https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C 2026-06-07T10:39:15Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.44.2 https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=32344&oldid=prev 2026-04-30T10:16:43Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات مفهوم</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات مفهوم</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر            =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:</del>ترکمن-دوزی.jpg<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|بندانگشتی|312x312پیکسل|سوزن‌دوزی ترکمن]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر            =ترکمن-دوزی.jpg</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زیرنویس تصویر    =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زیرنویس تصویر    =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|image_alt=</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|image_alt=</div></td></tr> </table>

حسین صبوری https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=26262&oldid=prev 2026-03-31T10:03:11Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۱ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۳۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زیرنویس تصویر    =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زیرنویس تصویر    =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|image_alt=</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|image_alt=</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| فایل پادکست      =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| فایل پادکست      =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکمن_دوزی.ogg</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| حجم فایلپادکست    =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| حجم فایلپادکست    =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3/15</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تاریخ پادکست      =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تاریخ پادکست      =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11-1-1405</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زیرنویس عنوان    =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زیرنویس عنوان    =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان اصلی        =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان اصلی        =</div></td></tr> </table>

حسین صبوری https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=23746&oldid=prev 2026-03-03T05:38:21Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۰۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:ترکمن-دوزی.jpg|بندانگشتی|312x312پیکسل|سوزن‌دوزی ترکمن]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{جعبه اطلاعات مفهوم</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تصویر            =</ins>[[پرونده:ترکمن-دوزی.jpg|بندانگشتی|312x312پیکسل|سوزن‌دوزی ترکمن]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| زیرنویس تصویر    =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|image_alt=</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| فایل پادکست      =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| حجم فایلپادکست    =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تاریخ پادکست      =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| زیرنویس عنوان    =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان اصلی        =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان انگلیسی    =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان عربی        =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان علمی        =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| شاخه علمی        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| نوع مفهوم        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| معنای اصطلاحی      =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| حوزه کاربرد      =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| گستره جغرافیایی  =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| منشأ تاریخی      =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| نخستین کاربرد    =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| ریشه واژه        =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مرتبط با          =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| اهمیت            =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مبدع              =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مروج              =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مقدس برای        =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مورد احترام      =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| آثار مرتبط        =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;&lt;big&gt;ترکمن‌دوزی،&lt;/big&gt;&#039;&#039;&#039; نوعی دوخت تزیینی در لباس قوم ترکمن.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;&lt;big&gt;ترکمن‌دوزی،&lt;/big&gt;&#039;&#039;&#039; نوعی دوخت تزیینی در لباس قوم ترکمن.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

حسین صبوری https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=20346&oldid=prev 2026-02-18T07:35:02Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۹ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۱:۰۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l94">خط ۹۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{آغاز منابع}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*افرغ، محمد و حبیب‌الله، کاظم‌نژاد، «مطالعۀ نقوش دستبافته‌ها و دستمال‌های ترکمن از گذار مردم‌شناسی هنر»، نشریۀ علمی باغ نظر، سال نوزدهم، شمارۀ 117، اسفند 1401ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*افرغ، محمد و حبیب‌الله، کاظم‌نژاد، «مطالعۀ نقوش دستبافته‌ها و دستمال‌های ترکمن از گذار مردم‌شناسی هنر»، نشریۀ علمی باغ نظر، سال نوزدهم، شمارۀ 117، اسفند 1401ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*بیجاری، مریم، «سوزن‌دوزی ترکمن»، وب‌سایت دائرۀ المعارف بزرگ اسلامی، تاریخ بازدید: 17 آبان 1402ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*بیجاری، مریم، «سوزن‌دوزی ترکمن»، وب‌سایت دائرۀ المعارف بزرگ اسلامی، تاریخ بازدید: 17 آبان 1402ش.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l110">خط ۱۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*«هنر سوزن‌دوزی ترکمن»، وب‌سایت بیتوته، تاریخ بازدید: 17 آبان 1402ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*«هنر سوزن‌دوزی ترکمن»، وب‌سایت بیتوته، تاریخ بازدید: 17 آبان 1402ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*یوسفی، جعفر، «صنایع دستی ترکمن‌ها»، وب‌سایت راسخون‌، تاریخ درج مطلب: 25 فروردین 1394ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*یوسفی، جعفر، «صنایع دستی ترکمن‌ها»، وب‌سایت راسخون‌، تاریخ درج مطلب: 25 فروردین 1394ش.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{پایان منابع}}</ins></div></td></tr> </table>

حمید گلزار https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=15798&oldid=prev 2026-01-24T05:17:00Z

<p><span class="autocomment">تاریخچه</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۴۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">خط ۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سوزن‌دوزی ترکمن یا سیاه‌دوزی، هنری اصیل و کهن است که ریشه در زندگی، باورها و فرهنگ مردم ترکمن دارد. این هنر از طبیعت و آیین‌های قومی الهام گرفته و در دوره‌های تاریخی مختلف، به‌ویژه افشاریه، زندیه و قاجاریه، شکوفا شده است. سوزن‌دوزی ترکمن تنها جنبه تزیینی ندارد و هر نقش و رنگ آن معنا و پیام خاصی را منتقل می‌کند. این نقوش بیانگر هویت قومی، باورهای دینی و جایگاه اجتماعی هستند. رنگ قرمز در این هنر نماد زندگی، شادی و انرژی است. اهمیت فرهنگی این هنر با ثبت جهانی آن در فهرست میراث ناملموس یونسکو تثبیت شده است.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سوزن‌دوزی ترکمن یا سیاه‌دوزی، هنری اصیل و کهن است که ریشه در زندگی، باورها و فرهنگ مردم ترکمن دارد. این هنر از طبیعت و آیین‌های قومی الهام گرفته و در دوره‌های تاریخی مختلف، به‌ویژه افشاریه، زندیه و قاجاریه، شکوفا شده است. سوزن‌دوزی ترکمن تنها جنبه تزیینی ندارد و هر نقش و رنگ آن معنا و پیام خاصی را منتقل می‌کند. این نقوش بیانگر هویت قومی، باورهای دینی و جایگاه اجتماعی هستند. رنگ قرمز در این هنر نماد زندگی، شادی و انرژی است. اهمیت فرهنگی این هنر با ثبت جهانی آن در فهرست میراث ناملموس یونسکو تثبیت شده است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخچه==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخچه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکمن‌دوزی</ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیشینۀ ترکمن‌دوزی یا سیاه‌دوزی به هشت‌هزار سال قبل باز می‌گردد؛ در [[غارهای هوتو و کمربند]] در [[شهرستان بهشهر]]، سوزن‌دوزی‌های شاخک‌داری یافت شده است که حکایت از دیرینگی این هنر دارد.&lt;ref&gt; [https://www.isna.ir/news/1401091006611/%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%AF «سوزن‌دوزی ترکمن ثبت جهانی شد»، خبرگزاری ایسنا.]&lt;/ref&gt; ترکمن‌ها ازگذشته اقدام به تهیۀ ابریشم که مادۀ اصلی سوزن‌دوزی است، می‌کردند. از زمان سکاها گل‌دوزی ترکمن رایج بود. براساس آثار تاریخی به‌جامانده، اوج این هنر در دوران افشاریه، زندیه و به‌ویژه قاجاریه بود.&lt;ref&gt; [https://www.sid.ir/paper/136812/fa#downloadbottom خاموشی، «تحول کاربرد تزیین در سوزن‌دوزی بلوچ و ترکمن به شیوه سنتی و نوین»، 1387ش، ص78.]&lt;/ref&gt;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیشینۀ ترکمن‌دوزی یا سیاه‌دوزی به هشت‌هزار سال قبل باز می‌گردد؛ در [[غارهای هوتو و کمربند]] در [[شهرستان بهشهر]]، سوزن‌دوزی‌های شاخک‌داری یافت شده است که حکایت از دیرینگی این هنر دارد.&lt;ref&gt; [https://www.isna.ir/news/1401091006611/%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%AF «سوزن‌دوزی ترکمن ثبت جهانی شد»، خبرگزاری ایسنا.]&lt;/ref&gt; ترکمن‌ها ازگذشته اقدام به تهیۀ ابریشم که مادۀ اصلی سوزن‌دوزی است، می‌کردند. از زمان سکاها گل‌دوزی ترکمن رایج بود. براساس آثار تاریخی به‌جامانده، اوج این هنر در دوران افشاریه، زندیه و به‌ویژه قاجاریه بود.&lt;ref&gt; [https://www.sid.ir/paper/136812/fa#downloadbottom خاموشی، «تحول کاربرد تزیین در سوزن‌دوزی بلوچ و ترکمن به شیوه سنتی و نوین»، 1387ش، ص78.]&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

