الله اکبر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

امان الله فصیحی: /* کاربردها */

2026-05-28T13:35:40Z

کاربردها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۷ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۰۵
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	# کلمۀ الله‌اکبر سه بار در قرآن آمده است. <ref>سوره توبه، آیه ۷۲؛ سوره عنکبوت، آیه ۴۵؛ سوره غافر، آیه ۱۰.</ref>		# کلمۀ الله‌اکبر سه بار در قرآن آمده است. <ref>سوره توبه، آیه ۷۲؛ سوره عنکبوت، آیه ۴۵؛ سوره غافر، آیه ۱۰.</ref>
	==کاربردها==		==کاربردها==
	===~~الف)~~ ذکر واجب===		===ذکر واجب===
	الله‌اکبر در آغاز نماز که «تکبیرة الاحرام» خوانده می‌شود، از واجبات و ارکان نماز بوده و اگر نمازگزار به عمد یا سهو، آن را نگوید یا خللی در آن ایجاد کند، نماز وی باطل است.<ref>نجفی، جواهرالکلام فی شرح شرائع الاسلام، 1981م، ج۹، ص220.</ref> همچنین در نماز مَیّت واجب است پنج بار الله‌اکبر گفته شود.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>		الله‌اکبر در آغاز نماز که «تکبیرة الاحرام» خوانده می‌شود، از واجبات و ارکان نماز بوده و اگر نمازگزار به عمد یا سهو، آن را نگوید یا خللی در آن ایجاد کند، نماز وی باطل است.<ref>نجفی، جواهرالکلام فی شرح شرائع الاسلام، 1981م، ج۹، ص220.</ref> همچنین در نماز مَیّت واجب است پنج بار الله‌اکبر گفته شود.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>
	===ب) ذکر مستحب===		===ذکر مستحب===
	# در ابتدا و انتهای اذان و اقامۀ نمازهای واجب و مستحبی؛		# در ابتدا و انتهای اذان و اقامۀ نمازهای واجب و مستحبی؛
	# در خلال نماز و انتقال از حالتی به حالت دیگر؛<ref>[https://www.namaz.ir/takbeer-in-prayer/ «تکبیر نماز و شرح تکبیرهای واجب و مستحب در نمازها»، وب‌سایت ستاد اقامۀ نماز.]</ref>		# در خلال نماز و انتقال از حالتی به حالت دیگر؛<ref>[https://www.namaz.ir/takbeer-in-prayer/ «تکبیر نماز و شرح تکبیرهای واجب و مستحب در نمازها»، وب‌سایت ستاد اقامۀ نماز.]</ref>
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	# در نماز عید فطر گفته می‌شود: الله‌اکبر الله‌اکبر لَاإِلهَ إِلّا اللّهُ وَالله‌اکبر الله‌اکبر وَ لِلّهِ الْحَمْدُ، الْحَمْدُ لِلّهِ عَلَی مَا هَدانا، وَلَهُ الشُّکْرُ عَلَی مَا أَوْلانا؛		# در نماز عید فطر گفته می‌شود: الله‌اکبر الله‌اکبر لَاإِلهَ إِلّا اللّهُ وَالله‌اکبر الله‌اکبر وَ لِلّهِ الْحَمْدُ، الْحَمْدُ لِلّهِ عَلَی مَا هَدانا، وَلَهُ الشُّکْرُ عَلَی مَا أَوْلانا؛
	# در روایات اسلامی به‌طور عمومی سفارش شده که هر کسی در هر جایی و به هر تعدادی می‌تواند الله‌اکبر را تکرار کند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>		# در روایات اسلامی به‌طور عمومی سفارش شده که هر کسی در هر جایی و به هر تعدادی می‌تواند الله‌اکبر را تکرار کند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>
	===ج) شعار اجتماعی، سیاسی و نظامی===		===شعار اجتماعی، سیاسی و نظامی===
	# الله‌اکبر، از محوری‌ترین شعارهای سیاسی، اجتماعی و نظامی در تاریخ اسلام بوده است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/10382 صرامی، «تکبر»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>		# الله‌اکبر، از محوری‌ترین شعارهای سیاسی، اجتماعی و نظامی در تاریخ اسلام بوده است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/10382 صرامی، «تکبر»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>
	# رزمندگان ایرانی هنگام حمله به سنگرهای دشمنان بعثی در دوران دفاع مقدس و تسخیر آنها، الله‌اکبر می‌گفتند.		# رزمندگان ایرانی هنگام حمله به سنگرهای دشمنان بعثی در دوران دفاع مقدس و تسخیر آنها، الله‌اکبر می‌گفتند.
	# استفاده در سرودهای حماسی؛ به‌عنوان مثال، «ما مسلح به الله‌اکبریم» یک سرود حماسی و مارش نظامی است که در سال‌های دفاع مقدس، توسط گروهی از پاسداران انقلاب اسلامی در حسینیه جماران و نزد امام خمینی، خوانده شد. متن سرود برگرفته از گزارش‌های تاریخی فتح مکه توسط سپاه مسلمانان و به‌رهبری پیامبر خدا است. این سرود شورانگیز بیش از سه دهه است که در صداوسیما به‌عنوان تیتراژ خبر، استفاده می‌شود. <ref>[https://www.mehrnews.com/news/4885258/%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%98-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF-%D9%85%D8%A7-%D9%85%D8%B3%D9% «سرودی حماسی که به تیتراژ خبر تبدیل شد»، خبرگزاری مهر.]</ref>		# استفاده در سرودهای حماسی؛ به‌عنوان مثال، «ما مسلح به الله‌اکبریم» یک سرود حماسی و مارش نظامی است که در سال‌های دفاع مقدس، توسط گروهی از پاسداران انقلاب اسلامی در حسینیه جماران و نزد امام خمینی، خوانده شد. متن سرود برگرفته از گزارش‌های تاریخی فتح مکه توسط سپاه مسلمانان و به‌رهبری پیامبر خدا است. این سرود شورانگیز بیش از سه دهه است که در صداوسیما به‌عنوان تیتراژ خبر، استفاده می‌شود. <ref>[https://www.mehrnews.com/news/4885258/%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%98-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF-%D9%85%D8%A7-%D9%85%D8%B3%D9% «سرودی حماسی که به تیتراژ خبر تبدیل شد»، خبرگزاری مهر.]</ref>
	# بیان الله‌اکبر در هنگام رژه و ادای احترام نظامی.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/10382 صرامی، «تکبر»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>		# بیان الله‌اکبر در هنگام رژه و ادای احترام نظامی.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/10382 صرامی، «تکبر»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>
	===د) فرهنگ عامه===		===فرهنگ عامه===
	#موقع تعجب‌کردن و نیز در هنگام شادی، واژۀ الله‌اکبر به کار برده می‌شود؛		#موقع تعجب‌کردن و نیز در هنگام شادی، واژۀ الله‌اکبر به کار برده می‌شود؛
	# در برنامه‌های جمعی و راهپیمایی‌های مردمی در سراسر کشور و تشیع جنازۀ شهداء؛		# در برنامه‌های جمعی و راهپیمایی‌های مردمی در سراسر کشور و تشیع جنازۀ شهداء؛
خط ۳۸:		خط ۳۸:

	==نماد‌پردازی==		==نماد‌پردازی==
	===1. نماد اتحاد و انسجام ملی===		===نماد اتحاد و انسجام ملی===
	شعار الله‌اکبر هرساله در شامگاه ۲۱ بهمن توسط مردم در سراسر ایران طنین‌انداز شده و نماد بیش از چهار دهه وحدت و انسجام ملی، جهاد و مقاومت، ایثار و شهادت، عقلانیت و غیرت دینی مردم انقلابی ایران اسلامی محسوب می‌شود.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>		شعار الله‌اکبر هرساله در شامگاه ۲۱ بهمن توسط مردم در سراسر ایران طنین‌انداز شده و نماد بیش از چهار دهه وحدت و انسجام ملی، جهاد و مقاومت، ایثار و شهادت، عقلانیت و غیرت دینی مردم انقلابی ایران اسلامی محسوب می‌شود.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>
	===2. نماد نظام سیاسی اسلام===		===نماد نظام سیاسی اسلام===
	الله‌اکبر به‌عنوان نماد نظام سیاسی اسلام بر پرچم‌های کشورهای ایران، افغانستان و عراق نقش بسته است.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>		الله‌اکبر به‌عنوان نماد نظام سیاسی اسلام بر پرچم‌های کشورهای ایران، افغانستان و عراق نقش بسته است.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>
	==نام‌گذاری‌ها==		==نام‌گذاری‌ها==
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	# نقش‌بستن فراوان الله‌اکبر در نقاشی، کاشی‌کاری در بناهای مذهبی و معماری اسلامی و تابلو فرش، پوستر، بنر، خوش‌نویسی، کتیبه‌نگاری و نگارگری. <ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>		# نقش‌بستن فراوان الله‌اکبر در نقاشی، کاشی‌کاری در بناهای مذهبی و معماری اسلامی و تابلو فرش، پوستر، بنر، خوش‌نویسی، کتیبه‌نگاری و نگارگری. <ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>
	==الله‌اکبر در نگاه اندیشمندان==		==الله‌اکبر در نگاه اندیشمندان==
	===~~1. امام~~ خمینی===		===سید روح‌الله خمینی===
	امام خمینی گفته است که پیروزی انقلاب اسلامی ایران، با زور اسلحه به دست نیامده بلکه مردم ایران با تکرار فریاد الله‌اکبر خود، شاه را فراری دادند و مملکت را از یوغ استثمار آزاد کردند. <ref>[https://farsi.rouhollah.ir/library/sahifeh-imam-khomeini/vol/13/page/90 امام خمینی، صحیفۀ امام خمینی، ج13، ص90، وب‌سایت روح‌الله.]</ref>		[[امام خمینی]] گفته است که پیروزی انقلاب اسلامی ایران، با زور اسلحه به دست نیامده بلکه مردم ایران با تکرار فریاد الله‌اکبر خود، شاه را فراری دادند و مملکت را از یوغ استثمار آزاد کردند. <ref>[https://farsi.rouhollah.ir/library/sahifeh-imam-khomeini/vol/13/page/90 امام خمینی، صحیفۀ امام خمینی، ج13، ص90، وب‌سایت روح‌الله.]</ref>
	===~~2. آیت‌الله~~ سید علی خامنه‌ای===		===سید علی خامنه‌ای===
	~~آیت‌الله~~ [[سید علی خامنه‌ای]] معتقد است که الله‌اکبر ملت ایران لحن خاصى دارد؛ زیرا الله‌اکبر پیامبر اسلام بوده و به‌معنى رشادت و شجاعت یک ملّت در مقابل استکبار جهانى و ناچیز شمردن بت‌هاى زور و زر است. <ref>[https://farsi.khamenei.ir/photo-album?id=41659 «الله‌اکبر»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنه‌‌ای.]</ref>		[[سید علی خامنه‌ای]] دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران معتقد است که الله‌اکبر ملت ایران لحن خاصى دارد؛ زیرا الله‌اکبر پیامبر اسلام بوده و به‌معنى رشادت و شجاعت یک ملّت در مقابل استکبار جهانى و ناچیز شمردن بت‌هاى زور و زر است. <ref>[https://farsi.khamenei.ir/photo-album?id=41659 «الله‌اکبر»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنه‌‌ای.]</ref>
	==کارکردها==		==کارکردها==
	===1. سیاسی و اجتماعی===		===سیاسی و اجتماعی===
	شعار الله‌اکبر از عوامل اثرگذار در پیروزی انقلاب اسلامی ایران بود و با تهییج و شورآفرینی، در بسیج عمومی توده‌های انقلابی، نقش اساسی داشت. این شعار در حفظ و تداوم انقلاب نیز نقش‌آفرین است و به شعار دائمی برای نگهداری شور انقلابی بدل شده است و در جامعۀ ایرانی بعد از نمازهای جمعه و جماعت همیشه تکرار می‌شود.<ref>«3 [https://irdc.ir/fa/news/600/3-%D9%85%D9%88%D9%84%D9%81%D9%87%E2%80%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C مولفۀ‌ اصلی شعارهای انقلاب اسلامی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.] </ref> در دوران ~~دفاع مقدس~~ نیز رزمندگان با فریادهای الله‌اکبر، خود را از محاصرۀ نیروهای متجاوز بعثی و خطرهای واقعی نجات داده‌اند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>		شعار الله‌اکبر از عوامل اثرگذار در پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران\|انقلاب اسلامی]] ایران بود و با تهییج و شورآفرینی، در بسیج عمومی توده‌های انقلابی، نقش اساسی داشت. این شعار در حفظ و تداوم انقلاب نیز نقش‌آفرین است و به شعار دائمی برای نگهداری شور انقلابی بدل شده است و در جامعۀ ایرانی بعد از نمازهای جمعه و جماعت همیشه تکرار می‌شود.<ref>«3 [https://irdc.ir/fa/news/600/3-%D9%85%D9%88%D9%84%D9%81%D9%87%E2%80%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C مولفۀ‌ اصلی شعارهای انقلاب اسلامی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.] </ref> در دوران جنگ عراق با ایران نیز رزمندگان با فریادهای الله‌اکبر، خود را از محاصرۀ نیروهای متجاوز بعثی و خطرهای واقعی نجات داده‌اند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>
	===2. تربیتی===		===تربیتی===
	[[مرتضی مطهری]] معتقد است که اگر انسان به‌معنی «الله‌اکبر» باور داشته باشد، همه چیز در مقابل او حقیر می‌شود و این کلمه به انسان شخصیت می‌دهد و روح او را بزرگ می‌کند.<ref>مطهری، آزادی معنوی، 1390ش، ص۱۰۲.</ref> همچنین بسیاری از کارشناسان معتقدند که می‌توان از ظرفیت‌های هنری، مأذنه‌ها، رسانه‌ها، فضای مجازی، ائمۀ جمعه و جماعات و تشکل‌های مردمی استفاده کرد تا شعار الله‌اکبر برای جوانان و نسل‌های آینده معرفت‌آفرین باشد.<ref>[http://shabestan.ir/detail/News/521378 «شعار الله‌اکبر هویت‌ساز است/ الله‌اکبر، محوری ترین شعار نهضت امام خمینی»، خبرگزاری شبستان.]</ref>		[[مرتضی مطهری]] معتقد است که اگر انسان به‌معنی «الله‌اکبر» باور داشته باشد، همه چیز در مقابل او حقیر می‌شود و این کلمه به انسان شخصیت می‌دهد و روح او را بزرگ می‌کند.<ref>مطهری، آزادی معنوی، 1390ش، ص۱۰۲.</ref> همچنین بسیاری از کارشناسان معتقدند که می‌توان از ظرفیت‌های هنری، مأذنه‌ها، رسانه‌ها، فضای مجازی، ائمۀ جمعه و جماعات و تشکل‌های مردمی استفاده کرد تا شعار الله‌اکبر برای جوانان و نسل‌های آینده معرفت‌آفرین باشد.<ref>[http://shabestan.ir/detail/News/521378 «شعار الله‌اکبر هویت‌ساز است/ الله‌اکبر، محوری ترین شعار نهضت امام خمینی»، خبرگزاری شبستان.]</ref>
	==سوء‌استفاده‌های سیاسی==		==سوء‌استفاده‌های سیاسی==

