تشییع جنازه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

علیرضا محمددوست در ۱۶ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۲۹

2026-06-06T14:29:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۶ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۵۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات مفهوم		{{جعبه اطلاعات مفهوم
	\| تصویر =		\| تصویر =تشییع جنازه.png
	\| زیرنویس تصویر =		\| زیرنویس تصویر =تشییع پیکر محمود فرشچیان در شهر اصفهان
	\| image_alt =		\| image_alt =تشییع پیکر محمود فرشچیان در شهر اصفهان
	\| فایل پادکست =		\| فایل پادکست =
	\| حجم فایلپادکست =		\| حجم فایلپادکست =

علیرضا محمددوست در ۱۶ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۲۹

2026-06-06T14:29:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۶ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۵۹
خط ۱:		خط ۱:
			{{جعبه اطلاعات مفهوم
			\| تصویر =
			\| زیرنویس تصویر =
			\| image_alt =
			\| فایل پادکست =
			\| حجم فایلپادکست =
			\| تاریخ پادکست =
			\| زیرنویس عنوان =

			\| عنوان اصلی =
			\| عنوان انگلیسی =
			\| عنوان عربی =
			\| عنوان علمی =
			\| شاخه علمی =
			\| نوع مفهوم =
			\| معنای اصطلاحی =
			\| حوزه کاربرد =
			\| گستره جغرافیایی =
			\| منشأ تاریخی =

			\| نخستین کاربرد =
			\| ریشه واژه =
			\| مرتبط با =
			\| اهمیت =
			\| مبدع =
			\| مروج =
			\| مقدس برای =
			\| مورد احترام =
			\| آثار مرتبط =
			}}
	'''تشییع جنازه'''، همراهی و مشارکت در انتقال جنازه تا مکان خاک‌سپاری.		'''تشییع جنازه'''، همراهی و مشارکت در انتقال جنازه تا مکان خاک‌سپاری.

حمید فاضل: بازگرداندن تغییرات

2026-06-04T16:44:17Z

بازگرداندن تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۲۰:۱۴
خط ۳:		خط ۳:
	تشییع جنازه در [[فرهنگ اسلامی]]، به‌عنوان بخشی از [[آیین تدفین]]، عملی [[مستحب]] است که از یک‌سو، حرمت [[انسان]] درگذشته و [[بدن]] او را پاس می‌دارد و از سوی دیگر، به حاضران در مراسم تشییع، ناپایداری [[زندگی]] در [[دنیا]] را یادآوری می‌کند تا آنان از باقی‌مانده [[سرمایه عمر\|سرمایهٔ عمر]] خویش بهرهٔ بیشتری برگیرند و آن را [[توشه آخرت]] سازند. ازاین‌رو در سخن و سیرهٔ [[حضرت محمد]] و [[اهل‌بیت]] او به حضور و مشارکت در تشییع جنازه و [[طلب آمرزش]] از [[خدا]] برای خود و درگذشتگان، سفارش شده است.		تشییع جنازه در [[فرهنگ اسلامی]]، به‌عنوان بخشی از [[آیین تدفین]]، عملی [[مستحب]] است که از یک‌سو، حرمت [[انسان]] درگذشته و [[بدن]] او را پاس می‌دارد و از سوی دیگر، به حاضران در مراسم تشییع، ناپایداری [[زندگی]] در [[دنیا]] را یادآوری می‌کند تا آنان از باقی‌مانده [[سرمایه عمر\|سرمایهٔ عمر]] خویش بهرهٔ بیشتری برگیرند و آن را [[توشه آخرت]] سازند. ازاین‌رو در سخن و سیرهٔ [[حضرت محمد]] و [[اهل‌بیت]] او به حضور و مشارکت در تشییع جنازه و [[طلب آمرزش]] از [[خدا]] برای خود و درگذشتگان، سفارش شده است.

	== ~~مفهوم‌شناسی ==~~		== جایگاه تشییع جنازه در آیین خاک‌سپاری اسلامی ==
	تشییع در لغت به معنای بدرقه رفتن، به قصد وداع دنبال کسی رفتن و در مراسم دفن مرده شرکت کردن را گویند.<ref>عمید، فرهنگ عمید، 1356ش، ص۳۲۱.</ref> در اصطلاح فقهی خارج شدن و رفتن دنبال جنازه ~~میت تا زمانی که میت را~~ در قبر می‌گذارند.<ref>مصطلحات الفقه، ص۱۴۶، مشکینی، مصطلحات الفقه، 1379ش، ص146؛ همچنین جواهر، ج۴، ص۲۶۳: نجفی، جواهرالکلام، 1981م، ج4، ص263.</ref>

	~~== مراسم~~ خاک‌سپاری ==
	در [[فرهنگ\|فرهنگ‌های مختلف]]، مراسم [[خاک‌سپاری]] مردگان [[آداب]] متنوعی دارد. در فرهنگ اسلامی، [[مرگ]] به معنای جدایی [[روح]] و حقیقت وجود آدمی از جسم او است، اما بدن انسان که در وضعیت مرگ، جنازه نامیده می‌شود همچنان دارای احترام است و باید با آداب ویژه‌ای به خاک سپرده شود.<ref>مجلسی، [https://ar.lib.eshia.ir/11008/31/88/حرمة_المسلم_ميتا بحار الانوار]، ۱۴۰۳ق، ج۳۱، ص۸۸.</ref> آداب اسلامی مربوط به جنازه، از هنگام [[احتضار]] به معنای آشکار شدن نشانه‌های مرگ در [[انسان]]، آغاز می‌شود. در چارچوب فرهنگ اسلامی، هرگاه انسانی در آستانه مرگ و خروج روح از [[بدن]] قرار می‌گیرد، اطرافیان، جنازۀ او را به‌سوی [[قبله]] می‌گردانند و [[شهادتین]] را به او تلقین می‌کنند. [[ادب اسلامی]] دیگر آن است که [[جنابت\|جُنُب]] و [[قاعدگی\|حائض]] از حضور در کنار انسان در حال جان‌دادن، پرهیز کند. [[مسلمانان]] پس از مرگ، جنازه را [[غسل میت\|می‌شویند]]، با [[کافور]]، آن را [[حنوط\|خوش‌بو می‌کنند]] و [[کفن\|پارچه‌ای پاکیزه]] بر آن می‌پوشانند؛ سپس بر جنازه، نماز می‌خوانند و آن را تا [[قبر\|محل دفن]]، همراهی و مشایعت می‌کنند. مسلمانان، جنازه را به صورت کفن‌پوش، در قبر وارد می‌کنند، آن را روبه‌قبله قرار می‌دهند و صورت مرده را بر خاک گور می‌نهند. در پایان [[سنگ لحد]] را قرار می‌دهند و قبر را با خاک می‌پوشانند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/18/توجيهه_إلى_القبلة العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۱۸-۱۳۱.</ref>		در [[فرهنگ\|فرهنگ‌های مختلف]]، مراسم [[خاک‌سپاری]] مردگان [[آداب]] متنوعی دارد. در فرهنگ اسلامی، [[مرگ]] به معنای جدایی [[روح]] و حقیقت وجود آدمی از جسم او است، اما بدن انسان که در وضعیت مرگ، جنازه نامیده می‌شود همچنان دارای احترام است و باید با آداب ویژه‌ای به خاک سپرده شود.<ref>مجلسی، [https://ar.lib.eshia.ir/11008/31/88/حرمة_المسلم_ميتا بحار الانوار]، ۱۴۰۳ق، ج۳۱، ص۸۸.</ref> آداب اسلامی مربوط به جنازه، از هنگام [[احتضار]] به معنای آشکار شدن نشانه‌های مرگ در [[انسان]]، آغاز می‌شود. در چارچوب فرهنگ اسلامی، هرگاه انسانی در آستانه مرگ و خروج روح از [[بدن]] قرار می‌گیرد، اطرافیان، جنازۀ او را به‌سوی [[قبله]] می‌گردانند و [[شهادتین]] را به او تلقین می‌کنند. [[ادب اسلامی]] دیگر آن است که [[جنابت\|جُنُب]] و [[قاعدگی\|حائض]] از حضور در کنار انسان در حال جان‌دادن، پرهیز کند. [[مسلمانان]] پس از مرگ، جنازه را [[غسل میت\|می‌شویند]]، با [[کافور]]، آن را [[حنوط\|خوش‌بو می‌کنند]] و [[کفن\|پارچه‌ای پاکیزه]] بر آن می‌پوشانند؛ سپس بر جنازه، نماز می‌خوانند و آن را تا [[قبر\|محل دفن]]، همراهی و مشایعت می‌کنند. مسلمانان، جنازه را به صورت کفن‌پوش، در قبر وارد می‌کنند، آن را روبه‌قبله قرار می‌دهند و صورت مرده را بر خاک گور می‌نهند. در پایان [[سنگ لحد]] را قرار می‌دهند و قبر را با خاک می‌پوشانند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/18/توجيهه_إلى_القبلة العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۱۸-۱۳۱.</ref>