سعید مقدم https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=15797&oldid=prev 2026-01-24T05:16:40Z

<p><span class="autocomment">کاربرد ترکمن‌دوزی در آیین‌ها و مناسک</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;1. گل پاییدی یا گل شکفته؛&#039;&#039;&#039; طرح گل شکفته بیشتر روی یقه لباس و یا پاچۀ شلوار زنانی که صاحب بچه نمی‌شوند، به امید بچه‌دار شدن دوخته می‌شود.&lt;ref&gt; [https://www.bayragh.ir/modules/smartsection/item.php?com_mode=nest&amp;com_order=0&amp;itemid=368 «سوزن‌دوزی 2»، دائرة المعارف ترکمن.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;1. گل پاییدی یا گل شکفته؛&#039;&#039;&#039; طرح گل شکفته بیشتر روی یقه لباس و یا پاچۀ شلوار زنانی که صاحب بچه نمی‌شوند، به امید بچه‌دار شدن دوخته می‌شود.&lt;ref&gt; [https://www.bayragh.ir/modules/smartsection/item.php?com_mode=nest&amp;com_order=0&amp;itemid=368 «سوزن‌دوزی 2»، دائرة المعارف ترکمن.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''2. گل‌نقش؛''' طرح گل‌نقش نمادی از ماری‌گل، فرش ترکمن است. ماری‌گل اصلی‌ترین طرح ترکمن محسوب می‌شود که به جای پای شتر شهرت دارد. ترکمن‌های مسلمان بر اساس باورهای دینی خود، برای کراهت و پرهیز نقش‌دار کردن چهرۀ جانداران، چنین نقوش انتزاعی را طراحی می‌کنند تا از قوانین دین خود پیروی کرده باشند.&lt;ref&gt; [https://rasekhoon.net/article/show/1048554/%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-%D9%87%D8%A7 یوسفی، «صنایع دستی ترکمن‌ها»، وب‌سایت راسخون.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''2. گل‌نقش؛''' طرح گل‌نقش نمادی از ماری‌گل، فرش ترکمن است. ماری‌گل اصلی‌ترین طرح ترکمن محسوب می‌شود که به جای پای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شتر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شهرت دارد. ترکمن‌های مسلمان بر اساس باورهای دینی خود، برای کراهت و پرهیز نقش‌دار کردن چهرۀ جانداران، چنین نقوش انتزاعی را طراحی می‌کنند تا از قوانین دین خود پیروی کرده باشند.&lt;ref&gt; [https://rasekhoon.net/article/show/1048554/%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-%D9%87%D8%A7 یوسفی، «صنایع دستی ترکمن‌ها»، وب‌سایت راسخون.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;3. بورمه چیگین؛&#039;&#039;&#039; بورمه در زبان ترکمن به‌معنی بستن و چیگین به‌معنی بازو است. بانوان ترکمن اعتقاد دارند زمانی که فردی دچار ضعف می‌شود، بازوی او را با دستمال محکم می‌بندند تا خون در قسمت بالای بدن جریان یابد. این طرح روی قسمت انتهای پاچۀ شلوار و کلاه زنان دوخته می‌شود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;3. بورمه چیگین؛&#039;&#039;&#039; بورمه در زبان ترکمن به‌معنی بستن و چیگین به‌معنی بازو است. بانوان ترکمن اعتقاد دارند زمانی که فردی دچار ضعف می‌شود، بازوی او را با دستمال محکم می‌بندند تا خون در قسمت بالای بدن جریان یابد. این طرح روی قسمت انتهای پاچۀ شلوار و کلاه زنان دوخته می‌شود.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l55">خط ۵۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;8. اورق دیش؛&#039;&#039;&#039; اورق دیش در گویش ترکمن به‌معنای‌ دندانۀ داس است. این طرح نمادی از دوران یک‌جانشینی و امرار معاش از طریق زراعت است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;8. اورق دیش؛&#039;&#039;&#039; اورق دیش در گویش ترکمن به‌معنای‌ دندانۀ داس است. این طرح نمادی از دوران یک‌جانشینی و امرار معاش از طریق زراعت است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''9. آلجه؛''' آلجه نمادی برای حفاظت در برابر چشم زخم است و بخشی از باورهای این منطقه به‌حساب می‌آید. آلجه در زبان ترکمن به‌ سیاه و سفید معنا می‌شود.&lt;ref&gt;[https://www.sid.ir/paper/864144/fa#downloadbottom قوی‌پنجه، «نقش و رنگ در پوشاک زنان ترکمن»، 1394ش، ص10-9.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''9. آلجه؛''' آلجه نمادی برای حفاظت در برابر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>چشم زخم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است و بخشی از باورهای این منطقه به‌حساب می‌آید. آلجه در زبان ترکمن به‌ سیاه و سفید معنا می‌شود.&lt;ref&gt;[https://www.sid.ir/paper/864144/fa#downloadbottom قوی‌پنجه، «نقش و رنگ در پوشاک زنان ترکمن»، 1394ش، ص10-9.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''10. تیرانا بورون؛''' طرح تیرانا از نماد ماهی گرفته شده و در زبان ترکمن نام ماهی اوزون‌برون است. این طرح بیشتر روی کلاه‌های زنانه دوخته می‌شود.&lt;ref&gt;[https://www.bayragh.ir/modules/smartsection/item.php?itemid=247 قزلجه، «سوزن‌دوزی»، وب‌سایت دائره المعارف ترکمن.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''10. تیرانا بورون؛''' طرح تیرانا از نماد ماهی گرفته شده و در زبان ترکمن نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ماهی اوزون‌برون<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است. این طرح بیشتر روی کلاه‌های زنانه دوخته می‌شود.&lt;ref&gt;[https://www.bayragh.ir/modules/smartsection/item.php?itemid=247 قزلجه، «سوزن‌دوزی»، وب‌سایت دائره المعارف ترکمن.