https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87%E2%80%8C%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8Cجمعهخوانی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T14:55:44Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87%E2%80%8C%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=44356&oldid=prevحبیب الله نجفی: صفحهای تازه حاوی «<big>'''جُمعَهخوانی،'''</big> آیین اجتماعی و مذهبی در میان هزارههای افغانستان. جمعهخوانی، مراسم اجتماعی با خواستگاه و درونمایۀ مذهبی است که در شب یا روز جمعه، برگزار شده<ref>آیتی، تمدن و فرهنگ شیعیان افغانستان، 1390ش، ص144.</ref> و مردم را به ارزشه...» ایجاد کرد2026-05-10T11:32:29Z<p>صفحهای تازه حاوی «<big>'''جُمعَهخوانی،'''</big> آیین اجتماعی و مذهبی در میان هزارههای افغانستان. جمعهخوانی، مراسم اجتماعی با خواستگاه و درونمایۀ مذهبی است که در شب یا روز جمعه، برگزار شده<ref>آیتی، تمدن و فرهنگ شیعیان افغانستان، 1390ش، ص144.</ref> و مردم را به ارزشه...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><big>'''جُمعَهخوانی،'''</big> آیین اجتماعی و مذهبی در میان هزارههای افغانستان.<br />
<br />
جمعهخوانی، مراسم اجتماعی با خواستگاه و درونمایۀ مذهبی است که در شب یا روز جمعه، برگزار شده<ref>آیتی، تمدن و فرهنگ شیعیان افغانستان، 1390ش، ص144.</ref> و مردم را به ارزشهای دینی، اجتماعی و اخلاقی، فرا میخواند. «جمعهخوانی»، از دو واژۀ جمعه، آخرین روز هفته و خوانی (خواندن) بهمعنای «منبر رفتن»، ترکیب شده است.<ref>آیتی، تمدن و فرهنگ شیعیان افغانستان، 1390ش، ص144.</ref> <br />
<br />
به باور برخی پژوهشگران، آیین جمعهخوانی، از گذشتههای بسیار دور در تمامی مناطق هزارهنشین، رسم بوده و اکنون نیز در بسیاری از این مناطق همچنان بهقوت خود باقی است.<ref>[http://jaghori1.com/2017/02/20/%d9%82%d8%b3%d9%85%d8%aa-%d9%87%d8%b4%d8%aa%d9%85-%d8%b3%d9%81%d8%b1-%d8%a8%d9%87-%d9%87%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d9%87%d8%b3%d9%88%d8%af-%d9%85%d8%ad%d9%85%d8%af-%d8%ac%d9%88/ برهانی، «قسمت هشتم سفر به هزارستان؛ بهسود»، وبسایت جاغوری 1.]</ref> آشنایی با احکام دینی و امر به معروف ونهی از منکر توسط عالمان دینی، از کارکردهای مهم این آیین است.<ref>ضیایی، «جایگاه و نقش مکتبخانههای سنتی در فرهنگ اسلامی شیعیان افغانستان»، 1399ش، ص19.</ref><br />
<br />
آیین جمعهخوانی با تجمع مردم در روز یا شب [[جمعه]] در [[مساجد]] و حسینهها، با سخنرانی روحانی محل، آغاز میشود.<ref>آیتی، تمدن و فرهنگ شیعیان افغانستان، 1390ش، ص145.</ref> روضهخوانی و دعا، پایانبخش این مراسم است.<ref>[http://jaghori1.com/2017/02/20/%d9%82%d8%b3%d9%85%d8%aa-%d9%87%d8%b4%d8%aa%d9%85-%d8%b3%d9%81%d8%b1-%d8%a8%d9%87-%d9%87%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d9%87%d8%b3%d9%88%d8%af-%d9%85%d8%ad%d9%85%d8%af-%d8%ac%d9%88/ برهانی، «قسمت هشتم سفر به هزارستان؛ بهسود»، وبسایت جاغوری1]</ref> در برخی از مناطق نیز سخنران یا روضهخوان مراسم، قبل و بعد از منبر رفتن، دست سادات مجلس را میبوسد.<ref>علیزادۀ مالستانی، نامۀ اعمال، 1400ش، ص89.</ref> جمعهخوانی در فصل [[زمستان]] رونق بیشتری دارد؛ زیرا آبوهوای جغرافیای مردم هزارهنشین، سرد بوده و زمستان آن، طولانی است و در نتیجه، اوقات فراغت بیشتر برای برگزاری اینگونه مراسمها، فراهم است.<ref>[http://jaghori1.com/2017/02/20/%d9%82%d8%b3%d9%85%d8%aa-%d9%87%d8%b4%d8%aa%d9%85-%d8%b3%d9%81%d8%b1-%d8%a8%d9%87-%d9%87%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d9%87%d8%b3%d9%88%d8%af-%d9%85%d8%ad%d9%85%d8%af-%d8%ac%d9%88/ برهانی، «قسمت هشتم سفر به هزارستان؛ بهسود»، وبسایت جاغوری 1.]</ref> <br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
* آیتی، عبدالقیوم، تمدن و فرهنگ شیعیان افغانستان، قم، جامعة المصطفی العالمیه، 1390ش.<br />
* برهانی، محمدجواد، «قسمت هشتم سفر به هزارستان؛ بهسود»، وبسایت جاغوری1، تاریخ انتشار: 1 اسفند 1400ش.<br />
* ضیایی، محمدرضا، «جایگاه و نقش مکتبخانههای سنتی در فرهنگ اسلامی شیعیان افغانستان»، دوفصلنامۀ علمی-تخصصی تاریخ اسلام در آیینۀ اندیشهها، سال دوازدهم شماره 17، بهار و تابستان 1399ش.<br />
* علیزادۀ مالستانی، عزیزالله، نامه اعمال، کابل، بنیاد اندیشه، 1400ش.</div>حبیب الله نجفی