بی‌بی کوکب بختیار - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حمید فاضل: حمید فاضل صفحهٔ بی بی کوکب بختیار را به بی‌بی کوکب بختیار منتقل کرد

2026-05-24T11:39:42Z

حمید فاضل صفحهٔ بی بی کوکب بختیار را به بی‌بی کوکب بختیار منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۰۹
(بدون تفاوت)

امان الله فصیحی در ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۳۹

2026-05-09T11:39:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۰۹
خط ۱:		خط ۱:
	<big>'''بی‌بی کوکب بختیار؛'''</big> اولین زن سفرنامه‌نویس ایرانی و از زنان برجستۀ ایل بختیاری.		<big>'''بی‌بی کوکب بختیار؛'''</big> اولین زن سفرنامه‌نویس ایرانی و از زنان برجستۀ ایل بختیاری.

	بی‌بی کوکب بختیار، از زنان برجستۀ ایل بختیاري و اولین زن سفرنامه‌نویس تاریخ معاصر ایران است. وی از بانوان علم‌دوست و فرهیختۀ ایرانی بوده که با علماء، ادباء و سیاستمداران متعددی گفتگو و در برخی فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی آن دوران مشارکت کرده است. فعالیت‌های متعدد بی‌بی کوکب در عرصۀ علمی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در آن دوران، موجب روشنی اندیشه و گسترش افق دید جامعه نسبت به زن شد.		بی‌بی کوکب بختیار، از زنان برجستۀ [[ایل بختیاری\|ایل بختیاري]] و اولین زن سفرنامه‌نویس تاریخ معاصر ایران است. وی از بانوان علم‌دوست و فرهیختۀ ایرانی بوده که با علماء، ادباء و سیاستمداران متعددی گفتگو و در برخی فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی آن دوران مشارکت کرده است. فعالیت‌های متعدد بی‌بی کوکب در عرصۀ علمی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در آن دوران، موجب روشنی اندیشه و گسترش افق دید جامعه نسبت به [[زن]] شد.
	==زندگینامه==		==زندگینامه==
	بی‏‌بی‏ کوکب دختر نصیرخان، سردار جنگ ایلخانی بختیاری <ref> [https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> از طایفۀ زراسوند، دورکی باب و شاخۀ هفت‌لنگ ایل بختیاري بود که در سال ۱۲۷۱ش متولد شده <ref> [https://ensani.ir/fa/article/433283/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8 . پور بختیار، «نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا؛ بی‌بی کوکب بختیار»، 1391ش، ص94.] </ref> و در دوران قاجار زندگی کرده است. <ref>[https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> وی همسر فتحعلی‌خان سردارمعظم<ref>[https://ensani.ir/fa/article/433283/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8 . پور بختیار، «نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا؛ بی‌بی کوکب بختیار»، 1391ش، ص94.] </ref> و عروس ایلخان مشهور امیر مفخم بختیاری بوده است. <ref>[https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> بی‌بی کوکب دوران کودکی را میان سیاه چادرهاي ایل بختیاري با سبک زندگی عشایری گذرانده است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/433283/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8 . پور بختیار، «نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا؛ بی‌بی کوکب بختیار»، 1391ش، ص95.] </ref> علاقۀ بی‏‌بی‏ کوکب به دانش‌اندوزی و اهمیت این موضوع در نظر پدرش سبب شد، کتابخانۀ مجهزی در منزل مسکونی وی تهیه شود. برخی از شخصیت‌های برجستۀ ادبی مانند دهخدا تألیف بخشی از آثار خود مانند لغت‌نامه و امثال و حکم <ref>[https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> را با تکیه بر منابع موجود در کتابخانۀ بی‌بی کوکب، آغاز کردند.