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''11. ساری ایچیان؛''' ساری ایچیان به زبان ترکمن عقرب زرد معنی می‌شود. این طرح از طبیعت و محیط زندگی هنرمند الهام گرفته شده  است. مردم ترکمن معتقد هستند که عقرب نماد دفع شر است. طرح ساری ایچیان روی پاچۀ شلوارهای زنانه به‌صورت متصل و پی‌درپی دوخته می‌شود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''11. ساری ایچیان؛''' ساری ایچیان به زبان ترکمن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عقرب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>زرد معنی می‌شود. این طرح از طبیعت و محیط زندگی هنرمند الهام گرفته شده  است. مردم ترکمن معتقد هستند که عقرب نماد دفع شر است. طرح ساری ایچیان روی پاچۀ شلوارهای زنانه به‌صورت متصل و پی‌درپی دوخته می‌شود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''12. سایر نقوش؛''' نقش‌هایی مانند بال پرنده، تکه نقش (یکی از ایالات ترکمن)، عالم نقش (برگرفته از نقش حاشیۀ فرش ترکمن)، اردک نقش، کعبه نقش و عمره نقش از دیگر طرح‌های رایج در سوزن‌دوزی ترکمن است.&lt;ref&gt;[https://www.bayragh.ir/modules/smartsection/item.php?itemid=247 قزلجه، «سوزن‌دوزی»، وب‌سایت دائره المعارف ترکمن.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''12. سایر نقوش؛''' نقش‌هایی مانند بال پرنده، تکه نقش (یکی از ایالات ترکمن)، عالم نقش (برگرفته از نقش حاشیۀ فرش ترکمن)، اردک نقش، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کعبه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نقش و عمره نقش از دیگر طرح‌های رایج در سوزن‌دوزی ترکمن است.&lt;ref&gt;[https://www.bayragh.ir/modules/smartsection/item.php?itemid=247 قزلجه، «سوزن‌دوزی»، وب‌سایت دائره المعارف ترکمن.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مفاهیم رنگ در ترکمن‌دوزی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مفاهیم رنگ در ترکمن‌دوزی==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مردم ترکمن به‌پیروی از فرهنگ جامعۀ پیرامون خود، در هنر سوزن‌دوزی برای هر رنگ ساختار و کارکردی ویژه برمی‌گزینند؛ ازاین‌رو، رنگ لباس‌ها در میان آنان بیانگر مفاهیم فرهنگ قومی، حالات روحی و باورهای هنرمند است. رنگ پوشاک در هماهنگی با رنگ و طرح، جنس، سن، موقعیت و منزلت اجتماعی معنا می‌یابد و برای کودک و جوان، زن و مرد متفاوت است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مردم ترکمن به‌پیروی از فرهنگ جامعۀ پیرامون خود، در هنر سوزن‌دوزی برای هر رنگ ساختار و کارکردی ویژه برمی‌گزینند؛ ازاین‌رو، رنگ لباس‌ها در میان آنان بیانگر مفاهیم فرهنگ قومی، حالات روحی و باورهای هنرمند است. رنگ پوشاک در هماهنگی با رنگ و طرح، جنس، سن، موقعیت و منزلت اجتماعی معنا می‌یابد و برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کودک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و جوان، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>زن<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مرد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>متفاوت است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این تفاوت‌ها صفت‌هایی چون شرم و حیا، وقار و متانت، غرور و فروتنی، شادابی و سرزندگی، قدرت و ضعف، [[مردانگی]] و [[زنانگی]] و نیز وابستگی‌های قومی، گروهی و دینی را بازنمایی می‌کند. در میان همۀ رنگ‌ها، رنگ قرمز یکی از اصلی‌ترین رنگ‌ها در صنایع‌دستی مردم ترکمن به‌ شمار می‌آید؛ رنگی که به باور آنان نماد تداوم زندگی، رشد، تعالی و شادابی است.&lt;ref&gt; [https://www.sid.ir/paper/864144/fa#downloadbottom قوی‌پنجه، «نقش و رنگ در پوشاک زنان ترکمن»، 1394ش، ص14-12.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این تفاوت‌ها صفت‌هایی چون شرم و حیا، وقار و متانت، غرور و فروتنی، شادابی و سرزندگی، قدرت و ضعف، [[مردانگی]] و [[زنانگی]] و نیز وابستگی‌های قومی، گروهی و دینی را بازنمایی می‌کند. در میان همۀ رنگ‌ها، رنگ قرمز یکی از اصلی‌ترین رنگ‌ها در صنایع‌دستی مردم ترکمن به‌ شمار می‌آید؛ رنگی که به باور آنان نماد تداوم زندگی، رشد، تعالی و شادابی است.&lt;ref&gt; [https://www.sid.ir/paper/864144/fa#downloadbottom قوی‌پنجه، «نقش و رنگ در پوشاک زنان ترکمن»، 1394ش، ص14-12.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l74">خط ۷۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;2. عرقچین؛&#039;&#039;&#039; روی عرقچین صاف و بدون برجستگی است. دختران آن را با زیورآلات نقره‌ای و با نقش و رنگ‌های مختلف سوزن‌دوزی می‌کنند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;2. عرقچین؛&#039;&#039;&#039; روی عرقچین صاف و بدون برجستگی است. دختران آن را با زیورآلات نقره‌ای و با نقش و رنگ‌های مختلف سوزن‌دوزی می‌کنند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''3. کلاه زینتی؛''' کلاهی گرد و حلقه‌ای‌شکل است. طبق آداب و رسوم، زنان ترکمن بعد از ازدواج از آن استفاده می‌کنند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''3. کلاه زینتی؛''' کلاهی گرد و حلقه‌ای‌شکل است. طبق آداب و رسوم، زنان ترکمن بعد از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ازدواج<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از آن استفاده می‌کنند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;4. شلوار؛&#039;&#039;&#039; پاچۀ شلوار که در گویش ترکمن بالاق هم نامیده می‌شود، در گذشته 3 تا 10 سانتی‌متر طراحی و سوزن‌دوزی می‌شد؛ اما امروزه به 1 سانتی‌متر رسیده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;4. شلوار؛&#039;&#039;&#039; پاچۀ شلوار که در گویش ترکمن بالاق هم نامیده می‌شود، در گذشته 3 تا 10 سانتی‌متر طراحی و سوزن‌دوزی می‌شد؛ اما امروزه به 1 سانتی‌متر رسیده است.</div></td></tr> </table>

سعید مقدم https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=15796&oldid=prev 2026-01-24T05:13:52Z

