https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B1%DA%AF_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87ارگ علیشاه - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T16:58:09Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%DA%AF_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87&diff=46574&oldid=prevزینب آزادبختی: صفحهای تازه حاوی «left| <big>'''ارگ علیشاه؛'''</big> مرتفعترین بنای آجری و بقایای مسجد علیشاه در شهر تبریز.<br> یکی از مرتفعترین بناهای تاریخی شهر تبریز، ارگ علیشاه است که از جاذبههای دیدنی و تاریخی بهجایمانده از دوره ایلخانی است.<re...» ایجاد کرد2026-05-17T14:36:01Z<p>صفحهای تازه حاوی «<a href="/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%B1%DA%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87.jpg&action=edit&redlink=1" class="new" title="پرونده:ارگ-علیشاه.jpg (صفحه وجود ندارد)">300px|thumb|left|</a> <big>'''ارگ علیشاه؛'''</big> مرتفعترین بنای آجری و بقایای مسجد علیشاه در شهر تبریز.<br> یکی از مرتفعترین بناهای تاریخی شهر <a href="/wiki/%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2" title="تبریز">تبریز</a>، ارگ علیشاه است که از جاذبههای دیدنی و تاریخی بهجایمانده از دوره ایلخانی است.<re...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:ارگ-علیشاه.jpg|300px|thumb|left|]]<br />
<big>'''ارگ علیشاه؛'''</big> مرتفعترین بنای آجری و بقایای مسجد علیشاه در شهر تبریز.<br><br />
<br />
یکی از مرتفعترین بناهای تاریخی شهر [[تبریز]]، ارگ علیشاه است که از جاذبههای دیدنی و تاریخی بهجایمانده از دوره ایلخانی است.<ref> [https://www.kojaro.com/attraction/6327-%D8%A7%D8%B1%DA%AF-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2/ . «معرفی ارگ تبریز»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 14 مرداد 1401ش.]</ref> این بنا در ابتدا، مسجد بوده؛ اما بهتدریج، نقش یک ارگ نظامی را ایفا کرده است. در اثر حوادث تاریخی و طبیعی تخریبهای بسیاری در آن صورت گرفته و بخش باقیمانده از این مسجد، دیوار بلندی است که به ارگ علیشاه معروف است.<ref> [https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/%D8%A7%D8%B1%DA%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%87/ . «ارگ علیشاه، شاهکاری از دوره ایلخانی در تبریز»، وبسایت مجله گردشگری اِلیگشت، تاریخ بازدید: 2 مرداد 1401ش.]</ref> این بنای ارزشمند در سال 1310ش، توسط وزرات فرهنگ و هنر در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.<ref> . [http://ensani.ir/file/download/article/20101108145852-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%D8%A8%D8%B1%20%D8%B7%D8%B1%D8%AD%20%DA%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87%20%D8%B2%D9%86%DB%8C%20%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B7%D9%87%20%D8%A7%D8%B1%DA%AF%20%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87.pdf صدرایینیا، یادداشتهایی بر طرح گمانهزنی محوطه ارگ علیشاه، 1387ش، ص26.]</ref> <br />
==نامگذاری==<br />
ارگ تبریز بهدستور خواجه تاجالدین علیشاه بنا شده است؛ بههمین نام علیشاه بر آن نهادهاند.<ref> [https://www.karnaval.ir/things-to-do/arg-alishah-tabriz . «ارگ علیشاه تبریز»، وبسایت کارناوال، تاریخ بازدید: 15 مرداد 1401ش.]</ref><br />
