جمعیت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

سیدعلیرضا سیدموسوی: /* دیدگاه‌های نظری */

2026-05-19T20:16:44Z

دیدگاه‌های نظری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۲۳:۴۶
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	==دیدگاه‌های نظری==		==دیدگاه‌های نظری==

	توماس مالتوس، اقتصاددان انگلیسی در سال 1798م با اشاره به ناترازی جمعیت و وسایل [[معیشت]]،<ref>ح‍ل‍م‌س‍رش‍ت، ج‍م‍ع‍ی‍ت‌ و ت‍ن‍ظی‍م‌ خ‍ان‍واده‌، 1378ش، ص38 ـ 39.</ref> این دیدگاه را مطرح کرد که با توجه به محدودیت منابع طبيعي و محصولات کشاورزی، افزایش جمعيت موجب تنگدستي افراد جامعه مي‌شود. وی با راه‌حل‌های اجتماعی مانند کمک به فقرا و تأمین مسکن به‌ویژه برای طبقات کم‌درآمد مخالف بود و عقیده داشت که این راهبردها جوانان را به ازدواج ترغیب می‌کند و فقرا را به زیاده‌خواهی مي‌کشاند. <ref>كتابي، درآمدي بر انديشه و نظريه‌هاي جمعيت‌شناسي، ١٣٧٧ش، ص2.</ref> او بر کاهش جمعیت و تحدید ارادی زادوولد از طریق ازدواج دیرهنگام و پرهیزگاری جنسی قبل و بعد از ازدواج، تأکید می‌کرد. وی معتقد بود که از طریق کنترل ~~جمعیت،~~ جامعه‌ای مرفه به وجود خواهد آمد و فقر ریشه‌کن خواهد شد.<ref>نجانی و دیگران، جمعیت، توسعه و بهداشت باروری، 1378ش، ص19.</ref>		توماس مالتوس، اقتصاددان انگلیسی در سال 1798م با اشاره به ناترازی جمعیت و وسایل [[معیشت]]،<ref>ح‍ل‍م‌س‍رش‍ت، ج‍م‍ع‍ی‍ت‌ و ت‍ن‍ظی‍م‌ خ‍ان‍واده‌، 1378ش، ص38 ـ 39.</ref> این دیدگاه را مطرح کرد که با توجه به محدودیت منابع طبيعي و محصولات کشاورزی، افزایش جمعيت موجب تنگدستي افراد جامعه مي‌شود. وی با راه‌حل‌های اجتماعی مانند کمک به فقرا و تأمین مسکن به‌ویژه برای طبقات کم‌درآمد مخالف بود و عقیده داشت که این راهبردها جوانان را به ازدواج ترغیب می‌کند و فقرا را به زیاده‌خواهی مي‌کشاند. <ref>كتابي، درآمدي بر انديشه و نظريه‌هاي جمعيت‌شناسي، ١٣٧٧ش، ص2.</ref> او بر [[کاهش جمعیت]] و تحدید ارادی زادوولد از طریق ازدواج دیرهنگام و پرهیزگاری جنسی قبل و بعد از ازدواج، تأکید می‌کرد. وی معتقد بود که از طریق [[کنترل جمعیت]]، جامعه‌ای مرفه به وجود خواهد آمد و فقر ریشه‌کن خواهد شد.<ref>نجانی و دیگران، جمعیت، توسعه و بهداشت باروری، 1378ش، ص19.</ref>