خط ۳۹:		خط ۳۶:
	* ری‌شهری، محمد، میزان الحکمة، قم، دارالحدیث، ۱۴۱۶ق.		* ری‌شهری، محمد، میزان الحکمة، قم، دارالحدیث، ۱۴۱۶ق.
	* طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، العروة الوثقی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی التابعه لجماعة المدرسین، ۱۴۱۹ق.		* طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، العروة الوثقی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی التابعه لجماعة المدرسین، ۱۴۱۹ق.
	* حسن عمید، حسن، فرهنگ عمید، تهران، امیرکبیر تهران، ۱۳۵۶ش.
	* مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، بیروت، مؤسسة الوفاء، ۱۴۰۳ق.		* مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، بیروت، مؤسسة الوفاء، ۱۴۰۳ق.
	* مشکینی، علی، مصطلحات الفقه، قم، الهادی، ۱۳۷۹ش.		* مشکینی، علی، مصطلحات الفقه، قم، الهادی، ۱۳۷۹ش.
	* نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه و المکتبة الاسلامیه، ۱۳۶۲–۱۳۶۹ش.		* نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه و المکتبة الاسلامیه، ۱۳۶۲–۱۳۶۹ش.
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

امان الله فصیحی: /* مراسم خاک‌سپاری */

2026-06-04T12:08:45Z

مراسم خاک‌سپاری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۳۸
خط ۲:		خط ۲:

	تشییع جنازه در [[فرهنگ اسلامی]]، به‌عنوان بخشی از [[آیین تدفین]]، عملی [[مستحب]] است که از یک‌سو، حرمت [[انسان]] درگذشته و [[بدن]] او را پاس می‌دارد و از سوی دیگر، به حاضران در مراسم تشییع، ناپایداری [[زندگی]] در [[دنیا]] را یادآوری می‌کند تا آنان از باقی‌مانده [[سرمایه عمر\|سرمایهٔ عمر]] خویش بهرهٔ بیشتری برگیرند و آن را [[توشه آخرت]] سازند. ازاین‌رو در سخن و سیرهٔ [[حضرت محمد]] و [[اهل‌بیت]] او به حضور و مشارکت در تشییع جنازه و [[طلب آمرزش]] از [[خدا]] برای خود و درگذشتگان، سفارش شده است.		تشییع جنازه در [[فرهنگ اسلامی]]، به‌عنوان بخشی از [[آیین تدفین]]، عملی [[مستحب]] است که از یک‌سو، حرمت [[انسان]] درگذشته و [[بدن]] او را پاس می‌دارد و از سوی دیگر، به حاضران در مراسم تشییع، ناپایداری [[زندگی]] در [[دنیا]] را یادآوری می‌کند تا آنان از باقی‌مانده [[سرمایه عمر\|سرمایهٔ عمر]] خویش بهرهٔ بیشتری برگیرند و آن را [[توشه آخرت]] سازند. ازاین‌رو در سخن و سیرهٔ [[حضرت محمد]] و [[اهل‌بیت]] او به حضور و مشارکت در تشییع جنازه و [[طلب آمرزش]] از [[خدا]] برای خود و درگذشتگان، سفارش شده است.

			== مفهوم‌شناسی ==
			تشییع در لغت به معنای بدرقه رفتن، به قصد وداع دنبال کسی رفتن و در مراسم دفن مرده شرکت کردن را گویند.<ref>عمید، فرهنگ عمید، 1356ش، ص۳۲۱.</ref> در اصطلاح فقهی خارج شدن و رفتن دنبال جنازه میت تا زمانی که میت را در قبر می‌گذارند.<ref>مصطلحات الفقه، ص۱۴۶، مشکینی، مصطلحات الفقه، 1379ش، ص146؛ همچنین جواهر، ج۴، ص۲۶۳: نجفی، جواهرالکلام، 1981م، ج4، ص263.</ref>

	== مراسم خاک‌سپاری ==		== مراسم خاک‌سپاری ==
خط ۳۶:		خط ۳۹:
	* ری‌شهری، محمد، میزان الحکمة، قم، دارالحدیث، ۱۴۱۶ق.		* ری‌شهری، محمد، میزان الحکمة، قم، دارالحدیث، ۱۴۱۶ق.
	* طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، العروة الوثقی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی التابعه لجماعة المدرسین، ۱۴۱۹ق.		* طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، العروة الوثقی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی التابعه لجماعة المدرسین، ۱۴۱۹ق.
			* حسن عمید، حسن، فرهنگ عمید، تهران، امیرکبیر تهران، ۱۳۵۶ش.
	* مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، بیروت، مؤسسة الوفاء، ۱۴۰۳ق.		* مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، بیروت، مؤسسة الوفاء، ۱۴۰۳ق.
	* مشکینی، علی، مصطلحات الفقه، قم، الهادی، ۱۳۷۹ش.		* مشکینی، علی، مصطلحات الفقه، قم، الهادی، ۱۳۷۹ش.
	* نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه و المکتبة الاسلامیه، ۱۳۶۲–۱۳۶۹ش.		* نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه و المکتبة الاسلامیه، ۱۳۶۲–۱۳۶۹ش.
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

امان الله فصیحی در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۲۷

2026-06-04T11:27:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	'''تشییع جنازه'''، همراهی و مشارکت در انتقال جنازه تا مکان خاک‌سپاری.		'''تشییع جنازه'''، همراهی و مشارکت در انتقال جنازه تا مکان خاک‌سپاری.

