https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%87%D9%84%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D8%B2_%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A7%D9%87%D9%84%E2%80%8C%D8%B3%D9%86%D8%AA_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86اهلبیت از دیدگاه اهلسنت افغانستان - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-08T12:49:11Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%A7%D9%87%D9%84%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D8%B2_%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A7%D9%87%D9%84%E2%80%8C%D8%B3%D9%86%D8%AA_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=48208&oldid=prevحبیب الله نجفی: صفحهای تازه حاوی «<big>'''اهلبیت از دیدگاه اهلسنت افغانستان'''</big>؛ جایگاه و نقش اهلبیت پیامبر اسلام در سبک زندگی اهلسنت افغانستان. <br>اهلسنت در افغانستان با پیشینهای غنی از فرهنگ اسلامی، از دیرباز جایگاه خاصی برای اهلبیت حضرت محمد|پیامب...» ایجاد کرد2026-05-25T08:04:04Z<p>صفحهای تازه حاوی «<big>'''اهلبیت از دیدگاه اهلسنت افغانستان'''</big>؛ جایگاه و نقش اهلبیت پیامبر اسلام در سبک زندگی اهلسنت افغانستان. <br>اهلسنت در افغانستان با پیشینهای غنی از فرهنگ اسلامی، از دیرباز جایگاه خاصی برای <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%A8%DB%8C%D8%AA&action=edit&redlink=1" class="new" title="اهل بیت (صفحه وجود ندارد)">اهلبیت</a> حضرت محمد|پیامب...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><big>'''اهلبیت از دیدگاه اهلسنت افغانستان'''</big>؛ جایگاه و نقش اهلبیت پیامبر اسلام در سبک زندگی اهلسنت افغانستان. <br>اهلسنت در افغانستان با پیشینهای غنی از فرهنگ اسلامی، از دیرباز جایگاه خاصی برای [[اهل بیت|اهلبیت]] [[حضرت محمد|پیامبراکرم]] قائل بودهاند. تکریم خاندان پیامبر بر سبک زندگی، فرهنگ و تعاملات اجتماعی اهلسنت در افغانستان تاثیر گذاشته است. اهلسنت افغانستان که بیشتر پیرو مذهب حنفی هستند احترام و محبت به اهلبیت را جزء الزامات دینی و بخش جداییناپذیر از [[ایمان]] میدانند.<br />
==اهلبیت در منابع تفسیری و روایی اهلسنت== <br />
<br />
مهرورزی اهلسنت افغانستان به اهلبیت پیامبراکرم، متاثر از رویکرد مفسران و محدّثان اهلسنت به خاندان پیامبر است. از منظر مفسران اهلسنت، آیه تطهیر<ref>سوره احزاب، آیه 33.</ref> و آیه [[مباهله]] دربارۀ اهلبیت نازل شده، آنان را از هرگونه ناپاکی مبرا دانسته و پاکی مطلق آنها را تایید میکند.<ref>طبری، تفسیر الطبری، 1961م، ج22، ص55.</ref> همچنین در آیه مودت<ref>سوره شوری، آیه 23.</ref> از پیامبر خواسته شده است که محبت و احترام به اهلبیت خود را میان مسلمانان ترویج کند تا آنها این مهرورزی را یک [[مسئولیتپذیری]] دینی و [[معنویت|معنوی]] بدانند. مفسران اهلسنت این آیه را بیانگر لزوم محبت و احترام به اهلبیت میدانند.<ref>ابنکثیر، تفسیر القرآن العظیم، 1996م، ج4، ص413.</ref><br />
<br />
