلوچه، کمپوت و [[شربت]]، [[مصرف]] می‌شود.<ref>[https://www.kooche-bagh.ir/post-alo-8 «کاربردهای آلو خشک در آشپزی و شیرینی پزی»، وب سایت کوچه باغ]؛ احمدپناهی سمنانی، آداب و رسوم مردم سمنان، ۱۳۷۴ش، ص۳۴۱.</ref>

==آلو در ادبیات و تاریخ ایران==
آلو و انواع آن در نظم و نثر فارسی و در قالب مَثَل‌ها حضور دارد: «آلوچه به آلو نِگرد رنگ برآرد»،<ref>دهخدا، امثال و حکم، ۱۳۵۲ش، ص۴۱.</ref> «آلو به گلو»، «آلوی کرمویی توی خیک کسی بودن»،<ref>نجفی، فرهنگ فارسی عامیانه، ۱۳۷۸ش، ص۳۶.</ref> «آلو به باغ و هالو به ده راه مده»،<ref>امینی، فرهنگ عوام، ۱۳۵۰ش، ص۴۶.</ref> و «آلو از آلو رنگ می‌گیرد و همسایه از همسایه پند».<ref>بهمنیار، داستان‌نامهٔ بهمنیاری، ۱۳۶۱ش، ص۴۵.</ref> همچنین مَتَل‌هایی نیز از واژه آلو بهره گرفته‌اند، مانند: «خانوما کجان تو باغچه، چی میچینن آلوچه، آلوچه‌های غنچه…».

علاوه بر این، در آثار سیاحان و گردشگران نیز به انواع و طعم آلو در ایران اشاره شده است؛ شاردن به آلوهای شهر بخارا،<ref>شاردن، سیاحت‌نامه، ج4، ۱۳۵۰ش، ص83.</ref> تاورنیه به انواع زردآلوهای ایرانی و طعم شیرین آن‌ها،<ref>تاورنیه، سفرنامه، ۱۳۶۳ش، ص365.</ref> و پولاک به معطر بودن درختان این گیاه در مناطقی کوهستان<ref>پولاک، سفرنامه، ۱۳۶۱ش، ص۳۶۷.</ref> اشاره کرده‌اند.