<br />
==پیشینه==<br />
بنای ارگ علیشاه به همت تاجالدین علیشاه گیلانی - وزیر ایلخانان مغول از سال ۷۱۶ تا ۷۲۴ هجری قمری احداث شده است. این بنا که قدمتی 700 ساله دارد؛ تنها بخشی از سازة تاریخی مسجد علیشاه تبریز است.<ref> [https://www.kojaro.com/attraction/6327-%D8%A7%D8%B1%DA%AF-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2/ . «معرفی ارگ تبریز»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 14 مرداد 1401ش.]</ref><br />
<br />
==جغرافیا==<br />
ارگ تبریز در مرکز شهر [[تبریز]]، در ضلع جنوبی تقاطع خیابان امام خمینی و فردوسی و در نزدیکی محدوده میدان ساعت قرار دارد.<ref>[https://blog.rahbal.com/arg-alishah-of-tabriz/ . «ارگ تبریز؛ بلندترین دیوار تاریخی در پایتخت گردشگری ایران»، وبسایت مجله رهبال آسمان، تاریخ بازدید: 14 مرداد 1401ش.]</ref><br />
<br />
==معماری==<br />
[[پرونده:ارگ-علیشاه۱.jpg|300px|thumb|left|]] <br />
این سازه دیدنی [[تبریز]] سازهای یک پارچه و آجری است و شکل نعل اسبی دارد. این دژ، نمونهای از بنای اسلامی با معماری ایرانی است. استاد فلکی تبریزی معمار این بنا بوده که به شیوه آذری آن را ساخته است.<ref> [https://safarmarket.com/blog/attractions/iran/tabriz/arge-alishah . «ارگ علیشاه تبریز»، وبسایت سفرمارکت، تاریخ بازدید: 2 مرداد 1400ش.]</ref> این شیوه، سبک مغول یا ایرانی - مغول نیز نامیده میشود که در دورۀ حکومت ایلخانان بر ایران رواج یافت. در ساخت این بنا، ساروج و مصالح ساختمانی با استحکام بسیار بالایی استفاده شده است.<ref> [https://www.kojaro.com/attraction/6327-%D8%A7%D8%B1%DA%AF-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2/ . «معرفی ارگ تبریز»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 2 مرداد 1401ش.]</ref> باقیمانده سازه قدیمی ارگ، سه دیوار بلند را تشکیل میدهد و به شکل یک ایوان است. این بخش، شبستان مسجد علیشاه بوده است.<ref> [https://iranlover.ir/%D8%A7%D8%B1%DA%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2/ . «ارگ علیشاه (مسجد علیشاه) در مرکز تبریز»، وبسایت گردشگری ایران، تاریخ بازدید: 18 مرداد 1401ش.]</ref> <br />
<br />
عرض هر یک از این دیوارها ۱۰ متر و داخل آنها مرکب از دو دیوار عریض است که توسط طاقهایی بههم اتصال یافتهاند. هر چند در حفاریهای انجام گرفته مشخص شده که ۷ متر از دیوارها زیر خاک واقع شده است. عرض بنای بهجا مانده از ارگ علیشاه ۳۰ متر و ارتفاع آن ۲۶ متر است.<ref> [https://safarmarket.com/blog/attractions/iran/tabriz/arge-alishah . «ارگ علیشاه تبریز»، وبسایت سفرمارکت، تاریخ بازدید: 2 مرداد 1400ش.]</ref> در سال 1360ش، پیش از تخریب دیوارهای شمالی، طول ارگ ۶۵ متر بوده، ولی امروزه تنها ۲۱ متر از آن باقیمانده است؛ عرض کلی آن به ۵۱ متر میرسد و ارتفاع آن ۳۳ متر است. بر اساس تحقیقات، این بنا در زمان ساخت در حدود ۶۳ تا ۶۵ متر ارتفاع داشته است. محراب ارگ علیشاه بلندایی ۳۰ متری دارد و از نمونههای منحصربهفرد [[معماری]] ایران به حساب میآید.<ref> [https://iranlover.ir/%D8%A7%D8%B1%DA%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2/ . «ارگ علیشاه (مسجد علیشاه) در مرکز تبریز»، وبسایت گردشگری ایران، تاریخ بازدید: 18 مرداد 1401ش.]</ref> پس از مشروطه، چند ساختمان و مدرسه به ارگ اضافه شد؛ ولی در دوره پهلوی این آثار از بین رفت و تنها یک دیواره از بخش جنوبی و یک محراب از مسجد باقی ماند.<ref> [https://tourgardan.com/blog/detail/691/%D8%A7%D8%B1%DA%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2 . «ارگ علیشاه تبریز یادآور دوره شکوه شهری تاریخی»، وبسایت تورگردان، تاریخ بازدید: 2 مرداد 1401ش.]</ref><br />