<p><span class="autocomment">تاریخچه</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۴۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیشینۀ ترکمن‌دوزی یا سیاه‌دوزی به هشت‌هزار سال قبل باز می‌گردد؛ در [[غارهای هوتو و کمربند]] در [[شهرستان بهشهر]]، سوزن‌دوزی‌های شاخک‌داری یافت شده است که حکایت از دیرینگی این هنر دارد.&lt;ref&gt; [https://www.isna.ir/news/1401091006611/%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%AF «سوزن‌دوزی ترکمن ثبت جهانی شد»، خبرگزاری ایسنا.]&lt;/ref&gt; ترکمن‌ها ازگذشته اقدام به تهیۀ ابریشم که مادۀ اصلی سوزن‌دوزی است، می‌کردند. از زمان سکاها گل‌دوزی ترکمن رایج بود. براساس آثار تاریخی به‌جامانده، اوج این هنر در دوران افشاریه، زندیه و به‌ویژه قاجاریه بود.&lt;ref&gt; [https://www.sid.ir/paper/136812/fa#downloadbottom خاموشی، «تحول کاربرد تزیین در سوزن‌دوزی بلوچ و ترکمن به شیوه سنتی و نوین»، 1387ش، ص78.]&lt;/ref&gt;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیشینۀ ترکمن‌دوزی یا سیاه‌دوزی به هشت‌هزار سال قبل باز می‌گردد؛ در [[غارهای هوتو و کمربند]] در [[شهرستان بهشهر]]، سوزن‌دوزی‌های شاخک‌داری یافت شده است که حکایت از دیرینگی این هنر دارد.&lt;ref&gt; [https://www.isna.ir/news/1401091006611/%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%AF «سوزن‌دوزی ترکمن ثبت جهانی شد»، خبرگزاری ایسنا.]&lt;/ref&gt; ترکمن‌ها ازگذشته اقدام به تهیۀ ابریشم که مادۀ اصلی سوزن‌دوزی است، می‌کردند. از زمان سکاها گل‌دوزی ترکمن رایج بود. براساس آثار تاریخی به‌جامانده، اوج این هنر در دوران افشاریه، زندیه و به‌ویژه قاجاریه بود.&lt;ref&gt; [https://www.sid.ir/paper/136812/fa#downloadbottom خاموشی، «تحول کاربرد تزیین در سوزن‌دوزی بلوچ و ترکمن به شیوه سنتی و نوین»، 1387ش، ص78.]&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قدیمی‌ترین نمونۀ سوزن‌دوزی لباس ترکمنی که روی پارچۀ پنبه‌ای [[سفید]] رنگ کار شده، مربوط به سدۀ ۱۲ق است، در موزۀ لس‌آنجلس نگه‌داری می‌شود. همچنین دو روپوش سوزن‌دوزی شده با طرح زمینه‌ای ابریشم طلایی و زرد نیز در مجموعه‌های خصوصی نگه‌داری می‌شوند.&lt;ref&gt;[https://aaligard.ir/turkmen-needlework/ پژوهان‌فر، «هنر سوزن‌دوزی ترکمن»، وب‌سایت عالی‌گرد.]&lt;/ref&gt;   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قدیمی‌ترین نمونۀ سوزن‌دوزی لباس ترکمنی که روی پارچۀ پنبه‌ای [[سفید]] رنگ کار شده، مربوط به سدۀ ۱۲ق است، در موزۀ لس‌آنجلس نگه‌داری می‌شود. همچنین دو روپوش سوزن‌دوزی شده با طرح زمینه‌ای ابریشم طلایی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>زرد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز در مجموعه‌های خصوصی نگه‌داری می‌شوند.&lt;ref&gt;[https://aaligard.ir/turkmen-needlework/ پژوهان‌فر، «هنر سوزن‌دوزی ترکمن»، وب‌سایت عالی‌گرد.]&lt;/ref&gt;   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==کاربرد ترکمن‌دوزی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==کاربرد ترکمن‌دوزی==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:گوشواره-ترکمن-دوزی.jpg|بندانگشتی|317x317پیکسل|گوشواره زنانه مدل سوزن‌دوزی ترکمن]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:گوشواره-ترکمن-دوزی.jpg|بندانگشتی|317x317پیکسل|گوشواره زنانه مدل سوزن‌دوزی ترکمن]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این هنر در استان‌های خراسان شمالی و گلستان رایج است. مردم ترکمن اغلب در شهرستان‌های بجنورد و راز و جرگلان ساکن هستند و هنر [[سوزن‌دوزی]] در میان زنان این اقوام رواج دارد.&lt;ref&gt; [https://www.isna.ir/news/1401091006700/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%8 «ثبت جهانی سوزن‌دوزی ترکمن به‌عنوان بیستمین عنصر میراث فرهنگی ناملموس»، خبرگزاری ایسنا.]&lt;/ref&gt; روستای تنگلی یکی از روستاهای شهرستان گنبد استان گلستان است و به این ‌دلیل‌ که جمعیت قابل توجهی از ساکنین این روستا [[صنایع‌دستی]] سوزن‌دوزی تولید می‌کنند، به‌عنوان روستای ملی سوزن‌دوزی انتخاب شده است.&lt;ref&gt;[https://www.chtn.ir/news/14000922181526/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86 «تنگلی، روستای ملی سوزن‌دوزی ترکمن»، خبرگزاری میراث آریا.]&lt;/ref&gt; سوزن‌دوزی ترکمن از صنایع دستی بومی شهرستان علی‌آباد کتول است.&lt;ref&gt;[https://www.irna.ir/news/7682008/%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A «زیبایی‌های صنایع دستی اقوام گلستان در یک نگاه»، خبرگزاری ایرنا.]&lt;/ref&gt;   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این هنر در استان‌های خراسان شمالی و گلستان رایج است. مردم ترکمن اغلب در شهرستان‌های بجنورد و راز و جرگلان ساکن هستند و هنر [[سوزن‌دوزی]] در میان زنان این اقوام رواج دارد.&lt;ref&gt; [https://www.isna.ir/news/1401091006700/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%8 «ثبت جهانی سوزن‌دوزی ترکمن به‌عنوان بیستمین عنصر میراث فرهنگی ناملموس»، خبرگزاری ایسنا.]&lt;/ref&gt; روستای تنگلی یکی از روستاهای شهرستان گنبد استان گلستان است و به این ‌دلیل‌ که جمعیت قابل توجهی از ساکنین این روستا [[صنایع‌دستی]] سوزن‌دوزی تولید می‌کنند، به‌عنوان روستای ملی سوزن‌دوزی انتخاب شده است.&lt;ref&gt;[https://www.chtn.ir/news/14000922181526/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86 «تنگلی، روستای ملی سوزن‌دوزی ترکمن»، خبرگزاری میراث آریا.]&lt;/ref&gt; سوزن‌دوزی ترکمن از صنایع دستی بومی شهرستان علی‌آباد کتول است.&lt;ref&gt;[https://www.irna.ir/news/7682008/%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A «زیبایی‌های صنایع دستی اقوام گلستان در یک نگاه»، خبرگزاری ایرنا.]&lt;/ref&gt;   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ابزار سوزن‌دوزی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ابزار سوزن‌دوزی==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وسایل اولیۀ سوزن‌دوزی ترکمن نخ و پارچه است که خود تنوع بسیار زیادی را شامل می‌شود. نخ‌های طبیعی مانند ابریشمی ‌و پنبه‌ای و همچنین نخ‌های مصنوعی اکریلیک برای ترکمن‌دوزی استفاده می‌شود. تنوع در پارچه نیز شامل ابریشمی، نخی، پشمی، ماهوت و ترمه در رنگ‌های مشکی، زرد و قرمز است. سایر لوازم جانبی برای سوزن‌دوزی سوزن، انگشتانه، قیچی و نوار یالاق‌یوب است.