امان الله فصیحی در ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۳۴

2026-05-09T10:34:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۰۴
خط ۳:		خط ۳:
	بالوره یا بیت، از مهم‌ترین مقام‌های موسیقی در خطه کردستان است که بیش‌تر در جنگ‌ها، جوان‌مردی‌ها و حماسه‌ها به‌کار می‌رفته است. محتوای این نوع از موسیقی، ستایش خالق یکتا و نعت پیامبر بوده است. افرادی که بالوره می‌خوانند، بالوره‌گویان، بدون ترس و واهمه، آواز سر داده و نغمه‌هایی ساده، بدون رعایت وزن و قافیه را به زبان جاری می‌کنند. مهم‌ترین ویژگی این نوع از آواز کردی، توجه به سوز درون، شکایت و زاری است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82164288/%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%87%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%A8%D9%83%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%83%D8%B1%D8%AF%DB%8C «بداهه‌خوانی، سبکی خاص در موسیقی کُردی»، سایت خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref><br>		بالوره یا بیت، از مهم‌ترین مقام‌های موسیقی در خطه کردستان است که بیش‌تر در جنگ‌ها، جوان‌مردی‌ها و حماسه‌ها به‌کار می‌رفته است. محتوای این نوع از موسیقی، ستایش خالق یکتا و نعت پیامبر بوده است. افرادی که بالوره می‌خوانند، بالوره‌گویان، بدون ترس و واهمه، آواز سر داده و نغمه‌هایی ساده، بدون رعایت وزن و قافیه را به زبان جاری می‌کنند. مهم‌ترین ویژگی این نوع از آواز کردی، توجه به سوز درون، شکایت و زاری است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82164288/%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%87%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%A8%D9%83%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%83%D8%B1%D8%AF%DB%8C «بداهه‌خوانی، سبکی خاص در موسیقی کُردی»، سایت خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref><br>

	بالوره، در حقیقت، چامه‌ای است که بیش‌تر توسط زنان و دختران، در مراسم سوگ و شادی سر داده می‌شود.		بالوره، در حقیقت، چامه‌ای است که بیش‌تر توسط [[زن\|زنان]] و دختران، در مراسم سوگ و شادی سر داده می‌شود.
	در کرمانشاه بالوره را «بلاوِن»، در برخی از مناطق کردستان «بویژ»، در اورامان «بالوره وان» یا «بالوره چن» و در مناطق لک‌نشین نیز آن را «سرخونی وَش» می‌خوانند.		در کرمانشاه بالوره را «بلاوِن»، در برخی از مناطق کردستان «بویژ»، در اورامان «بالوره وان» یا «بالوره چن» و در مناطق لک‌نشین نیز آن را «سرخونی وَش» می‌خوانند.
	==بالوره در مفهوم سوگ==		==بالوره در مفهوم سوگ==

زهرا فاضل: صفحه‌ای تازه حاوی «'''بالوره'''؛ یکی از مهم‌ترین مقام‌های موسیقی کلاسیک کردی.
بالوره یا بیت، از مهم‌ترین مقام‌های موسیقی در خطه کردستان است که بیش‌تر در جنگ‌ها، جوان‌مردی‌ها و حماسه‌ها به‌کار می‌رفته است. محتوای این نوع از موسیقی، ستایش خالق یکتا...» ایجاد کرد

2026-04-22T10:44:33Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''بالوره'''</big>؛ یکی از مهم‌ترین مقام‌های موسیقی کلاسیک کردی. بالوره یا بیت، از مهم‌ترین مقام‌های موسیقی در خطه کردستان است که بیش‌تر در جنگ‌ها، جوان‌مردی‌ها و حماسه‌ها به‌کار می‌رفته است. محتوای این نوع از موسیقی، ستایش خالق یکتا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

<big>'''بالوره'''</big>؛ یکی از مهم‌ترین مقام‌های موسیقی کلاسیک کردی. 

بالوره یا بیت، از مهم‌ترین مقام‌های موسیقی در خطه کردستان است که بیش‌تر در جنگ‌ها، جوان‌مردی‌ها و حماسه‌ها به‌کار می‌رفته است. محتوای این نوع از موسیقی، ستایش خالق یکتا و نعت پیامبر بوده است. افرادی که بالوره می‌خوانند، بالوره‌گویان، بدون ترس و واهمه، آواز سر داده و نغمه‌هایی ساده، بدون رعایت وزن و قافیه را به زبان جاری می‌کنند. مهم‌ترین ویژگی این نوع از آواز کردی، توجه به سوز درون، شکایت و زاری است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82164288/%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%87%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%A8%D9%83%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%83%D8%B1%D8%AF%DB%8C «بداهه‌خوانی، سبکی خاص در موسیقی کُردی»، سایت خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> 

بالوره، در حقیقت، چامه‌ای است که بیش‌تر توسط زنان و دختران، در مراسم سوگ و شادی سر داده می‌شود.
در کرمانشاه بالوره را «بلاوِن»، در برخی از مناطق کردستان «بویژ»، در اورامان «بالوره وان» یا «بالوره چن» و در مناطق لک‌نشین نیز آن را «سرخونی وَش» می‌خوانند.
==بالوره در مفهوم سوگ==
در استان‌های کرمانشاه و کردستان، بالوره در مفهوم سوگ بسیار رایج است. هرچند، انواع دیگری از نوای سوز در میان مردم کرد وجود دارد مانند حیران و لاوک،<ref>بحری، «به‌یتم»، ۱۳۶۶ش، ص۲۷؛ مخموری، «حه‌یران له رووی ناوه‌روکه‌وه»، ۱۳۸۳ش، ص۷۴.</ref> مویه و مور،<ref>سعیدی، نقش موسیقی در زندگی زنان کرد، ۱۳۸۴ش، ص۷۷ و ۹۴؛ 
محمودی، چشم‌انداز گردشگری منطقۀ ریجاب، ۱۳۸۵ش، ص۱۲۳.</ref> چریکه<ref>ایوبیان، «چریکۀ کردی»، ۱۳۴۰ش، ص۱۷۷.</ref> و لاواندن،<ref>شرفکندی، هه‌نبانه بورینه: فرهنگ کردی ـ فارسی، ۱۳۶۹ش، ص۷۵۵؛ 
هانسن، ژیانی ئا‌فره‌تی کورد، ۱۹۸۳م، ص۳۱۷.</ref> اما هیچ‌یک از آن‌ها، همچون بالوره، از نظر ظاهر، محتوا و شیوه اجرا، پیشینه «سوگ عزا» ندارند. 

بالوره‌خوانی، سنتی کاملا زنانه است که توسط زنان و دختران اجرا می‌شود. برخی، علاوه ‌بر سوگ دختران خود، در سوگ مردان نیز بالوره می‌خوانند.
==ویژگی‌های بالوره==
مهم‌ترین ویژگی بالوره، غمگین بودن آن است. این آواز حزین، بدون نیاز به موسیقی و با ریتمی آزاد (از طریق چرخاندن صدا در گلو) اجرا می‌شود. آواز غمگین بالوره، چنان تأثیر برانگیز است که همه زنان شرکت‌کننده در مراسم را به گریه می‌اندازد.<ref>سعیدی، نقش موسیقی در زندگی زنان کرد، ۱۳۸۴ش، ص۷۷-78؛ 
یوسفی، مویه‌های سرزمین من، ۱۳۸۷ش، ص۱۲.</ref> 

بالوره‌خوانی، بیش‌تر توسط زنی خوش‌صدا، پیر و گاهی میان‌سال و در وصف خصوصیات متوفا مانند قد و بالای او انجام می‌شود.<ref>محمودی، چشم‌انداز گردشگری منطقۀ ریجاب، ۱۳۸۵ش، ص۱۲۳؛ 
مرادی، سیمای میراث فرهنگی کرمانشاه، ۱۳۸۲ش، ص۶۱.</ref> خانواده متوفا، ترجیح می‌دهند بالوره‌خوان از نزدیکان و آشنایان آن‌ها باشد، اما اگر یافت نشد، از بالوره‌خوانی حرفه‌ای و متخصص دعوت می‌شود.<ref>ایوبیان، «چریکۀ کردی»، ۱۳۴۰ش، ص۱۷۷.</ref> 

در بیش‌تر مراسم‌ها، زنان حاضر در محفل، بالوره‌خوان را همراهی کرده و با صدای بلند یا زیر لب، شعرها را تکرار می‌کنند.<ref>یوسفی، مویه‌های سرزمین من، ۱۳۸۷ش، ص۱۲.</ref>
==محتوای بالوره==
محتوای بالوره، به معیارهایی مانند سن، جنسیت، ویژگی‌های اخلاقی فرد متوفا و پایگاه اجتماعی او بستگی دارد.<ref>سعیدی، نقش موسیقی در زندگی زنان کرد، ۱۳۸۴ش، ص94.</ref> گاهی، بالوره‌خوان، با توجه به ذوق و سلیقه شخصی خود، در متن اشعار، تغییراتی را ایجاد می‌کند. در بالوره‌های مخصوص جنگ، به‌منظور وصف رشادت و شجاعت متوفا، از تعابیری حماسی نیز استفاده می‌شود.<ref>سعیدی، نقش موسیقی در زندگی زنان کرد، ۱۳۸۴ش، ص98.</ref>
==زمان بالوره‌خوانی==
بالوره‌خوانی‌های زنانه، بیش‌تر از لحظه مرگ متوفا شروع شده و تا سالگرد او، در تمام مراسم‌های عزا، ادامه می‌یابد. از آن جمله می‌توان به بالوره‌خوانی در کنار جنازه و هنگام تشییع، سه روز در منزل متوفا، عصر روز سوم بر سر قبر متوفا، شب هفتم، چهلم و سالگرد اشاره کرد.<ref>عبدالرزاق عبدالرحمان، سه‌ربوردیکی هه‌ورامان و سه‌ردانیکی ته‌ویله، ۱۳۸۴ش، ص۸۴۳؛ 
فاروقی، فرهنگ مردم سقز، ص۸۸.</ref>
==بالوره در مفهوم شادی==
نمونه‌هایی از بالوره شاد در مناطق کردنشین آذربایجان غربی و کردستان عراق وجود دارد. این نوع از بالوره، توسط زنان و دختران، به‌صورت جمعی، در دشت‌ها و مزارع خوانده می‌شود.<ref>مشختی، فه‌رهه‌نگا مه‌رگ و ژی، ۲۰۰۶م، ص۴۶؛ 
نورالدین، ده‌نگی میینه له گورانیی فولکوری کوردیدا، ۲۰۰۴م، ص۱۵۵.</ref> 
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* ایوبیان، عبدالله، «چریکۀ کردی»، نشریۀ دانشکدۀ ادبیات تبریز، تبریز، س 13، شماره 2،۱۳۴۰ش.
* بحری، احمد، «به‌یتم»، سروه، اورمیه، س 3، شماره 20، ۱۳۶۶ش.
* «بداهه‌خوانی، سبکی خاص در موسیقی کُردی»، سایت خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ بارگذاری: 5 مرداد 1395ش.
* سعیدی، میترا، نقش موسیقی در زندگی زنان کرد، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ۱۳۸۴ش.
* شرفکندی، عبدالرحمان، هه‌نبانه بورینه: فرهنگ کردی ـ فارسی، تهران، سروش، ۱۳۶۹ش.
* عبدالرزاق عبدالرحمان، محمد، سه‌ربوردیکی هه‌ورامان و سه‌ردانیکی ته‌ویله، تهران، احسان، ۱۳۸۴ش.
* فاروقی، عمر، فرهنگ مردم سقز، سقز، ادارۀ فرهنگ و هنر، بی‌تا.
* محمودی، علیرضا، چشم‌انداز گردشگری منطقۀ ریجاب، کرمانشاه، طاق بستان، ۱۳۸۵ش.
* مخموری، غفور، «حه‌یران له رووی ناوه‌روکه‌وه»، سروه، اورمیه، س 20، شماره 216، ۱۳۸۳ش.
* مرادی، یوسف، سیمای میراث فرهنگی کرمانشاه، تهران، سازمان میراث فرهنگی کشور، ۱۳۸۲ش.
* مشختی، خلیل، فه‌رهه‌نگا مه‌رگ و ژی، اربیل، بی‌نا، ۲۰۰۶م.
* نورالدین، بوار، ده‌نگی میینه له گورانیی فولکوری کوردیدا، سلیمانیه، بی‌نا، ۲۰۰۴م.
* هانسن، هینی هارلد، ژیانی ئا‌فره‌تی کورد، ترجمۀ عزیز گردی، بغداد، بی‌نا، ۱۹۸۳م.
* یوسفی، مسعود، مویه‌های سرزمین من، خرم‌آباد، شاپورخواست، ۱۳۸۷ش.

بالوره - تاریخچهٔ نسخه‌ها

امان الله فصیحی در ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۳۴