احسان به والدین - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حسین صبوری در ۱۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۰۲

2026-06-03T14:02:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۳۲
خط ۱:		خط ۱:
			{{جعبه اطلاعات مفهوم
			\| تصویر =
			\| زیرنویس تصویر =
			\| image_alt =
			\| فایل پادکست =
			\| حجم فایلپادکست =
			\| تاریخ پادکست =
			\| زیرنویس عنوان =

			\| عنوان اصلی =
			\| عنوان انگلیسی =
			\| عنوان عربی =
			\| عنوان علمی =
			\| شاخه علمی =
			\| نوع مفهوم =
			\| معنای اصطلاحی =
			\| حوزه کاربرد =
			\| گستره جغرافیایی =
			\| منشأ تاریخی =

			\| نخستین کاربرد =
			\| ریشه واژه =
			\| مرتبط با =
			\| اهمیت =
			\| مبدع =
			\| مروج =
			\| مقدس برای =
			\| مورد احترام =
			\| آثار مرتبط =
			}}
	<big>'''احسان به والدین؛'''</big> احترام و نیکی به پدر و مادر.		<big>'''احسان به والدین؛'''</big> احترام و نیکی به پدر و مادر.

امان الله فصیحی در ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۵۷

2026-05-13T10:57:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۲۷
خط ۵:		خط ۵:
	احسان به‌معنای نیکی و بخشش،<ref>[https://lib.eshia.ir/50081/13/109/ طباطبایی، ترجمۀ تفسیر المیزان، 1384ش، ج 13، ص109.]</ref> در ادبیات دینی، گستره‌ای فراتر از عدالت دارد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10378/1/45 امامی، فرهنگ قرآن: تبیین اصطلاحات قرآن از منظر تفسیر و روایات، 1389ش، ص47.]</ref>		احسان به‌معنای نیکی و بخشش،<ref>[https://lib.eshia.ir/50081/13/109/ طباطبایی، ترجمۀ تفسیر المیزان، 1384ش، ج 13، ص109.]</ref> در ادبیات دینی، گستره‌ای فراتر از عدالت دارد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10378/1/45 امامی، فرهنگ قرآن: تبیین اصطلاحات قرآن از منظر تفسیر و روایات، 1389ش، ص47.]</ref>
	==شیوه‌های احسان به والدین==		==شیوه‌های احسان به والدین==
	برخورد پسندیده با والدین، فروتنی در برابر آنان، مهربانی و محبت، ~~انفاق،~~ دعای خیر در حق آنها، دوری از بی‌توجهی و درشت‌گویی به آنان،<ref>[https://www.irna.ir/news/82550205/ «عطوفت و مهربانی به والدین كلید رضایت پروردگار»، خبرگزاری ‌جمهوری ‌اسلامی.] </ref> نیکو سخن گفتن، خوشحال ‌کردن آنان، نشستن محترمانه در حضور آنان، بلند نکردن صدا نزد آنها، پرهیز از خشمگین کردن آنان، ننشستن بالاتر و راه نرفتن جلوتر از آنان، تشکر از آنان در همه حال، انجام دستورات آنان، روبرو نشستن و روی برنگرداندن از آنان، حفظ اسرار و نگهداری حریم خصوصی والدین،<ref>[https://hawzah.net/fa/Question/View/64706/%D8%B1%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1 «چگونه می‌توان به پدر و مادر بیشتر و بهتر نیکی و احسان نمود؟ آیا راه‌کارهای عملی در این زمینه وجود دارد؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> از شیوه‌های احسان به والدین در زمانی که زنده هستند و نمازخواندن برای پدر و مادر، روزه گرفتن و پرداخت بدهی‌های آنها از مصادیق احسان به پدر و مادر بعد از مرگ آنان، بیان شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/74/84 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج 74، ص46.]