در احادیث نبوی، که در منابع روایی اهلسنت نقل شده است، بر پیروی از قرآن و اهلبیت بهعنوان دو میراث گرانبها،<ref>مسلم، صحیح مسلم، 2005م، ج1، ص30.</ref> [[مرجع دینی]] و همچنین بر اهمیت و جایگاه والای اهلبیت و رعایت حقوق، احترام و محبت آنان تاکید شده است.<ref> ترمذی، سنن ترمذی، 1983م، ج5، ص621؛ مسلم، صحیح مسلم، 2005م، ج4، ص1873.</ref> پیامبر در حدیث کساء، [[امام علی]]، [[حضرت فاطمه|فاطمه]]، [[امام حسن|حسن]] و [[امام حسین|حسین]] را بهعنون اهلبیت خود معرفی کرده است.<ref>نیشابوری، المستدرک علی الصحیحین، 1990م، ج3، ص172.</ref><br />
==اهلبیت در آثار علمای اهلسنت افغانستان==<br />
<br />
علمای اهلسنت افغانستان که بیشتر پیرو ابوحنیفه و بعضی پیرو شافعی هستند، احترام به اهلبیت را جزء واجبات [[دین]] اسلام دانستهاند. ابوحنیفه، بنیانگذار مکتب فقه حنفی، محبت به اهلبیت را بخشی از [[ایمان]] معرفی کرده است.<ref> ابنابیشیبۀ، المصنف، 1972م، ص54؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، 2002م، ج3، ص1103.</ref> امام شافعی نیز در اشعار خود به وجوب محبت اهلبیت اشاره کرده است.<ref> شافعی، الام، 1981م، ج1، ص203؛ هیتمی، الصواعق المحرقة علی اهل الرفض والضلال والزندقة، 1997م، ص88.</ref><br />
<br />
بسیاری از علمای حنفی افغانستان در آثار خود به جایگاه اهلبیت پرداختهاند. بهعنوان نمونه، خداداد قندهاری، در کتاب «فضائل اهلبیت» محبت به این خاندان را واجب دانسته و به آیات و احادیث مختلفی استناد کرده که در شأن اهلبیت آمده است.<ref>قندهاری، فضائل اهلبیت 1374ش، ص254.</ref> <br />
<br />
شیخ عبدالغفور افغان غزنوی در کتاب «السراج المنیف فی حبّ آلالمصطفی» محبت به اهلبیت را جزء ایمان [[مسلمان|مسلمانان]] بیان کرده است.<ref>غزنوی، السراج المنیف فی حبّ آ المصطفی، 1379ش، ص135.</ref><br />
<br />
مولانا محمد عثمان صدیقی (ننگرهاری) در کتاب «معارج الولایة فی حقوق آلالبیت» به تفصیل دربارۀ حقوق اهلبیت صحبت کرده و محبت به آنان را در پیوند با آیات قرآن و احادیث معتبر دانسته است.<ref>صدیقی، معارج الولایة فی حقوق آلالبیت، 1376ش، ص180.</ref><br />
<br />
مولوی محمد انور [[بدخشان|بدخشانی]] در کتاب «القول السدید فی حب اهلالبیت» تاکید کرده است که محبت و احترام به اهلبیت یکی از ارکان اتحاد مسلمانان و از پایههای استحکام [[ایمان]] است.<ref>بدخشانی، القول السدید فی حب اهلالبیت، 1380ش، ص57.</ref><br />
==اهلبیت در فرهنگ اهلسنت افغانستان==<br />
===اخلاق و تربیت دینی===<br />
<br />
محبت اهلسنت افغانستان به اهلبیت پیامبر اسلام، ریشه در رویکرد [[تربیت|تربیتی]] آنها دارد. بسیاری از [[خانواده|خانواده]]<nowiki/>های اهلسنت افغانستان فرزندان خود را بر اساس آموزههای [[اخلاق|اخلاقی]] اهلبیت مانند [[صداقت]]، [[ایثار]]، [[امانت داری]]، [[عفت|عفت،]] تقوا، [[صله رحم|صله رحم،]] [[کرامت|کرامت،]] [[عزت نفس]]، بخشش و احترام و [[احسان به والدین]]، تربیت میکنند.<ref>فایق، تصوف و فرهنگ اسلامی در افغانستان، 2001ش، ص128.</ref><br />
<br />
[[تصوف در افغانستان]]، نقش اساسی در ترویج محبت به اهلبیت داشته است. محبت و ارادت طریقتهای [[نقشبندیه در افغانستان|نقشبندیه]] و [[چشتیه در افغانستان|چشتیه]] به اهلبیت در [[دعا]]<nowiki/>ها، مناجاتها، و اشعار عرفانی آنان نمایان است.<ref>حکیمی، تصوف و اهلبیت، 1400ش، ص56.</ref> <br />