	تشییع جنازه در [[فرهنگ اسلامی]]، به‌عنوان بخشی از آیین ~~خاک‌سپاری مردگان،~~ عملی [[مستحب]] است که از یک‌سو، حرمت [[انسان]] درگذشته و [[بدن]] او را پاس می‌دارد و از سوی دیگر، به حاضران در مراسم تشییع، ناپایداری [[زندگی]] در [[دنیا]] را یادآوری می‌کند تا آنان از باقی‌مانده [[سرمایه عمر\|سرمایهٔ عمر]] خویش بهرهٔ بیشتری برگیرند و آن را [[توشه آخرت]] سازند. ازاین‌رو در سخن و سیرهٔ [[حضرت محمد]] و [[اهل‌بیت]] او به حضور و مشارکت در تشییع جنازه و [[طلب آمرزش]] از [[خدا]] برای خود و درگذشتگان، سفارش شده است.		تشییع جنازه در [[فرهنگ اسلامی]]، به‌عنوان بخشی از [[آیین تدفین]]، عملی [[مستحب]] است که از یک‌سو، حرمت [[انسان]] درگذشته و [[بدن]] او را پاس می‌دارد و از سوی دیگر، به حاضران در مراسم تشییع، ناپایداری [[زندگی]] در [[دنیا]] را یادآوری می‌کند تا آنان از باقی‌مانده [[سرمایه عمر\|سرمایهٔ عمر]] خویش بهرهٔ بیشتری برگیرند و آن را [[توشه آخرت]] سازند. ازاین‌رو در سخن و سیرهٔ [[حضرت محمد]] و [[اهل‌بیت]] او به حضور و مشارکت در تشییع جنازه و [[طلب آمرزش]] از [[خدا]] برای خود و درگذشتگان، سفارش شده است.

	== مراسم خاک‌سپاری ==		== مراسم خاک‌سپاری ==
	در فرهنگ‌های ~~مختلف،~~ مراسم [[خاک‌سپاری]] مردگان آداب متنوعی دارد. در فرهنگ اسلامی، [[مرگ]] به معنای جدایی [[روح]] و حقیقت وجود آدمی از جسم او است، اما بدن انسان که در وضعیت مرگ، جنازه نامیده می‌شود همچنان دارای احترام است و باید با آداب ویژه‌ای به خاک سپرده شود.<ref>مجلسی، [https://ar.lib.eshia.ir/11008/31/88/حرمة_المسلم_ميتا بحار الانوار]، ۱۴۰۳ق، ج۳۱، ص۸۸.</ref> آداب اسلامی مربوط به جنازه، از هنگام [[احتضار]] به معنای آشکار شدن نشانه‌های مرگ در [[انسان]]، آغاز می‌شود. در چارچوب فرهنگ اسلامی، هرگاه انسانی در آستانه مرگ و خروج روح از [[بدن]] قرار می‌گیرد، اطرافیان، ~~پیکر ناتوان~~ او را به‌سوی [[قبله]] می‌گردانند و [[شهادتین]] را به او تلقین می‌کنند. ادب اسلامی دیگر آن است که [[جنابت\|جُنُب]] و [[قاعدگی\|حائض]] از حضور در کنار انسان در حال جان‌دادن، پرهیز کند. [[مسلمانان]] پس از مرگ، جنازه را [[غسل میت\|می‌شویند]]، با [[کافور]]، آن را [[حنوط\|خوش‌بو می‌کنند]] و [[کفن\|پارچه‌ای پاکیزه]] بر آن می‌پوشانند؛ سپس بر جنازه، [[نماز ~~میت\|نماز]]~~ می‌خوانند و آن را تا [[قبر\|محل دفن]]، همراهی و مشایعت می‌کنند. مسلمانان، جنازه را به صورت کفن‌پوش، در قبر وارد می‌کنند، آن را روبه‌قبله قرار می‌دهند و صورت مرده را بر خاک گور می‌نهند. در پایان [[سنگ لحد]] را قرار می‌دهند و قبر را با خاک می‌پوشانند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/18/توجيهه_إلى_القبلة العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۱۸-۱۳۱.</ref>		در [[فرهنگ\|فرهنگ‌های مختلف]]، مراسم [[خاک‌سپاری]] مردگان [[آداب]] متنوعی دارد. در فرهنگ اسلامی، [[مرگ]] به معنای جدایی [[روح]] و حقیقت وجود آدمی از جسم او است، اما بدن انسان که در وضعیت مرگ، جنازه نامیده می‌شود همچنان دارای احترام است و باید با آداب ویژه‌ای به خاک سپرده شود.<ref>مجلسی، [https://ar.lib.eshia.ir/11008/31/88/حرمة_المسلم_ميتا بحار الانوار]، ۱۴۰۳ق، ج۳۱، ص۸۸.</ref> آداب اسلامی مربوط به جنازه، از هنگام [[احتضار]] به معنای آشکار شدن نشانه‌های مرگ در [[انسان]]، آغاز می‌شود. در چارچوب فرهنگ اسلامی، هرگاه انسانی در آستانه مرگ و خروج روح از [[بدن]] قرار می‌گیرد، اطرافیان، جنازۀ او را به‌سوی [[قبله]] می‌گردانند و [[شهادتین]] را به او تلقین می‌کنند. [[ادب اسلامی]] دیگر آن است که [[جنابت\|جُنُب]] و [[قاعدگی\|حائض]] از حضور در کنار انسان در حال جان‌دادن، پرهیز کند. [[مسلمانان]] پس از مرگ، جنازه را [[غسل میت\|می‌شویند]]، با [[کافور]]، آن را [[حنوط\|خوش‌بو می‌کنند]] و [[کفن\|پارچه‌ای پاکیزه]] بر آن می‌پوشانند؛ سپس بر جنازه، نماز می‌خوانند و آن را تا [[قبر\|محل دفن]]، همراهی و مشایعت می‌کنند. مسلمانان، جنازه را به صورت کفن‌پوش، در قبر وارد می‌کنند، آن را روبه‌قبله قرار می‌دهند و صورت مرده را بر خاک گور می‌نهند. در پایان [[سنگ لحد]] را قرار می‌دهند و قبر را با خاک می‌پوشانند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/18/توجيهه_إلى_القبلة العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۱۸-۱۳۱.</ref>

	== حکم شرعی ==		== حکم شرعی ==
	تشییع ~~به معنای~~ همراهی‌کردن با جنازه میت تا مکان خاک‌سپاری آن،<ref>مشکینی، [https://ar.lib.eshia.ir/86875/1/146/التشييع مصطلحات الفقه]، ۱۳۷۹ش، ص۱۴۶.</ref> در فرهنگ اسلامی، عملی [[مستحب]]<ref>نجفی، [https://ar.lib.eshia.ir/10088/4/263/استحبابه_إجماعي جواهر الکلام]، ۱۳۶۲ش، ج۴، ص۲۶۳–۲۶۴.</ref> و دارای پاداش معنوی ~~بسیار~~ است.<ref>حر عاملی، [https://ar.lib.eshia.ir/11025/3/143/ألف_ألف_درجة وسائل الشیعه]، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۱۴۳ و ۱۴۴، باب۲، حدیث۶.</ref> ازاین‌رو سفارش شده است که وابستگان و اطرافیان انسانی که از دنیا رفته است، دیگران را برای تشییع جنازه و [[نماز میت]]، خبر کنند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/85/إعلام_المؤمنين_بموت_المؤمن العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۸۵.</ref>		تشییع به‌معنای همراهی‌کردن با جنازه میت تا مکان خاک‌سپاری آن،<ref>مشکینی، [https://ar.lib.eshia.ir/86875/1/146/التشييع مصطلحات الفقه]، ۱۳۷۹ش، ص۱۴۶.</ref> در فرهنگ اسلامی، عملی [[مستحب]]<ref>نجفی، [https://ar.lib.eshia.ir/10088/4/263/استحبابه_إجماعي جواهر الکلام]، ۱۳۶۲ش، ج۴، ص۲۶۳–۲۶۴.</ref> و دارای پاداش معنوی است.<ref>حر عاملی، [https://ar.lib.eshia.ir/11025/3/143/ألف_ألف_درجة وسائل الشیعه]، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۱۴۳ و ۱۴۴، باب۲، حدیث۶.</ref> ازاین‌رو سفارش شده است که وابستگان و اطرافیان انسانی که از دنیا رفته است، دیگران را برای تشییع جنازه و [[نماز میت]]، خبر کنند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/85/إعلام_المؤمنين_بموت_المؤمن العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۸۵.</ref>

