اپلیکه‌دوزی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

علی شاهرودی: +رده:صنایع دستی، +رده:هنرهای تزئینی (هات‌کت)، ابرابزار

2026-05-17T02:13:59Z

+رده:صنایع دستی، +رده:هنرهای تزئینی (هات‌کت)، ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۰۵:۴۳
خط ۴:		خط ۴:
	\|image_alt=اپلیکه گل		\|image_alt=اپلیکه گل
	\| فایل پادکست =اپلیکه_دوزی14041014.ogg		\| فایل پادکست =اپلیکه_دوزی14041014.ogg
	\| حجم فایلپادکست =3/21		\| حجم فایلپادکست =۳/۲۱
	\| تاریخ پادکست =11-10-~~1404~~		\| تاریخ پادکست =۱۱-۱۰-۱۴۰۴
	\| زیرنویس عنوان =		\| زیرنویس عنوان =

	\| عنوان اصلی = اپلیکه‌دوزی		\| عنوان اصلی = اپلیکه‌دوزی
	\| عنوان انگلیسی =		\| عنوان انگلیسی =
	\| عنوان عربی =		\| عنوان عربی =
	\| عنوان علمی = تکنیک تزئینی پارچه‌دوزی		\| عنوان علمی = تکنیک تزئینی پارچه‌دوزی
	\| شاخه علمی = هنرهای سنتی{{سخ}}[[صنایع دستی]]{{سخ}}[[پارچه‌دوزی]]		\| شاخه علمی = هنرهای سنتی{{سخ}}[[صنایع دستی]]{{سخ}}[[پارچه‌دوزی]]
خط ۱۶:		خط ۱۵:
	\| معنای اصطلاحی = چسباندن یا دوختن قطعات پارچه رنگی روی پارچه زمینه برای ایجاد طرح یا تزیین		\| معنای اصطلاحی = چسباندن یا دوختن قطعات پارچه رنگی روی پارچه زمینه برای ایجاد طرح یا تزیین
	\| حوزه کاربرد = لباس مجلسی و شب{{سخ}}پوشاک سنتی{{سخ}}کیف و کفش{{سخ}}لوازم خانگی{{سخ}}کالای خواب{{سخ}}تابلوهای هنری		\| حوزه کاربرد = لباس مجلسی و شب{{سخ}}پوشاک سنتی{{سخ}}کیف و کفش{{سخ}}لوازم خانگی{{سخ}}کالای خواب{{سخ}}تابلوهای هنری
	\| گستره جغرافیایی =		\| گستره جغرافیایی =
	\| منشأ تاریخی =		\| منشأ تاریخی =
	\| نخستین کاربرد =		\| نخستین کاربرد =
	\| ریشه واژه = واژه فرانسوی appliqué به‌معنای «به‌کار بردن»		\| ریشه واژه = واژه فرانسوی appliqué به‌معنای «به‌کار بردن»
	\| مرتبط با = [[سوزن‌دوزی]]{{سخ}}[[نمددوزی]]{{سخ}}صنایع دستی ایران{{سخ}}[[چرخ‌دوزی]]		\| مرتبط با = [[سوزن‌دوزی]]{{سخ}}[[نمددوزی]]{{سخ}}صنایع دستی ایران{{سخ}}[[چرخ‌دوزی]]
	\| اهمیت = ایجاد جلوه‌های بصری برجسته و هنری{{سخ}}تزئین لباس و لوازم خانگی{{سخ}}تداوم هنر سنتی		\| اهمیت = ایجاد جلوه‌های بصری برجسته و هنری{{سخ}}تزئین لباس و لوازم خانگی{{سخ}}تداوم هنر سنتی
	\| مبدع =		\| مبدع =
	\| مروج =		\| مروج =
	\| مقدس برای =		\| مقدس برای =
	\| مورد احترام =		\| مورد احترام =
	\| آثار مرتبط =		\| آثار مرتبط =
	}}		}}

	'''اپلیکه‌دوزی؛''' چسباندن یا دوختن قطعات کوچکی از پارچه با رنگ‌ها و طرح‌های متفاوت روی یک پارچهٔ دیگر به‌منظور تزیین یا ایجاد طرح.		'''اپلیکه‌دوزی؛''' چسباندن یا دوختن قطعات کوچکی از پارچه با رنگ‌ها و طرح‌های متفاوت روی یک پارچهٔ دیگر به‌منظور تزیین یا ایجاد طرح.

