https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C_%28%D9%86%D8%A7%D9%86%29 2026-06-07T20:14:03Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.44.2 https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C_(%D9%86%D8%A7%D9%86)&diff=50533&oldid=prev 2026-06-06T11:25:38Z

<p>حمید گلزار صفحهٔ <a href="/w/index.php?title=%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="بربری (صفحه وجود ندارد)">بربری</a> را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به <a href="/wiki/%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C_(%D9%86%D8%A7%D9%86)" title="بربری (نان)">بربری (نان)</a> منتقل کرد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۶ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۵۵</td> </tr><tr><td colspan="4" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div> </td></tr> <!-- diff cache key irnt:diff:1.41:old-30065:rev-50533 --> </table>

حمید گلزار https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C_(%D9%86%D8%A7%D9%86)&diff=30065&oldid=prev 2026-04-20T07:34:30Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «<a href="/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C.jpg&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="پرونده:بربری.jpg (صفحه وجود ندارد)">300px|thumb|نان بربری|جایگزین=نان بربری</a> {{درشت|&#039;&#039;&#039;بربری&#039;&#039;&#039;}}؛ نانی ضخیم و سنتی در ایران بربری، یکی از نان‌های سنتی ایرانیان است که از <a href="/wiki/%D8%A2%D8%B1%D8%AF" title="آرد">آرد</a> گندم تهیه شده و در تمام نقاط ایران طبخ می‌شود. ==پیشینه نان بربری== برخی از پژوهشگران معتقدند ک...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:بربری.jpg|300px|thumb|نان بربری|جایگزین=نان بربری]]<br /> {{درشت|&#039;&#039;&#039;بربری&#039;&#039;&#039;}}؛ نانی ضخیم و سنتی در ایران<br /> <br /> بربری، یکی از نان‌های سنتی ایرانیان است که از [[آرد]] گندم تهیه شده و در تمام نقاط ایران طبخ می‌شود.<br /> <br /> ==پیشینه نان بربری==<br /> برخی از پژوهشگران معتقدند که این [[نان]]، توسط گروهی از مردم [[شیعه]] و هزاره افغانستان (قوم بربر)، که طی سال‌های ۱۳۰۸ تا ۱۳۱۸ق به نواحی شرقی [[ایران]] [[مهاجرت]] کرده و به مردم «خاوری» معروف شدند، وارد ایران شده است. این نان در میان این مردم به نان «پنجه‌کش» معروف بوده است.&lt;ref&gt;Mousavi, The Hazaras of Afghanistan, 1998, P.151-152;{{سخ}}<br /> میرنیا، ایل‌ها و طایفه‌های عشایری خراسان، ۱۳۶۹ش، ص۱۷۱.&lt;/ref&gt; در میان گروهی از مردم ترک‌زبان در ایران نیز، این نان تا مدت‌ها به پنجه‌کش مشهور بود. در اواخر دوره [[قاجاریه|قاجاریان]]، این نوع از نان، در [[تهران]] نیز توسط مردم [[قوم هزاره|هزاره]] افغانستان، رایج شد و با ذائقهٔ ایرانیان، بسیار هماهنگی داشت.&lt;ref&gt;آشپزباشی، سفرهٔ اطعمه، ۱۳۵۳ش، ص۵.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ویژگی‌های نان بربری==<br /> این نان، از جمله نان‌های ضخیم محسوب می‌شود که ضخامتی در حدود ۱٫۸ سانتی‌متر دارد و به شکل بیضی (طول آن در حدود ۸۰ و عرض آن نیز در حدود ۳۰ سانتی‌متر) است. برخی از مردم، این نان را به‌صورت گرد نیز می‌پزند. همچنین، نان بربری، در دو شکل ساده و کنجدی عرضه می‌شود.<br /> <br /> ==شیوه پخت نان بربری==<br /> [[پرونده:بربری۱.jpg|300px|thumb|نان بربری پای تنور|جایگزین=نان بربری پای تنور]]<br /> در ابتدا، خمیر این نان را از آرد، نمک، [[آب]] و خمیر ترش (مایه خمیر) تهیه کرده و در حدود ۱٫۵ ساعت به آن استراحت می‌دهند. سپس، چانه‌هایی با وزن ۵۰۰ تا ۷۰۰ گرم از خمیر وَرآمده را آماده کرده و به‌صورت بیضی بزرگ پهن می‌کنند. در نهایت، رومالی را برای این نوع از نان تهیه کرده و با انگشت نیز، خطوطی عمیق روی نان حک می‌کنند (در اصطلاح پنجه می‌کشند) و داخل تنور قرار می‌دهند.<br /> <br /> برای تهیه رومال، مقداری آب جوش و آرد الک شده را ترکیب می‌کنند، سپس به آن، [[شیره انگور]]، [[خرما]] یا شکر اضافه می‌کنند. نان بربری، معمولاً وزنی در حدود ۴۰۰ تا ۶۰۰ گرم داشته و مدت زمان لازم برای تهیهٔ آن نیز در حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه است.<br /> <br /> ==تنور نان بربری==<br /> تنور این نان، کوتاه و گنبدی‌شکل است و از آجر نسوز تهیه می‌شود. فاصله داخل تنور (کف تا سقف) در حدود ۷۵ سانتی‌متر، شعاع آن حدود ۱٫۷۵ متر و ظرفیت آن نیز در حدود ۲۴ نان است. شبکه حرارتی داخل این تنور، به شکلی تعبیه می‌شود که حرارت به‌صورت مستقیم به نان برسد.<br /> <br /> ==بربری در فرهنگ مردم==<br /> نان بربری، همواره از نان‌های پرطرفدار ایرانی بوده و به‌همین دلیل، از آن در فرهنگ عامیانه و رسمی ایرانیان نیز یاد شده است. برای مثال، عده‌ای از مردم، شعری را به طنز، در این‌باره سروده و می‌گویند:{{سخ}}<br /> {{آغاز نستعلیق}}<br /> {{شعر|نستعلیق}}<br /> {{ب|طعمی که تو داری، لواش نداره بربری|گوشتی که تو داری، سنگک نداره بربری}}<br /> {{پایان شعر}}<br /> {{پایان نستعلیق}}<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> ==منابع==<br /> {{آغاز منابع}}<br /> * آشپزباشی، علی‌اکبر، سفرهٔ اطعمه، تهران، بنیاد فرهنگ ایران، ۱۳۵۳ش.<br /> * میرنیا، علی، ایل‌ها و طایفه‌های عشایری خراسان، تهران، مؤسسه آموزشی و انتشاراتی نسل دانش، ۱۳۶۹ش.<br /> * Mousavi, A. , The Hazaras of Afghanistan, Richmond, 1998.<br /> {{پایان منابع}}</div>

زهرا فاضل