	=== مستحبات ===		=== مستحبات ===
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	=== مکروهات ===		=== مکروهات ===
	* خندیدن؛		* خندیدن؛
	* سرگرم‌شدن به کارهای ~~لغو~~ بیهوده؛		* سرگرم‌شدن به کارهای بیهوده؛
	* سخن‌گفتن به غیر ذکر خدا؛		* سخن‌گفتن به غیر ذکر خدا؛
	* سریع بردن جنازه.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/87/%D9%88%D9%8A%D9%83%D8%B1%D9%87_%D8%A3%D9%85%D9%88%D8%B1%3A العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۸۷.</ref>		* سریع بردن جنازه.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/87/%D9%88%D9%8A%D9%83%D8%B1%D9%87_%D8%A3%D9%85%D9%88%D8%B1%3A العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۸۷.</ref>

	== آداب تشییع جنازه ==		== آداب تشییع جنازه ==
	مسلمانان و به‌ویژه شیعیان در آداب و مناسک دینی، پیرو [[~~حضرت محمد\|~~پیامبر اکرم]] و اهل‌بیت او هستند. مورخان و حدیث‌نگاران در سیره پیامبر و [[اهل‌بیت]] به آداب بسیاری دربارهٔ تشییع جنازه توجه کرده‌اند، ازجمله:		مسلمانان و به‌ویژه شیعیان در آداب و مناسک دینی، پیرو [[پیامبر اکرم]] و اهل‌بیت او هستند. مورخان و حدیث‌نگاران در سیره پیامبر و [[اهل‌بیت]] به آداب بسیاری دربارهٔ تشییع جنازه توجه کرده‌اند، ازجمله:
	* [[حضرت محمد]]، مسلمانان را به حفظ آرامش و وقار و آرام راه‌رفتن در تشییع جنازه سفارش کرده و از آنها خواسته است که جنازه را با شدت، بالا و پایین نکنند. او هنگام تشییع جنازه، اندوهگین می‌شد، کم سخن می‌گفت و بیشتر حدیث نفس می‌کرد. او همچنین به [[ابوذر]] سفارش کرد که در تشییع جنازه، با خشوع به یاد داشته باش که تو نیز به او می‌پیوندی.		* [[حضرت محمد]]، مسلمانان را به حفظ آرامش و وقار و آرام راه‌رفتن در تشییع جنازه سفارش کرده و از آنها خواسته است که جنازه را با شدت، بالا و پایین نکنند. او هنگام تشییع جنازه، اندوهگین می‌شد، کم سخن می‌گفت و بیشتر حدیث نفس می‌کرد. او همچنین به [[ابوذر]] سفارش کرد که در تشییع جنازه، با خشوع به یاد داشته باش که تو نیز به او می‌پیوندی.
	* [[امام علی\|علی بن ابی‌طالب]] آنگاه که در تشییع جنازه‌ای صدای خنده مردی را شنید به او یادآوری کرد که زندگی در این دنیا جاودان نیست و مرگ، سرنوشت حتمی همگان است. او هنگامی که جنازه‌ای را پس از تشییع به خاک سپردند به خانواده میت که بر مرگ او شیون و زاری کردند، سفارش کرد که فرارسیدن مرگ خود را به یاد داشته باشند.		* [[امام علی\|علی بن ابی‌طالب]] آنگاه که در تشییع جنازه‌ای صدای خنده مردی را شنید به او یادآوری کرد که [[زندگی]] در این دنیا جاودان نیست و مرگ، سرنوشت حتمی همگان است. او هنگامی که جنازه‌ای را پس از تشییع به خاک سپردند به خانواده میت که بر مرگ او شیون و زاری کردند، سفارش کرد که فرارسیدن مرگ خود را به یاد داشته باشند.
	* [[امام محمد باقر]] به تشییع‌کنندگان سفارش کرده است که هنگام تشیع جنازه، خود را به‌جای او فرض کنند که از خدا می‌خواهد تا به دنیا بازگردد و همچون زندگان تلاش کند. [[امام جعفر صادق]] نیز به تشییع‌کنندگان سفارش می‌کند که در تشییع جنازه، عبرت‌پذیر باشند. وی از سرخوشی کسانی که مرگ دیگران را می‌بینند و همچنان در غفلت و فراموشی می‌مانند، ابراز شگفتی می‌کند.<ref>ری‌شهری، [https://ar.lib.eshia.ir/11023/4/2976/أدب_التشييع میزان الحکمة]، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۹۷۶-۲۹۷۷.</ref>		* [[امام محمد باقر]] به تشییع‌کنندگان سفارش کرده است که هنگام تشیع جنازه، خود را به‌جای او فرض کنند که از خدا می‌خواهد تا به دنیا بازگردد و همچون زندگان تلاش کند. [[امام جعفر صادق]] نیز به تشییع‌کنندگان سفارش می‌کند که در تشییع جنازه، عبرت‌پذیر باشند. وی از سرخوشی کسانی که مرگ دیگران را می‌بینند و همچنان در غفلت و فراموشی می‌مانند، ابراز شگفتی می‌کند.<ref>ری‌شهری، [https://ar.lib.eshia.ir/11023/4/2976/أدب_التشييع میزان الحکمة]، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۹۷۶-۲۹۷۷.</ref>

امان الله فصیحی در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۱۲

2026-06-04T11:12:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۴۲
خط ۱:		خط ۱:
	'''تشییع جنازه'''، همراهی و مشارکت در انتقال جنازه تا مکان خاک‌سپاری.		'''تشییع جنازه'''، همراهی و مشارکت در انتقال جنازه تا مکان خاک‌سپاری.