<br />
در مناطقی مانند [[هرات]] و [[بلخ]] که مراکز تاریخی تصوف به شمار میروند، ارادت به اهلبیت بیشتر در قالب آموزهها و اشعار عرفانی تجلی مییابد. شخصیتهایی مانند [[پیر هرات|خواجه عبدالله انصاری]]، عبدالرحمان جامی و [[مولانا]] در این مناطق به نهادینهسازی ارادت به اهلبیت در فرهنگ مردم، نقش داشتهاند.<ref>فایق، تصوف و فرهنگ اسلامی در افغانستان، 1390ش، ص128.</ref> در مناطق [[قوم پشتون|پشتون]]<nowiki/>نشین مانند [[قندهار]]، خوست، [[ننگرهار]] و بخشهای [[غزنی]]، این ارادت بیشتر در چارچوب سنتهای قبیلهای، آموزههای مذهب حنفی، [[آداب]] و رسوم فرهنگی، بازتاب دارد.<ref>غبار، افغانستان در مسیر تاریخ، 1346ش، ص245.</ref><br />
===آیینها و مراسم===<br />
<br />
در مناطق مختلف افغانستان، از جمله [[کابل]]، هرات، بلخ، پروان، بدخشان، [[پنجشیر|پنجشیر،]] قندهار و ننگرهار مراسمهایی به یادبود اهلبیت با برپایی مجالس [[دعا]] و [[ختم قرآن]] در مساجد برگزار میشود؛ در کابل و هرات، مراسم [[عزاداری]] برای امام حسین در دهۀ اول [[ماه محرم]] و [[روز عاشورا در افغانستان|روز عاشورا]] با حضور گستردۀ مردم عادی، مقامات و شخصیتهای سیاسی اهلسنت در [[تکیهخانه|تکیهخانهها]]، حسینیهها و مساجد [[شیعه|شیعیان]] برگزار میشود. این مراسم شامل سخنرانی، سینهزنی، [[تعزیهخوانی]]، مداحی، [[روضهخوانی]] و ذکر مصائب [[امام حسین]] است.<ref>کاظمی، فرهنگ عاشورایی در افغانستان، 1395ش، ص67.</ref> به خاطر احترام به اهلبیت [[روز عاشورا در افغانستان]] در [[تقویم هجری شمسی|تقویم]] جمهوری اسلامی افغانتسان تعطیل رسمی درج شده بود.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1657201/%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B9%D8%B7%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B1%D8%A7-%D9%84%D8%BA%D9%88-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «طالبان تعطیلی عاشورا و نوروز را لغو کرد»، وبسایت خبرآنلاین.]</ref> <br />
<br />
در [[مزارشریف]] که بیشتر اقوام [[قوم ازبک|ازبک]] و [[تاجیکهای افغانستان|تاجیک]] حضور دارند، [[میله شاطرها|میلۀ شاطرها]] در گذشتههای دور و [[جشن نوروز]] با آیین برافراشتن پرچم سبز برگزار میشود که نماد [[امام علی]] است. این آیین با نام [[میله سخی|میلۀ سخی]] یا «جهنده بالا» در زیارتگاه منسوب به حضرت علی برپا میشود و نفوذ محبت به اهلبیت در فرهنگ محلی اهلسنت را نشان میدهد.<br />
<br />
در [[قندهار]]، مراسم میلاد [[حضرت محمد|پیامبر اکرم]] با ذکر فضایل اهلبیت همراه میشود. در مناطق شرقی از جمله ننگرهار نیز مراسم ذکر اهلبیت در [[مسجد|مساجد]] و خانقاهها برگزار میشود. خواندن اشعاری در مدح اهلبیت، بخش مهمی از فرهنگ اهلسنت افغانستان است.<ref>کهزاد، تاریخ بلخ، 1364ش، ص302.</ref><br />
<br />
قبل از به قدرت رسیدن طالبان در سال 1400ش، شخصیتهای اهلسنت با اهدای خون به [[بانک خون امام حسین|بانک خون امام حسن]] در دهۀ اول محرم و روز عاشورا از اهلبیت تجلیل میکردند.<ref>[https://tolonews.com/fa/afghanistan/%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 «اهدای خون از سوی شماری از مقام های کشور»، وبسایت طلوع نیوز.]</ref><br />