	رویکرد دیگری به افزایش جمعیت توجه دارد و معتقد است که تراکم جمعیت، انسان را به کار، رقابت و تولید بیشتر وامی‌دارد که نتیجۀ آن تولید ثروت است.<ref>ح‍ل‍م‌س‍رش‍ت، ج‍م‍ع‍ی‍ت‌ و ت‍ن‍ظی‍م‌ خ‍ان‍واده‌، 1378ش، ص11.</ref> از این منظر، زمین دارای امکانات لازم برای زندگی جمعیت بسیار بیشتری از انسان‌ها است و باتوجه به کارکردهای جمعیت مانند پیشرفت جامعه و افزایش قدرت حکومت، باید از آن استقبال کرد. برخى اقتصاددانان، افزایش و تراکم جمعیت را علت اساسى فنون تولیدى و در نتیجه، رشد و پیشرفت اقتصادى می‌دانند.<ref>کلانترى و صادقى ده‌چشمه، «برآورد و مقایسۀ چند شاخص جمعیتی در ایران و برخی کشورهای توسعه‌یافته و درحال توسعه»، 1385ش، ص153.</ref> در متون دین اسلام فرزندآوری و تکثیر نسل براي [[مسلمانان]] دارای ارزش ذاتی است و ريشه در جنبۀ معنوی زندگی انسان دارد. آموزه‌های اسلامی تجرد را مذموم دانسته و بر ازدواج به‌هنگام و آسان و توجه به تمايل [[فطرت\|فطری]] انسان به فرزندآوری، تأکید کرده است.<ref>میرهاشمی و جلیلی کلهری، «تبيين و بررسي ديدگاه‌های مستنبط از آيات و روايات دربارة سياست راهبردي تكثير مواليد و افزايش جمعيت در اسلام»، 1396ش، ص186.</ref>		رویکرد دیگری به افزایش جمعیت توجه دارد و معتقد است که تراکم جمعیت، انسان را به کار، رقابت و تولید بیشتر وامی‌دارد که نتیجۀ آن تولید ثروت است.<ref>ح‍ل‍م‌س‍رش‍ت، ج‍م‍ع‍ی‍ت‌ و ت‍ن‍ظی‍م‌ خ‍ان‍واده‌، 1378ش، ص11.</ref> از این منظر، زمین دارای امکانات لازم برای زندگی جمعیت بسیار بیشتری از انسان‌ها است و باتوجه به کارکردهای جمعیت مانند پیشرفت جامعه و افزایش قدرت حکومت، باید از آن استقبال کرد. برخى اقتصاددانان، افزایش و تراکم جمعیت را علت اساسى فنون تولیدى و در نتیجه، رشد و پیشرفت اقتصادى می‌دانند.<ref>کلانترى و صادقى ده‌چشمه، «برآورد و مقایسۀ چند شاخص جمعیتی در ایران و برخی کشورهای توسعه‌یافته و درحال توسعه»، 1385ش، ص153.</ref> در متون دین اسلام فرزندآوری و تکثیر نسل براي [[مسلمانان]] دارای ارزش ذاتی است و ريشه در جنبۀ معنوی زندگی انسان دارد. آموزه‌های اسلامی تجرد را مذموم دانسته و بر ازدواج به‌هنگام و آسان و توجه به تمايل [[فطرت\|فطری]] انسان به فرزندآوری، تأکید کرده است.<ref>میرهاشمی و جلیلی کلهری، «تبيين و بررسي ديدگاه‌های مستنبط از آيات و روايات دربارة سياست راهبردي تكثير مواليد و افزايش جمعيت در اسلام»، 1396ش، ص186.</ref>

سیدعلیرضا سیدموسوی: /* زمینه‌های اثرگذار بر جمعیت */

2026-05-19T20:14:55Z

زمینه‌های اثرگذار بر جمعیت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۲۳:۴۴
خط ۹:		خط ۹:
	==زمینه‌های اثرگذار بر جمعیت==		==زمینه‌های اثرگذار بر جمعیت==