</ref>		برخورد پسندیده با والدین، فروتنی در برابر آنان، مهربانی و محبت، [[انفاق]]، دعای خیر در حق آنها، دوری از بی‌توجهی و درشت‌گویی به آنان،<ref>[https://www.irna.ir/news/82550205/ «عطوفت و مهربانی به والدین كلید رضایت پروردگار»، خبرگزاری ‌جمهوری ‌اسلامی.] </ref> نیکو سخن گفتن، خوشحال ‌کردن آنان، نشستن محترمانه در حضور آنان، بلند نکردن صدا نزد آنها، پرهیز از خشمگین کردن آنان، ننشستن بالاتر و راه نرفتن جلوتر از آنان، تشکر از آنان در همه حال، انجام دستورات آنان، روبرو نشستن و روی برنگرداندن از آنان، حفظ اسرار و نگهداری [[حریم خصوصی]] والدین،<ref>[https://hawzah.net/fa/Question/View/64706/%D8%B1%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1 «چگونه می‌توان به پدر و مادر بیشتر و بهتر نیکی و احسان نمود؟ آیا راه‌کارهای عملی در این زمینه وجود دارد؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> از شیوه‌های احسان به والدین در زمانی که زنده هستند و نمازخواندن برای پدر و مادر، روزه گرفتن و پرداخت بدهی‌های آنها از مصادیق احسان به پدر و مادر بعد از مرگ آنان، بیان شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/74/84 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج 74، ص46.]</ref>
	==احسان به والدین در آموزه‌های اسلام==		==احسان به والدین در آموزه‌های اسلام==
	احسان به پدر و مادر در آموزه‌های دین اسلام، از فضیلت‌های اخلاقی محسوب شده است.<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article%201030.htm حسن‌زاده، «عوامل تحکیم خانواده در فرهنگ اسلامی»، 1392، ص55.]</ref> آیات قرآن آشکارا می‌گوید که جز خدا را نپرستید و به پدر و مادر احسان کنید و هرگاه به‌ سن پیری برسند، کمترین اهانت به آنها روا مدارید، برآنها فریاد مزنید و با آنان با لطافت، سنجیده و بزرگوارانه سخن بگویید؛ بال‌های‌ فروتنی از محبت و لطف خود را بر آنان بگسترانید و از خدا برای آنها رحمت بخواهید.<ref>سورۀ اسراء، آیات 24- 32.</ref> از منظر مفسران قرآن، یادآوری احسان به پدر و مادر در كنار پرستش خدا، نشان اهمیت جایگاه والدین از منظر قرآن است.<ref>[https://lib.eshia.ir/50081/13/109/ طباطبایی، ترجمۀ تفسیر المیزان، 1384ش، ج 13، ص109.]</ref>		احسان به پدر و مادر در آموزه‌های دین اسلام، از فضیلت‌های اخلاقی محسوب شده است.<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article%201030.htm حسن‌زاده، «عوامل تحکیم خانواده در فرهنگ اسلامی»، 1392، ص55.]</ref> آیات قرآن آشکارا می‌گوید که جز خدا را نپرستید و به پدر و مادر احسان کنید و هرگاه به‌ سن پیری برسند، کمترین اهانت به آنها روا مدارید، برآنها فریاد مزنید و با آنان با لطافت، سنجیده و بزرگوارانه سخن بگویید؛ بال‌های‌ فروتنی از محبت و لطف خود را بر آنان بگسترانید و از خدا برای آنها رحمت بخواهید.<ref>سورۀ اسراء، آیات 24- 32.</ref> از منظر مفسران قرآن، یادآوری احسان به پدر و مادر در كنار پرستش خدا، نشان اهمیت جایگاه والدین از منظر قرآن است.<ref>[https://lib.eshia.ir/50081/13/109/ طباطبایی، ترجمۀ تفسیر المیزان، 1384ش، ج 13، ص109.]</ref>

محمداسحاق عارفی: صفحه‌ای تازه حاوی «'''احسان به والدین؛''' احترام و نیکی به پدر و مادر. احسان به والدین، امر فطری، عاطفی و از فضیلت‌های اخلاقی است که مورد تأکید آموزه‌های ادیان، آیین‌ها و رسومات بشری نیز قرار گرفته است. امروزه دگرگونی سبک‌های زندگی با اثرپذیری از مدرنیته...» ایجاد کرد

2026-05-13T08:08:25Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''احسان به والدین؛'''</big> احترام و نیکی به پدر و مادر. احسان به والدین، امر فطری، عاطفی و از فضیلت‌های اخلاقی است که مورد تأکید آموزه‌های ادیان، آیین‌ها و رسومات بشری نیز قرار گرفته است. امروزه دگرگونی سبک‌های زندگی با اثرپذیری از مدرنیته...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

<big>'''احسان به والدین؛'''</big> احترام و نیکی به پدر و مادر.

