https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86ایمان - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T15:20:47Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86&diff=45463&oldid=prevسمیه عزیزی: صفحهای تازه حاوی «'''<big>ایمان؛</big>''' باور قلبی به مجموعهای از امور غیبی یا مرتبط با غیب مانند خدا، رستاخیز، پیامبران و کتابهای آسمانی. ==مفهومشناسی== ایمان، به معنی آرامش، اطمینان قلب و ضد ترس است.<ref> [https://lib.eshia.ir/40707/12/294 ابنمنظور، لسان العرب، 1414ق، ج12، ص294.]...» ایجاد کرد2026-05-14T12:01:04Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''<big>ایمان؛</big>''' باور قلبی به مجموعهای از امور غیبی یا مرتبط با غیب مانند خدا، رستاخیز، پیامبران و کتابهای آسمانی. ==مفهومشناسی== ایمان، به معنی آرامش، اطمینان قلب و ضد ترس است.<ref> [https://lib.eshia.ir/40707/12/294 ابنمنظور، لسان العرب، 1414ق، ج12، ص294.]...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''<big>ایمان؛</big>''' باور قلبی به مجموعهای از امور غیبی یا مرتبط با غیب مانند خدا، رستاخیز، پیامبران و کتابهای آسمانی.<br />
==مفهومشناسی==<br />
ایمان، به معنی آرامش، اطمینان قلب و ضد ترس است.<ref> [https://lib.eshia.ir/40707/12/294 ابنمنظور، لسان العرب، 1414ق، ج12، ص294.]</ref> در اصطلاح، به تصدیق و تسلیم قلبی نسبت به چیزی یا کسی، ایمان گفته میشود.<ref>[https://lib.eshia.ir/11148/1/108 خمینی، شرح چهل حدیث، ۱۳۸۸، ص108.]</ref> ایمان، تسلیمِ محض شدن است؛ علم به چیزی بدون تسلیم شدن، دلسپردن و سرسپردگی، ایمان محسوب نمیشود.<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/69/23 مجلسی، بحارالانوار، ١٤٠٣ق، ج69، ص23.]</ref> <br />
==دیدگاههای مختلف دربارهی ایمان==<br />
ایمان نزد مرجئه، اقرار به شهادتین حتی بدون تصدیق قلبی است.<ref>[https://lib.eshia.ir/71449/1/139/%D9%85%D8%B1%D8%AC%D8%A6%D8%A9 البغدادي، الملل و النحل، 1992م، ج1، ص139.]</ref> معتزله، ایمان را انجام همهی طاعاتِ واجب و مستحب و اجتناب از محرمات میدانند.<ref>[https://lib.eshia.ir/71443/2/163 حمصی رازی، المنقذ من التقليد، 1412ق، ج2، ص163.]</ref> در دیدگاه امامیه، ایمان تصدیق یگانگی، عدالت و حکمت الهی و همچنین تصدیق نبوت و ضروریات [[دین]] با اقرار به آن و تصدیق امامتِ دوازده امام است.<ref> [https://lib.eshia.ir/10372/1/154 قمی، سفینة البحار و مدینة الحکم و الآثار، بیتا، ج1، ص154.]</ref> <br />
<br />
ایمان در عرف و نزد عموم مردم بهمعنای باور کامل به چيزى است که اطاعت و پیروی را به دنبال داشته باشد. اهلبیت، ایمان را تسليم شدن در برابر فرمان خدا دانسته و تصدیق قلبی، اقرار زبان و عمل جوارح را از لوازم ایمان شمردهاند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=23155 خامنهای، «نهج البلاغه ۳ | ایمان خود را با عمل صالح تقویت کنیم»، 1392ش.]</ref><br />
<br />
==جلوه رفتاری ایمان==<br />
ایمان قابلیت افزایش و کاهش دارد. التزام عملی و انجام اعمال عبادی، ایمان را جلوهگر میسازد<ref>[https://lib.eshia.ir/12016/18/261 طباطبایی، المیزان، بیتا، ج18، ص261.]</ref> و کلِ ایمان، کردار است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/69/23 مجلسی، بحار الانوار، ١٤٠٣ق، ج69، ص23.]</ref> شعاعِ وابستگی و دلبستگی به چیزی یا کسی در عمل منعکس میشود؛ اگر چنین انعکاسی وجود نداشته باشد، ایمان و تسلیم حقیقی ایجاد نشده تا حرکت و عمل را به ارمغان آورد.<ref>[https://lib.eshia.ir/12016/5/112 طباطبایی، المیزان، بیتا، ج5، ص112.]</ref> عقیدهی قلبی جهتدهنده و محور ارزشگذاری اندیشهها و عملکردها است.<ref>[https://tamaddonsaz.ir/wp-content/uploads/2020/10/%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9-%D9%88-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%87.pdf خامنهای، طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن، 1399ش، ص20.]</ref> <br />
==مصادیق ایمان در قرآن و روایات==<br />
در آیهی 136سورهی نساء، باور به خدا، رسول و كتب ارسالی جدید و قدیم از مصادیق ایمان معرفی شده است. <br />
در روایات نیز از ایمان به خدا، روز قیامت، فرشتگان، کتاب، پیامبران، مرگ، زندگی اخروی، بهشت و جهنم، حساب، میزان، و قدَر الهی به عنوان متعلقات ایمان نام برده شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/7/186 مجلسی، بحارالانوار، ١٤٠٣ق، ج7، ص186.]</ref> در برخی احادیث، اعتقاد و حبِ معصومین را کمالِ ایمان شمردهاند.<ref> [https://lib.eshia.ir/10372/2/19 قمی، سفینة البحار و مدینة الحکم و الآثار، بیتا، ج2، ص19.]</ref> <br />
==ایمان، شرطِ قبولی عبادات==<br />
ایمان، شرطِ درستی و پذیرش عبادتها و عدم ایمان موجب بطلان عبادات است.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_5_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%85%D8%A7%D8%A6%D8%AF%D9%87 سوره مائده، آیه 5.]</ref> <br />
==مراتب ایمان==<br />
[[قرآن کریم]]، اولین مرتبهی ایمان را تسلیم و گرویدن به [[اسلام]] دانسته است.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_14_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AD%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%AA سوره حجرات، آیه 14.]</ref> دومین مرتبه، باور قلبی به اعتقادات حقهای است که منجر به انجام اعمال صالح گردد.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_69_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B2%D8%AE%D8%B1%D9%81 سوره زخرف، آیه 69.]</ref> در مراتب بالاتر، حالاتی برای فرد مؤمن به وجود میآید که ترس و حزن در او راه پیدا نمیکند.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_62_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B3 سوره یونس، آیه 62.]</ref> ایمان، با صرف ادعا کردن، بهدست نمیآید، بلکه نیازمند پایبندی به دستورات الهی است.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_47_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%86%D9%88%D8%B1 سوره نور، آیه 47.]</ref> <br />
==ویژگیهای ایمان در آیات و روایات==<br />
# اختیاری؛ وجود مومنین و کافران در دنیا، گواه بر این ویژگی ایمان است.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_253_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A8%D9%82%D8%B1%D9%87 سوره بقره، آیه 253.]</ref> <br />
# آزمونپذیر؛ ایمانآورندگان، مورد آزمون قرار میگیرند.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_2_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B9%D9%86%DA%A9%D8%A8%D9%88%D8%AA سوره عنکبوت، آیه 2.]</ref> <br />
# تقویتشونده؛ با دیدن و شنیدن آیات الهی بر ایمان افزوده میشود.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_2_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%A7%D9%84 سوره انفال، آیه 2.]</ref> <br />
# درجهپذیر؛ ایمان، درجهبندی شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/2/45 کلینی، الکافی، ج2، 1407ق، ص45.]</ref> <br />
==تفاوت اسلام با ایمان==<br />
[[اسلام]]، امری ظاهری و ایمان، امری باطنی است.<ref>[https://lib.eshia.ir/86854/2/715 طبرسی، مجمع البيان في تفسير القرآن، ج2، بیتا، ص715.]</ref> اسلام، اقرار بدون عمل، ولی ایمان اقرار همراه با عمل است. به واسطه اسلام آوردن، خون [[مسلمان]] محفوظ، [[ازدواج]] با اوحلال و ادای امانت به او واجب است ولی اعطای پاداش بر اساس ایمان سنجیده میشود. ایمان با اسلام شریک است، اما اسلام با ایمان شریک نیست.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/2/24 کلینی، الکافی، ج2، 1407ق، ص24.]</ref> <br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
* قرآن کریم <br />
* ابنمنظور، جمالالدین، لسان العرب، بیروت، دار صادر، 1414ق.<br />
* البغدادي، عبدالقاهر، الملل و النحل، بيروت، دار المشرق، 1992م.<br />
* حمصی رازی، سدیدالدین، المنقذ من التقليد، قم، النشر الإسلامي،1412ق.<br />
* خامنهای، سیدعلی، طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن، قم، موسسه ایمان جهادی، 1399ش.<br />
* خامنهای، سیدعلی، «نهج البلاغه ۳ | ایمان خود را با عمل صالح تقویت کنیم»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای، تاریخ درج مطلب: 1 مرداد 1392ش.<br />
* خمینی،روحالله، شرح چهل حدیث، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۸ش.<br />
* طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البيان في تفسير القرآن، قم، دار المعرفة، بیتا.<br />
* طباطبایی،سید محمدحسین، ،المیزان، ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی، بیجا، اسماعیلیان، بیتا.<br />
* قمی، عباس، سفینة البحار و مدینة الحکم و الآثار، اسوه، بیتا.<br />
* کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1407ق.<br />
* مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، الوفاء، ١٤٠٣ق.</div>سمیه عزیزی