<br />
===زیارتگاهها===<br />
<br />
در سبک زندگی مردم افغانستان [[زیارت در ادیان|زیارت]] جایگاه بلندی دارد و زیارتگاههای متعددی مانند زیارت امام علی یا [[روضه سخی|روضۀ سخی]] در مزار شریف، [[زیارتگاه سخی|زیارت سخی]] در کابل، [[شهدای زیارتگاه ابوالفضل|زیارت ابوالفضل]] در کابل، [[زیارت شاه دوشمشیره]]، زیارت سیدمحمد در قندهار، زیارت [[پیر هرات|خواجه عبدالله انصاری]] در هرات، [[زیارت یحیی بن زید|زیارت یحییبن زید]] در [[سرپل]] و [[زیارت سلطان آقا|زیارت سلطا آقا]] وجود دارد که نشاندهندۀ احترام مردم به پیشوایان [[دین]] است. این زیارتگاهها نه تنها برای [[شیعیان افغانستان|شیعیان]]، بلکه برای اهلسنت نیز مقدس هستند.<ref>کاکر، تاریخ افغانستان 1385ش، ص145.</ref><br />
<br />
===ادبیات و اشعار===<br />
<br />
ادبیات و اشعار عرفانی صوفیان افغانستان، سرشار از ارادت به اهلبیت است. اشعار [[مولانا]]، جامی، [[امیرخسرو دهلوی|دهلوی]] و [[سنایی]] نشاندهندۀ این تاثیرات است.<ref>مولانا، مثنوی معنوی، کتاب ششم، بیتهای 3903 تا 3905.</ref> نسفی یکی از شاعران اهلسنت در تحمیدیههای خود با عنوان «بهاریات» در وصف پیامبر و اهلبیت با نامبردن امام حسین، امام حسن، [[امام علی بن الحسین|امام زین العابدین]] و امام مهدی چنین میسراید: <br />
{{شعر جدید<br />
| شاعر =<br />
| متن =<br />
نامـداران بر زبـان کردنـد مُهـر خاموشی\\ تا تو در انگشت خودانداختـی انگشترین<br />
در میـان انبیـا، باشـد محمـد نـــام تـو\\ بر زبان اهـل عالم، هسـت القابت امین<br />
نور چشم احمد مرسل حسین است و حسن\\ قـرهالعـین عـلی شـهزاده زین العابدین<br />
تا به مهدی آل و اصحاب تو از خرد و بزرگ\\ فاضـل و دانـا و کامـل طیبین و طاهرین <ref>نسفی، دیوان سیدای نسفی1382ش، ص128.</ref><br />
<br />
}}<br />
نسفی، در خلال چند سروده، از فاجعۀ دردناک کربلا و ظلم و ستم اشقیا به امام حسین سخن گفته: <br />
<br />
{{شعر جدید<br />
| شاعر =<br />
| متن =<br />
خانه بر دوشـم، دو زانو متّکا باشد مرا\\ بستـر و بالین زلفـش بوریا باشد مرا<br />
هرکجا بینم دل خونین، زیارت میکنم\\ سینه پُرداغ، «دشت کربلا» باشد مرا <ref>نسفی، دیوان سیدای نسفی، 1382ش، ابیات 169-170.</ref><br />
<br />
}}<br />
[[خوشحال خان ختک]] یکی از سرداران و شعرای نامدار قوم پشتون در اشعار [[زبان پشتو|پشتو]] اعتقاد و عشق خود را به پنجتن آلعبا و چهارده معصوم در باور شیعه، اظهار ساخته و ضمن قصیدهای نامهای دوازده امام شیعیان را بیان کرده است. ختک در یکی از قصیدههای خود مردانگی را ویژۀ امام علی دانسته و [[شاه مردان|شاه مردان]] از القاب رایج امام علی در افغانستان است.<ref>کهدویی، «خوشحالخان ختک پشتون فارسیگوی»، 1389ش، ص291.</ref><br />
<br />
{{شعر جدید<br />
<br />
| شاعر =<br />
| متن =<br />
علی شیر خدا یا شاه مردان\\دل ناشاد ما را شادگردان<ref>از سرودههای محلی هرات»، وبلاگ فیض.</ref><br />
}}<br />
<br />