احسان به والدین، امر فطری، عاطفی و از فضیلت‌های اخلاقی است که مورد تأکید آموزه‌های ادیان، آیین‌ها و رسومات بشری نیز قرار گرفته است. امروزه دگرگونی سبک‌های زندگی با اثرپذیری از مدرنیته و فرهنگ غربی، موجب تزلزل جایگاه احترام‌آمیز والدین شده است.
==مفهوم‌شناسی==
احسان به‌معنای نیکی و بخشش،<ref>[https://lib.eshia.ir/50081/13/109/ طباطبایی، ترجمۀ تفسیر المیزان، 1384ش، ج 13، ص109.]</ref> در ادبیات دینی، گستره‌ای فراتر از عدالت دارد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10378/1/45 امامی، فرهنگ قرآن: تبیین اصطلاحات قرآن از منظر تفسیر و روایات، 1389ش، ص47.]</ref>
==شیوه‌های احسان به والدین==
برخورد پسندیده با والدین، فروتنی در برابر آنان، مهربانی و محبت، انفاق، دعای خیر در حق آنها، دوری از بی‌توجهی و درشت‌گویی به آنان،<ref>[https://www.irna.ir/news/82550205/ «عطوفت و مهربانی به والدین كلید رضایت پروردگار»، خبرگزاری ‌جمهوری ‌اسلامی.] </ref> نیکو سخن گفتن، خوشحال ‌کردن آنان، نشستن محترمانه در حضور آنان، بلند نکردن صدا نزد آنها، پرهیز از خشمگین کردن آنان، ننشستن بالاتر و راه نرفتن جلوتر از آنان، تشکر از آنان در همه حال، انجام دستورات آنان، روبرو نشستن و روی برنگرداندن از آنان، حفظ اسرار و نگهداری حریم خصوصی والدین،<ref>[https://hawzah.net/fa/Question/View/64706/%D8%B1%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1 «چگونه می‌توان به پدر و مادر بیشتر و بهتر نیکی و احسان نمود؟ آیا راه‌کارهای عملی در این زمینه وجود دارد؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> از شیوه‌های احسان به والدین در زمانی که زنده هستند و نمازخواندن برای پدر و مادر، روزه گرفتن و پرداخت بدهی‌های آنها از مصادیق احسان به پدر و مادر بعد از مرگ آنان، بیان شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/74/84 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج 74، ص46.]</ref>
==احسان به والدین در آموزه‌های اسلام==
احسان به پدر و مادر در آموزه‌های دین اسلام، از فضیلت‌های اخلاقی محسوب شده است.<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article%201030.htm حسن‌زاده، «عوامل تحکیم خانواده در فرهنگ اسلامی»، 1392، ص55.]</ref> آیات قرآن آشکارا می‌گوید که جز خدا را نپرستید و به پدر و مادر احسان کنید و هرگاه به‌ سن پیری برسند، کمترین اهانت به آنها روا مدارید، برآنها فریاد مزنید و با آنان با لطافت، سنجیده و بزرگوارانه سخن بگویید؛ بال‌های‌ فروتنی از محبت و لطف خود را بر آنان بگسترانید و از خدا برای آنها رحمت بخواهید.<ref>سورۀ اسراء، آیات 24- 32.</ref> از منظر مفسران قرآن، یادآوری احسان به پدر و مادر در كنار پرستش خدا، نشان اهمیت جایگاه والدین از منظر قرآن است.<ref>[https://lib.eshia.ir/50081/13/109/ طباطبایی، ترجمۀ تفسیر المیزان، 1384ش، ج 13، ص109.]</ref>