	اپلیکه‌دوزی یک تکنیک تزئینی در [[پارچه‌دوزی]] است که در آن قطعاتی از پارچه‌های رنگارنگ و با بافت‌های مختلف مانند [[نمد]]، [[گیپور]] یا [[توری]]، روی یک پارچه زمینه دوخته یا چسبانده می‌شوند تا طرح‌های برجسته و حجم‌دار ایجاد کنند. این هنر که به روش‌های دستی یا با [[چرخ خیاطی]] اجرا می‌شود، در تزئین پوشاک به‌ویژه [[لباس مجلسی\|لباس‌های مجلسی]]، لوازم خانگی، کالای خواب و [[صنایع دستی]] کاربرد دارد و اغلب با دیگر روش‌های تزئینی مانند [[سنگ‌دوزی]] یا [[مرصع‌دوزی]] ترکیب می‌شود. اپلیکه‌دوزی با هدف زیباسازی و ایجاد جلوه‌های بصری منحصربه‌فرد انجام می‌گیرد و برخلاف [[تکه‌دوزی]] ساده، ماهیتی هنری و تزئینی دارد.		اپلیکه‌دوزی یک تکنیک تزئینی در [[پارچه‌دوزی]] است که در آن قطعاتی از پارچه‌های رنگارنگ و با بافت‌های مختلف مانند [[نمد]]، [[گیپور]] یا [[توری]]، روی یک پارچه زمینه دوخته یا چسبانده می‌شوند تا طرح‌های برجسته و حجم‌دار ایجاد کنند. این هنر که به روش‌های دستی یا با [[چرخ خیاطی]] اجرا می‌شود، در تزئین پوشاک به‌ویژه [[لباس مجلسی\|لباس‌های مجلسی]]، لوازم خانگی، کالای خواب و [[صنایع دستی]] کاربرد دارد و اغلب با دیگر روش‌های تزئینی مانند [[سنگ‌دوزی]] یا [[مرصع‌دوزی]] ترکیب می‌شود. اپلیکه‌دوزی با هدف زیباسازی و ایجاد جلوه‌های بصری منحصربه‌فرد انجام می‌گیرد و برخلاف [[تکه‌دوزی]] ساده، ماهیتی هنری و تزئینی دارد.
خط ۳۹:		خط ۳۸:
	اپلیکه‌دوزی بسته به جنس پارچهٔ مورد استفاده به گونه‌های مختلفی اجرا می‌شود:		اپلیکه‌دوزی بسته به جنس پارچهٔ مورد استفاده به گونه‌های مختلفی اجرا می‌شود:
	* '''اپلیکه نمدی''': نمد به دلیل انعطاف و سهولت برش، اغلب در تزئین وسایلی مانند تشک و بالش، دکوراسیون [[خانه]] و [[آشپزخانه]]، [[اسباب‌بازی]] و تابلوهای دیواری کاربرد دارد.		* '''اپلیکه نمدی''': نمد به دلیل انعطاف و سهولت برش، اغلب در تزئین وسایلی مانند تشک و بالش، دکوراسیون [[خانه]] و [[آشپزخانه]]، [[اسباب‌بازی]] و تابلوهای دیواری کاربرد دارد.
	* '''اپلیکه گیپور''': پارچه گیپور با ایجاد بافت برجسته و بازتاب نور، معمولاً در [[~~لباس‌~~ مجلسی\|لباس‌های مجلسی]]، [[لباس عروس]] و [[لباس شب]] استفاده می‌شود.		* '''اپلیکه گیپور''': پارچه گیپور با ایجاد بافت برجسته و بازتاب نور، معمولاً در [[لباس مجلسی\|لباس‌های مجلسی]]، [[لباس عروس]] و [[لباس شب]] استفاده می‌شود.
	* '''اپلیکه توری''': برای بخشیدن جلوه‌ای شیک و براق به یقه، آستین یا بخش‌های مختلف لباس‌های زنانه به‌کار می‌رود.		* '''اپلیکه توری''': برای بخشیدن جلوه‌ای شیک و براق به یقه، آستین یا بخش‌های مختلف لباس‌های زنانه به‌کار می‌رود.
	* '''اپلیکه سنتی''': با استفاده از نقوش و طرح‌های اصیل، در تزئین کیف، کفش، رومیزی و پوشاک سنتی استفاده می‌شود.<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref>		* '''اپلیکه سنتی''': با استفاده از نقوش و طرح‌های اصیل، در تزئین کیف، کفش، رومیزی و پوشاک سنتی استفاده می‌شود.<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref>
خط ۶۱:		خط ۶۰:
	== کاربردها و زیبایی‌شناسی ==		== کاربردها و زیبایی‌شناسی ==
	[[پرونده:اپلیکه دوزی۱.jpg\|جایگزین=کت زنانه اپلیکه‌دوزی شده\|بندانگشتی\|کت زنانه اپلیکه‌دوزی شده]]		[[پرونده:اپلیکه دوزی۱.jpg\|جایگزین=کت زنانه اپلیکه‌دوزی شده\|بندانگشتی\|کت زنانه اپلیکه‌دوزی شده]]
	از اپلیکه در تزیین انواع لباس، کیف و کفش، پوشاک، وسایل [[جهیزیه]]، [[سیسمونی]]، نو کردن لباس‌های کهنه، [[عروسک]] روی لباس کودکان و ساختن تل و دستبند، استفاده می‌شود. همچنین اپلیکه‌دوزی در [[طراحی مد]] برای افزودن بافت، حجم و جلوه‌ای سه‌بعدی به لباس‌های ساده، به‌ویژه در [[لباس شب\|لباس‌های شب]] و [[لباس مجلسی\|مجلسی]] کاربرد گسترده‌ای دارد<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref> و در تزئین کالای خواب مانند [[لحاف]]، منسوجات خانگی و [[صنایع دستی]] مانند تابلو، استفاده می‌شود.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=اپلیکه%20(Applique)%20در%20تعریف%20لغوی، حاجی‌بابایی، «اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref>		از اپلیکه در تزیین انواع لباس، کیف و کفش، پوشاک، وسایل [[جهیزیه]]، [[سیسمونی]]، نو کردن لباس‌های کهنه، [[عروسک]] روی لباس کودکان و ساختن تل و دستبند، استفاده می‌شود. همچنین اپلیکه‌دوزی در [[طراحی مد]] برای افزودن بافت، حجم و جلوه‌ای سه‌بعدی به لباس‌های ساده، به‌ویژه در [[لباس شب\|لباس‌های شب]] و [[لباس مجلسی\|مجلسی]] کاربرد گسترده‌ای دارد<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref> و در تزئین کالای خواب مانند [[لحاف]]، منسوجات خانگی و [[صنایع دستی]] مانند تابلو، استفاده می‌شود.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=اپلیکه%20(Applique)%20در%20تعریف%20لغوی، حاجی‌بابایی، «اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref>