<br />
==خطرات== <br />
در تهاجم روسها به تبریز و همچنین زلزله مخربی که در سال 1193ش، در این شهر رخ داد، ارگ [[تبریز]] دچار آسیبهای زیادی شد؛ اما به دلیل استحکام بالای ارگ، بخشی از این مجموعه باقی و بخشهای اصلی بنا در اثر زلزله تخریب شد.<ref> [https://www.farsnews.ir/news/13901109001105/%D9%85%D8%B1%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%DA%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF . « مرمت ارگ علیشاه تبریز به پایان رسید»، خبرگزاری فارس، تاریخ بازدید 14 مرداد 1401ش.]</ref> از طرفی روسها بعد از پیروزی، دیوارههای ارگ را به توپ بسته و پس از استقرار نیز در اثر بیمبالاتی، بخش بزرگی از ارگ را ویران کردند.<ref> [https://tourgardan.com/blog/detail/691/%D8%A7%D8%B1%DA%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2 . «ارگ علیشاه تبریز یادآور دوره شکوه شهری تاریخی»، وبسایت تورگردان، تاریخ بازدید: 2 مرداد 1401ش.]</ref> امروزه عملیات عمرانی در حریم ارگ علیشاه به منظور ساخت پاركینگ برای مصلی تبریز بر نگرانیها درباره سرنوشت قلعه علیشاه افزوده است.<ref> [https://www.irna.ir/news/82412735/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%DA%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2 . «نگاه نگران دوستداران میراث فرهنگی به سرنوشت ارگ علیشاه تبریز»، وبسایت خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، تاریخ بازدید: 9 مرداد 1401ش.]</ref><br />
<br />
==مرمت و بازسازی==<br />
در بازسازی ارگ علیشاه اقدامات زیادی از جمله استحکامبخشی، تقویت و ترمیم آسیبهای وارد شده بر بدنة این بنای تاریخی صورت گرفته است. كفسازي، اجراي ارتباطات ورودي، نورپردازي، راهپلهها و راه دسترسي و نيز محوطهسازي در این بنای تاریخی انجام گرفته است.<ref> [https://www.isna.ir/news/tabriz-39217/%D9%BE%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B1%D9%85%D8%AA-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%B9%D9%84%D9%8A%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%DA%AF-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D8%B2 . «پايان مرمت مسجد جامع عليشاه و ارگ تبريز»، وبسایت خبرگزاری دانشجویان ایران«ایسنا»، تاریخ بازدید: 9 مرداد 1401ش.]</ref> در زمان بازسازی این بنای تاریخی استحكامبخشي طاق مسجد جامع عليشاه صورت گرفته و همچنین بقاياي [[كاشيكاري]] و [[گچبري]] محوطه، قسمتهاي خانقاه و مدرسه بازسازی شدهاند.<ref> [https://www.irna.ir/news/80891742/%D9%85%D8%B1%D9%85%D8%AA-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%B9%D9%84%D9%8A%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%DA%AF-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D8%B2-%D9%BE%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D9%86-%D9%8A%D8%A7%D9%81%D8%AA . «مرمت مسجد جامع علیشاه و ارگ تبریز پایان یافت»، وبسایت خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، تاریخ بازدید: 9 مرداد 1401ش.]