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
{{آغاز منابع}}
* آقاجمال خوانساری، محمد، عقاید النساء و مرآت البل‌ها، به‌تحقیق محمود کتیرایی، تهران، کتابخانه طهوری، ۱۳۴۹ش.
* «آلو»، وب‌سایت نارگیل، تاریخ بازدید: ۴ شهریور ۱۴۰۴ش.
* ابن‌بطلان، مختار، تقویم الصحة (ترجمهٔ کهن فارسی سدهٔ ۶ق)، به‌تحقیق غلامحسین یوسفی، تهران، ]بی‌نا[، ۱۳۶۶ش.
*ابن‌سینا، قانون، ترجمۀ عبدالرحمان شرفکندی، تهران، سروش، ۱۳۷۰ش.
*ابن‌میمون، موسی، شرح اسماء العقار، به‌تحقیق ماکس مایرهف، بغداد / ترکیه، ]بی‌نا[، ۱۹۴۰م.
*ابن‌وحشیه، احمد، الفلاحة النبطیة، به‌تحقیق توفیق فهد، دمشق، محمد عربی خطّابی، ۱۹۹۵م.
*ابوطاهر سمرقندی، سمریه، به‌تحقیق ایرج افشار، تهران، فرهنگ ایران زمین، ۱۳۴۳ش.
*ابومنصور موفق هروی، الابنیة عن حقائق الادویة، به‌تحقیق احمد بهمنیار، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۴۶ش.
*احمدپناهی سمنانی، محمد، آداب و رسوم مردم سمنان، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۷۴ش.
*اسدیان خرم‌آبادی، محمد و دیگران، باورها و دانسته‌ها در لرستان و ایلام، تهران، مرکز مردم‌شناسی ایران، ۱۳۵۸ش.
*امینی، امیرقلی، فرهنگ عوام، اصفهان، علمی، ۱۳۵۰ش.
*انصافجویی، محمد و دیگران، آشپزی کردستان، سنندج، گوران، ۱۳۸۶ش.
*باورچی بغدادی، محمدعلی، «کارنامه»، «مادة الحیوة»، آشپزی دورۀ صفوی، به‌تحقیق ایرج افشار، تهران، سروش، ۱۳۶۰ش.
*بسحاق اطعمه، کلیات، به‌تحقیق منصور رستگار فسایی، تهران، بنیاد فارس‌شناسی، ۱۳۸۲ش.
*بهمنیار، احمد، داستان‌نامۀ بهمنیاری، به‌تحقیق فریدون بهمنیار، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۶۱ش.
*بندهش، ترجمۀ مهرداد بهار، تهران، توس، ۱۳۶۹ش.
*پولاک، یاکوب ادوارد، سفرنامه، ترجمۀ کیکاووس جهانداری، تهران، خوارزمی، ۱۳۶۱ش.
*تاورنیه، ژان باتیست، سفرنامه، ترجمۀ ابوتراب نوری، به‌تحقیق حمید شیرازی، تهران، کتاب‌فروشی تأیید، ۱۳۶۳ش.
*ثابتی، حبیب‌الله، جنگل‌ها، درختان و درختچه‌های ایران، تهران، وزارت کشاورزی، سازمان تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی، ۱۳۵۵ش.
*جرجانی، اسماعیل، الاغراض الطبیة، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۴۵ش.
*جمالی یزدی، مطهر، فرخ‌نامه، به‌تحقیق ایرج افشار، تهران، فرهنگ ایران زمین، ۱۳۴۶ش.
*حاتمی، «آلو و نیازهای محیطی آن»، وب‌سایت شرکت فردین، تاریخ بازدید: ۴ شهریور ۱۴۰۴ش.
*حکیم فریدالدین، طب فریدی، تهران، دانشگاه علوم پزشکی ایران، ۱۳۸۳ش.
*حکیم مظهرعلی، قرابادین مظهری، تهران، مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی ایران، ۱۳۸۳ش.
*دانای علمی، جهانگیر، فرهنگ عامۀ مردم تنکابن، تهران، آرون، ۱۳۸۹ش.
*دریابندری، نجف، کتاب مستطاب آشپزی از سیر تا پیاز، تهران، کارنامه، ۱۳۸۴ش.
*دهخدا، علی‌اکبر، امثال و حکم، تهران، ]بی‌نا[، ۱۳۵۲ش.
*رحمانی‌نژاد، زیور، سفرۀ ایل قشقایی، تهران، نقش بیان، ۱۳۸۸ش.
*رسولی، غلامحسین، پژوهشی در فرهنگ مردم پیرسواران، تهران، نشر بلخ، ۱۳۷۸ش.
*رشیدالدین فضل‌الله، آثار و احیاء، به‌تحقیق منوچهر ستوده و ایرج افشار، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۶۸ش.
*شاردن، ژان، سیاحت‌نامه، ترجمۀ محمد عباسی، تهران، امیرکبیر، ۱۳۵۰ش.
*شریعت‌زاده، علی‌اصغر، فرهنگ مردم شاهرود، تهران، ناشر مؤلف، ۱۳۷۱ش.
*شکورزاده، ابراهیم، عقاید و رسوم مردم خراسان، تهران، سروش، ۱۳۶۳ش.
*طلاس، عماد مصطفی، المعجم الطبی النباتی، دمشق، ]بی‌نا[، ۱۴۰۹ق.
*عریان، سعید، واژه‌نامۀ پهلوی-پازند، تهران، شرکت انتشارات سوره مهر، ۱۳۷۷ش.
*عقیلی علوی شیرازی، محمدحسین، مخزن الادویة، کلکته، ]بی‌نا[، ۱۲۵۹ق.
*عمید، حسن، فرهنگ فارسی، سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۲ بهمن ۱۴۰۰ش.
*«کاربردهای آلو خشک در آشپزی و شیرینی پزی»، وب‌سایت کوچه باغ، تاریخ بازدید: ۴ شهریور ۱۴۰۴ش.
*«کتاب‌های کهن طب سنتی درباره خواص «آلو» چه می‌گویند»؟، وب‌سایت ایبنا، تاریخ بازدید: ۴ شهریور ۱۴۰۴ش.
*گیلانی، محمدکاظم، حفظ الصحۀ ناصری، تهران، طب سنتی ایران، ۱۳۸۲ش.
*فاضل هروی، ارشاد الزراعه، به‌تحقیق محمد مشیری، تهران، امیرکبیر، ۱۳۴۶ش.
*قهرمان، احمد و اخوت، احمدرضا، تطبیق نام‌های کهن گیاهان دارویی با نام‌های علمی، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۸۳ش.
*متون پهلوی، به‌تحقیق جاماسب جی دستور منوچهر جی جاماسب-آسانا، ترجمۀ سعید عریان، تهران، کتابخانه ملی، ۱۳۷۱ش.
*معین، محمد، حاشیه بر برهان قاطع، تهران، زوار، ۱۳۳۰ش.
*مظفریان، ولی‌الله، درختان و درختچه‌های ایران، تهران، فرهنگ معاصر، ۱۳۸۳ش.
*مظلوم‌زاده، محمدمهدی، آشپزی در فرهنگ مردم کازرون، تهران، کازرونیه، ۱۳۸۳ش.
*میوه‌درمانی با آلو در کلام معصومان(ع)، وب‌سایت راسخون، تاریخ بازدید: ۴ شهریور ماه ۱۴۰۴ش.
*مؤید محسنی، مهری، فرهنگ عامیانۀ سیرجان، کرمان، مرکز کرمان‌شناسی، ۱۳۸۱ش.
*نجفی، ابوالحسن، فرهنگ فارسی عامیانه، تهران، نیلوفر، ۱۳۷۸ش.
*نفیسی، علی‌اکبر، پزشکی‌نامه، تهران، ]بی‌نا[، ۱۳۱۷ق.
*Herodotus, The Histories, tr. A. D. Godley, Cambridge, 1920.
*Junker, H. F. J., Farhangi pahlavic, Heidelberg, 1912.
*MacKenzie, D. N., A Concise Pahlavi Dictionary, London, 1971.
*Pliny The Elder, The Natural History, tr. J. Bostock, London, 1855.
{{پایان منابع}}