	اپلیکه‌دوزی اغلب با دیگر تکنیک‌های تزئینی مانند [[سنگ‌دوزی]]، [[مرواریددوزی]] و [[نگین‌کاری]] ترکیب می‌شود تا اثر نهایی پیچیده‌تر و ارزشمندتر گردد.<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref>		اپلیکه‌دوزی اغلب با دیگر تکنیک‌های تزئینی مانند [[سنگ‌دوزی]]، [[مرواریددوزی]] و [[نگین‌کاری]] ترکیب می‌شود تا اثر نهایی پیچیده‌تر و ارزشمندتر گردد.<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref>

	== تفاوت با دیگر تکنیک‌ها ==		== تفاوت با دیگر تکنیک‌ها ==
	برخلاف [[تکه‌دوزی]] ساده که اغلب هدفی کاربردی مانند وصله‌کردن دارد، [[اپلیکه‌دوزی]] عموماً جنبه‌ای تزئینی و هنری محض دارد و ایجاد طرح‌های برجسته و حجم‌دار هدف اصلی آن است.<ref>[https://viragostarmoin.com/embroidery-applique#:~:text=چه%20نوع%20پارچه‌هایی%20برای%20اپلیکه، «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت ویرا گستر معین.]</ref> تکنیک اپلیکه‌دوزی به‌عنوان یکی از زیرمجموعه‌های اصلی هنر [[سوزن‌دوزی]]، با هنرهایی مانند [[آجیده‌دوزی]]، [[چهل‌تکه‌دوزی]]، [[لحاف‌دوزی]]، [[مطلسه‌دوزی]]، [[خاتم‌دوزی]] و [[مرصع‌دوزی]] نیز مرتبط است و گاهی در ترکیب با آن‌ها به‌کار می‌رود.<ref>فخاری و امیدقائمی، آموزش تکه‌دوزی و چهل‌تکه باران، 1380ش، ص69.</ref>		برخلاف [[تکه‌دوزی]] ساده که اغلب هدفی کاربردی مانند وصله‌کردن دارد، اپلیکه‌دوزی عموماً جنبه‌ای تزئینی و هنری محض دارد و ایجاد طرح‌های برجسته و حجم‌دار هدف اصلی آن است.<ref>[https://viragostarmoin.com/embroidery-applique#:~:text=چه%20نوع%20پارچه‌هایی%20برای%20اپلیکه، «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت ویرا گستر معین.]</ref> تکنیک اپلیکه‌دوزی به‌عنوان یکی از زیرمجموعه‌های اصلی هنر [[سوزن‌دوزی]]، با هنرهایی مانند [[آجیده‌دوزی]]، [[چهل‌تکه‌دوزی]]، [[لحاف‌دوزی]]، [[مطلسه‌دوزی]]، [[خاتم‌دوزی]] و [[مرصع‌دوزی]] نیز مرتبط است و گاهی در ترکیب با آن‌ها به‌کار می‌رود.<ref>فخاری و امیدقائمی، آموزش تکه‌دوزی و چهل‌تکه باران، 1380ش، ص69.</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==
خط ۸۴:		خط ۸۳:

	{{نساجی}}		{{نساجی}}

			[[رده:صنایع دستی]]
			[[رده:هنرهای تزئینی]]

علی شاهرودی: /* منابع */

2026-02-06T06:06:40Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۷ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۳۶
خط ۸۲:		خط ۸۲:
	* محمدی القار، معصومه، چهل‌تکه‌دوزی با ماشین (مقدماتی)، گرگان، نشر پیک ریحان، ۱۳۹۸ش.		* محمدی القار، معصومه، چهل‌تکه‌دوزی با ماشین (مقدماتی)، گرگان، نشر پیک ریحان، ۱۳۹۸ش.
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

			{{نساجی}}

علی شاهرودی در ۱۷ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۶:۰۶

2026-02-06T06:06:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۷ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۳۶
خط ۶:		خط ۶:
	\| حجم فایلپادکست =3/21		\| حجم فایلپادکست =3/21
	\| تاریخ پادکست =11-10-1404		\| تاریخ پادکست =11-10-1404
	\| زیرنویس عنوان =		\| زیرنویس عنوان =
	\| عنوان اصلی =
	\| عنوان انگلیسی =		\| عنوان اصلی = اپلیکه‌دوزی
	\| عنوان عربی =		\| عنوان انگلیسی =
	\| عنوان علمی =		\| عنوان عربی =
	\| شاخه علمی =		\| عنوان علمی = تکنیک تزئینی پارچه‌دوزی
	\| نوع مفهوم =		\| شاخه علمی = هنرهای سنتی{{سخ}}[[صنایع دستی]]{{سخ}}[[پارچه‌دوزی]]
	\| معنای اصطلاحی =		\| نوع مفهوم = تکنیک تزئینی
	\| حوزه کاربرد =		\| معنای اصطلاحی = چسباندن یا دوختن قطعات پارچه رنگی روی پارچه زمینه برای ایجاد طرح یا تزیین
	\| گستره جغرافیایی =		\| حوزه کاربرد = لباس مجلسی و شب{{سخ}}پوشاک سنتی{{سخ}}کیف و کفش{{سخ}}لوازم خانگی{{سخ}}کالای خواب{{سخ}}تابلوهای هنری
	\| منشأ تاریخی =		\| گستره جغرافیایی =
	\| نخستین کاربرد =		\| منشأ تاریخی =
	\| ریشه واژه =		\| نخستین کاربرد =
	\| مرتبط با =		\| ریشه واژه = واژه فرانسوی appliqué به‌معنای «به‌کار بردن»
	\| اهمیت =		\| مرتبط با = [[سوزن‌دوزی]]{{سخ}}[[نمددوزی]]{{سخ}}صنایع دستی ایران{{سخ}}[[چرخ‌دوزی]]
	\| مبدع =		\| اهمیت = ایجاد جلوه‌های بصری برجسته و هنری{{سخ}}تزئین لباس و لوازم خانگی{{سخ}}تداوم هنر سنتی
	\| مروج =		\| مبدع =
	\| مقدس برای =		\| مروج =
	\| مورد احترام =		\| مقدس برای =
	\| آثار مرتبط =		\| مورد احترام =
			\| آثار مرتبط =
	}}		}}

	'''اپلیکه‌دوزی؛''' چسباندن یا دوختن قطعات کوچکی از پارچه با رنگ‌ها و طرح‌های متفاوت روی یک پارچهٔ دیگر به‌منظور تزیین یا ایجاد طرح.		'''اپلیکه‌دوزی؛''' چسباندن یا دوختن قطعات کوچکی از پارچه با رنگ‌ها و طرح‌های متفاوت روی یک پارچهٔ دیگر به‌منظور تزیین یا ایجاد طرح.

حسین صبوری در ۱۴ دی ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۵۸

2026-01-04T09:58:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۲۸
خط ۳:		خط ۳:
	\| زیرنویس تصویر =اپلیکه گل		\| زیرنویس تصویر =اپلیکه گل
	\|image_alt=اپلیکه گل		\|image_alt=اپلیکه گل
	\| فایل پادکست =~~اپلیکه‌دوزی~~.ogg		\| فایل پادکست =اپلیکه_دوزی14041014.ogg
	\| حجم فایلپادکست =2/08		\| حجم فایلپادکست =3/21
	\| تاریخ پادکست =11-10-1404		\| تاریخ پادکست =11-10-1404
	\| زیرنویس عنوان =		\| زیرنویس عنوان =

علیرضا محمددوست در ۱۴ دی ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۱۱

2026-01-04T08:11:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۱:۴۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات مفهوم		{{جعبه اطلاعات مفهوم
	\| تصویر =		\| تصویر =اپلیکه دوزی.jpg
	\| زیرنویس تصویر =		\| زیرنویس تصویر =اپلیکه گل
	\|image_alt=		\|image_alt=اپلیکه گل
	\| فایل پادکست =اپلیکه‌دوزی.ogg		\| فایل پادکست =اپلیکه‌دوزی.ogg
	\| حجم فایلپادکست =2/08		\| حجم فایلپادکست =2/08
خط ۵۸:		خط ۵۸:

	== کاربردها و زیبایی‌شناسی ==		== کاربردها و زیبایی‌شناسی ==
			[[پرونده:اپلیکه دوزی۱.jpg\|جایگزین=کت زنانه اپلیکه‌دوزی شده\|بندانگشتی\|کت زنانه اپلیکه‌دوزی شده]]
	از اپلیکه در تزیین انواع لباس، کیف و کفش، پوشاک، وسایل [[جهیزیه]]، [[سیسمونی]]، نو کردن لباس‌های کهنه، [[عروسک]] روی لباس کودکان و ساختن تل و دستبند، استفاده می‌شود. همچنین اپلیکه‌دوزی در [[طراحی مد]] برای افزودن بافت، حجم و جلوه‌ای سه‌بعدی به لباس‌های ساده، به‌ویژه در [[لباس شب\|لباس‌های شب]] و [[لباس مجلسی\|مجلسی]] کاربرد گسترده‌ای دارد<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref> و در تزئین کالای خواب مانند [[لحاف]]، منسوجات خانگی و [[صنایع دستی]] مانند تابلو، استفاده می‌شود.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=اپلیکه%20(Applique)%20در%20تعریف%20لغوی، حاجی‌بابایی، «اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref>		از اپلیکه در تزیین انواع لباس، کیف و کفش، پوشاک، وسایل [[جهیزیه]]، [[سیسمونی]]، نو کردن لباس‌های کهنه، [[عروسک]] روی لباس کودکان و ساختن تل و دستبند، استفاده می‌شود. همچنین اپلیکه‌دوزی در [[طراحی مد]] برای افزودن بافت، حجم و جلوه‌ای سه‌بعدی به لباس‌های ساده، به‌ویژه در [[لباس شب\|لباس‌های شب]] و [[لباس مجلسی\|مجلسی]] کاربرد گسترده‌ای دارد<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref> و در تزئین کالای خواب مانند [[لحاف]]، منسوجات خانگی و [[صنایع دستی]] مانند تابلو، استفاده می‌شود.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=اپلیکه%20(Applique)%20در%20تعریف%20لغوی، حاجی‌بابایی، «اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref>

حسین صبوری در ۱۱ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۱۳

2026-01-01T12:13:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۱ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۴۳
خط ۱:		خط ۱:
			{{جعبه اطلاعات مفهوم
			\| تصویر =
			\| زیرنویس تصویر =
			\|image_alt=
			\| فایل پادکست =اپلیکه‌دوزی.ogg
			\| حجم فایلپادکست =2/08
			\| تاریخ پادکست =11-10-1404
			\| زیرنویس عنوان =
			\| عنوان اصلی =
			\| عنوان انگلیسی =
			\| عنوان عربی =
			\| عنوان علمی =
			\| شاخه علمی =
			\| نوع مفهوم =
			\| معنای اصطلاحی =
			\| حوزه کاربرد =
			\| گستره جغرافیایی =
			\| منشأ تاریخی =
			\| نخستین کاربرد =
			\| ریشه واژه =
			\| مرتبط با =
			\| اهمیت =
			\| مبدع =
			\| مروج =
			\| مقدس برای =
			\| مورد احترام =
			\| آثار مرتبط =
			}}
	'''اپلیکه‌دوزی؛''' چسباندن یا دوختن قطعات کوچکی از پارچه با رنگ‌ها و طرح‌های متفاوت روی یک پارچهٔ دیگر به‌منظور تزیین یا ایجاد طرح.		'''اپلیکه‌دوزی؛''' چسباندن یا دوختن قطعات کوچکی از پارچه با رنگ‌ها و طرح‌های متفاوت روی یک پارچهٔ دیگر به‌منظور تزیین یا ایجاد طرح.

حمید گلزار: زدن لینک داخلی

2026-01-01T11:19:00Z

زدن لینک داخلی

حمید گلزار در ۱۱ دی ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۲۴

2026-01-01T08:24:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۱ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۱:۵۴
خط ۱:		خط ۱:
	'''اپلیکه‌دوزی؛''' چسباندن یا دوختن قطعات کوچکی از پارچه با رنگ‌ها و طرح‌های متفاوت روی یک پارچهٔ دیگر به‌منظور تزیین یا ایجاد طرح.		'''اپلیکه‌دوزی؛''' چسباندن یا دوختن قطعات کوچکی از پارچه با رنگ‌ها و طرح‌های متفاوت روی یک پارچهٔ دیگر به‌منظور تزیین یا ایجاد طرح.

	اپلیکه‌دوزی یک تکنیک تزئینی در [[پارچه‌دوزی]] است که در آن قطعاتی از پارچه‌های رنگارنگ و با بافت‌های مختلف مانند [[نمد]]، [[گیپور]] یا [[توری]]، روی یک پارچه زمینه دوخته یا چسبانده می‌شوند تا طرح‌های برجسته و حجم‌دار ایجاد کنند. این هنر که به روش‌های دستی یا با [[چرخ خیاطی]] اجرا می‌شود، در تزئین پوشاک به‌ویژه [[لباس مجلسی\|لباس‌های مجلسی]]، لوازم خانگی، کالای خواب و [[صنایع دستی]] کاربرد دارد و اغلب با دیگر روش‌های تزئینی مانند [[سنگ‌دوزی]] یا [[مرصع‌دوزی]] ترکیب می‌شود. اپلیکه‌دوزی با هدف زیباسازی و ایجاد جلوه‌های بصری منحصربه‌فرد انجام می‌گیرد و برخلاف [[تکه‌دوزی]] ساده، ماهیتی هنری و تزئینی دارد.		اپلیکه‌دوزی یک تکنیک تزئینی در [[پارچه‌دوزی]] است که در آن قطعاتی از پارچه‌های رنگارنگ و با بافت‌های مختلف مانند [[نمد]]، [[گیپور]] یا [[توری]]، روی یک پارچه زمینه دوخته یا چسبانده می‌شوند تا طرح‌های برجسته و حجم‌دار ایجاد کنند. این هنر که به روش‌های دستی یا با [[چرخ خیاطی]] اجرا می‌شود، در تزئین پوشاک به‌ویژه [[لباس مجلسی\|لباس‌های مجلسی]]، لوازم خانگی، کالای خواب و [[صنایع دستی]] کاربرد دارد و اغلب با دیگر روش‌های تزئینی مانند [[سنگ‌دوزی]] یا [[مرصع‌دوزی]] ترکیب می‌شود. اپلیکه‌دوزی با هدف زیباسازی و ایجاد جلوه‌های بصری منحصربه‌فرد انجام می‌گیرد و برخلاف [[تکه‌دوزی]] ساده، ماهیتی هنری و تزئینی دارد.

حمید گلزار: حمید گلزار صفحهٔ پیش‌نویس:اپلیکه‌دوزی را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به اپلیکه‌دوزی منتقل کرد

2026-01-01T06:32:48Z

حمید گلزار صفحهٔ پیش‌نویس:اپلیکه‌دوزی را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به اپلیکه‌دوزی منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ۱۱ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۰:۰۲
(بدون تفاوت)

حمید فاضل: /* کاربردها و زیبایی‌شناسی */

2025-12-31T14:31:27Z

کاربردها و زیبایی‌شناسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۸:۰۱
خط ۳۰:		خط ۳۰:

	== کاربردها و زیبایی‌شناسی ==		== کاربردها و زیبایی‌شناسی ==
	از اپلیکه در تزیین انواع لباس، کیف و کفش، پوشاک، وسایل [[جهیزیه]]، [[سیسمونی]]، نو کردن لباس‌های کهنه، [[عروسک]] روی لباس کودکان و ساختن تل و دستبند، استفاده می‌شود. همچنین اپلیکه‌دوزی در [[طراحی مد]] برای افزودن بافت، حجم و جلوه‌ای سه‌بعدی به لباس‌های ساده، به‌ویژه در [[لباس شب\|لباس‌های شب]] و [[لباس مجلسی\|مجلسی]] کاربرد گسترده‌ای دارد<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref> و در تزئین کالای خواب مانند [[لحاف]]، منسوجات خانگی و [[صنایع دستی]] مانند تابلو، استفاده می‌شود.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=اپلیکه%20(Applique)%20در%20تعریف%20لغوی، حاجی‌بابایی، «اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref> اپلیکه‌دوزی اغلب با دیگر تکنیک‌های تزئینی مانند [[سنگ‌دوزی]]، [[مرواریددوزی]] و [[نگین‌کاری]] ترکیب می‌شود تا اثر نهایی پیچیده‌تر و ارزشمندتر گردد.<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref>		از اپلیکه در تزیین انواع لباس، کیف و کفش، پوشاک، وسایل [[جهیزیه]]، [[سیسمونی]]، نو کردن لباس‌های کهنه، [[عروسک]] روی لباس کودکان و ساختن تل و دستبند، استفاده می‌شود. همچنین اپلیکه‌دوزی در [[طراحی مد]] برای افزودن بافت، حجم و جلوه‌ای سه‌بعدی به لباس‌های ساده، به‌ویژه در [[لباس شب\|لباس‌های شب]] و [[لباس مجلسی\|مجلسی]] کاربرد گسترده‌ای دارد<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref> و در تزئین کالای خواب مانند [[لحاف]]، منسوجات خانگی و [[صنایع دستی]] مانند تابلو، استفاده می‌شود.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=اپلیکه%20(Applique)%20در%20تعریف%20لغوی، حاجی‌بابایی، «اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref>

			اپلیکه‌دوزی اغلب با دیگر تکنیک‌های تزئینی مانند [[سنگ‌دوزی]]، [[مرواریددوزی]] و [[نگین‌کاری]] ترکیب می‌شود تا اثر نهایی پیچیده‌تر و ارزشمندتر گردد.<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref>