حمید فاضل: /* 2. آیت‌الله خامنه‌ای */

2026-05-28T08:11:46Z

2. آیت‌الله خامنه‌ای

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۷ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۴۱
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	===1. امام خمینی===		===1. امام خمینی===
	امام خمینی گفته است که پیروزی انقلاب اسلامی ایران، با زور اسلحه به دست نیامده بلکه مردم ایران با تکرار فریاد الله‌اکبر خود، شاه را فراری دادند و مملکت را از یوغ استثمار آزاد کردند. <ref>[https://farsi.rouhollah.ir/library/sahifeh-imam-khomeini/vol/13/page/90 امام خمینی، صحیفۀ امام خمینی، ج13، ص90، وب‌سایت روح‌الله.]</ref>		امام خمینی گفته است که پیروزی انقلاب اسلامی ایران، با زور اسلحه به دست نیامده بلکه مردم ایران با تکرار فریاد الله‌اکبر خود، شاه را فراری دادند و مملکت را از یوغ استثمار آزاد کردند. <ref>[https://farsi.rouhollah.ir/library/sahifeh-imam-khomeini/vol/13/page/90 امام خمینی، صحیفۀ امام خمینی، ج13، ص90، وب‌سایت روح‌الله.]</ref>
	===2. آیت‌الله خامنه‌ای===		===2. آیت‌الله سید علی خامنه‌ای===
	آیت‌الله خامنه‌ای معتقد است که الله‌اکبر ملت ایران لحن خاصى دارد؛ زیرا الله‌اکبر پیامبر اسلام بوده و به‌معنى رشادت و شجاعت یک ملّت در مقابل استکبار جهانى و ناچیز شمردن بت‌هاى زور و زر است. <ref>[https://farsi.khamenei.ir/photo-album?id=41659 «الله‌اکبر»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنه‌‌ای.]</ref>		آیت‌الله [[سید علی خامنه‌ای]] معتقد است که الله‌اکبر ملت ایران لحن خاصى دارد؛ زیرا الله‌اکبر پیامبر اسلام بوده و به‌معنى رشادت و شجاعت یک ملّت در مقابل استکبار جهانى و ناچیز شمردن بت‌هاى زور و زر است. <ref>[https://farsi.khamenei.ir/photo-album?id=41659 «الله‌اکبر»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنه‌‌ای.]</ref>
	==کارکردها==		==کارکردها==
	===1. سیاسی و اجتماعی===		===1. سیاسی و اجتماعی===

امان الله فصیحی در ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۵۳

2026-05-09T14:53:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۸:۲۳
خط ۱:		خط ۱:
	<big>'''الله اکبر؛'''</big> نماد اندیشه توحیدی و شعار فراگیر در فرهنگ مسلمانان.		<big>'''الله اکبر؛'''</big> نماد اندیشه توحیدی و شعار فراگیر در فرهنگ مسلمانان.