</ref> در سالهای اخیر روند بازسازی ارگ علیشاه با جدیت بیشتری دنبال شده و مسئولان برای دسترسی بهتر شهروندان به این مکان تاریخی اقدام به حذف دیوارهای اطراف قلعه کردند.<ref> [https://www.hamshahrionline.ir/news/603360/%D8%A7%D8%B1%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2 . «ارگ استوار تبریز»، وبسایت روزنامه همشهری، تاریخ بازدید: 15 مرداد 1401ش.]</ref><br />
<br />
==ویژگی== <br />
برجستهترین ویژگی این ارگ، طاق بزرگ آن است که عرضی بیشتر از طاق کسری دارد و آن را از بناهای تاریخی دیگر ایران متمایز کرده است. همچنین این بنا در میان آثار تاریخی این شهر، بیشترین ارتفاع را دارد.<ref> [https://www.ealiya.com/attraction/arg-tabriz/ . «ارگ علیشاه تبریز»، وبسایت ایلیاگشت، تاریخ بازدید: 14 مرداد 1401ش.]</ref><br />
<br />
==کارکرد== <br />
ارگ علیشاه در دورههای مختلف تاریخ با توجه به ویژگیهای هر دوره، کاردبردهای مختلفی داشته است. در دوران حکومت [[قاجاریه]]، این مسجد و محوطه آن به انبار مهمات نظامی و انبار غلات تبدیل شد.<ref> [https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/01/08/1365350/%D8%A7%D8%B1%DA%A9-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86 . «ارک تبریز" نماد صلابت و ایستادگی آذربایجان»، وبسایت خبرگزاری تسنیم، تاریخ بازدید: 3 مهر 1401ش.]</ref> در زمان مشروطیت و قیام مردم [[تبریز]]، نقش سنگری مستحکم را برای مبارزان مشروطهخواه ایفا کرد. در زمان حمله ارتش روس به [[ایران]]، مردم بار دیگر ارگ تبریز را پایگاه نظامی خود در برابر حملات روسها قرار دادند.<ref> [https://blog.rahbal.com/arg-alishah-of-tabriz/ . «ارگ تبریز؛ بلندترین دیوار تاریخی در پایتخت گردشگری ایران»، وبسایت مجله رهبال آسمان، تاریخ بازدید: 14 مرداد 1401ش.]</ref> امروزه فضاي اطراف ارگ براي احداث مصلی اختصاص يافته و نماز جمعه در آن برگزار میشود.<ref> [http://azarbayjankulturu.blogfa.com/post/69 . «ارگ علیشاه»، وبسایت وبلاگ تاریخ و فرهنگ آذربایجان، تاریخ بازدید: 3 مرداد 1401ش.]</ref><br />
<br />
==جاذبههای گردشگری==<br />
در اطراف ارگ علیشاه، جاذبههای تاریخی و گردشگری دیگری وجود دارد که عبارتاند از:<br />
عمارت میدان ساعت [[تبریز]]، موزه و خانه استاد [[شهریار]]، بازار تبریز، خانه مشروطه و [[مسجد کبود]].<ref> [https://ghasedak24.com/article/58/ .«جاهای دیدنی تبریز کجاست؟»، وبسایت قاصدک، تاریخ بازدید: 3 مرداد 1401ش.]</ref><br />
<br />
==ارگ علیشاه در سفرنامهها==<br />
این بنای تاریخی در آثاری از بدرالدین محمودالعینی، ابنبطوطه، مرتضی میزرا مؤلف تاریخ و جغرافیای دارالسطنه تبریز و حمدالله مستوفی توصیف شده است. از توصیفهای ذکر شده و اطلاعات موجود در این کتابها و اسناد میتوان دریافت که این بنا در زمان تاجالدین علیشاه، مسجد جامع شهر بهحساب میآمد و همچنین دارای كتیبهها، گچبریهای دیدنی و ستونهای مرمرین بوده، که بعدها در گذر زمان ویران شده است.<ref> [https://www.kojaro.com/attraction/6327-%D8%A7%D8%B1%DA%AF-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2/ . «معرفی ارگ تبریز»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 14 مرداد 1401ش.]</ref><br />
<br />
==مسیر دسترسی==<br />