حضرت محمد نیز تخلف از نیكی به پدر و مادر را خواه مسلمان باشند یا غیرمسلمان، جایز ندانسته است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82550205/ «عطوفت و مهربانی به والدین كلید رضایت پروردگار»، خبرگزاری ‌جمهوری ‌اسلامی.]</ref> پیامبر اسلام به مردی که مادر خود را بردوش گرفته و دور خانۀ خدا طواف می‌داد، اظهار داشت که با این کار، حق یکی از رنج‌های دوران بارداری و زایمان مادر ادا نمی‌شود.<ref>[https://lib.eshia.ir/13430/1/2670/ قرائتی، «وظیفۀ فرزندان در برابر والدین»، 1392ش.]</ref> احسان به والدین در سخنان امامان شیعه بزرگترین فریضه و همسان نماز اول وقت و جهاد در راه خدا دانسته شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/74/70/ مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج47، ص 70.]</ref> رشد فرزندان از شیرۀ جان مادر و دلسوزی کامل مادر برای فرزندان، دلیل ضرورت احسان به او بیان شده و تشکر از زحمات والدین مقدمۀ شکر از خداوند و یکی از مصادیق آن دانسته شده است.<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article%201030.htm حسن‌زاده، «عوامل تحکیم خانواده در فرهنگ اسلامی»، 1392، ص55.]</ref>
==آثار اجتماعی احسان به والدین==

'''1. ترویج سنت حسنۀ قدردانی از پدر و مادر در جامعه؛'''<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/74/65 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج74، ص65.]</ref>

'''2. جامعه‌پذیری فرزندان؛''' هر فردی از فرزند خویش انتظار ادب و قدر‌شناسی دارد؛ این انتظار زمانی برآورده می‌شود که فرزندان چنین رفتاری را از‌ پدر و مادر خویش مشاهده کنند؛<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/74/77 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج47، ص77]</ref>

'''3. تصفیۀ جامعه از صفات ناپسند اخلاقی؛''' احسان به والدین، زمینه‌ساز گسترش فضایل اخلاقی دیگر در جامعه و دور شدن جامعه از رذایل اخلاقی می‌شود.<ref>سورۀ مریم، آیۀ 32.</ref>

==آثار فردی احسان به والدین==

'''1. عزت‌مندی و موفقیت در زندگی؛''' نیكی به پدر و مادر موجب رشد و از عوامل موفقیت فرد و ارتقای عزت وی دانسته شده و سهل‌انگاری در احسان به آنان، سبب تنزل انسان در دنیا و آخرت است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/74/71 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج74، ص71.]</ref>

'''2. مقام والا نزد پروردگار؛''' موقعیت شایسته نزد خداوند از وعده‌های الهی است که در پاسخ به نیکی فرزندان به اولیای خود در نظر گرفته شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/74/72 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج74، ص72]</ref>

'''3. استجابت¬دعا؛''' پدر و مادر از جمله افرادی هستند كه دعای آنان در حق فرزندان حق‎شناس و خوش‌رفتار او مستجاب می‌شود؛<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/74/72 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج74، ص72.]</ref>

'''4. افزایش عمر و روزی؛''' احسان به والدین افزایش عمر و روزی را به‌دنبال دارد که در آموزه‌های دینی مورد تأکید قرار گرفته است؛<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/74/85 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج74، ص85.]</ref>

==آثار بی‌حرمتی به والدین==

'''1. بی‌توجهی نسل‌های بعدی به قدردانی از والدین؛'''<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/74/33 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج74، ص33.]</ref>

'''2. انزوای اجتماعی؛''' امام صادق از سلام‌ کردن به‌ کسانی که به مادر خود دشنام می‌دهند و همچنین از نمازخواندن با امام جماعتی که با والدین خود بدرفتاری می‌کند، نهی کرده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/113451/%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%A8-%D8%A8%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1 «عواقب بدی به پدر و مادر»، پایگاه اطلاع‌رسانی ‌حوزه.]</ref>

'''3. ناکامی در زندگی؛''' از مهم‌ترین عوامل ذلّت انسان در مسیر زندگی بی‌احترامی به پدر و مادر، رفتار ناشایست با آنان و عدم رضایت آنها است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/74/84 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج74، ص84.]</ref>

'''4. محرومیت از الطاف الهی؛'''<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/74/84 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج 74، ص.84]</ref>

'''5. گرفتاری در دنیا؛''' مشکلات زندگی یکی از پیامدهای احسان نکردن به پدر و مادر بیان شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/74/46 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ص74.]</ref>