[[عایشه درانی]] نیز سرودههای فراوان در مورد [[پیامبر اسلام]]، اهلبیت و امامان شیعه دارد که بیانگر عمق ارادت وی به آنها است؛ بهخصوص [[فاطمه زهرا]] و [[امام رضا]]. عایشه درانی، در اشعار خود بهخصوص در بخش غزلها از پیامبر اسلام، ائمة اطهار، شهیدان [[کربلا]]، علیاکبر و علیاصغر یاد کرده و از آنها طلب [[شفاعت]] کرده است.<ref> [https://farsnews.ir/af/news/13951223000677/-%D8%B9%D8%A7%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B4%D8%B9%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 «عایشه درانی بانوی شعر افغانستان»، خبرگزاری فارس.]</ref> از جمله اشعار معروف عایشه، قصیدهای است که با بیان [[ولایتپذیری در سبک زندگی|ولایت]] حضرت علی آغاز و با وصف سایر امامان شیعه و [[امامت]] حضرت مهدی فرزند امام حسن عسکری بهعنوان امام غایب و حاضر شیعیان، ختم شده است.<ref>[https://amin91.blog.ir/1401/01/19/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B9%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%B4%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%AA%DA%A9%D8%8C-%D8%B9%D8%A7%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%AF%D مرادی، «امام مهدی در کلام خوشحالخان ختک، عایشه درانی و حمزه شینواری»، وبلاگ در هوای عدالت.]</ref><br />
<br />
محبت اهلبیت در ترانههای عاشقانه نیز نمود و بروز یافته است. معروفترین آن [[ترانه|ترانۀ]] [[ملا ممدجان]] است که در عصر [[تیموریان]] و در وزارت [[امیر علیشیر نوایی]] توسط خانمی به اسم عایشه سروده شده است که بیانگر اوج ارادت بهامام و جایگاه [[ادبیات فارسی در دورۀ تیموریان]] است. این ترانه بهدلیل اهمیت، گسترۀ نفوذ و ماندگاری چندینبار بازنگاری و بهشیوههای مختلف اجرا شده است.<ref>[https://shahrestanadab.com/Content/ID/10488/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%85%D8%AF-%D8%AC%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF--%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C عصمتی، «ترانه ملا ممدجان چگونه ساخته شد؟»، وبسایت شهرستان ادب.]</ref><br />
<br />
===مناسبات اجتماعی===<br />
<br />
محبت به اهلبیت در افغانستان بهعنوان حلقهای مشترک میان اهلسنت و [[شیعیان افغانستان]] که عمدتا از [[قوم هزاره]] هستند، نقشی محوری در همبستگی اجتماعی ایفا کرده و در ارزشهای اخلاقی و روابط اجتماعی نیز تاثیرگذار بوده است. اهلبیت بهعنوان نمادی از عدالت و الگویی برای [[همزیستی]] مسالمتآمیز و [[مدارا]]<nowiki/>ی اقوام و مذاهب مختلف در جامعۀ افغانستان شناخته میشوند.<ref>کاظمی، فرهنگ عاشورایی در افغانستان، 1389ش، ص67.</ref><br />
<br />
شیعیان و اهلسنت در افغانستان، با برگزاری سمینارهای علمی و بازخوانی آموزههای اهلبیت با توجه به نیازهای معاصر، میکوشند تا زمینههای همگرایی را در جامعه افغانستان افزایش داده<ref>کاظمی، فرهنگ عاشورایی در افغانستان، 1389ش، ص78.</ref> و جامعه را بهسوی تقویت [[برادری دینی]]، همپذیری و وحدت سوق دهند.<ref>احمدی، نقش اهلبیت در وحدت اسلامی، 1395ش، ص104.</ref><br />
<br />