برای رسیدن به این بنا میبایست از خیابان امام خمینی عبور کرده و سپس وارد خیابان طالقانی شده، مسیر را تا خیابان والمان بهسمت جنوب ادامه داده، وسیلهنقلیه را در پارکینگهای شخصی خیابان طالقانی و والمان پارک کرده و سپس مابقی مسیر را تا ارگ پیاده طی کرد.<ref> [https://blog.rahbal.com/arg-alishah-of-tabriz/ . «ارگ تبریز؛ بلندترین دیوار تاریخی در پایتخت گردشگری ایران»، وبسایت مجله رهبال آسمان، تاریخ بازدید: 2 مرداد 1401ش.]</ref><br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}} <br />
==منابع==<br />
* «ارگ استوار تبریز»، وبسایت روزنامه همشهری، تاریخ بازدید: 15 مرداد 1401ش.<br />
* ارگ تبریز؛ بلندترین دیوار تاریخی در پایتخت گردشگری ایران»، وبسایت مجله رهبال آسمان، تاریخ درج مطلب: 8 تیر 1400ش.<br />
* «ارگ تبریز" نماد صلابت و ایستادگی آذربایجان»، وبسایت خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 8 فروردین 1396ش.<br />
* «ارگ علیشاه تبریز»، وبسایت سفرمارکت، تاریخ بازدید: 2 مرداد 1400ش.<br />
* «ارگ علیشاه تبریز»، وبسایت کارناوال، تاریخ درج مطلب: 18 شهریور 1399ش<br />
* «ارگ عليشاه تبريز»، وبسایت خبرگزاری دانشجویان ایران «ایسنا»، تاریخ بازدید: 2 مرداد 1401ش.<br />
* «ارگ علیشاه تبریز، قلب تپندهی تاریخ آذربایجان»، وبسایت خبرگزاری دانشجویان ایران «ایسنا»، تاریخ درج مطلب: 8 فروردین 1398ش.<br />
* «ارگ علیشاه تبریز یادآور دوره شکوه شهری تاریخی»، وبسایت تورگردان، تاریخ درج مطلب: 7 اردیبهشت 1400ش.<br />
* «ارگ علیشاه تبریز یادگار شکوهمند معماری ایلخانی»، وبسایت آکا، تاریخ بازدید: 10 مرداد 1401ش.<br />
* «ارگ علیشاه، شاهکاری از دوره ایلخانی در تبریز»، وبسایت مجله گردشگری اِلیگشت، تاریخ درج مطلب: 7 مهر 1398ش.<br />
* «ارگ علیشاه (مسجد علیشاه) در مرکز تبریز»، وبسایت گردشگری ایران، تاریخ درج مطلب: 7 دی 1399ش.<br />
* «ارگ علیشاه»، وبسایت وبلاگ تاریخ و فرهنگ آذربایجان، تاریخ بازدید: 3 مرداد 1401ش.<br />
* «ارگ علیشاه، یادگاری از دوره ایلخانیان در تبریز»، وبسایت جاذبه، تاریخ بازدید: 9 مرداد 1401ش.<br />
* «پايان مرمت مسجد جامع عليشاه و ارگ تبريز»، وبسایت خبرگزاری دانشجویان ایران«ایسنا»، تاریخ درج مطلب: 14 آبان 1392ش.<br />
* «جاهای دیدنی تبریز کجاست؟»، وبسایت قاصدک، تاریخ بازدید: 3 مرداد 1401ش.<br />
* «دیدنیهای تبریز»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 3 مرداد 1401ش.<br />
* «رزرو هتل های نزدیک ارگ علیشاه تبریز»، وبسایت مجله سیتا، تاریخ بازدید: 15 مرداد 1401ش.<br />
* «سرزمین مادری؛ ارگ تبریز»، وبسایت خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 6 فروردین 1400ش.<br />
* صدرایینیا، علی، «یادداشتهایی بر طرح گمانهزنی محوطه ارگ علیشاه»، باستانپژوهی، شماره 5 و 6، 1378ش.<br />
* «مرمت ارگ علیشاه تبریز به پایان رسید»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 9 بهمن 1390ش.<br />
* «مرمت مسجد جامع علیشاه و ارگ تبریز پایان یافت»، وبسایت خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، تاریخ بازدید: 9 مرداد 1401ش.<br />
* «معرفی ارگ تبریز»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 2 مرداد 1401ش.<br />
* «نگاه نگران دوستداران میراث فرهنگی به سرنوشت ارگ علیشاه تبریز»، وبسایت خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: 14 بهمن 1395ش.</div>زینب آزادبختی