'''6. خشم الهی؛'''<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/74/74 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ص74.]</ref>

'''7. کوتاه‌شدن عمر؛''' بر اساس مفهوم روایتی از پیامبر اکرم، یکی از عواقب شوم ناسپاسی نسبت به والدین، کوتاهی عمر است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/74/85 مجلسی،بحارالانوار، 1403ق، ج74، ص85.]</ref>

==احسان به والدین در فرهنگ ایرانی==
فرهنگ ایرانیان از دوران باستان، آکنده از نمادها و مصادیق تکریم والدین است و آنها به صورت سنتی، احسان به والدین را مورد توجه قرار داده‌اند. در شعر و ادب فارسی، پدر و مادر مقامی ارجمند داشته و رعایت حقوق کامل آن دو مورد تأکید بوده و تمرد از دستورات آنها یا بی‌توجهی به خواسته‌های آنان ناپسند شمرده می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/222109/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-% خاتمی، «بررسي آداب پيوند زناشويي و امور خانواده در شاهنامه فردوسي»، 1387ش، ص316.]</ref> در دورۀ اسلامی نیز آموزه‌های دینی‌ مانند این‌که بهشت زیر پای مادران است و پدر تکیه‌گاه و نان‌آور خانواده است،<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/74/77 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ص77.]</ref> فرهنگ ایرانی را غنا بخشیده و بر همین اساس حرمت والدین به صورت یک سنت اجتماعی پاس داشته شد.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/2225193/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%88-%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D «جایگاه پدر و مادر در خانوادۀ امروز و دیروز چگونه است؟»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref>
==بی‌توجهی به والدین در فرهنگ غربی==
احسان به والدین به‌مثابه یک سنت‌ در بسیاری از جوامع بشری دارای جایگاه ویژه‌ای است. با وجود این، امروزه احسان به والدین در فرهنگ غربی، جایگاه والایی ندارد و موقعیت گذشتۀ خود را از دست داده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=365 «دیدار با جمعی از پرستاران، پزشکان و اقشار مختلف مردم»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله ‌العظمی خامنه‌ای.]</ref> زوال احترام فرزندان به پدر و مادر، جدایی زودهنگام فرزندان از آنان و جایگزین‌شدن نهادهای جدید به جای نهاد خانواده، از پی‌آمدهای شیوۀ نوین زندگی در فرهنگ‌ غربی است. خانۀ سالمندان از نهادهای جایگزین خانواده در فرهنگ غرب است. «مراسم خداحافظی فرزندان از پدر و مادر» در پانزدهمین سال‌روز تولد فرزند از پدیده‌های فرهنگی غرب است که زمینۀ تعامل و احسان به والدین را از فرزندان سلب می‌کند.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13900927000310/%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D8%AD%D8%AA-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%BA%D8%B1 «وضعیت خانواده در جوامع تحت سلطۀ فرهنگی غرب»، خبرگزاری ‌فارس.]</ref>
==تغییرات در جایگاه والدین==
با رشد شهرنشینی و تغییر در نقش‌هایی که برای اعضای خانواده به وجود آمده است، شأن والدین نیز دچار تغییر شده است. این روزها در موارد زیادی، مادر مانند پدر، دارای شغل بیرون از خانه شده و فرزندان، سرمایۀ اجتماعی خود را در نهاد خانواده از دست داده‌اند. خانواده جایگاه خود را به¬عنوان محلی برای اعتمادزایی، مشارکت و همدلی، خلق عاطفه، جامعه‌پذیری تربیتی از دست داده و نهادهای بیرونی مانند مدرسه، گروه‌های هم‌سالان و به‌خصوص رسانه‌های جمعی و شبکه‌های اجتماعی، جایگاه و نقش‌های آن را به عهده گرفته است. بر همین اساس شأن و جایگاه والدین تنزل یافته، اقتدار پدری و مهر مادری دچار تزلزل موقعیتی شده و حرمت آنان پاس داشته نمی‌شود.