در سال ۱۳۹۷ش سمینار «امام جعفر صادق و تاثیر او بر مکاتب فقهی اهلسنت» در [[کابل]] برگزار شد و نقش [[امام جعفر بن محمد|امام صادق]] بهعنوان استاد ابوحنیفه مورد تاکید قرار گرفت. این رویداد با حضور علمای اهلسنت از جمله ملا محمد قسیم عثمانی برگزار شد.<ref> [https://af.shafaqna.com/FA/25989 «گزارشی از برگزاری سمینار علمی معنوی امام صادق و مذاهب اسلامی در کابل»؛ وبسایت شفقنا افغانستان.]</ref><br />
<br />
تفاوت برداشت شیعیان و اهلسنت از رویدادهای تاریخی مانند واقعۀ [[واقعه غدیر|غدیر خم]]، قیام امام حسین و حادثۀ کربلا، نیز معمولاً در فضای عمومی افغانستان به گونهای مطرح نمیشود که انسجام دینی مردم را تهدید کند. <ref>موسوی، مطالعات تقریبی مذاهب اسلامی، 1397ش، دوره 14، شماره 50، صص 104-92.</ref><br />
<br />
===مشارکت در راهپیمایی اربعین امام حسین===<br />
قابل توجهی از اهلسنت افغانستان هر ساله در [[راهپیمایی اربعینی مردم افغانستان|راهپیمایی اربعین]] شرکت میکنند. آنها دوست دارند علمدار کاروان باشند و معمولا [[علم (نشان)|علمی]] را که بهنام اباالفضل العباس است، بهدوش میکشند.<ref>[https://fa.wikizendegi.com/w/index.php?title=%D8%A7%D9%87%D9%84%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D8%B2_%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A7%D9%87%D9%84%E2%80%8C%D8%B3%D9%86%D8%AA_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&action=edit&s «رنج و گنج سفر اربعین شیعیان افغانستان»، خبرگزاری میزان.]</ref> آنها امام حسین را پیشوای آزادگان و سرسلسلۀ پاکان و نیکان دانسته و [[پیادهروی اربعین]] را موجب همدلی و اتحاد بیشتر مسلمانان میدانند.<ref>[https://af.sahartv.ir/news/world-i20832 «شرکت اهل سنت از افغانستان در مراسم اربعین حسینی»، وبسایت تلویزیون سحر افغانسان.] </ref><br />
<br />
==مخالفت وهابیها و تکفیریها با انگارههای اهلبیتی در افغانستان==<br />
<br />
وهابیت و جریان سلفی-تکفیری با نفوذ میان بخشی از اهلسنت در افغانستان، به رویارویی با همگرایی جامعۀ افغانستان حول محبت به اهلبیت پرداختهاند و از این طریق، زمینه افزایش تنشهای مذهبی را فراهم ساختهاند.<ref>حسینزاده، تحلیل اختلافات مذهبی در افغانستان، 1399ش، ص32.</ref><br />
<br />
وهابیها با خوانش تنگنظرانه از مفاهیم دینی و مذهبی، [[توسل]]، [[شفاعت]] و [[زیارت در فرهنگ شیعه|زیارت]] قبور اهلبیت و برگزاری مراسم میلاد و [[عزاداری]] برای اهلبیت را [[بدعت]] میدانند. شاخه [[خراسان]] از جریان تکفیری داعش با حمله بر اماکن مذهبی، [[مساجد]] و زیارتگاهها، زمینههای همگرایی و [[همیاری]] در جامعه افغانستان را به چالش کشیدهاند.<ref>احمدی، نقش اهلبیت در وحدت اسلامی، 1395ش، ص100.</ref><br />
==پانویس== <br />
{{پانویس}} <br />
<br />
==منابع==<br />
<br />
*قرآن کریم.<br />
*ابن ابیشیبة، محمد، المصنف، قاهره، دارالمعارف، 1972م.<br />
*ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، بیروت، دارالکتب العلمیة، 2002م.<br />
*ابنکثیر، اسماعیل، تفسیر القرآن العظیم، بیروت، دارالفکر، 1996م.<br />
*احمدی، عبدالغفور، نقش اهلبیت در وحدت اسلامی، تهران، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، 1395ش.<br />