	تشییع جنازه در [[فرهنگ اسلامی]]، ~~به عنوان~~ بخشی از آیین خاک‌سپاری مردگان، عملی [[مستحب]] است که از یک‌سو، حرمت [[انسان]] درگذشته و [[بدن]] او را پاس می‌دارد و از سوی دیگر، به حاضران در مراسم تشییع، ناپایداری [[زندگی]] در [[دنیا]] را یادآوری می‌کند تا آنان از باقی‌مانده [[سرمایه عمر\|سرمایهٔ عمر]] خویش بهرهٔ بیشتری برگیرند و آن را [[توشه آخرت]] سازند. ازاین‌رو در سخن و سیرهٔ [[حضرت محمد]] و [[اهل‌بیت]] او به حضور و مشارکت در تشییع جنازه و [[طلب آمرزش]] از [[خدا]] برای خود و درگذشتگان، سفارش شده است.		تشییع جنازه در [[فرهنگ اسلامی]]، به‌عنوان بخشی از آیین خاک‌سپاری مردگان، عملی [[مستحب]] است که از یک‌سو، حرمت [[انسان]] درگذشته و [[بدن]] او را پاس می‌دارد و از سوی دیگر، به حاضران در مراسم تشییع، ناپایداری [[زندگی]] در [[دنیا]] را یادآوری می‌کند تا آنان از باقی‌مانده [[سرمایه عمر\|سرمایهٔ عمر]] خویش بهرهٔ بیشتری برگیرند و آن را [[توشه آخرت]] سازند. ازاین‌رو در سخن و سیرهٔ [[حضرت محمد]] و [[اهل‌بیت]] او به حضور و مشارکت در تشییع جنازه و [[طلب آمرزش]] از [[خدا]] برای خود و درگذشتگان، سفارش شده است.

	== مراسم خاک‌سپاری ==		== مراسم خاک‌سپاری ==

حمید فاضل: اصلاح هندسه بحث

2026-06-04T10:53:54Z

اصلاح هندسه بحث

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۲۳
خط ۱:		خط ۱:
	'''تشییع جنازه'''، همراهی و مشارکت در انتقال جنازه تا مکان خاک‌سپاری.		'''تشییع جنازه'''، همراهی و مشارکت در انتقال جنازه تا مکان خاک‌سپاری.

	تشییع جنازه در [[فرهنگ اسلامی]]، عملی [[مستحب]] است که از یک‌سو، حرمت [[انسان]] درگذشته و [[بدن]] او را پاس می‌دارد و از سوی دیگر، به حاضران در مراسم تشییع، ناپایداری [[زندگی]] در [[دنیا]] را یادآوری می‌کند تا آنان از باقی‌مانده [[سرمایه عمر\|سرمایهٔ عمر]] خویش بهرهٔ بیشتری برگیرند و آن را [[توشه آخرت]] سازند. ازاین‌رو در سخن و سیرهٔ [[حضرت محمد]] و [[اهل‌بیت]] او به حضور و مشارکت در تشییع جنازه و [[طلب آمرزش]] از [[خدا]] برای خود و درگذشتگان، سفارش شده است.		تشییع جنازه در [[فرهنگ اسلامی]]، به عنوان بخشی از آیین خاک‌سپاری مردگان، عملی [[مستحب]] است که از یک‌سو، حرمت [[انسان]] درگذشته و [[بدن]] او را پاس می‌دارد و از سوی دیگر، به حاضران در مراسم تشییع، ناپایداری [[زندگی]] در [[دنیا]] را یادآوری می‌کند تا آنان از باقی‌مانده [[سرمایه عمر\|سرمایهٔ عمر]] خویش بهرهٔ بیشتری برگیرند و آن را [[توشه آخرت]] سازند. ازاین‌رو در سخن و سیرهٔ [[حضرت محمد]] و [[اهل‌بیت]] او به حضور و مشارکت در تشییع جنازه و [[طلب آمرزش]] از [[خدا]] برای خود و درگذشتگان، سفارش شده است.

	== مراسم خاک‌سپاری ==		== مراسم خاک‌سپاری ==

حمید فاضل: اصلاح لینک داخلی

2026-06-04T10:52:20Z

اصلاح لینک داخلی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۲۲
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	* سرگرم‌شدن به کارهای لغو بیهوده؛		* سرگرم‌شدن به کارهای لغو بیهوده؛
	* سخن‌گفتن به غیر ذکر خدا؛		* سخن‌گفتن به غیر ذکر خدا؛
	* سریع بردن جنازه.<ref>طباطبایی یزدی، [[العروة الوثقی]]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۸۷.</ref>		* سریع بردن جنازه.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/87/%D9%88%D9%8A%D9%83%D8%B1%D9%87_%D8%A3%D9%85%D9%88%D8%B1%3A العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۸۷.</ref>

	== آداب تشییع جنازه ==		== آداب تشییع جنازه ==

حمید فاضل: ابرابزار، اصلاح ارقام

2026-06-04T10:47:29Z

ابرابزار، اصلاح ارقام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۱۷
خط ۱:		خط ۱:
	'''تشییع جنازه'''، همراهی و مشارکت در انتقال جنازه تا مکان خاک‌سپاری.		'''تشییع جنازه'''، همراهی و مشارکت در انتقال جنازه تا مکان خاک‌سپاری.

	تشییع جنازه در [[فرهنگ اسلامی]]، عملی [[مستحب]] است که از یک‌سو، حرمت [[انسان]] درگذشته و [[بدن]] او را پاس می‌دارد و از سوی دیگر، به حاضران در مراسم تشییع، ناپایداری [[زندگی]] در [[دنیا]] را یادآوری می‌کند تا آنان از باقی‌مانده [[سرمایه عمر\|~~سرمایۀ~~ عمر]] خویش ~~بهرۀ~~ بیشتری برگیرند و آن را [[توشه آخرت]] سازند. ازاین‌رو در سخن و ~~سیرۀ~~ [[حضرت محمد]] و [[اهل‌بیت]] او به حضور و مشارکت در تشییع جنازه و [[طلب آمرزش]] از [[خدا]] برای خود و درگذشتگان، سفارش شده است.		تشییع جنازه در [[فرهنگ اسلامی]]، عملی [[مستحب]] است که از یک‌سو، حرمت [[انسان]] درگذشته و [[بدن]] او را پاس می‌دارد و از سوی دیگر، به حاضران در مراسم تشییع، ناپایداری [[زندگی]] در [[دنیا]] را یادآوری می‌کند تا آنان از باقی‌مانده [[سرمایه عمر\|سرمایهٔ عمر]] خویش بهرهٔ بیشتری برگیرند و آن را [[توشه آخرت]] سازند. ازاین‌رو در سخن و سیرهٔ [[حضرت محمد]] و [[اهل‌بیت]] او به حضور و مشارکت در تشییع جنازه و [[طلب آمرزش]] از [[خدا]] برای خود و درگذشتگان، سفارش شده است.