<ref> [https://safarvaname.ir/%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8/ . احمدی، «سفرنامه بی‌بی کوکب بختیاری؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، وب‌سایت مرکز مطالعات سفرنامه.]</ref> بی‌بی کوکب زمستان‌ها در اصفهان و تهران و بقیۀ سال را در روستای دزک در چهارمحال و بختیاری اقامت داشت؛ اما در سال‌های پایانی عمر خود بیشتر اوقات را در منطقۀ لنجان اصفهان ساکن بود.<ref>[https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref>		بی‏‌بی‏ کوکب دختر نصیرخان، سردار جنگ ایلخانی بختیاری <ref> [https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> از طایفۀ زراسوند، دورکی باب و شاخۀ هفت‌لنگ ایل بختیاري بود که در سال ۱۲۷۱ش متولد شده <ref> [https://ensani.ir/fa/article/433283/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8 . پور بختیار، «نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا؛ بی‌بی کوکب بختیار»، 1391ش، ص94.] </ref> و در دوران قاجار زندگی کرده است. <ref>[https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> وی همسر فتحعلی‌خان سردارمعظم<ref>[https://ensani.ir/fa/article/433283/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8 . پور بختیار، «نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا؛ بی‌بی کوکب بختیار»، 1391ش، ص94.] </ref> و عروس ایلخان مشهور امیر مفخم بختیاری بوده است. <ref>[https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> بی‌بی کوکب دوران کودکی را میان سیاه چادرهاي ایل بختیاري با سبک زندگی عشایری گذرانده است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/433283/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8 . پور بختیار، «نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا؛ بی‌بی کوکب بختیار»، 1391ش، ص95.] </ref> علاقۀ بی‏‌بی‏ کوکب به دانش‌اندوزی و اهمیت این موضوع در نظر پدرش سبب شد، کتابخانۀ مجهزی در منزل مسکونی وی تهیه شود. برخی از شخصیت‌های برجستۀ ادبی مانند دهخدا تألیف بخشی از آثار خود مانند لغت‌نامه و امثال و حکم <ref>[https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> را با تکیه بر منابع موجود در کتابخانۀ بی‌بی کوکب، آغاز کردند.<ref> [https://safarvaname.ir/%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8/ . احمدی، «سفرنامه بی‌بی کوکب بختیاری؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، وب‌سایت مرکز مطالعات سفرنامه.]</ref> بی‌بی کوکب زمستان‌ها در اصفهان و تهران و بقیۀ سال را در روستای دزک در چهارمحال و بختیاری اقامت داشت؛ اما در سال‌های پایانی عمر خود بیشتر اوقات را در منطقۀ لنجان اصفهان ساکن بود.<ref>[https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref>

افشان بستاکچی: صفحه‌ای تازه حاوی «'''بی‌بی کوکب بختیار؛''' اولین زن سفرنامه‌نویس ایرانی و از زنان برجستۀ ایل بختیاری. بی‌بی کوکب بختیار، از زنان برجستۀ ایل بختیاري و اولین زن سفرنامه‌نویس تاریخ معاصر ایران است. وی از بانوان علم‌دوست و فرهیختۀ ایرانی بوده که با علماء، ا...» ایجاد کرد

2026-04-18T15:07:36Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''بی‌بی کوکب بختیار؛'''</big> اولین زن سفرنامه‌نویس ایرانی و از زنان برجستۀ ایل بختیاری. بی‌بی کوکب بختیار، از زنان برجستۀ ایل بختیاري و اولین زن سفرنامه‌نویس تاریخ معاصر ایران است. وی از بانوان علم‌دوست و فرهیختۀ ایرانی بوده که با علماء، ا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

<big>'''بی‌بی کوکب بختیار؛'''</big> اولین زن سفرنامه‌نویس ایرانی و از زنان برجستۀ ایل بختیاری.

بی‌بی کوکب بختیار، از زنان برجستۀ ایل بختیاري و اولین زن سفرنامه‌نویس تاریخ معاصر ایران است. وی از بانوان علم‌دوست و فرهیختۀ ایرانی بوده که با علماء، ادباء و سیاستمداران متعددی گفتگو و در برخی فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی آن دوران مشارکت کرده است. فعالیت‌های متعدد بی‌بی کوکب در عرصۀ علمی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در آن دوران، موجب روشنی اندیشه و گسترش افق دید جامعه نسبت به زن شد.
==زندگینامه==
بی‏‌بی‏ کوکب دختر نصیرخان، سردار جنگ ایلخانی بختیاری <ref> [https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> از طایفۀ زراسوند، دورکی باب و شاخۀ هفت‌لنگ ایل بختیاري بود که در سال ۱۲۷۱ش متولد شده <ref> [https://ensani.ir/fa/article/433283/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8 . پور بختیار، «نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا؛ بی‌بی کوکب بختیار»، 1391ش، ص94.] </ref> و در دوران قاجار زندگی کرده است. <ref>[https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> وی همسر فتحعلی‌خان سردارمعظم<ref>[https://ensani.ir/fa/article/433283/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8 . پور بختیار، «نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا؛ بی‌بی کوکب بختیار»، 1391ش، ص94.] </ref> و عروس ایلخان مشهور امیر مفخم بختیاری بوده است. <ref>[https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> بی‌بی کوکب دوران کودکی را میان سیاه چادرهاي ایل بختیاري با سبک زندگی عشایری گذرانده است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/433283/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8 . پور بختیار، «نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا؛ بی‌بی کوکب بختیار»، 1391ش، ص95.] </ref> علاقۀ بی‏‌بی‏ کوکب به دانش‌اندوزی و اهمیت این موضوع در نظر پدرش سبب شد، کتابخانۀ مجهزی در منزل مسکونی وی تهیه شود. برخی از شخصیت‌های برجستۀ ادبی مانند دهخدا تألیف بخشی از آثار خود مانند لغت‌نامه و امثال و حکم <ref>[https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> را با تکیه بر منابع موجود در کتابخانۀ بی‌بی کوکب، آغاز کردند.<ref> [https://safarvaname.ir/%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8/ . احمدی، «سفرنامه بی‌بی کوکب بختیاری؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، وب‌سایت مرکز مطالعات سفرنامه.]</ref> بی‌بی کوکب زمستان‌ها در اصفهان و تهران و بقیۀ سال را در روستای دزک در چهارمحال و بختیاری اقامت داشت؛ اما در سال‌های پایانی عمر خود بیشتر اوقات را در منطقۀ لنجان اصفهان ساکن بود.<ref>[https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref>

==آموزش==
بی‌بی کوکب با استفاده از معلم خصوصی در خانه<ref> [https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> به فراگیری سواد و تحصیل دانش روی آورد<ref> [https://safarvaname.ir/%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8/ . احمدی، «سفرنامه بی‌بی کوکب بختیاری؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، وب‌سایت مرکز مطالعات سفرنامه.]</ref> و سپس تحصیلات خود را در مکتب‌خانه‌های اصفهان ادامه داد.<ref>[https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> او با مراقبت و توجه خاص پدر، به مطالعۀ مستمر آثار ادبی و متون تاریخی و دینی پرداخت و سپس در مراوده با علما و ادبای برجستۀ آن دوران به تکمیل معلومات خود پرداخت<ref> [https://ensani.ir/fa/article/433283/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8 . پور بختیار، «نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا؛ بی‌بی کوکب بختیار»، 1391ش، ص95.] </ref> و از بانوان فرهیخته و کتاب‌دوست عصر قاجار به‌شمار می‌آمد.<ref>[https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref>

==ویژگی‌های اخلاقی==
بی‌بی کوکب، نمونه‌ای از جمع بزرگ ایرانیانی است که در مواجهه با فرهنگ بیگانه، از مظاهر فرهنگ ملی و دینی خود دفاع کرده‌اند. وی فردی با روحیات مذهبی و پایبند به اصول اخلاقی و فرهنگ اصیل ایرانی اسلامی بود. این امر به‌طوری سرلوحۀ زندگی او قرار گرفت که حتی در سفر به فرنگ نیز به هویت و فرهنگ ملی و مذهبی خود وفادار ماند و از آن دفاع کرده است.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/433283/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8 . پور بختیار، «نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا؛ بی‌بی کوکب بختیار»، 1391ش، ص93-94.] </ref> وی در خطوط ابتدایی سفرنامۀ خود، از مهم‌ترین دغدغه‌های ذهنی خود برای سفر به اروپا را نوع پوشش زنان و نوع خوراک مردم در آنجا دانسته است. به‌همین منظور وی برای حل دغدغۀ خود از افرادی که پیش از او به آنجا رفته بودند، پرس‌و‌جو کرده و به آیات و روایات استناد می‌کند<ref> [https://safarvaname.ir/%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8/ . احمدی، «سفرنامه بی‌بی کوکب بختیاری؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، وب‌سایت مرکز مطالعات سفرنامه.]</ref> تا متوجه شود مسلمان باید به چه میزان به خوراک حلال مقید باشد. او همچنین در سال 1327‌ش به سفر حج رفت.<ref> [https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref>

==فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی بی‌بی کوکب==
بی‌بی کوکب دیدگاه منتقدانه‌ای به حکومت قاجار و شیوۀ ادارۀ مملکت توسط آنها داشت و معتقد بود تا زمانی که سلاطین قاجاریه در ایران فرمانروایی می‌کنند، اوضاع ناگوار مردم اصلاح نخواهد شد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/433283/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8 پور بختیار، «نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا؛ بی‌بی کوکب بختیار»، 1391ش، ص96.] </ref> بی‌بی کوکب بختیار همچنین در انقلاب مشروطه با برخی رجال فرهنگی، ادبی و سیاسی روزگار خود ملاقات کرده و در اقدامات و فعالیت‌های سیاسی با آنها مشارکت فکری کرده است.<ref> [https://www.khabaronline.ir/news/1635416/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7% . «حاج بی‌بی‌ کوکب، اولین زن ایرانی که سفرنامه اروپا نوشت / شاهزاده خانمی که بدون محارمش سفر کرد»، وب‌سایت خبرآنلاین.]</ref> وی منزل شخصی خود، عمارت دزک در چهارمحال و بختیاری، را پناهگاه شخصیت‌هایی مانند دکتر محمد مصدق، دهخدا،<ref>[https://ensani.ir/fa/article/433283/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8 پور بختیار، «نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا؛ بی‌بی کوکب بختیار»، 1391ش، ص93.]</ref> وحید دستگردی، آندره مالرو (وزیر فرهنگ فرانسه)، جلیل شهناز، حسن کسایی و تاج اصفهانی، کرده بود.<ref> [https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref>

==فعالیت اقتصادی==
بی‌بی کوکب بختیار علاوه بر فعالیت‌های فرهنگی، ادبی، سیاسی و اجتماعی متعدد، اولین کارگاه‌های قالی‌بافی و قلاب‌دوزی را برای زنان ایجاد کرد تا آنها از این طریق، کسب درآمد کرده و به اقتصاد خانواده کمک کنند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1635416/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7% . «حاج بی‌بی‌ کوکب، اولین زن ایرانی که سفرنامه اروپا نوشت / شاهزاده خانمی که بدون محارمش سفر کرد»، وب‌سایت خبرآنلاین.]</ref>

