https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3تدلیس - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T17:39:07Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AA%D8%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3&diff=45518&oldid=prevمعصومه نفیسی راد: صفحهای تازه حاوی «'''<big>تدلیس؛</big>''' فریب دادن طرف مقابل با کتمان عیب و نقص در معامله یا ازدواج. فریب دادن افراد در معامله یا ازدواج از راه پنهان کردن عیب یا نقص، بزرگنمایی خوبیها و یا ابراز ویژگیهای غیرموجود، از منظر فقه اسلامی، حرام دانسته شده است. در...» ایجاد کرد2026-05-14T13:17:37Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''<big>تدلیس؛</big>''' فریب دادن طرف مقابل با کتمان عیب و نقص در معامله یا ازدواج. فریب دادن افراد در معامله یا <a href="/wiki/%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC" title="ازدواج">ازدواج</a> از راه پنهان کردن عیب یا نقص، بزرگنمایی خوبیها و یا ابراز ویژگیهای غیرموجود، از منظر فقه اسلامی، <a href="/w/index.php?title=%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85&action=edit&redlink=1" class="new" title="حرام (صفحه وجود ندارد)">حرام</a> دانسته شده است. در...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''<big>تدلیس؛</big>''' فریب دادن طرف مقابل با کتمان عیب و نقص در معامله یا ازدواج. <br />
<br />
فریب دادن افراد در معامله یا [[ازدواج]] از راه پنهان کردن عیب یا نقص، بزرگنمایی خوبیها و یا ابراز ویژگیهای غیرموجود، از منظر فقه اسلامی، [[حرام]] دانسته شده است. در تحقق تدلیس لازم است دو شرط انجام معامله و فریب با هم همراه باشند. <br />
==مفهوم تدلیس==<br />
تدلیس به معنای نيرنگ زدن و فریب دادن در نکاح و معاملات بوده <ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، 1382ق، ج۲، ص423.</ref> و نوعى خيانت و غِشّ در معامله شمرده میشود. <ref>مکارم شیرازی، کتاب النکاح، 1424ق، ج5، ص102.</ref> اصطلاح تدلیس در فقه، بهمعنای نگفتن عيبهايى است كه نقص محسوب مىشوند. همچنین به معنای ادعاى مال و ثروتی است كه در واقع وجود ندارد. <ref>مروج، اصطلاحات فقهی، 1379ش، ص 119.</ref> تـدلیس نمایانگر هر فعل یا ترک فعلِ آگاهانه و ارادی است که برای فریب طرف دیگر و پنهان ساختن وضعیت واقعی یک شیء انجام میشود. در ماده ۴۳۸ قانون مدنی، تدلیس بهعنوان عملی تعریف شده که در معامله باعث فریب طرف مقابل شود.<ref>[https://arianalaw.com/%D8%AA%D8%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%9F/ «تدلیس چیست؟»، وبسایت آریانا پلاس.]</ref> شرط تحقق تدلیس آن است که قبل از انجام معامله صورت گیرد. <ref>[https://arianalaw.com/%D8%AA%D8%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%9F/ «تدلیس چیست؟»، وبسایت آریانا پلاس.]</ref><br />
==انواع تدلیس==<br />
تدلیس، دو گونه است: اول آنکه چيزى، خلاف واقع نشان داده شود و دوم آنکه عیب و نقص پنهان، اعلام نشود. <ref>مکارم شیرازی، کتاب النکاح، 1424ق، ج5، ص102.</ref> فقها برای مورد اول به ایجاد زیبایی مصنوعی در زن اشاره کردهاند تا خواستگار، فریب بخورد؛ <ref>مروج، اصطلاحات فقهی، 1379ش، ص119.</ref> یا گوسفند را پیش از معامله ندوشند تا پرشیر به نظر برسد. برای مورد دوم به زنى، مثال زدهاند که دوشيزه نبودن خود را پنهان کرده و خبر نداده است. <ref>نجفی، جواهر الكلام، 1421ق ج30، ص362.</ref> البته ناآگاهی دو طرف از وجود عيب، آن عیب را از مصداق تدليس خارج مىکند. <ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، 1382ق، ج2، ص423.</ref><br />
==عناصر تدلیس==<br />
عناصر تدلیس عبارتند از:<br />
#اغفال یکی از متعاقدین به وسیله دیگری؛ <br />
#وجود نقص و عیب در مورد معامله یا فقدان وصف کمال؛ <br />
#وقوع عقد اعم از مالی و غیر مالی؛ <br />
#تاثیرتدلیس در طرف مقابل؛ <br />
#ارتکاب اعمال متقلبانه؛ <br />
#وقوع تـدلیس قبل از انجام معامله به نحوی که در اغفال طرف مقابل موثر باشد. <ref>[https://vakilshahmoradi.com/%D8%AA%D8%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%9F/ شاهمرادی، «تدلیس به چه معناست؟»، وبسایت وکیل شاهمرادی].</ref> <br />
==حکم تدلیس==<br />
تدلیس حرام است و در معاملات، خريدار پس از آگاهى از تدلیس، مىتواند معامله را فسخ كند. در ازدواج نیز طرفی که فریب خورده است میتواند از حق فسخ نکاح استفاده کند. <ref>موسوی خمینی، تحرير الوسيلة، ج2، ص296-295؛ هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهلبیت، 1382ق، ج2، ص425-424. </ref><br />
<br />
در دانش فقه و نیز در دانش حقوق، هر کار فریبندهای موجب تدلیس نیست؛ بسیاری از جلوهپردازیها که به صورت معمول در تجارت صورت میگیرد، مانند تزیین کالا یا لباس، مرتب کردن و چیدمان آنها و یا آرایش و زینت عروس، اگر در حدِ متعارف بوده و از نظر عقلا پسندیده باشد، تدلیس دانسته نمیشود. <ref>انصاری، المکاسب، 1416ق، ج۱، ص21؛ توحیدی، مصباح الفقاهه فی المعاملات، 1371ش، ج1، ص198.</ref><br />
==طرح دعوای تدلیس==<br />
در معاملات، به محض آگاهی فرد از تدلیس، باید از طریق تنظیم اظهارنامه، مراتب را به طرف مقابل اعلام میکند وسپس از دادگاه درخواست تایید حکم فسخ کند. <br />
در ازدواج، فرد مستقیماً از دادگاه حکم فسخ عقد را طلب میکند و عقد، هنگامی فسخ میشود که دادگاه حکم را صادر کند. قبل از حکم دادگاه، عقد ازدواج پابرجا خواهد بود. <ref> [https://arianalaw.com/%D8%AA%D8%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%9F/ «تدلیس چیست؟»، وبسایت آریانا پلاس.]</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع==<br />
* انصاری، مرتضی، المکاسب، قم، الموتمر العالمی بمناسبة الذکری المئویة الثانیة، 1416ق.<br />
* «تدلیس چیست؟»، وبسایت آریانا پلاس، تاریخ بازدید: 23 بهمن 1401ش.<br />
* توحیدی، محمدعلی، مصباح الفقاهة فی المعاملات، قم ،1۳۷1ش.<br />
* شاهمرادی، امید، «تدلیس به چه معناست؟»، وبسایت وکیل شاهمرادی، تاریخ بازدید: 23 بهمن 1401ش.<br />
* مروج، حسین، اصطلاحات فقهی، قم، بخشايش، 1379ش.<br />
* مکارم شیرازی، ناصر، کتاب النکاح، قم، مدرسة الإمام علي بن أبيطالب، 1224ق.<br />
* موسوی خمینی، روحالله، تحرير الوسيلة، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.<br />
* نجفی، محمدحسن، جواهر الكلام، قم، مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بيت، 1421ق.<br />
* هاشمی شاهرودی، محمود، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، قم، مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهلبيت، 1382ق.</div>معصومه نفیسی راد