&lt;ref&gt;[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/turkmen-embroidery2-art.html «هنر سوزن‌دوزی ترکمن»، وب‌سایت بیتوته.]&lt;/ref&gt;   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وسایل اولیۀ سوزن‌دوزی ترکمن نخ و پارچه است که خود تنوع بسیار زیادی را شامل می‌شود. نخ‌های طبیعی مانند ابریشمی ‌و پنبه‌ای و همچنین نخ‌های مصنوعی اکریلیک برای ترکمن‌دوزی استفاده می‌شود. تنوع در پارچه نیز شامل ابریشمی، نخی، پشمی، ماهوت و ترمه در رنگ‌های مشکی، زرد و قرمز است. سایر لوازم جانبی برای سوزن‌دوزی سوزن، انگشتانه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قیچی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و نوار یالاق‌یوب است.&lt;ref&gt;[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/turkmen-embroidery2-art.html «هنر سوزن‌دوزی ترکمن»، وب‌سایت بیتوته.]&lt;/ref&gt;   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مراحل انجام سوزن‌دوزی ترکمن==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مراحل انجام سوزن‌دوزی ترکمن==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:ترکمن-دوزی1.jpg|بندانگشتی|594x594پیکسل|لباس بورنجک با سوزن دوزی‌های الوان روی پارچه‌ی ابریشم سبز]]&#039;&#039;&#039;1. لایه‌بندی و شیاردوزی پارچه؛&#039;&#039;&#039; در لایه‌بندی، پارچۀ اصلی را به پارچه‌ای که لایه نام دارد با دوخت ساده به فاصلۀ نیم‌سانتی شیاردوزی می‌کنند، این‌کار برای ثابت نگه‌داشتن پارچه و سوزن‌دوزی صورت می‌گیرد.&lt;ref&gt; [https://www.sid.ir/paper/864144/fa#downloadbottom قوی‌پنجه، «نقش و رنگ در پوشاک زنان ترکمن»، 1394ش، ص7.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:ترکمن-دوزی1.jpg|بندانگشتی|594x594پیکسل|لباس بورنجک با سوزن دوزی‌های الوان روی پارچه‌ی ابریشم سبز]]&#039;&#039;&#039;1. لایه‌بندی و شیاردوزی پارچه؛&#039;&#039;&#039; در لایه‌بندی، پارچۀ اصلی را به پارچه‌ای که لایه نام دارد با دوخت ساده به فاصلۀ نیم‌سانتی شیاردوزی می‌کنند، این‌کار برای ثابت نگه‌داشتن پارچه و سوزن‌دوزی صورت می‌گیرد.&lt;ref&gt; [https://www.sid.ir/paper/864144/fa#downloadbottom قوی‌پنجه، «نقش و رنگ در پوشاک زنان ترکمن»، 1394ش، ص7.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l49">خط ۴۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;5. شلپه نقش؛&#039;&#039;&#039; شلپه به‌معنای آویز است. این طرح از نقوش حاشیۀ فرش گرفته شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;5. شلپه نقش؛&#039;&#039;&#039; شلپه به‌معنای آویز است. این طرح از نقوش حاشیۀ فرش گرفته شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''6. آی نقش؛''' آی نقش به‌معنای نقش ماه را بافندگان ترکمن با الهام از شکل طبیعی ماه بر روی شلوارهای زنانه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می دوزد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''6. آی نقش؛''' آی نقش به‌معنای نقش ماه را بافندگان ترکمن با الهام از شکل طبیعی ماه بر روی شلوارهای زنانه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌دوزد</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;7. اوق گوزی؛&#039;&#039;&#039; اوق در گویش ترکمن به‌ تیر و گوزی به چشم معنا می‌شود. نقش اوق گوزی بیان‌گر دلاوری‌های مردم ترکمن در طول تاریخ است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;7. اوق گوزی؛&#039;&#039;&#039; اوق در گویش ترکمن به‌ تیر و گوزی به چشم معنا می‌شود. نقش اوق گوزی بیان‌گر دلاوری‌های مردم ترکمن در طول تاریخ است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l66">خط ۶۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مردم ترکمن به‌پیروی از فرهنگ جامعۀ پیرامون خود، در هنر سوزن‌دوزی برای هر رنگ ساختار و کارکردی ویژه برمی‌گزینند؛ ازاین‌رو، رنگ لباس‌ها در میان آنان بیانگر مفاهیم فرهنگ قومی، حالات روحی و باورهای هنرمند است. رنگ پوشاک در هماهنگی با رنگ و طرح، جنس، سن، موقعیت و منزلت اجتماعی معنا می‌یابد و برای کودک و جوان، زن و مرد متفاوت است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مردم ترکمن به‌پیروی از فرهنگ جامعۀ پیرامون خود، در هنر سوزن‌دوزی برای هر رنگ ساختار و کارکردی ویژه برمی‌گزینند؛ ازاین‌رو، رنگ لباس‌ها در میان آنان بیانگر مفاهیم فرهنگ قومی، حالات روحی و باورهای هنرمند است. رنگ پوشاک در هماهنگی با رنگ و طرح، جنس، سن، موقعیت و منزلت اجتماعی معنا می‌یابد و برای کودک و جوان، زن و مرد متفاوت است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این تفاوت‌ها صفت‌هایی چون شرم و حیا، وقار و متانت، غرور و فروتنی، شادابی و سرزندگی، قدرت و ضعف، مردانگی و زنانگی و نیز وابستگی‌های قومی، گروهی و دینی را بازنمایی می‌کند. در میان همۀ رنگ‌ها، رنگ قرمز یکی از اصلی‌ترین رنگ‌ها در صنایع‌دستی مردم ترکمن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌شمار </del>می‌آید؛ رنگی که به باور آنان نماد تداوم زندگی، رشد، تعالی و شادابی است.&lt;ref&gt; [https://www.sid.ir/paper/864144/fa#downloadbottom قوی‌پنجه، «نقش و رنگ در پوشاک زنان ترکمن»، 1394ش، ص14-12.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این تفاوت‌ها صفت‌هایی چون شرم و حیا، وقار و متانت، غرور و فروتنی، شادابی و سرزندگی، قدرت و ضعف، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مردانگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>زنانگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و نیز وابستگی‌های قومی، گروهی و دینی را بازنمایی می‌کند. در میان همۀ رنگ‌ها، رنگ قرمز یکی از اصلی‌ترین رنگ‌ها در صنایع‌دستی مردم ترکمن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌ شمار </ins>می‌آید؛ رنگی که به باور آنان نماد تداوم زندگی، رشد، تعالی و شادابی است.&lt;ref&gt; [https://www.sid.ir/paper/864144/fa#downloadbottom قوی‌پنجه، «نقش و رنگ در پوشاک زنان ترکمن»، 1394ش، ص14-12.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==سوزن‌دوزی در انواع پوشاک ترکمن‌ها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==سوزن‌دوزی در انواع پوشاک ترکمن‌ها==</div></td></tr> </table>

سعید مقدم https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=15794&oldid=prev 2026-01-24T05:11:02Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۴۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;&lt;big&gt;ترکمن‌دوزی،&lt;/big&gt;&#039;&#039;&#039; نوعی دوخت تزیینی در لباس قوم ترکمن.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;&lt;big&gt;ترکمن‌دوزی،&lt;/big&gt;&#039;&#039;&#039; نوعی دوخت تزیینی در لباس قوم ترکمن.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سوزن‌دوزی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکمن، که با نام سیاه‌دوزی نیز شناخته می‌شود، </del>هنری کهن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با پیشینه‌ای چند هزارساله </del>است که ریشه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ، </del>باورها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیست‌جهان </del>مردم ترکمن دارد. این هنر از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دل طبیعت، آیین‌ها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اعتقادات </del>قومی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برآمده </del>و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طول تاریخ، </del>به‌ویژه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در دوره‌های </del>افشاریه، زندیه و قاجاریه، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به اوج شکوفایی رسیده </del>است. سوزن‌دوزی ترکمن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نه‌تنها جلوه‌ای زیباشناختی در پوشاک، زیورآلات </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لوازم آیینی دارد، بلکه حامل مفاهیمی عمیق همچون </del>هویت قومی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جایگاه اجتماعی، </del>باورهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دینی، حالات روحی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمادهای </del>زندگی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باروری، شجاعت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حفاظت </del>است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنوع نقوش، غنای رنگ‌ها و کاربردهای گسترده </del>این هنر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در آیین‌ها و مناسک، جایگاه ویژه آن را در فرهنگ ترکمن‌ها نشان می‌دهد؛ جایگاهی که </del>با ثبت جهانی در فهرست میراث ناملموس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یونسکو، ارزش و اهمیت آن در سطح بین‌المللی نیز به رسمیت شناخته </del>شده است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سوزن‌دوزی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکمن یا سیاه‌دوزی، </ins>هنری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصیل و </ins>کهن است که ریشه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگی، </ins>باورها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ </ins>مردم ترکمن دارد. این هنر از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبیعت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آیین‌های </ins>قومی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهام گرفته </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره‌های تاریخی مختلف، </ins>به‌ویژه افشاریه، زندیه و قاجاریه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکوفا شده </ins>است. سوزن‌دوزی ترکمن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنها جنبه تزیینی ندارد و هر نقش و رنگ آن معنا </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیام خاصی را منتقل می‌کند. این نقوش بیانگر </ins>هویت قومی، باورهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دینی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جایگاه اجتماعی هستند. رنگ قرمز در این هنر نماد </ins>زندگی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شادی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انرژی </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهمیت فرهنگی </ins>این هنر با ثبت جهانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>در فهرست میراث ناملموس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یونسکو تثبیت </ins>شده است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخچه==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخچه==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیشینۀ ترکمن‌دوزی یا سیاه‌دوزی به هشت‌هزار سال قبل باز می‌گردد؛ در [[غارهای هوتو و کمربند]] در [[شهرستان بهشهر]]، سوزن‌دوزی‌های شاخک‌داری یافت شده است که حکایت از دیرینگی این هنر دارد.&lt;ref&gt; [https://www.isna.ir/news/1401091006611/%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%AF «سوزن‌دوزی ترکمن ثبت جهانی شد»، خبرگزاری ایسنا.]&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>ترکمن‌ها ازگذشته اقدام به تهیۀ ابریشم که مادۀ اصلی سوزن‌دوزی است، می‌کردند. از زمان سکاها گل‌دوزی ترکمن رایج بود. براساس آثار تاریخی به‌جامانده، اوج این هنر در دوران افشاریه، زندیه و به‌ویژه قاجاریه بود.&lt;ref&gt; [https://www.sid.ir/paper/136812/fa#downloadbottom خاموشی، «تحول کاربرد تزیین در سوزن‌دوزی بلوچ و ترکمن به شیوه سنتی و نوین»، 1387ش، ص78.]&lt;/ref&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیشینۀ ترکمن‌دوزی یا سیاه‌دوزی به هشت‌هزار سال قبل باز می‌گردد؛ در [[غارهای هوتو و کمربند]] در [[شهرستان بهشهر]]، سوزن‌دوزی‌های شاخک‌داری یافت شده است که حکایت از دیرینگی این هنر دارد.&lt;ref&gt; [https://www.isna.ir/news/1401091006611/%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%AF «سوزن‌دوزی ترکمن ثبت جهانی شد»، خبرگزاری ایسنا.]&lt;/ref&gt; ترکمن‌ها ازگذشته اقدام به تهیۀ ابریشم که مادۀ اصلی سوزن‌دوزی است، می‌کردند. از زمان سکاها گل‌دوزی ترکمن رایج بود. براساس آثار تاریخی به‌جامانده، اوج این هنر در دوران افشاریه، زندیه و به‌ویژه قاجاریه بود.&lt;ref&gt; [https://www.sid.ir/paper/136812/fa#downloadbottom خاموشی، «تحول کاربرد تزیین در سوزن‌دوزی بلوچ و ترکمن به شیوه سنتی و نوین»، 1387ش، ص78.]&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قدیمی‌ترین نمونۀ سوزن‌دوزی لباس ترکمنی که روی پارچۀ پنبه‌ای [[سفید]] رنگ کار شده، مربوط به سدۀ ۱۲ق است، در موزۀ لس‌آنجلس نگه‌داری می‌شود. همچنین دو روپوش سوزن‌دوزی شده با طرح زمینه‌ای ابریشم طلایی و زرد نیز در مجموعه‌های خصوصی نگه‌داری می‌شوند.&lt;ref&gt;[https://aaligard.ir/turkmen-needlework/ پژوهان‌فر، «هنر سوزن‌دوزی ترکمن»، وب‌سایت عالی‌گرد.]&lt;/ref&gt;   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قدیمی‌ترین نمونۀ سوزن‌دوزی لباس ترکمنی که روی پارچۀ پنبه‌ای [[سفید]] رنگ کار شده، مربوط به سدۀ ۱۲ق است، در موزۀ لس‌آنجلس نگه‌داری می‌شود. همچنین دو روپوش سوزن‌دوزی شده با طرح زمینه‌ای ابریشم طلایی و زرد نیز در مجموعه‌های خصوصی نگه‌داری می‌شوند.&lt;ref&gt;[https://aaligard.ir/turkmen-needlework/ پژوهان‌فر، «هنر سوزن‌دوزی ترکمن»، وب‌سایت عالی‌گرد.]&lt;/ref&gt;   </div></td></tr> </table>

سعید مقدم https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=15793&oldid=prev 2026-01-24T05:07:34Z

<p><span class="autocomment">کاربرد ترکمن‌دوزی در آیین‌ها و مناسک</span></p> <a href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&amp;diff=15793&amp;oldid=15792">نمایش تغییرات</a>

سعید مقدم https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=15792&oldid=prev 2026-01-24T04:49:15Z

<p><span class="autocomment">تاریخچه</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیشینۀ ترکمن‌دوزی یا سیاه‌دوزی به هشت‌هزار سال قبل باز می‌گردد؛ در [[غارهای هوتو و کمربند]] در [[شهرستان بهشهر]]، سوزن‌دوزی‌های شاخک‌داری یافت شده است که حکایت از دیرینگی این هنر دارد.&lt;ref&gt; [https://www.isna.ir/news/1401091006611/%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%AF «سوزن‌دوزی ترکمن ثبت جهانی شد»، خبرگزاری ایسنا.]&lt;/ref&gt;  ترکمن‌ها ازگذشته اقدام به تهیۀ ابریشم که مادۀ اصلی سوزن‌دوزی است، می‌کردند. از زمان سکاها گل‌دوزی ترکمن رایج بود. براساس آثار تاریخی به‌جامانده، اوج این هنر در دوران افشاریه، زندیه و به‌ویژه قاجاریه بود.&lt;ref&gt; [https://www.sid.ir/paper/136812/fa#downloadbottom خاموشی، «تحول کاربرد تزیین در سوزن‌دوزی بلوچ و ترکمن به شیوه سنتی و نوین»، 1387ش، ص78.]&lt;/ref&gt;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیشینۀ ترکمن‌دوزی یا سیاه‌دوزی به هشت‌هزار سال قبل باز می‌گردد؛ در [[غارهای هوتو و کمربند]] در [[شهرستان بهشهر]]، سوزن‌دوزی‌های شاخک‌داری یافت شده است که حکایت از دیرینگی این هنر دارد.&lt;ref&gt; [https://www.isna.ir/news/1401091006611/%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%AF «سوزن‌دوزی ترکمن ثبت جهانی شد»، خبرگزاری ایسنا.]&lt;/ref&gt;  ترکمن‌ها ازگذشته اقدام به تهیۀ ابریشم که مادۀ اصلی سوزن‌دوزی است، می‌کردند. از زمان سکاها گل‌دوزی ترکمن رایج بود. براساس آثار تاریخی به‌جامانده، اوج این هنر در دوران افشاریه، زندیه و به‌ویژه قاجاریه بود.&lt;ref&gt; [https://www.sid.ir/paper/136812/fa#downloadbottom خاموشی، «تحول کاربرد تزیین در سوزن‌دوزی بلوچ و ترکمن به شیوه سنتی و نوین»، 1387ش، ص78.]&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قدیمی‌ترین نمونۀ سوزن‌دوزی لباس ترکمنی که روی پارچۀ پنبه‌ای سفید رنگ کار شده، مربوط به سدۀ ۱۲ق است، در موزۀ لس‌آنجلس نگه‌داری می‌شود. همچنین دو روپوش سوزن‌دوزی شده با طرح زمینه‌ای ابریشم طلایی و زرد نیز در مجموعه‌های خصوصی نگه‌داری می‌شوند.&lt;ref&gt;[https://aaligard.ir/turkmen-needlework/ پژوهان‌فر، «هنر سوزن‌دوزی ترکمن»، وب‌سایت عالی‌گرد.]&lt;/ref&gt;   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قدیمی‌ترین نمونۀ سوزن‌دوزی لباس ترکمنی که روی پارچۀ پنبه‌ای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سفید<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>رنگ کار شده، مربوط به سدۀ ۱۲ق است، در موزۀ لس‌آنجلس نگه‌داری می‌شود. همچنین دو روپوش سوزن‌دوزی شده با طرح زمینه‌ای ابریشم طلایی و زرد نیز در مجموعه‌های خصوصی نگه‌داری می‌شوند.&lt;ref&gt;[https://aaligard.ir/turkmen-needlework/ پژوهان‌فر، «هنر سوزن‌دوزی ترکمن»، وب‌سایت عالی‌گرد.]&lt;/ref&gt;   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==کاربرد ترکمن‌دوزی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==کاربرد ترکمن‌دوزی==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:گوشواره-ترکمن-دوزی.jpg|بندانگشتی|317x317پیکسل|گوشواره زنانه مدل سوزن‌دوزی ترکمن]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:گوشواره-ترکمن-دوزی.jpg|بندانگشتی|317x317پیکسل|گوشواره زنانه مدل سوزن‌دوزی ترکمن]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هنر سوزن‌دوزی ترکمن در تزئین لباس‌های زنان، مردان و کودکان، رودوزی بقچه و بند آن برای جهيزيۀ دختر يا پسر، قاب‌ها، آيینه، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شانه، </del>لباس عروس و داماد، کلاه مخصوص عروسی، حلقۀ ازدواج زنان، گردن‌بند، مچ‌بند، کیف لوازم‌آرایشی، رومیزی، کوسن/ بالش، روتختی، آویزهای دیواری و  انواع کیف زنانه جلوه‌گر می‌شود.&lt;ref&gt;[https://payamema.ir/payam/articlerelation/77557 سوزن دوزی ترکمن، فراتر از صنعت، وب‌سایت پیام ما.]&lt;/ref&gt;  در گذشته جُل اسب و سربند شتر را گل‌دوزی کرده و حیوانات را با آن پارچه‌های گل‌دوزی شده برای جشن‌های عروسی مزین می‌کردند. امروزه گل‌دوزی این سربندها دیگر رایج نیست؛ اما هنوز جل اسب‌ها را با نخ پشمی گل‌دوزی می‌کنند. تا چند دهۀ پیش سوزن‌دوزی ترکمن روی پارچه‌های ابریشم انجام می‌شد؛ اما امروزه یا روی لباس انجام می‌شود یا جداگانه روی پارچه‌ای دوخته و روی لباس وصل می‌شود.&lt;ref&gt; [https://www.cgie.org.ir/fa/article/257751/%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86 بیجاری، «سوزن‌دوزی ترکمن»، وب‌سایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]&lt;/ref&gt;   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هنر سوزن‌دوزی ترکمن در تزئین لباس‌های زنان، مردان و کودکان، رودوزی بقچه و بند آن برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جهيزيه|</ins>جهيزيۀ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دختر يا پسر، قاب‌ها، آيینه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شانه]]، </ins>لباس عروس و داماد، کلاه مخصوص عروسی، حلقۀ ازدواج زنان، گردن‌بند، مچ‌بند، کیف لوازم‌آرایشی، رومیزی، کوسن/ بالش، روتختی، آویزهای دیواری و  انواع کیف زنانه جلوه‌گر می‌شود.&lt;ref&gt;[https://payamema.ir/payam/articlerelation/77557 سوزن دوزی ترکمن، فراتر از صنعت، وب‌سایت پیام ما.]&lt;/ref&gt;  در گذشته جُل اسب و سربند شتر را گل‌دوزی کرده و حیوانات را با آن پارچه‌های گل‌دوزی شده برای جشن‌های عروسی مزین می‌کردند. امروزه گل‌دوزی این سربندها دیگر رایج نیست؛ اما هنوز جل اسب‌ها را با نخ پشمی گل‌دوزی می‌کنند. تا چند دهۀ پیش سوزن‌دوزی ترکمن روی پارچه‌های ابریشم انجام می‌شد؛ اما امروزه یا روی لباس انجام می‌شود یا جداگانه روی پارچه‌ای دوخته و روی لباس وصل می‌شود.