	جامعه‌شناسان معتقدند که تغییر سبک زندگی انسان‌ها با شروع دوران مدرنیته، بر میزان جمعیت کشورها اثرگذار بوده است. با پیشرفت علم و بالارفتن سطح [[بهداشت بارداری\|بهداشت]]، بسیاری از بیماری‌ها قابل پیشگیری یا درمان‌پذیر شدند و از میزان مرگ‌ومیر کاسته شد. همچنین پیشرفت علم، امکان پیشگیری از بارداری را آسان‌تر کرد و از سوی دیگر، با صنعتی‌شدن کشورها، افزایش تولید و حضور زنان در بازار کار، به گرایش کمتر آنها به [[فرزندآوری]] انجامید. در دوران پسامدرن، ظهور فناوری‌های ارتباطی، باعث سرگرم‌شدن انسان‌ها شده و فرصت کمتری برای پرداختن به فرزند باقی گذاشته است. امروزه بسیاری کشورها به‌ویژه در اروپا، با مسئلۀ کاهش شدید فرزندآوری مواجه‌اند و برای جبران آن، به سیاست‌های مهاجرپذیری متوسل شده‌اند. پژوهشگران یکی از دلایل کاهش تمایل به فرزندآوری در ایران را نیز نفوذ مدرنیته و رواج سبک زندگی غربی و اندیشه‌های فیمینستی می‌دانند که میزان باروری را در سال‌های اخیر کاهش داده ‌است. از آنجا که ایران کشوری در حال توسعه بوده و کاهش جمعیت را نمی‌تواند با بهره‌گیری از تعداد زیاد مهاجرین خارجی حل کند، صاحب‌نظران تدوین و اجرای سیاست‌های جمعیتی کارآمد برای مقابله با کاهش جمعیت در کشور را ضروری می‌دانند.<ref>[http://ippra.com/policy/health-policy/articles/400-mokhtari1.html «نگاهی به سیاست افزایش جمعیتی اخیر ایران»، وب‌سایت تجزیه و تحلیل سیاست‌گزاری‌های عمومی.]</ref>		جامعه‌شناسان معتقدند که تغییر سبک زندگی انسان‌ها با شروع دوران مدرنیته، بر میزان جمعیت کشورها اثرگذار بوده است. با پیشرفت علم و بالارفتن سطح [[بهداشت بارداری\|بهداشت]]، بسیاری از بیماری‌ها قابل پیشگیری یا درمان‌پذیر شدند و از میزان مرگ‌ومیر کاسته شد. همچنین پیشرفت علم، امکان پیشگیری از بارداری را آسان‌تر کرد و از سوی دیگر، با صنعتی‌شدن کشورها، افزایش تولید و حضور زنان در بازار کار، به گرایش کمتر آنها به [[فرزندآوری]] انجامید. در دوران پسامدرن، ظهور فناوری‌های ارتباطی، باعث سرگرم‌شدن انسان‌ها شده و فرصت کمتری برای پرداختن به فرزند باقی گذاشته است. امروزه بسیاری کشورها به‌ویژه در اروپا، با مسئلۀ کاهش شدید فرزندآوری مواجه‌اند و برای جبران آن، به سیاست‌های مهاجرپذیری متوسل شده‌اند. پژوهشگران یکی از دلایل کاهش تمایل به فرزندآوری در ایران را نیز نفوذ مدرنیته و رواج سبک زندگی غربی و اندیشه‌های فیمینستی می‌دانند که میزان باروری را در سال‌های اخیر کاهش داده ‌است. از آنجا که ایران کشوری در حال توسعه بوده و [[کاهش جمعیت]] را نمی‌تواند با بهره‌گیری از تعداد زیاد مهاجرین خارجی حل کند، صاحب‌نظران تدوین و اجرای سیاست‌های جمعیتی کارآمد برای مقابله با کاهش جمعیت در کشور را ضروری می‌دانند.<ref>[http://ippra.com/policy/health-policy/articles/400-mokhtari1.html «نگاهی به سیاست افزایش جمعیتی اخیر ایران»، وب‌سایت تجزیه و تحلیل سیاست‌گزاری‌های عمومی.]</ref>

	==اهمیت و جایگاه==		==اهمیت و جایگاه==

حبیب الله نجفی: صفحه‌ای تازه حاوی «'''جمعیت؛''' مجموعه افراد یک سرزمین. جمعیت، دارای ابعاد مختلف فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و امنیتی است. ساختار جمعیت و مسایل گوناگون آن ریشه در باورها، ارزش‌ها و رفتار جوامع دارد. عناصر مختلف سبک زندگی مانند ازدواج به‌هنگام، احسان به وا...» ایجاد کرد

2026-05-10T07:39:21Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''جمعیت؛'''</big> مجموعه افراد یک سرزمین. جمعیت، دارای ابعاد مختلف فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و امنیتی است. ساختار جمعیت و مسایل گوناگون آن ریشه در باورها، ارزش‌ها و رفتار جوامع دارد. عناصر مختلف سبک زندگی مانند ازدواج به‌هنگام، احسان به وا...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات