https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%B1%D8%B3ترس - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T12:28:58Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%B3&diff=33533&oldid=prevسلمان قاسمی: صفحهای تازه حاوی «'''<big>ترس</big>'''، هیجان طبیعی ناخوشایند در مواجهه حضوری یا ذهنیِ محرک خطرناک<br> ترس، هممعنا با بیم، هراس، واهمه، خوف و رُعب،<ref>دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه ترس.</ref> حالتی هیجانی است که در حضور محرک مضر و خطرناک یا پیشبینی آن، عارض میشود. این هیجا...» ایجاد کرد2026-05-07T07:53:01Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''<big>ترس</big>'''، هیجان طبیعی ناخوشایند در مواجهه حضوری یا ذهنیِ محرک خطرناک<br> ترس، هممعنا با بیم، هراس، واهمه، خوف و رُعب،<ref>دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه ترس.</ref> حالتی هیجانی است که در حضور محرک مضر و خطرناک یا پیشبینی آن، عارض میشود. این هیجا...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''<big>ترس</big>'''، هیجان طبیعی ناخوشایند در مواجهه حضوری یا ذهنیِ محرک خطرناک<br><br />
ترس، هممعنا با بیم، هراس، واهمه، خوف و رُعب،<ref>دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه ترس.</ref> حالتی هیجانی است که در حضور محرک مضر و خطرناک یا پیشبینی آن، عارض میشود. این هیجان در پیوستاری از دلواپسی خفیف تا هول شدید در نوسان است.<ref>پورافکاری، فرهنگ جامع روانشناسی – روانپزشکی، 1386ش، ج1، ص566.</ref> ترس، به عنوان یک هیجانی طبیعی اما ناخوشایند به صورت یک واکنش سازشیافته در موقعیتِ تهدیدکننده، برای حفظ و بقای بشر لازم است،<ref>خداپناهی، روانشناسی فیزیولوژیک، 1398ش، ص397.</ref> البته، خطر یا موقعیت تهدیدکننده میتواند واقعی یا ذهنی و حتی خیالی باشد. این واکنش در حد طبیعی، معتدل و منطقی ضروری است چرا که از یکسو هشداری است برای آمادگی و غلبه بر خطر و از سوی دیگر بهعنوان یک اهرم حفاظتی و حمایتکننده بهشمار میرود. اما گاهی ترس با توجه به زمینههای فردی یا موقعیت بیرونی از حالت طبیعی خارج شده و شکلی بیمارگونه به خود میگیرد و باعث اختلال در کارکرد فرد میشود. ترس بیمارگونه یا مرضی با عنوان هراس یا فوبیا<ref>phobia</ref> ترس شدیدی است که با ترسهای معمولی از نظر شدت، پایداری، غیرطبیعی بودن و ایجاد ناتوانی به خاطر امتناع از موقعیتهای ایجادکننده فوبی، متمایز میشود.<ref>پورافکاری، فرهنگ جامع روانشناسی – روانپزشکی، 1386ش، ج2، ص1124.</ref> <br />
==ابعاد مطالعاتی هیجان ترس==<br />
به اعتقاد برخی روانشناسان از سه جنبه میتوان به مطالعه ترس و سایر هیجانها پرداخت: یکی با نگاه فیزیولوژیکی، به معنای بررسی علائم جسمانیِ هیجان ترس مانند افزایش ضربان قلب، لرزش زانوها و عرق کردن کف دست، جنبه دوم مطالعه علائم رفتاریِ هیجان ترس نظیر فرار، مبارزه یا شوکه شدن و سوم مطالعهی شناختی یا بازنمایی شناختی هیجان ترس مانند طرز فکر و صحبت کردن در مورد آن.<ref>پلاچیک، هیجانها، 1365ش، ص93.</ref><br />
<br />
==انواع ترس==<br />
هیجان ترس از دیدگاههای متعدد قابل تقسیم است. مثلا بر اساس کارکرد به ترس طبیعی یا سالم و ترس مرضی تقسیم میشود؛ همچنين بر اساس موضوع به انواعی مانند ترس کودکان، ترس از مرگ، ترس از اجتماع و ترسهای موهوم قابل تقسیم است.<br />
<br />
==ترس از منظر آموزههای اسلامی==<br />
ترس با نگاه اخلاقی که بیشتر در حوزه علوم دینی مورد بحث قرار گرفته به دو گونه ارزشی و ضدارزشی تقسیم میشود. خوف و خشیت در مقابلِ جُبن، حاصل این تقسیم است. البته باید ترس از مردم، ترس از آسیب مالی و مرگ را نیز به ترسهای ضدارزشی افزود. به تناسب در منابع دینی و اخلاقی آثار مثبت و منفی برای ترسهای ارزشی و ضدارزشی برشمردهاند. بندگی الاهی، ازدیاد ایمان، آرامش روان و آسایش جسم آثاری است که خوف و خشیت به دنبال دارد و بخل و آزمندی، وابستگی مادی، اعراض از جهاد و پذیرش ولایت شیطان از جمله آثار ترس ضد ارزشی است.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/325834/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AA%D8%B1%D8%B3-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%DA%A9%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D9%86%D9%88%D8%B9-%D8%B6%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 علائی رحمانی، فاطمه و حسنزاده، مهری، واکاوی مفهوم ترس با تکیه بر نوع ضد ارزشی آن در قرآن، 1392ش، ص55.]</ref> <br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع==<br />
*پلاچیک، روبرت، هیجانها، ترجمه محمود رمضانزاده، [[مشهد]]، معاونت فرهنگی آستان قدس رضوی، 1365ش.<br />
*پورافکاری، نصرتالله، فرهنگ جامع روانشناسی ـ روانپزشکی، تهران، فرهنگ معاصر، 1386ش.<br />
*خداپناهی، محمدکریم، روانشناسی فیزیولوژیک، تهران، سمت، 1398ش.<br />
*دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، زیر نظر محمد معین و سید جعفر شهیدی، تهران، موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1377ش.<br />
*علائی رحمانی، فاطمه و حسنزاده، مهری، واکاوی مفهوم ترس با تکیه بر نوع ضد ارزشی آن در قرآن، معرفت اخلاقی، س4، ش1، 1392ش.</div>سلمان قاسمی