==سفرنامۀ بی‌بی کوکب==
از مهم‌ترین آثار به‌جای مانده از بی‌بی کوکب، سفرنامۀ وی است. او در سفر درمانی به اروپا، رخداد‌ها و خاطرات سفر را نگارش کرده است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/433283/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8 پور بختیار، «نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا؛ بی‌بی کوکب بختیار»، 1391ش، ص96.] </ref> وی که آشنا با هنر و ادبیات بوده و وسعت اطلاعات و آگاهی زیادی داشته است<ref> [https://safarvaname.ir/%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8/ . احمدی، «سفرنامه بی‌بی کوکب بختیاری؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، وب‌سایت مرکز مطالعات سفرنامه.]</ref> با حفظ پای‌بندی کامل به عقاید دینی و اصالت فرهنگی و ایرانی خود، <ref> [https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> به بخشی از فرهنگ، آداب و نوع زندگی مردم مناطق مختلف در طول سفر اشاره کرده است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1635416/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7% . «حاج بی‌بی‌ کوکب، اولین زن ایرانی که سفرنامه اروپا نوشت / شاهزاده خانمی که بدون محارمش سفر کرد»، وب‌سایت خبرآنلاین.]</ref> از ویژگی‌های سفرنامه بی‌بی کوکب، نثر ادبی استوار آن است که علاوه بر شرح وقایع، به آیات و روایات و اشعاری از مولوي و حافظ اشاره کرده است. کاربرد ترکیبات، اصطلاحات، عبارات و کنایات ادبی و استفاده از انواع سجع و موازنه در این سفرنامه نشان‌دهندۀ وسعت اطلاع و ذوق و قریحه و نیز تتبع وی است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/433283/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8 پور بختیار، «نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا؛ بی‌بی کوکب بختیار»، 1391ش، ص99.]</ref> همچنین این سفرنامه دارای مطالب تاریخی ارزشمندی است که همانند آن در منابع هم‌عصر مؤلف یافت نمی‌شود.<ref>[https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> بی‌بی کوکب در سفرنامۀ خود به تشریح مظاهر مادي و معنوي کشورها و شهرهاي اروپا و فرهنگ حاکم بر جامعۀ آنها نیز پرداخته است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/433283/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8 پور بختیار، «نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا؛ بی‌بی کوکب بختیار»، 1391ش، ص99.]</ref>

==دیدگاه‌ها در مورد بی‌بی کوکب==
عبدالعلی خسروی از مورخان بختیاری، بی‏‌بی کوکب را شخصی با‌اصالت و بانویی فاضله معرفی کرده است<ref> [https://safarvaname.ir/%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8/ . احمدی، «سفرنامه بی‌بی کوکب بختیاری؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، وب‌سایت مرکز مطالعات سفرنامه.]</ref> که در فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی متعددی مشارکت داشته <ref> [https://www.khabaronline.ir/news/1635416/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7% . «حاج بی‌بی‌ کوکب، اولین زن ایرانی که سفرنامه اروپا نوشت / شاهزاده خانمی که بدون محارمش سفر کرد»، وب‌سایت خبرآنلاین.]</ref> و اقدامات او راه را برای مشارکت دیگر زنان بختیاری باز کرده است.<ref>[https://safarvaname.ir/%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8/ . احمدی، «سفرنامه بی‌بی کوکب بختیاری؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، وب‌سایت مرکز مطالعات سفرنامه.]</ref> همچنین سرآرنولد ویلسون از ایران‌شناسان خاورمیانه در خاطرات خود، بی‌بی کوکب را فردی دارای وسعت اطلاعات علمی و ادبی معرفی کرده است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1635416/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7% . «حاج بی‌بی‌ کوکب، اولین زن ایرانی که سفرنامه اروپا نوشت / شاهزاده خانمی که بدون محارمش سفر کرد»، وب‌سایت خبرآنلاین.]</ref>

==درگذشت==
بی‌بی کوکب بختیار در اردیبهشت‌ ‌1339ش درگذشت و در تکیه میرفندرسکی اصفهان که آرامگاه خانوادگی خوانین بختیاری است، دفن شد.<ref> [https://www.isna.ir/news/98100100025/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A8-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86% . «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* احمدی، فاطمه، «سفرنامه بی‌بی کوکب بختیاری؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، وب‌سایت مرکز مطالعات سفرنامه، تاریخ درج مطلب: 4 اردیبهشت 1400ش.
* «بی‌بی کوکب؛ نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا، تاریخ درج مطلب: 1 دی 1398ش.
* پور بختیار، غفار، «نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا؛ بی‌بی کوکب بختیار»، فصلنامۀ زن و فرهنگ، شمارۀ 12، 1391ش.
* «حاج بی‌بی‌ کوکب، اولین زن ایرانی که سفرنامه اروپا نوشت / شاهزاده خانمی که بدون محارمش سفر کرد»، وب‌سایت خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: 6 خرداد 1401ش.