&lt;ref&gt; [https://www.cgie.org.ir/fa/article/257751/%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86 بیجاری، «سوزن‌دوزی ترکمن»، وب‌سایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]&lt;/ref&gt;   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==کاربرد ترکمن‌دوزی در آیین‌ها و مناسک==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==کاربرد ترکمن‌دوزی در آیین‌ها و مناسک==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ترکمن‌ها از دیرباز در مراسم‌های مختلف دینی و مذهبی، سوگواری و عزا، جشن و عروسی از پوشش‌هایی استفاده می‌کنند که با سوزن‌دوزی‌های زیبا مزین شده است. این لباس‌ها براساس نوع آیین، دوخت و تزیین‌های متفاوتی دارد؛ لباسی که در مراسم‌های عروسی و جشن‌ها می‌پوشند، دارای سوزن‌دوزی بیشتری است؛ اما لباس‌های مخصوص عزا و سوگواری به نسبت ساده‌تر و تزیینات کم‌تری دارد.&lt;ref&gt; [https://payamema.ir/payam/articlerelation/77557 «سوزن‌دوزی ترکمن، فراتر از صنعت»، وب‌سایت روزنامةپیام‌ما.]&lt;/ref&gt;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ترکمن‌ها از دیرباز در مراسم‌های مختلف دینی و مذهبی، سوگواری و عزا، جشن و عروسی از پوشش‌هایی استفاده می‌کنند که با سوزن‌دوزی‌های زیبا مزین شده است. این لباس‌ها براساس نوع آیین، دوخت و تزیین‌های متفاوتی دارد؛ لباسی که در مراسم‌های عروسی و جشن‌ها می‌پوشند، دارای سوزن‌دوزی بیشتری است؛ اما لباس‌های مخصوص عزا و سوگواری به نسبت ساده‌تر و تزیینات کم‌تری دارد.&lt;ref&gt; [https://payamema.ir/payam/articlerelation/77557 «سوزن‌دوزی ترکمن، فراتر از صنعت»، وب‌سایت روزنامةپیام‌ما.]&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شهرهای مهم سوزن‌دوزی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شهرهای مهم سوزن‌دوزی==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:ترکمن-دوزی2.jpg|بندانگشتی|320x320پیکسل|هنر سوزن‌دوزی در میان زنان اقوام ترکمن]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:ترکمن-دوزی2.jpg|بندانگشتی|320x320پیکسل|هنر سوزن‌دوزی در میان زنان اقوام ترکمن]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این هنر در استان‌های خراسان شمالی و گلستان رایج است. مردم ترکمن اغلب در شهرستان‌های بجنورد و راز و جرگلان ساکن هستند و هنر سوزن‌دوزی در میان زنان این اقوام رواج دارد.&lt;ref&gt; [https://www.isna.ir/news/1401091006700/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%8 «ثبت جهانی سوزن‌دوزی ترکمن به‌عنوان بیستمین عنصر میراث فرهنگی ناملموس»، خبرگزاری ایسنا.]&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del>روستای تنگلی یکی از روستاهای شهرستان گنبد استان گلستان است و به این ‌دلیل‌ که جمعیت قابل توجهی از  ساکنین این روستا صنایع‌دستی سوزن‌دوزی تولید می‌کنند، به‌عنوان روستای ملی سوزن‌دوزی انتخاب شده است.&lt;ref&gt;[https://www.chtn.ir/news/14000922181526/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86 «تنگلی، روستای ملی سوزن‌دوزی ترکمن»، خبرگزاری میراث آریا.]&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>سوزن‌دوزی ترکمن از صنایع دستی بومی شهرستان علی‌آباد کتول است.&lt;ref&gt;[https://www.irna.ir/news/7682008/%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A «زیبایی‌های صنایع دستی اقوام گلستان در یک نگاه»، خبرگزاری ایرنا.]&lt;/ref&gt;   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این هنر در استان‌های خراسان شمالی و گلستان رایج است. مردم ترکمن اغلب در شهرستان‌های بجنورد و راز و جرگلان ساکن هستند و هنر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سوزن‌دوزی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در میان زنان این اقوام رواج دارد.&lt;ref&gt; [https://www.isna.ir/news/1401091006700/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%8 «ثبت جهانی سوزن‌دوزی ترکمن به‌عنوان بیستمین عنصر میراث فرهنگی ناملموس»، خبرگزاری ایسنا.]&lt;/ref&gt; روستای تنگلی یکی از روستاهای شهرستان گنبد استان گلستان است و به این ‌دلیل‌ که جمعیت قابل توجهی از  ساکنین این روستا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>صنایع‌دستی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>سوزن‌دوزی تولید می‌کنند، به‌عنوان روستای ملی سوزن‌دوزی انتخاب شده است.&lt;ref&gt;[https://www.chtn.ir/news/14000922181526/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86 «تنگلی، روستای ملی سوزن‌دوزی ترکمن»، خبرگزاری میراث آریا.]&lt;/ref&gt; سوزن‌دوزی ترکمن از صنایع دستی بومی شهرستان علی‌آباد کتول است.&lt;ref&gt;[https://www.irna.ir/news/7682008/%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A «زیبایی‌های صنایع دستی اقوام گلستان در یک نگاه»، خبرگزاری ایرنا.]&lt;/ref&gt;   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ابزار سوزن‌دوزی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ابزار سوزن‌دوزی==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وسایل اولیۀ سوزن‌دوزی ترکمن نخ و پارچه است که خود تنوع بسیار زیادی را شامل می‌شود. نخ‌های طبیعی مانند ابریشمی ‌و پنبه‌ای و همچنین نخ‌های مصنوعی اکریلیک برای ترکمن‌دوزی استفاده می‌شود. تنوع در پارچه نیز شامل ابریشمی، نخی، پشمی، ماهوت و ترمه در رنگ‌های مشکی، زرد و قرمز است. سایر لوازم جانبی برای سوزن‌دوزی سوزن، انگشتانه، قیچی و نوار یالاق‌یوب است.&lt;ref&gt;[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/turkmen-embroidery2-art.html «هنر سوزن‌دوزی ترکمن»، وب‌سایت بیتوته.]&lt;/ref&gt;   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وسایل اولیۀ سوزن‌دوزی ترکمن نخ و پارچه است که خود تنوع بسیار زیادی را شامل می‌شود. نخ‌های طبیعی مانند ابریشمی ‌و پنبه‌ای و همچنین نخ‌های مصنوعی اکریلیک برای ترکمن‌دوزی استفاده می‌شود. تنوع در پارچه نیز شامل ابریشمی، نخی، پشمی، ماهوت و ترمه در رنگ‌های مشکی، زرد و قرمز است. سایر لوازم جانبی برای سوزن‌دوزی سوزن، انگشتانه، قیچی و نوار یالاق‌یوب است.&lt;ref&gt;[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/turkmen-embroidery2-art.html «هنر سوزن‌دوزی ترکمن»، وب‌سایت بیتوته.]&lt;/ref&gt;   </div></td></tr> </table>

سعید مقدم