	== مراسم خاک‌سپاری ==		== مراسم خاک‌سپاری ==
	در فرهنگ‌های مختلف، مراسم [[خاک‌سپاری]] مردگان آداب متنوعی دارد. در فرهنگ اسلامی، [[مرگ]] به معنای جدایی [[روح]] و حقیقت وجود آدمی از جسم او است، اما بدن انسان که در وضعیت مرگ، جنازه نامیده می‌شود همچنان دارای احترام است و باید با آداب ویژه‌ای به خاک سپرده شود.<ref>مجلسی، [https://ar.lib.eshia.ir/11008/31/88/~~%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85_%D9%85%D9%8A%D8%AA%D8%A7~~ بحار الانوار]، ~~1403ق، ج31، ص88~~.</ref> آداب اسلامی مربوط به جنازه، از هنگام [[احتضار]] به معنای آشکار شدن نشانه‌های مرگ در [[انسان]]، آغاز می‌شود. در چارچوب فرهنگ اسلامی، هرگاه انسانی در آستانه مرگ و خروج روح از [[بدن]] قرار می‌گیرد، اطرافیان، پیکر ناتوان او را به‌سوی [[قبله]] می‌گردانند و [[شهادتین]] را به او تلقین می‌کنند. ادب اسلامی دیگر آن است که [[جنابت\|جُنُب]] و [[قاعدگی\|حائض]] از حضور در کنار انسان در حال جان‌دادن، پرهیز کند. [[مسلمانان]] پس از مرگ، جنازه را [[غسل میت\|می‌شویند]]، با [[کافور]]، آن را [[حنوط\|خوش‌بو می‌کنند]] و [[کفن\|پارچه‌ای پاکیزه]] بر آن می‌پوشانند؛ سپس بر جنازه، [[نماز میت\|نماز]] می‌خوانند و آن را تا [[قبر\|محل دفن]]، همراهی و مشایعت می‌کنند. مسلمانان، جنازه را به صورت کفن‌پوش، در قبر وارد می‌کنند، آن را روبه‌قبله قرار می‌دهند و صورت مرده را بر خاک گور می‌نهند. در پایان [[سنگ لحد]] را قرار می‌دهند و قبر را با خاک می‌پوشانند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/18/~~%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%8A%D9%87%D9%87_%D8%A5%D9%84%D9%89_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A8%D9%84%D8%A9~~ العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ~~ج2، ص18~~-~~131~~.</ref>		در فرهنگ‌های مختلف، مراسم [[خاک‌سپاری]] مردگان آداب متنوعی دارد. در فرهنگ اسلامی، [[مرگ]] به معنای جدایی [[روح]] و حقیقت وجود آدمی از جسم او است، اما بدن انسان که در وضعیت مرگ، جنازه نامیده می‌شود همچنان دارای احترام است و باید با آداب ویژه‌ای به خاک سپرده شود.<ref>مجلسی، [https://ar.lib.eshia.ir/11008/31/88/حرمة_المسلم_ميتا بحار الانوار]، ۱۴۰۳ق، ج۳۱، ص۸۸.</ref> آداب اسلامی مربوط به جنازه، از هنگام [[احتضار]] به معنای آشکار شدن نشانه‌های مرگ در [[انسان]]، آغاز می‌شود. در چارچوب فرهنگ اسلامی، هرگاه انسانی در آستانه مرگ و خروج روح از [[بدن]] قرار می‌گیرد، اطرافیان، پیکر ناتوان او را به‌سوی [[قبله]] می‌گردانند و [[شهادتین]] را به او تلقین می‌کنند. ادب اسلامی دیگر آن است که [[جنابت\|جُنُب]] و [[قاعدگی\|حائض]] از حضور در کنار انسان در حال جان‌دادن، پرهیز کند. [[مسلمانان]] پس از مرگ، جنازه را [[غسل میت\|می‌شویند]]، با [[کافور]]، آن را [[حنوط\|خوش‌بو می‌کنند]] و [[کفن\|پارچه‌ای پاکیزه]] بر آن می‌پوشانند؛ سپس بر جنازه، [[نماز میت\|نماز]] می‌خوانند و آن را تا [[قبر\|محل دفن]]، همراهی و مشایعت می‌کنند. مسلمانان، جنازه را به صورت کفن‌پوش، در قبر وارد می‌کنند، آن را روبه‌قبله قرار می‌دهند و صورت مرده را بر خاک گور می‌نهند. در پایان [[سنگ لحد]] را قرار می‌دهند و قبر را با خاک می‌پوشانند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/18/توجيهه_إلى_القبلة العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۱۸-۱۳۱.</ref>

	== حکم شرعی ==		== حکم شرعی ==
	تشییع به معنای همراهی‌کردن با جنازه میت تا مکان خاک‌سپاری آن،<ref>مشکینی، [https://ar.lib.eshia.ir/86875/1/146/~~%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B4%D9%8A%D9%8A%D8%B9~~ مصطلحات الفقه]، ۱۳۷۹ش، ص۱۴۶.</ref> در فرهنگ اسلامی، عملی [[مستحب]]<ref>نجفی، [https://ar.lib.eshia.ir/10088/4/263/~~%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AD%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%87_%D8%A5%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9%D9%8A~~ جواهر الکلام]، ۱۳۶۲ش، ج۴، ~~ص۲۶۳ـ۲۶۴~~.</ref> و دارای پاداش معنوی بسیار است.<ref>حر عاملی، [https://ar.lib.eshia.ir/11025/3/143/~~%D8%A3%D9%84%D9%81_%D8%A3%D9%84%D9%81_%D8%AF%D8%B1%D8%AC%D8%A9~~ وسائل الشیعه]، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۱۴۳ و ۱۴۴، باب۲، حدیث۶.</ref> ازاین‌رو سفارش شده است که وابستگان و اطرافیان انسانی که از دنیا رفته است، دیگران را برای تشییع جنازه و [[نماز میت]]، خبر کنند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/85/~~%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%D9%8A%D9%86_%D8%A8%D9%85%D9%88%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86~~ العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ~~ج2، ص85~~.</ref>		تشییع به معنای همراهی‌کردن با جنازه میت تا مکان خاک‌سپاری آن،<ref>مشکینی، [https://ar.lib.eshia.ir/86875/1/146/التشييع مصطلحات الفقه]، ۱۳۷۹ش، ص۱۴۶.</ref> در فرهنگ اسلامی، عملی [[مستحب]]<ref>نجفی، [https://ar.lib.eshia.ir/10088/4/263/استحبابه_إجماعي جواهر الکلام]، ۱۳۶۲ش، ج۴، ص۲۶۳–۲۶۴.</ref> و دارای پاداش معنوی بسیار است.<ref>حر عاملی، [https://ar.lib.eshia.ir/11025/3/143/ألف_ألف_درجة وسائل الشیعه]، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۱۴۳ و ۱۴۴، باب۲، حدیث۶.</ref> ازاین‌رو سفارش شده است که وابستگان و اطرافیان انسانی که از دنیا رفته است، دیگران را برای تشییع جنازه و [[نماز میت]]، خبر کنند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/85/إعلام_المؤمنين_بموت_المؤمن العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۸۵.</ref>

	=== مستحبات ===		=== مستحبات ===

	* خواندن [[دعا]] و [[ذکر\|ذکر خدا]]؛		* خواندن [[دعا]] و [[ذکر\|ذکر خدا]]؛
	* طلب [[استغفار]] برای میت؛		* طلب [[استغفار]] برای میت؛
	* عبرت‌آموزی و تفکر ~~درباره~~ [[مرگ]] و [[آخرت]]؛		* عبرت‌آموزی و تفکر دربارهٔ [[مرگ]] و [[آخرت]]؛
	* حرکت‌کردن پشت‌سر یا دو طرف جنازه؛		* حرکت‌کردن پشت‌سر یا دو طرف جنازه؛
	* حمل جنازه توسط چهار نفر از چهار طرف.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/85/~~%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B4%D9%8A%D9%8A%D8%B9_%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D8%AD%D8%A8~~ العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ~~ج2، ص85~~-86.</ref>		* حمل جنازه توسط چهار نفر از چهار طرف.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/85/في_التشييع_يستحب العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۸۵-۸۶.</ref>

	=== مکروهات ===		=== مکروهات ===

	* خندیدن؛		* خندیدن؛
	* سرگرم‌شدن به کارهای لغو بیهوده؛		* سرگرم‌شدن به کارهای لغو بیهوده؛
	* سخن‌گفتن به غیر ذکر خدا؛		* سخن‌گفتن به غیر ذکر خدا؛
	* سریع بردن جنازه.<ref>طباطبایی یزدی، [[العروة الوثقی]]، ١٤١٩ق، ~~ج2، ص87~~.</ref>		* سریع بردن جنازه.<ref>طباطبایی یزدی، [[العروة الوثقی]]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۸۷.</ref>

	== آداب تشییع جنازه ==		== آداب تشییع جنازه ==
	مسلمانان و به‌ویژه شیعیان در آداب و مناسک دینی، پیرو [[حضرت محمد\|پیامبر اکرم]] و اهل‌بیت او هستند. مورخان و حدیث‌نگاران در سیره پیامبر و [[اهل‌بیت]] به آداب بسیاری ~~دربارۀ~~ تشییع جنازه توجه کرده‌اند، ازجمله:		مسلمانان و به‌ویژه شیعیان در آداب و مناسک دینی، پیرو [[حضرت محمد\|پیامبر اکرم]] و اهل‌بیت او هستند. مورخان و حدیث‌نگاران در سیره پیامبر و [[اهل‌بیت]] به آداب بسیاری دربارهٔ تشییع جنازه توجه کرده‌اند، ازجمله:
			* [[حضرت محمد]]، مسلمانان را به حفظ آرامش و وقار و آرام راه‌رفتن در تشییع جنازه سفارش کرده و از آنها خواسته است که جنازه را با شدت، بالا و پایین نکنند. او هنگام تشییع جنازه، اندوهگین می‌شد، کم سخن می‌گفت و بیشتر حدیث نفس می‌کرد. او همچنین به [[ابوذر]] سفارش کرد که در تشییع جنازه، با خشوع به یاد داشته باش که تو نیز به او می‌پیوندی.
	* [[حضرت محمد]]، مسلمانان را به حفظ آرامش و وقار و آرام راه‌رفتن در تشییع جنازه سفارش کرده و از آنها خواسته است که جنازه را با شدت، بالا و پایین نکنند. او هنگام تشییع جنازه، اندوهگین می‌شد، کم سخن ~~مى‌گفت~~ و بیشتر حدیث نفس ~~مى‌کرد~~. او همچنین به [[ابوذر]] سفارش کرد که در تشییع جنازه، با خشوع به یاد داشته باش که تو نیز به او می‌پیوندی.		* [[امام علی\|علی بن ابی‌طالب]] آنگاه که در تشییع جنازه‌ای صدای خنده مردی را شنید به او یادآوری کرد که زندگی در این دنیا جاودان نیست و مرگ، سرنوشت حتمی همگان است. او هنگامی که جنازه‌ای را پس از تشییع به خاک سپردند به خانواده میت که بر مرگ او شیون و زاری کردند، سفارش کرد که فرارسیدن مرگ خود را به یاد داشته باشند.
	* [[امام علی\|علی بن ابی‌طالب]] آنگاه که در تشییع جنازه‌ای صدای خنده مردی را شنید به او یادآوری کرد که زندگی در این دنیا جاودان نیست و مرگ، سرنوشت حتمی همگان است. او هنگامی که جنازه‌ای را پس از تشییع به خاک سپردند به ~~خانواده‌~~ میت که بر مرگ او شیون و زاری کردند، سفارش کرد که فرارسیدن مرگ خود را به یاد داشته باشند.		* [[امام محمد باقر]] به تشییع‌کنندگان سفارش کرده است که هنگام تشیع جنازه، خود را به‌جای او فرض کنند که از خدا می‌خواهد تا به دنیا بازگردد و همچون زندگان تلاش کند. [[امام جعفر صادق]] نیز به تشییع‌کنندگان سفارش می‌کند که در تشییع جنازه، عبرت‌پذیر باشند. وی از سرخوشی کسانی که مرگ دیگران را می‌بینند و همچنان در غفلت و فراموشی می‌مانند، ابراز شگفتی می‌کند.<ref>ری‌شهری، [https://ar.lib.eshia.ir/11023/4/2976/أدب_التشييع میزان الحکمة]، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۹۷۶-۲۹۷۷.</ref>
	* [[امام محمد باقر]] به تشییع‌کنندگان سفارش ~~کرده‌~~ است که هنگام تشیع جنازه، خود را به‌جای او فرض کنند که از خدا می‌خواهد تا به دنیا بازگردد و همچون زندگان تلاش کند. [[امام جعفر صادق]] نیز به تشییع‌کنندگان سفارش می‌کند که در تشییع جنازه، عبرت‌پذیر باشند. وی از سرخوشی کسانی که مرگ دیگران را می‌بینند و همچنان در غفلت و فراموشی می‌مانند، ابراز شگفتی می‌کند. <ref>ری‌شهری، [https://ar.lib.eshia.ir/11023/4/2976/~~%D8%A3%D8%AF%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B4%D9%8A%D9%8A%D8%B9~~ میزان الحکمة]، ~~1416ق، ج4، ص2976~~-~~2977~~.

	~~</ref>~~		== پانویس ==
			{{پانویس}}

	== منابع ==		== منابع ==
			{{آغاز منابع}}
	* حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة، قم، مؤسسه آل‌البیت، ۱۴۰۹ق.		* حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة، قم، مؤسسه آل‌البیت، ۱۴۰۹ق.
	* ری‌شهری، محمد، میزان الحکمة، قم، دارالحدیث، ~~1416ق~~.		* ری‌شهری، محمد، میزان الحکمة، قم، دارالحدیث، ۱۴۱۶ق.
	* طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، العروة الوثقی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی التابعه لجماعة المدرسین، ~~١٤١٩ق~~.		* طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، العروة الوثقی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی التابعه لجماعة المدرسین، ۱۴۱۹ق.
	* مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، بیروت، مؤسسة الوفاء، ~~1403ق~~.		* مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، بیروت، مؤسسة الوفاء، ۱۴۰۳ق.
	* مشکینی، علی، مصطلحات الفقه، قم، الهادی، ۱۳۷۹ش.		* مشکینی، علی، مصطلحات الفقه، قم، الهادی، ۱۳۷۹ش.
	* نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه و المکتبة الاسلامیه، ~~۱۳۶۲-۱۳۶۹ش~~.		* نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه و المکتبة الاسلامیه، ۱۳۶۲–۱۳۶۹ش.
			{{پایان منابع}}

حمید فاضل: ایجاد صفحه

2026-06-04T10:44:05Z

ایجاد صفحه

صفحهٔ تازه

'''تشییع جنازه'''، همراهی و مشارکت در انتقال جنازه تا مکان خاک‌سپاری.

تشییع جنازه در [[فرهنگ اسلامی]]، عملی [[مستحب]] است که از یک‌سو، حرمت [[انسان]] درگذشته و [[بدن]] او را پاس می‌دارد و از سوی دیگر، به حاضران در مراسم تشییع، ناپایداری [[زندگی]] در [[دنیا]] را یادآوری می‌کند تا آنان از باقی‌مانده [[سرمایه عمر|سرمایۀ عمر]] خویش بهرۀ بیشتری برگیرند و آن را [[توشه آخرت]] سازند. ازاین‌رو در سخن و سیرۀ [[حضرت محمد]] و [[اهل‌بیت]] او به حضور و مشارکت در تشییع جنازه و [[طلب آمرزش]] از [[خدا]] برای خود و درگذشتگان، سفارش شده است.

== مراسم خاک‌سپاری ==
در فرهنگ‌های مختلف، مراسم [[خاک‌سپاری]] مردگان آداب متنوعی دارد. در فرهنگ اسلامی، [[مرگ]] به معنای جدایی [[روح]] و حقیقت وجود آدمی از جسم او است، اما بدن انسان که در وضعیت مرگ، جنازه نامیده می‌شود همچنان دارای احترام است و باید با آداب ویژه‌ای به خاک سپرده شود.<ref>مجلسی، [https://ar.lib.eshia.ir/11008/31/88/%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85_%D9%85%D9%8A%D8%AA%D8%A7 بحار الانوار]، 1403ق، ج31، ص88.</ref> آداب اسلامی مربوط به جنازه، از هنگام [[احتضار]] به معنای آشکار شدن نشانه‌های مرگ در [[انسان]]، آغاز می‌شود. در چارچوب فرهنگ اسلامی، هرگاه انسانی در آستانه مرگ و خروج روح از [[بدن]] قرار می‌گیرد، اطرافیان، پیکر ناتوان او را به‌سوی [[قبله]] می‌گردانند و [[شهادتین]] را به او تلقین می‌کنند. ادب اسلامی دیگر آن است که [[جنابت|جُنُب]] و [[قاعدگی|حائض]] از حضور در کنار انسان در حال جان‌دادن، پرهیز کند. [[مسلمانان]] پس از مرگ، جنازه را [[غسل میت|می‌شویند]]، با [[کافور]]، آن را [[حنوط|خوش‌بو می‌کنند]] و [[کفن|پارچه‌ای پاکیزه]] بر آن می‌پوشانند؛ سپس بر جنازه، [[نماز میت|نماز]] می‌خوانند و آن را تا [[قبر|محل دفن]]، همراهی و مشایعت می‌کنند. مسلمانان، جنازه را به صورت کفن‌پوش، در قبر وارد می‌کنند، آن را روبه‌قبله قرار می‌دهند و صورت مرده را بر خاک گور می‌نهند. در پایان [[سنگ لحد]] را قرار می‌دهند و قبر را با خاک می‌پوشانند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/18/%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%8A%D9%87%D9%87_%D8%A5%D9%84%D9%89_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A8%D9%84%D8%A9 العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج2، ص18-131.</ref>

== حکم شرعی ==
تشییع به معنای همراهی‌کردن با جنازه میت تا مکان خاک‌سپاری آن،<ref>مشکینی، [https://ar.lib.eshia.ir/86875/1/146/%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B4%D9%8A%D9%8A%D8%B9 مصطلحات الفقه]، ۱۳۷۹ش، ص۱۴۶.</ref> در فرهنگ اسلامی، عملی [[مستحب]]<ref>نجفی، [https://ar.lib.eshia.ir/10088/4/263/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AD%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%87_%D8%A5%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9%D9%8A جواهر الکلام]، ۱۳۶۲ش، ج۴، ص۲۶۳ـ۲۶۴.</ref> و دارای پاداش معنوی بسیار است.<ref>حر عاملی، [https://ar.lib.eshia.ir/11025/3/143/%D8%A3%D9%84%D9%81_%D8%A3%D9%84%D9%81_%D8%AF%D8%B1%D8%AC%D8%A9 وسائل الشیعه]، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۱۴۳ و ۱۴۴، باب۲، حدیث۶.</ref> ازاین‌رو سفارش شده است که وابستگان و اطرافیان انسانی که از دنیا رفته است، دیگران را برای تشییع جنازه و [[نماز میت]]، خبر کنند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/85/%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%D9%8A%D9%86_%D8%A8%D9%85%D9%88%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86 العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج2، ص85.</ref>

=== مستحبات ===

* خواندن [[دعا]] و [[ذکر|ذکر خدا]]؛
* طلب [[استغفار]] برای میت؛
* عبرت‌آموزی و تفکر درباره [[مرگ]] و [[آخرت]]؛
* حرکت‌کردن پشت‌سر یا دو طرف جنازه؛
* حمل جنازه توسط چهار نفر از چهار طرف.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/85/%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B4%D9%8A%D9%8A%D8%B9_%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D8%AD%D8%A8 العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج2، ص85-86.</ref>

=== مکروهات ===

* خندیدن؛
* سرگرم‌شدن به کارهای لغو بیهوده؛
* سخن‌گفتن به غیر ذکر خدا؛
* سریع بردن جنازه.<ref>طباطبایی یزدی، [[العروة الوثقی]]، ١٤١٩ق، ج2، ص87.</ref>

== آداب تشییع جنازه ==
مسلمانان و به‌ویژه شیعیان در آداب و مناسک دینی، پیرو [[حضرت محمد|پیامبر اکرم]] و اهل‌بیت او هستند. مورخان و حدیث‌نگاران در سیره پیامبر و [[اهل‌بیت]] به آداب بسیاری دربارۀ تشییع جنازه توجه کرده‌اند، ازجمله:

* [[حضرت محمد]]، مسلمانان را به حفظ آرامش و وقار و آرام راه‌رفتن در تشییع جنازه سفارش کرده و از آنها خواسته است که جنازه را با شدت، بالا و پایین نکنند. او هنگام تشییع جنازه، اندوهگین می‌شد، کم سخن مى‌گفت و بیشتر حدیث نفس مى‌کرد. او همچنین به [[ابوذر]] سفارش کرد که در تشییع جنازه، با خشوع به یاد داشته باش که تو نیز به او می‌پیوندی.
* [[امام علی|علی بن ابی‌طالب]] آنگاه که در تشییع جنازه‌ای صدای خنده مردی را شنید به او یادآوری کرد که زندگی در این دنیا جاودان نیست و مرگ، سرنوشت حتمی همگان است. او هنگامی که جنازه‌ای را پس از تشییع به خاک سپردند به خانواده‌ میت که بر مرگ او شیون و زاری کردند، سفارش کرد که فرارسیدن مرگ خود را به یاد داشته باشند.
* [[امام محمد باقر]] به تشییع‌کنندگان سفارش کرده‌ است که هنگام تشیع جنازه، خود را به‌جای او فرض کنند که از خدا می‌خواهد تا به دنیا بازگردد و همچون زندگان تلاش کند. [[امام جعفر صادق]] نیز به تشییع‌کنندگان سفارش می‌کند که در تشییع جنازه، عبرت‌پذیر باشند. وی از سرخوشی کسانی که مرگ دیگران را می‌بینند و همچنان در غفلت و فراموشی می‌مانند، ابراز شگفتی می‌کند. <ref>ری‌شهری، [https://ar.lib.eshia.ir/11023/4/2976/%D8%A3%D8%AF%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B4%D9%8A%D9%8A%D8%B9 میزان الحکمة]، 1416ق، ج4، ص2976-2977.

</ref>

== منابع ==

* حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة، قم، مؤسسه آل‌البیت، ۱۴۰۹ق.
* ری‌شهری، محمد، میزان الحکمة، قم، دارالحدیث، 1416ق.
* طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، العروة الوثقی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی التابعه لجماعة المدرسین، ١٤١٩ق.
* مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، بیروت، مؤسسة الوفاء، 1403ق.
* مشکینی، علی، مصطلحات الفقه، قم، الهادی، ۱۳۷۹ش.
* نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه و المکتبة الاسلامیه، ۱۳۶۲-۱۳۶۹ش.