	== تفاوت با دیگر تکنیک‌ها ==		== تفاوت با دیگر تکنیک‌ها ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۱ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۴:۴۹
خط ۴:		خط ۴:

	== تعریف اپلیکه‌دوزی ==		== تعریف اپلیکه‌دوزی ==
	اپلیکه‌دوزی (از واژه فرانسوی ''appliqué'' به‌معنای «به‌کار بردن») یک تکنیک تزئینی در [[پارچه‌دوزی\|هنر پارچه‌دوزی]] است که در آن قطعاتی از پارچه‌های رنگارنگ، در اندازه‌ها و بافت‌های مختلف، روی یک پارچهٔ زمینه دوخته یا چسبانده می‌شوند.<ref>فخاری و امیدقائمی، آموزش تکه‌دوزی و چهل‌تکه باران، 1380ش، ص39.</ref> این روش علاوه بر ایجاد جلوه‌های بصری منحصربه‌فرد و حجم‌دار، برای تزئین ~~پوشاک،~~ لوازم خانگی، آثار هنری و [[صنایع دستی]] به‌کار می‌رود.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=اپلیکه%20(Applique)%20در%20تعریف%20لغوی، حاجی‌بابایی، «اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref>		اپلیکه‌دوزی (از واژه فرانسوی ''appliqué'' به‌معنای «به‌کار بردن») یک تکنیک تزئینی در [[پارچه‌دوزی\|هنر پارچه‌دوزی]] است که در آن قطعاتی از پارچه‌های رنگارنگ، در اندازه‌ها و بافت‌های مختلف، روی یک پارچهٔ زمینه دوخته یا چسبانده می‌شوند.<ref>فخاری و امیدقائمی، آموزش تکه‌دوزی و چهل‌تکه باران، 1380ش، ص39.</ref> این روش علاوه بر ایجاد جلوه‌های بصری منحصربه‌فرد و حجم‌دار، برای تزئین [[پوشاک]]، لوازم خانگی، آثار هنری و صنایع دستی به‌کار می‌رود.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=اپلیکه%20(Applique)%20در%20تعریف%20لغوی، حاجی‌بابایی، «اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref>

	== انواع اپلیکه‌دوزی ==		== انواع اپلیکه‌دوزی ==
	اپلیکه‌دوزی بسته به جنس پارچهٔ مورد استفاده به گونه‌های مختلفی اجرا می‌شود:		اپلیکه‌دوزی بسته به جنس پارچهٔ مورد استفاده به گونه‌های مختلفی اجرا می‌شود:
	* '''اپلیکه نمدی''': نمد به دلیل انعطاف و سهولت برش، اغلب در تزئین وسایلی مانند تشک و بالش، دکوراسیون [[خانه]] و [[آشپزخانه]]، [[اسباب‌بازی]] و تابلوهای دیواری کاربرد دارد.		* '''اپلیکه نمدی''': نمد به دلیل انعطاف و سهولت برش، اغلب در تزئین وسایلی مانند تشک و بالش، دکوراسیون [[خانه]] و [[آشپزخانه]]، [[اسباب‌بازی]] و تابلوهای دیواری کاربرد دارد.
	* '''اپلیکه گیپور''': پارچه گیپور با ایجاد بافت برجسته و بازتاب نور، معمولاً در لباس‌های ~~مجلسی،~~ [[لباس عروس]] و [[لباس شب]] استفاده می‌شود.		* '''اپلیکه گیپور''': پارچه گیپور با ایجاد بافت برجسته و بازتاب نور، معمولاً در [[لباس‌ مجلسی\|لباس‌های مجلسی]]، [[لباس عروس]] و [[لباس شب]] استفاده می‌شود.
	* '''اپلیکه توری''': برای بخشیدن جلوه‌ای شیک و براق به یقه، آستین یا بخش‌های مختلف لباس‌های زنانه به‌کار می‌رود.		* '''اپلیکه توری''': برای بخشیدن جلوه‌ای شیک و براق به یقه، آستین یا بخش‌های مختلف لباس‌های زنانه به‌کار می‌رود.
	* '''اپلیکه سنتی''': با استفاده از نقوش و طرح‌های اصیل، در تزئین کیف، کفش، رومیزی و پوشاک سنتی استفاده می‌شود.<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref>		* '''اپلیکه سنتی''': با استفاده از نقوش و طرح‌های اصیل، در تزئین کیف، کفش، رومیزی و پوشاک سنتی استفاده می‌شود.<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref>

	== مواد و روش‌های اجرا ==		== مواد و روش‌های اجرا ==
	پارچه‌های متنوعی مانند [[کتان]]، [[ساتن]]، [[نمد]]، [[گیپور]]، [[چرم]]، [[توری]] و پارچه‌های طرح‌دار برای اپلیکه‌دوزی، مناسب هستند. برخی پارچه‌ها برای جلوگیری از ریش‌ریش شدن نیاز به لایه‌ای محافظ (لایی) دارند.<ref>سنجری، گلدوزی با ماشین، 1390ش، ص175.</ref> در اپلیکه‌دوزی از تکه‌پارچه‌هایی با نقوش ساده، راه‌راه، گلدار، چهارخانه و طرح‌های عروسکی نیز به‌عنوان اپلیکه روی پارچهٔ اصلی دوخته می‌شوند.<ref>فخاری و امیدقائمی، آموزش تکه‌دوزی و چهل‌تکه باران، 1380ش، ص39.</ref> اپلیکه‌های آماده در دو نوع چسب‌دار و ساده در بازار موجود هستند که نوع چسب‌دار آن با اتو به پارچه چسبانده می‌شوند. این روش به دلیل دقت و سرعت اجرایی، روزبه‌روز محبوبیت بیشتری در صنعت مد پیدا کرده است.<ref>[https://viragostarmoin.com/embroidery-applique#:~:text=چه%20نوع%20پارچه‌هایی%20برای%20اپلیکه، «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت ویرا گستر معین.]</ref>		پارچه‌های متنوعی مانند [[کتان]]، [[ساتن]]، [[نمد]]، [[گیپور]]، [[چرم]]، [[توری]] و پارچه‌های طرح‌دار برای اپلیکه‌دوزی، مناسب هستند. برخی پارچه‌ها برای جلوگیری از ریش‌ریش شدن نیاز به لایه‌ای محافظ (لایی) دارند.<ref>سنجری، گلدوزی با ماشین، 1390ش، ص175.</ref> در اپلیکه‌دوزی از تکه‌پارچه‌هایی با نقوش ساده، راه‌راه، گلدار، چهارخانه و طرح‌های عروسکی نیز به‌عنوان اپلیکه روی پارچهٔ اصلی دوخته می‌شوند.<ref>فخاری و امیدقائمی، آموزش تکه‌دوزی و چهل‌تکه باران، 1380ش، ص39.</ref> اپلیکه‌های آماده در دو نوع چسب‌دار و ساده در [[بازار]] موجود هستند که نوع چسب‌دار آن با اتو به پارچه چسبانده می‌شوند. این روش به دلیل دقت و سرعت اجرایی، روزبه‌روز محبوبیت بیشتری در صنعت مد پیدا کرده است.<ref>[https://viragostarmoin.com/embroidery-applique#:~:text=چه%20نوع%20پارچه‌هایی%20برای%20اپلیکه، «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت ویرا گستر معین.]</ref>

	پارچه‌های طرح‌دار یا نقوش آماده<ref>محمدی القار، چهل‌تکه‌دوزی با ماشین (مقدماتی)، 1398ش، ص46.</ref> معمولاً با دست یا با استفاده از چرخ خیاطی، دوخته می‌شوند:		پارچه‌های طرح‌دار یا نقوش آماده<ref>محمدی القار، چهل‌تکه‌دوزی با ماشین (مقدماتی)، 1398ش، ص46.</ref> معمولاً با دست یا با استفاده از چرخ خیاطی، دوخته می‌شوند:
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	* '''لبه‌خام''': قطعات مستقیماً دوخته می‌شوند و لبه‌های آن‌ها بدون پرداخت باقی می‌ماند؛ روشی سریع و مناسب برای طرح‌های غیررسمی.		* '''لبه‌خام''': قطعات مستقیماً دوخته می‌شوند و لبه‌های آن‌ها بدون پرداخت باقی می‌ماند؛ روشی سریع و مناسب برای طرح‌های غیررسمی.
	* '''معکوس''': در این روش با دوخت و سپس برش لایه‌های رویی، رنگ‌های لایه‌های زیرین نمایان می‌شود تا طرحی پیچیده، تازه و چشم‌نواز ایجاد شود.		* '''معکوس''': در این روش با دوخت و سپس برش لایه‌های رویی، رنگ‌های لایه‌های زیرین نمایان می‌شود تا طرحی پیچیده، تازه و چشم‌نواز ایجاد شود.
	* '''کوک تزئینی''': در این سبک با تمرکز بر ~~زیبایی،~~ از دوخت‌های تزئینی چرخ خیاطی مانند دندان‌موشی برای مرزبندی و زیباسازی بیشتر استفاده می‌شود.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=اپلیکه%20(Applique)%20در%20تعریف%20لغوی، حاجی‌بابایی، «اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref>		* '''کوک تزئینی''': در این سبک با تمرکز بر [[زیبایی]]، از دوخت‌های تزئینی چرخ خیاطی مانند دندان‌موشی برای مرزبندی و زیباسازی بیشتر استفاده می‌شود.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=اپلیکه%20(Applique)%20در%20تعریف%20لغوی، حاجی‌بابایی، «اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref>

	== کاربردها و زیبایی‌شناسی ==		== کاربردها و زیبایی‌شناسی ==