*احمدی، محمدابراهیم، هویت دینی و فرهنگی افغانستان، کابل، عرفان، 1389ش.<br />
*«اهدای خون از سوی شماری از مقام های کشور»، وبسایت طلوع نیوز، تاریخ بارگزاری: 4 قوس 1391ش.<br />
*بدخشانی، محمدانور، القول السدید فی حب اهلالبیت، کابل، علمی، 1380ش.<br />
*ترمذی، محمد بن عیسی، سنن ترمذی، قاهره، دارالسلام، 1983م.<br />
*حسینزاده، علی، تحلیل چالشهای مذهبی در افغانستان، قم، مرکز پژوهشهای اسلامی، 1399ش.<br />
*«رنج و گنج: سفر اربعین شیعیان افغانستان»، خبرگزاری میزان، تاریخ بارگزاری: 6 آبان 1398ش.<br />
*شافعی، محمد بن ادریس، الام، بیروت، دارالفکر، 1981م.<br />
*«شرکت اهل سنت از افغانستان در مراسم اربعین حسینی»، وبسایت تلویز سحر افغانستان، تاریخ درج مطلب: 13 سنبله 1402ش.<br />
*صدیقی، محمدعثمان، معارج الولایة فی حقوق آلالبیت، ننگرهار، ارمغان، 1376ش.<br />
*«طالبان تعطیلی عاشورا و نوروز را لغو کرد»، وبسایت خبر آنلاین، تاریخ بارگزاری: 19 مرداد 1401ش.<br />
*طبری، محمد بن جریر، تفسیر الطبری، قاهره، دارالمعارف، 1961م.<br />
*«عایشه درانی بانوی شعر افغانستان»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 23 اسفند 1395ش.<br />
*عصمتی، موسی، «ترانۀ ملا ممدجان چگونه ساخته شد؟»، وبسایت شهرستان ادب، تاریخ بارگزاری: 7 اردیبهشت 1397ش.<br />
*«علی شیر خدا یا شاه مردان؛ از سرودههای محلی هرات»، وبلاگ فیض، تاریخ بارگزاری: 12 مرداد 1390ش.<br />
*غبار، میر غلاممحمد، افغانستان در مسیر تاریخ، کابل، فردوس، 1378ش.<br />
*غزنوی، عبدالغفور افغان، السراج المنیف فی حبّ آلالمصطفی، هرات، دارالسلام، 1379ش.<br />
*فایق، سید یوسف، تصوف و فرهنگ اسلامی در افغانستان، کابل، عرفان، 1380ش.<br />
*قندهاری، خداداد، فضائل اهلبیت، کابل، ستاره، 1390ش.<br />
*کاظمی، محمدکاظم، فرهنگ عاشورایی در افغانستان، مشهد، سپیدهباوران، 1389ش.<br />
*کهزاد، احمد علی، تاریخ بلخ، کابل، مؤسسه مطبوعاتی بلخ، 1364ش.<br />
*کهدویی، محمدکاظم، «خوشحالخان ختک پشتون فارسیگوی» در نشریۀ ادبیات تطبیقی، شمارۀ 3، سال 1389ش.<br />
*«گزارشی از برگزاری سمینار علمی معنوی امام صادق و مذاهب اسلامی در کابل» ؛ وبسایت شفقنا افغانستان، تاریخ بازدید: 28 بهمن 1403ش.<br />
*مجددی، فضلالله، «مراسم عاشورا در هرات»، هرات، مجله فرهنگ افغانستان، 1381ش.<br />
*مرادی، محمد، «امام مهدی در کلام خوشحالخان ختک، عایشه درانی و حمزه شینواری»، وبلاگ در هوای عدالت، تاریخ درج مطلب: 19 فروردین 1401ش.<br />
*مسلم، امام، صحیح مسلم، بیروت، دارالکتاب العربی، 2005م.<br />
*موسوی، سید امیر، «نگاهی به دو جریان اصلی سلفیه و امکان همزیستی آنها با دیگر مذاهب اسلامی»، فصلنامه مطالعات تقریبی مذاهب اسلامی، تهران، دانشگاه مذاهب اسلامی، دوره 14، شماره 50، اسفند 1397ش.<br />
*نسفی، دیوان سیدای نسفی، تصحیح و تعلیقات حسن رهبری، تهران، الهدی، 1382ش.<br />
*نیشابوری، حاکم، المستدرک علی الصحیحین، بیروت، دارالکتاب العربی، 1990م.<br />
*هیتمی، ابنحجر، الصواعق المحرقة علی اهل الرفض والضلال والزندقة، بیروت، دارالمعرفه، 1997م.</div>حبیب الله نجفی