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1642576977-9984-70-2.pdf قیطاسی و دیگران، «نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در میزان ارزش‌های خانوادگی دانش‌آموزان مقطع متوسطۀ شهر ایلام در سال تحصیلی1398-1397، 1400ش، ص49.]</ref> در ایران نیز امروزه حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار سالمند به‌تنهایی زندگی می‌کنند. تنهایی و انزوا، تهدید اصلی جمعیت سالمندان است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401070301052/%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DB%B1%DB%B «پیش‌بینی افزایش جمعیت سالمندان ایران به ۱۹ میلیون تا ۱۴۲۰»، خبرگزاری دانشجویان ایران.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
* قرآن کریم.
* اشرف‌زاده، رضا و کلانی، معصومه، «خانواده در ایران باستان و شاهنامه»، وب‌سایت مگ¬ایران، تاریخ بازدید: 8 دی 1402ش.
* امامی، عبدالنبی، فرهنگ قرآن: تبیین اصطلاحات قرآن از منظر تفسیر و روایات، قم، مطبوعات دینی، 1389ش.
* «پدر و مادر خود را به نام صدا نزنید/ اگر والدین با فرزند تندی کردند، فرزندان حق کوچکترین توهین را ندارد»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: 29 فروردین 1392ش.
* «پیش‌بینی افزایش جمعیت سالمندان ایران به ۱۹ میلیون تا ۱۴۲۰»، خبرگزاری دانشجویان ایران، تاریخ درج مطلب: 9 مهر1401ش.
* «جایگاه پدر و مادر در خانوادۀ امروز و دیروز چگونه است؟»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: 26 شهریور1397ش.
* «چهل حدیث والدین»، پایگاه اطلاع‌رسانی‌ حوزه، تاریخ درج مطلب: 1 مرداد 1385ش.
* «چگونه می‌توان به پدر و مادر بیشتر و بهتر نیکی و احسان نمود؟ آیا راه کارهای عملی در این زمینه وجو دادرد؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بازدید: 15 دی 1402ش.
* حسن‌زاده، صالح، «عوامل تحکیم خانواده در فرهنگ اسلامی»، پژوهشنامه معارف قرآنی، دورۀ 4، شمارۀ 15، اسفند 1392ش.
* خاتمی، احمد، «بررسي آداب پيوند زناشويي و امور خانواده در شاهنامه فردوسي»، فصلنامۀ خانواده پژوهی، سال 4، شمارۀ 15، پاییز 1387ش.
* دهخدا، علی‌اکبر، لغتنامه، وب¬سایت واژه¬یاب، تاریخ بازدید: 2 دی 1402ش.
* «دیدار با جمعی از پرستاران، پزشکان و اقشار مختلف مردم»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: 15 آذر 1367ش.
* طباطبایی، سید حیدر و پورسالاری زاده، مرجان، «تأثیر احسان به والدین در سبک زندگی از دیدگاه حضرت علی»، پژوهشنامۀ علوم حدیث تطبیقی، سال 8، شمارۀ 15، پائیز و زمستان 1400ش.
* طباطبایی، محمدحسین، ترجمۀ تفسیر المیزان، قم، دفتر انتشارات اسلامى‌، 1384ش.
* «عطوفت و مهربانی به والدین كلید رضایت پروردگار»، خبرگزاری جمهوری ‌اسلامی، تاریخ درج مطلب: 10 خرداد 1396ش.
* «عواقب بدی به پدر و مادر»، پایگاه اطلاع‌رسانی‌ حوزه، تاریخ درج مطلب: 4 اردیبهشت 1397ش
* قرائتی، محسن، «وظیفۀ فرزندان در برابر والدین»، درس‌هایی از قرآن، 9 مرداد 1392ش.
* قیطاسی، روح‌الله و دیگران، «نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در میزان ارزش‌های خانوادگی دانش‌آموزان مقطع متوسطۀ شهر ایلام در سال تحصیلی 1398-1397، فصلنامۀ فرهنگ ایلام، دورۀ 27، شمارۀ 70 و 71، بهار و تابستان 1400ش.
* مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، مؤسسة الوفا، 1403ق.
* «معنای احسان به والدین چیست؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 10 بهمن 1400ش.
* «وضعیت خانواده در جوامع تحت سلطۀ فرهنگی غرب»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 28 آذر 1390ش.