	الله اکبر، شعار عبادی و راهبردی در فرهنگ مسلمانان و نشان‌دهندۀ نوع تفکر و سبک زندگی آنها است که در عرصه‌های عبادی، اجتماعی، سیاسی و نظامی، کاربرد وسیعی دارد و به‌عنوان نماد نظام اسلامی در پرچم کشورهای ~~ایران،~~ افغانستان و عراق به‌کار رفته است. این شعار در بسیج عمومی و پیروزیهای مسلمانان صدر اسلام و همچنین در پیروزی انقلاب اسلامی ایران در 1357ش نقش مهمی داشته است.		الله اکبر، شعار عبادی و راهبردی در فرهنگ مسلمانان و نشان‌دهندۀ نوع تفکر و سبک زندگی آنها است که در عرصه‌های عبادی، اجتماعی، سیاسی و نظامی، کاربرد وسیعی دارد و به‌عنوان نماد نظام اسلامی در [[پرچم ایران\|پرچم کشورهای ایران]]، افغانستان و عراق به‌کار رفته است. این شعار در بسیج عمومی و پیروزیهای مسلمانان صدر اسلام و همچنین در پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] در 1357ش نقش مهمی داشته است.
	==مفهوم‌شناسی==		==مفهوم‌شناسی==
	«الله‌اکبر»، از دو کلمۀ «الله» و «اکبر» ترکیب شده است؛ اللّه اسم خاص بوده و بر ذات دارای جمیع صفات کمالی خداوند اطلاق می‌شود. این واژۀ عربی، مشهورترین اسم خداوند نزد مسلمانان است.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1622239/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AE%D8%AF%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA منتظمی، «چرا اسم خدا الله است؟»، وب‌سایت راسخون.]</ref> اکبر نیز در لغت به‌معنی بزرگ‌تر آمده است.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-3?q=%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ اکبر.] </ref> اصطلاح ترکیبی الله‌اکبر در متون دینی مسلمانان، به‌معنی بزرگ‌دانستن و تعظیم خداوند است<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، بی‌تا، ج۷، ص۴۳۳.</ref> و ذات او در وهم و وصف انسان نمی‌گنجد.<ref>ابن‌بابویه قمی، التوحید، بی‌تا، ج۱، ص۳۱۳.</ref> از این منظر، بزرگ شمردن خدا، تنها گفتن الله‌اکبر به زبان نیست بلکه باور به عظمت و یکتایی پروردگار است.<ref>[https://makarem.ir/main.aspx?typeinfo=42&lid=0&mid=318331&catid=-2 «معنای عبارت الله‌اکبر، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله مکارم شیرازی.]</ref>		«الله‌اکبر»، از دو کلمۀ «الله» و «اکبر» ترکیب شده است؛ اللّه اسم خاص بوده و بر ذات دارای جمیع صفات کمالی خداوند اطلاق می‌شود. این واژۀ عربی، مشهورترین اسم خداوند نزد مسلمانان است.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1622239/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AE%D8%AF%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA منتظمی، «چرا اسم خدا الله است؟»، وب‌سایت راسخون.]</ref> اکبر نیز در لغت به‌معنی بزرگ‌تر آمده است.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-3?q=%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ اکبر.] </ref> اصطلاح ترکیبی الله‌اکبر در متون دینی مسلمانان، به‌معنی بزرگ‌دانستن و تعظیم خداوند است<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، بی‌تا، ج۷، ص۴۳۳.</ref> و ذات او در وهم و وصف انسان نمی‌گنجد.<ref>ابن‌بابویه قمی، التوحید، بی‌تا، ج۱، ص۳۱۳.</ref> از این منظر، بزرگ شمردن خدا، تنها گفتن الله‌اکبر به زبان نیست بلکه باور به عظمت و یکتایی پروردگار است.<ref>[https://makarem.ir/main.aspx?typeinfo=42&lid=0&mid=318331&catid=-2 «معنای عبارت الله‌اکبر، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله مکارم شیرازی.]</ref>
خط ۶۴:		خط ۶۴:
	شعار الله‌اکبر از عوامل اثرگذار در پیروزی انقلاب اسلامی ایران بود و با تهییج و شورآفرینی، در بسیج عمومی توده‌های انقلابی، نقش اساسی داشت. این شعار در حفظ و تداوم انقلاب نیز نقش‌آفرین است و به شعار دائمی برای نگهداری شور انقلابی بدل شده است و در جامعۀ ایرانی بعد از نمازهای جمعه و جماعت همیشه تکرار می‌شود.<ref>«3 [https://irdc.ir/fa/news/600/3-%D9%85%D9%88%D9%84%D9%81%D9%87%E2%80%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C مولفۀ‌ اصلی شعارهای انقلاب اسلامی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.] </ref> در دوران دفاع مقدس نیز رزمندگان با فریادهای الله‌اکبر، خود را از محاصرۀ نیروهای متجاوز بعثی و خطرهای واقعی نجات داده‌اند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>		شعار الله‌اکبر از عوامل اثرگذار در پیروزی انقلاب اسلامی ایران بود و با تهییج و شورآفرینی، در بسیج عمومی توده‌های انقلابی، نقش اساسی داشت. این شعار در حفظ و تداوم انقلاب نیز نقش‌آفرین است و به شعار دائمی برای نگهداری شور انقلابی بدل شده است و در جامعۀ ایرانی بعد از نمازهای جمعه و جماعت همیشه تکرار می‌شود.<ref>«3 [https://irdc.ir/fa/news/600/3-%D9%85%D9%88%D9%84%D9%81%D9%87%E2%80%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C مولفۀ‌ اصلی شعارهای انقلاب اسلامی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.] </ref> در دوران دفاع مقدس نیز رزمندگان با فریادهای الله‌اکبر، خود را از محاصرۀ نیروهای متجاوز بعثی و خطرهای واقعی نجات داده‌اند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>
	===2. تربیتی===		===2. تربیتی===
	~~شهید~~ مطهری معتقد است که اگر انسان به‌معنی «الله‌اکبر» باور داشته باشد، همه چیز در مقابل او حقیر می‌شود و این کلمه به انسان شخصیت می‌دهد و روح او را بزرگ می‌کند.<ref>مطهری، آزادی معنوی، 1390ش، ص۱۰۲.</ref> همچنین بسیاری از کارشناسان معتقدند که می‌توان از ظرفیت‌های هنری، مأذنه‌ها، رسانه‌ها، فضای مجازی، ائمۀ جمعه و جماعات و تشکل‌های مردمی استفاده کرد تا شعار الله‌اکبر برای جوانان و نسل‌های آینده معرفت‌آفرین باشد.<ref>[http://shabestan.ir/detail/News/521378 «شعار الله‌اکبر هویت‌ساز است/ الله‌اکبر، محوری ترین شعار نهضت امام خمینی»، خبرگزاری شبستان.]</ref>		[[مرتضی مطهری]] معتقد است که اگر انسان به‌معنی «الله‌اکبر» باور داشته باشد، همه چیز در مقابل او حقیر می‌شود و این کلمه به انسان شخصیت می‌دهد و روح او را بزرگ می‌کند.<ref>مطهری، آزادی معنوی، 1390ش، ص۱۰۲.</ref> همچنین بسیاری از کارشناسان معتقدند که می‌توان از ظرفیت‌های هنری، مأذنه‌ها، رسانه‌ها، فضای مجازی، ائمۀ جمعه و جماعات و تشکل‌های مردمی استفاده کرد تا شعار الله‌اکبر برای جوانان و نسل‌های آینده معرفت‌آفرین باشد.<ref>[http://shabestan.ir/detail/News/521378 «شعار الله‌اکبر هویت‌ساز است/ الله‌اکبر، محوری ترین شعار نهضت امام خمینی»، خبرگزاری شبستان.]</ref>
	==سوء‌استفاده‌های سیاسی==		==سوء‌استفاده‌های سیاسی==
	دشمنان اسلام با به وجود آوردن گروه‌های تندرو و تکفیری به نام اسلام، از شعار الله‌اکبر برای ضربه زدن به اندیشه و نظام اسلامی سوء‌استفاده می‌کنند. برای مثال، پرچم سیاه داعش با آرم لا اله الا الله برای خدشه‌دار کردن اسلام ناب و مبارزه و تخریب شعار الله‌اکبر بود.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>		دشمنان اسلام با به وجود آوردن گروه‌های تندرو و تکفیری به نام اسلام، از شعار الله‌اکبر برای ضربه زدن به اندیشه و نظام اسلامی سوء‌استفاده می‌کنند. برای مثال، پرچم سیاه داعش با آرم لا اله الا الله برای خدشه‌دار کردن اسلام ناب و مبارزه و تخریب شعار الله‌اکبر بود.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>

حبیب الله نجفی: صفحه‌ای تازه حاوی «'''الله اکبر؛''' نماد اندیشه توحیدی و شعار فراگیر در فرهنگ مسلمانان. الله اکبر، شعار عبادی و راهبردی در فرهنگ مسلمانان و نشان‌دهندۀ نوع تفکر و سبک زندگی آنها است که در عرصه‌های عبادی، اجتماعی، سیاسی و نظامی، کاربرد وسیعی دارد و به‌عنوان...» ایجاد کرد

2026-05-09T14:42:43Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''الله اکبر؛'''</big> نماد اندیشه توحیدی و شعار فراگیر در فرهنگ مسلمانان. الله اکبر، شعار عبادی و راهبردی در فرهنگ مسلمانان و نشان‌دهندۀ نوع تفکر و سبک زندگی آنها است که در عرصه‌های عبادی، اجتماعی، سیاسی و نظامی، کاربرد وسیعی دارد و به‌عنوان...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

<big>'''الله اکبر؛'''</big> نماد اندیشه توحیدی و شعار فراگیر در فرهنگ مسلمانان.

الله اکبر، شعار عبادی و راهبردی در فرهنگ مسلمانان و نشان‌دهندۀ نوع تفکر و سبک زندگی آنها است که در عرصه‌های عبادی، اجتماعی، سیاسی و نظامی، کاربرد وسیعی دارد و به‌عنوان نماد نظام اسلامی در پرچم کشورهای ایران، افغانستان و عراق به‌کار رفته است. این شعار در بسیج عمومی و پیروزیهای مسلمانان صدر اسلام و همچنین در پیروزی انقلاب اسلامی ایران در 1357ش نقش مهمی داشته است.
==مفهوم‌شناسی==
«الله‌اکبر»، از دو کلمۀ «الله» و «اکبر» ترکیب شده است؛ اللّه اسم خاص بوده و بر ذات دارای جمیع صفات کمالی خداوند اطلاق می‌شود. این واژۀ عربی، مشهورترین اسم خداوند نزد مسلمانان است.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1622239/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AE%D8%AF%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA منتظمی، «چرا اسم خدا الله است؟»، وب‌سایت راسخون.]</ref> اکبر نیز در لغت به‌معنی بزرگ‌تر آمده است.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-3?q=%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ اکبر.] </ref> اصطلاح ترکیبی الله‌اکبر در متون دینی مسلمانان، به‌معنی بزرگ‌دانستن و تعظیم خداوند است<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، بی‌تا، ج۷، ص۴۳۳.</ref> و ذات او در وهم و وصف انسان نمی‌گنجد.<ref>ابن‌بابویه قمی، التوحید، بی‌تا، ج۱، ص۳۱۳.</ref> از این منظر، بزرگ شمردن خدا، تنها گفتن الله‌اکبر به زبان نیست بلکه باور به عظمت و یکتایی پروردگار است.<ref>[https://makarem.ir/main.aspx?typeinfo=42&lid=0&mid=318331&catid=-2 «معنای عبارت الله‌اکبر، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله مکارم شیرازی.]</ref>
==تاریخچه==
بنابر منابع دینی، پیشینۀ تعظیم و بزرگداشت خدا از سوی انسان‌ها به حضرت «آدم» بازمی‌گردد؛ اما نخستین گزارش‌های تاریخی از ذکر الله‌اکبر به هنگام بازسازی «چاه زمزم» بازمی‌گردد که عبدالمطلب این ذکر را زمزمه کرد و قریش با وی همراهی کردند. در تاریخ صدر اسلام، الله‌اکبر از همان آغاز به سنّت دینی و اجتماعی بدل شد؛ چنانکه پیامبر اسلام پس از قطع نزول وحی الله‌اکبر گفت. همچنین ایشان در نبرد خندق/احزاب به مسلمانان دستور داد تا به‌صورت جمعی الله‌اکبر بگویند. در نبرد با یهودیان بنی‌نَضیر و خیبر نیز تکبیر گفت.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/10382 صرامی، «تکبر»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> همچنین در شب ازدواج حضرت علی و فاطمه، الله‌اکبر را بر زبان جاری کرد.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، بی‌تا، ج۱۴، ص۶۳.</ref> پیامبر خدا هنگام شنیدن خبر فوت نجاشی، پادشاه حبشه، چهار مرتبه این ذکر را تکرار کرد و در تشییع جنازه‌ها، چهار یا پنج بار الله‌اکبر می‌گفت که از همان زمان تکبیرهای چهارگانه در نماز میت، سنت شد. امام علی در نبردها با دشمنان اسلام به‌صورت غالب الله‌اکبر می‌گفت و مردم با وی هم‌صدا می‌شدند<ref>مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج۳۲، ص۵۰۸. </ref> و از همان روزگار تاکنون تکبیر در جنگ‌ها و اجتماعات مسلمانان، به شعاری همیشگی تبدیل شد.<ref>جبرتی، تاریخ عجائب الآثار فی التراجم و الاخبار، بی‌تا، ج۱، ص۷۸.</ref> شعار الله‌اکبر پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در 1357ش در بسیاری از حوزه‌ها جزء فرهنگ اجتماعی و سیاسی مردم ایران شد و به بیرون از مرزها نیز امتداد پیدا کرد.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.]</ref>
==اهمیت و جایگاه==
# الله‌اکبر، ذکر پربسامد و مهمی در سبک زندگی مؤمنانه است که موجب آرامش دل‌ها می‌شود و آثار تربیتی فردی و اجتماعی زیادی بر آن مترتب است؛
#الله‌اکبر به‌عنوان شعار دینی، از شعارهای اصلی و اثرگذار صدر اسلام بوده است که در روحیه‌بخشی و بسیج عمومی مسلمانان، ارعاب دشمنان و پیروزی‌های مجاهدان مسلمان نقش مهمی داشته است؛
# این شعار در انقلاب اسلامی ایران نیز جایگاه مهم و هویت‌ساز دارد و نشان‌دهندۀ الهی بودن انقلاب و آرمان‌های آن است؛
#این شعار در ایران به آیین مردمی و ماندگار تبدیل شده و در راه‌پیمایی‌ها و مراسم‌های گوناگون به‌ویژه در شب 22 بهمن، که سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران است، در سراسر ایران طنین‌انداز می‌شود. <ref>[http://shabestan.ir/detail/News/521378 «شعار الله‌اکبر هویت‌ساز است/ الله‌اکبر، محوری ترین شعار نهضت امام خمینی»، خبرگزاری شبستان.]</ref>
# الله‌اکبر در فرهنگ مسلمانان، شامل اسم جلاله الله است و نجس کردن و یا در موضع هتک حرمت قرار دان آن حرام دانسته می‌شود. <ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>
# کلمۀ الله‌اکبر سه بار در قرآن آمده است. <ref>سوره توبه، آیه ۷۲؛ سوره عنکبوت، آیه ۴۵؛ سوره غافر، آیه ۱۰.</ref>
==کاربردها==
===الف) ذکر واجب===
الله‌اکبر در آغاز نماز که «تکبیرة الاحرام» خوانده می‌شود، از واجبات و ارکان نماز بوده و اگر نمازگزار به عمد یا سهو، آن را نگوید یا خللی در آن ایجاد کند، نماز وی باطل است.<ref>نجفی، جواهرالکلام فی شرح شرائع الاسلام، 1981م، ج۹، ص220.</ref> همچنین در نماز مَیّت واجب است پنج بار الله‌اکبر گفته شود.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>
===ب) ذکر مستحب===
# در ابتدا و انتهای اذان و اقامۀ نمازهای واجب و مستحبی؛
# در خلال نماز و انتقال از حالتی به حالت دیگر؛<ref>[https://www.namaz.ir/takbeer-in-prayer/ «تکبیر نماز و شرح تکبیرهای واجب و مستحب در نمازها»، وب‌سایت ستاد اقامۀ نماز.]</ref>
# در ذکر تسبیحات اربعه در رکعت سوم و چهارم نماز گفته می‌شود: «سُبْحانَ اللهِ وَ الْحَمْدُ لِلهِ، وَ لا إلهَ إلاّ اللهُ، وَ الله‌اکبر»؛
# در تسبیحات حضرت زهرا بعد از نماز که شامل ۳۴ بار الله‌اکبر، ۳۳ بار الحمدلله و ۳۳ بار سبحان‌الله است؛
# در ذکر طواف کعبه و ذکر میقات؛
# در نماز عید فطر گفته می‌شود: الله‌اکبر الله‌اکبر لَاإِلهَ إِلّا اللّهُ وَالله‌اکبر الله‌اکبر وَ لِلّهِ الْحَمْدُ، الْحَمْدُ لِلّهِ عَلَی مَا هَدانا، وَلَهُ الشُّکْرُ عَلَی مَا أَوْلانا؛
# در روایات اسلامی به‌طور عمومی سفارش شده که هر کسی در هر جایی و به هر تعدادی می‌تواند الله‌اکبر را تکرار کند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>
===ج) شعار اجتماعی، سیاسی و نظامی===
# الله‌اکبر، از محوری‌ترین شعارهای سیاسی، اجتماعی و نظامی در تاریخ اسلام بوده است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/10382 صرامی، «تکبر»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>
# رزمندگان ایرانی هنگام حمله به سنگرهای دشمنان بعثی در دوران دفاع مقدس و تسخیر آنها، الله‌اکبر می‌گفتند.
# استفاده در سرودهای حماسی؛ به‌عنوان مثال، «ما مسلح به الله‌اکبریم» یک سرود حماسی و مارش نظامی است که در سال‌های دفاع مقدس، توسط گروهی از پاسداران انقلاب اسلامی در حسینیه جماران و نزد امام خمینی، خوانده شد. متن سرود برگرفته از گزارش‌های تاریخی فتح مکه توسط سپاه مسلمانان و به‌رهبری پیامبر خدا است. این سرود شورانگیز بیش از سه دهه است که در صداوسیما به‌عنوان تیتراژ خبر، استفاده می‌شود. <ref>[https://www.mehrnews.com/news/4885258/%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%98-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF-%D9%85%D8%A7-%D9%85%D8%B3%D9% «سرودی حماسی که به تیتراژ خبر تبدیل شد»، خبرگزاری مهر.]</ref>
# بیان الله‌اکبر در هنگام رژه و ادای احترام نظامی.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/10382 صرامی، «تکبر»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>
===د) فرهنگ عامه===
#موقع تعجب‌کردن و نیز در هنگام شادی، واژۀ الله‌اکبر به کار برده می‌شود؛
# در برنامه‌های جمعی و راهپیمایی‌های مردمی در سراسر کشور و تشیع جنازۀ شهداء؛
# در تأیید سخنران و یا قطعنامه به جای کف زدن؛<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>
# استفاده در ضرب‌المثل «درخت گردکان با این بزرگی، درخت خربزه الله‌اکبر!»، هنگامی که بخواهند از نامناسب بودن مقايسه‌اي حرف بزنند؛<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/5289901/%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA-%D8%AE%D8%B1%D8%A8%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D8%A7 «درخت گردکان با این بزرگی، درخت خربزه الله‌اکبر!»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.] </ref>
# پخش اذان در هنگام نمازهای یومیه از مناره‌های مساجد با بانگ الله‌اکبر؛
# ذکر الله‌اکبر در آخرین لحظات به شهادت رسیدن بسیاری از شهداء.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>

==نماد‌پردازی==
===1. نماد اتحاد و انسجام ملی===
شعار الله‌اکبر هرساله در شامگاه ۲۱ بهمن توسط مردم در سراسر ایران طنین‌انداز شده و نماد بیش از چهار دهه وحدت و انسجام ملی، جهاد و مقاومت، ایثار و شهادت، عقلانیت و غیرت دینی مردم انقلابی ایران اسلامی محسوب می‌شود.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>
===2. نماد نظام سیاسی اسلام===
الله‌اکبر به‌عنوان نماد نظام سیاسی اسلام بر پرچم‌های کشورهای ایران، افغانستان و عراق نقش بسته است.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>
==نام‌گذاری‌ها==
# محله‌ای به نام شهرک الله‌اکبر نام‌گذاری شده که در محدودۀ‌ شمالی شهر اسلامشهر در تهران قرار دارد؛
# در غرب کشور ارتفاعات مهمی به نام الله‌اکبر وجود دارد؛
# در شمالی‌ترین نقطه شهر شیراز، تنگه‌ای به نام الله‌اکبر قرار دارد؛
# در شهرک شهید محلاتی واقع در منطقۀ ۱۴ تهران خیابانی به الله‌اکبر نام‌گذاری شده است. <ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>
==تولیدات ادبی و هنری==
# سرود انقلابی الله اكبر، خميني رهبر؛
# نوحۀ الله‌اکبر این همه شکوه، توسط مهدی رسولی؛
# مداحی الله‌اکبر بر کرب‌وبلا، سلام من بر دو گنبد طلا، از جواد مقدم؛
# نوحۀ الله‌اکبر از این دستای خسته، مهدی رسولی؛
# نوحه بگو الله‌اکبر جونم قربون حیدر، از جواد ذاکر؛
# نوحه الله‌اکبر لشکر هراسان، الله‌اکبر از شیر غران، از محمود عیدانیان؛
# نقش‌بستن فراوان الله‌اکبر در نقاشی، کاشی‌کاری در بناهای مذهبی و معماری اسلامی و تابلو فرش، پوستر، بنر، خوش‌نویسی، کتیبه‌نگاری و نگارگری. <ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>
==الله‌اکبر در نگاه اندیشمندان==
===1. امام خمینی===
امام خمینی گفته است که پیروزی انقلاب اسلامی ایران، با زور اسلحه به دست نیامده بلکه مردم ایران با تکرار فریاد الله‌اکبر خود، شاه را فراری دادند و مملکت را از یوغ استثمار آزاد کردند. <ref>[https://farsi.rouhollah.ir/library/sahifeh-imam-khomeini/vol/13/page/90 امام خمینی، صحیفۀ امام خمینی، ج13، ص90، وب‌سایت روح‌الله.]</ref>
===2. آیت‌الله خامنه‌ای===
آیت‌الله خامنه‌ای معتقد است که الله‌اکبر ملت ایران لحن خاصى دارد؛ زیرا الله‌اکبر پیامبر اسلام بوده و به‌معنى رشادت و شجاعت یک ملّت در مقابل استکبار جهانى و ناچیز شمردن بت‌هاى زور و زر است. <ref>[https://farsi.khamenei.ir/photo-album?id=41659 «الله‌اکبر»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنه‌‌ای.]</ref>
==کارکردها==
===1. سیاسی و اجتماعی===
شعار الله‌اکبر از عوامل اثرگذار در پیروزی انقلاب اسلامی ایران بود و با تهییج و شورآفرینی، در بسیج عمومی توده‌های انقلابی، نقش اساسی داشت. این شعار در حفظ و تداوم انقلاب نیز نقش‌آفرین است و به شعار دائمی برای نگهداری شور انقلابی بدل شده است و در جامعۀ ایرانی بعد از نمازهای جمعه و جماعت همیشه تکرار می‌شود.<ref>«3 [https://irdc.ir/fa/news/600/3-%D9%85%D9%88%D9%84%D9%81%D9%87%E2%80%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C مولفۀ‌ اصلی شعارهای انقلاب اسلامی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.] </ref> در دوران دفاع مقدس نیز رزمندگان با فریادهای الله‌اکبر، خود را از محاصرۀ نیروهای متجاوز بعثی و خطرهای واقعی نجات داده‌اند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>
===2. تربیتی===
شهید مطهری معتقد است که اگر انسان به‌معنی «الله‌اکبر» باور داشته باشد، همه چیز در مقابل او حقیر می‌شود و این کلمه به انسان شخصیت می‌دهد و روح او را بزرگ می‌کند.<ref>مطهری، آزادی معنوی، 1390ش، ص۱۰۲.</ref> همچنین بسیاری از کارشناسان معتقدند که می‌توان از ظرفیت‌های هنری، مأذنه‌ها، رسانه‌ها، فضای مجازی، ائمۀ جمعه و جماعات و تشکل‌های مردمی استفاده کرد تا شعار الله‌اکبر برای جوانان و نسل‌های آینده معرفت‌آفرین باشد.<ref>[http://shabestan.ir/detail/News/521378 «شعار الله‌اکبر هویت‌ساز است/ الله‌اکبر، محوری ترین شعار نهضت امام خمینی»، خبرگزاری شبستان.]</ref>
==سوء‌استفاده‌های سیاسی==
دشمنان اسلام با به وجود آوردن گروه‌های تندرو و تکفیری به نام اسلام، از شعار الله‌اکبر برای ضربه زدن به اندیشه و نظام اسلامی سوء‌استفاده می‌کنند. برای مثال، پرچم سیاه داعش با آرم لا اله الا الله برای خدشه‌دار کردن اسلام ناب و مبارزه و تخریب شعار الله‌اکبر بود.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4035554/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84 «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.] </ref>
==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
* ابن‌بابویه قمی (شیخ صدوق)، محمّد بن علي، التوحید، قم، جامعۀ مدرسین، بی‌تا.
* امام خمینی، صحیفۀ امام خمینی، وب‌سایت روح‌الله، تاریخ بازدید: 25 تیر 1402ش.
* «الله‌اکبر»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنه‌‌ای، تاریخ درج مطلب: 6 شهریور 1364ش.
* «تکبیر نماز و شرح تکبیرهای واجب و مستحب در نمازها»، وب‌سایت ستاد اقامۀ نماز، تاریخ بازدید: 24 تیر 1402ش.
* «جایگاه الله‌اکبر در اسلام و سایر ملل»، خبرگزاری بینالمللی قرآن، تاریخ درج مطلب: ۲۲ بهمن ۱۴۰۰ش.
* جبرتی، عبدالرحمان، تاریخ عجائب الآثار فی التراجم و الاخبار، بیروت دارالجلیل، بی‌تا.
* حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، قم، مؤسسة آل‌البيت لإحياء التراث، بی‌تا.
* «درخت گردکان با این بزرگی، درخت خربزه الله‌اکبر!»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: 22 مرداد 1394ش.
* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 24 تیر 1402ش.
* «سرودی حماسی که به تیتراژ خبر تبدیل شد»، خبرگزاری مهر، تاریخ انتشار: 6 فروردین 1399ش.
* «شعار الله‌اکبر هویت‌ساز است/ الله‌اکبر، محوری‌ترین شعار نهضت امام خمینی»، خبرگزاری شبستان، تاریخ درج مطلب: 18 بهمن 1394ش.
* صرامی، سیف‌الله، «تکبیر»، دانشنامۀ جهان اسلام، تاریخ درج مطلب: 1393ش.
* مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، دار إحياء التراث العربي، ۱۴۰۳ق.
* مطهری، مرتضی، آزادی معنوی، تهران، صدرا، 1390ش.
* «معنای عبارت الله‌اکبر»، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله مکارم شیرازی، تاریخ درج مطلب: 5 دی 1392ش.
* منتظمی، قربان، «چرا اسم خدا الله است؟»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: 24 اسفند 1401ش.
* نجفی، محمدحسن، جواهرالکلام فی شرح شرائع الاسلام، بیروت، دار إحياء التراث العربي، 1362ش.
* «3 مولفۀ اصلی شعارهای انقلاب اسلامی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ درج مطلب: 22 بهمن 1395ش.