حوزه علمیه خواهران - تاریخچهٔ نسخه‌ها

سیدعلیرضا سیدموسوی: /* تاریخچۀ تحصیل زنان مسلمان */

2026-05-20T08:28:17Z

تاریخچۀ تحصیل زنان مسلمان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۵۸
خط ۳:		خط ۳:
	حوزه علمیه خواهران، نهادی آموزشی‌دینی است که به [[زن\|زنان]] امکان می‌دهد در چارچوب علوم اسلامی به تحصیل، تحقیق و فعالیت‌های تبلیغی بپردازند و نقش فعال‌تری در جامعه دینی ایفا کنند. از دهه‌های میانی سده چهاردهم هجری شمسی و به‌ویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مدارس و مراکز علمی ویژه‌ای برای بانوان برپا شد. زنان در این مدارس، رشته‌های فقه، اصول فقه، تفسیر قرآن و حدیث را در مقاطع تحصیلی گوناگون و به‌صورت نظام‌مند فرامی‌گیرند. هدف حوزه علمیه خواهران، تربیت زنان فقیه، مبلغ و پژوهشگر برای ترویج فرهنگ اسلامی است. از میان صدها حوزۀ علمیۀ خواهران، جامعةالزهرا بزرگ‌ترین آنها است که در دهه ۱۳۶۰ش با حمایت امام خمینی، تأسیس شد. امروزه بسیاری از دانش‌آموختگان حوزه علمیه خواهران به‌عنوان مبلغ، مشاور، معلم و پژوهشگر در حال فعالیت هستند.		حوزه علمیه خواهران، نهادی آموزشی‌دینی است که به [[زن\|زنان]] امکان می‌دهد در چارچوب علوم اسلامی به تحصیل، تحقیق و فعالیت‌های تبلیغی بپردازند و نقش فعال‌تری در جامعه دینی ایفا کنند. از دهه‌های میانی سده چهاردهم هجری شمسی و به‌ویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مدارس و مراکز علمی ویژه‌ای برای بانوان برپا شد. زنان در این مدارس، رشته‌های فقه، اصول فقه، تفسیر قرآن و حدیث را در مقاطع تحصیلی گوناگون و به‌صورت نظام‌مند فرامی‌گیرند. هدف حوزه علمیه خواهران، تربیت زنان فقیه، مبلغ و پژوهشگر برای ترویج فرهنگ اسلامی است. از میان صدها حوزۀ علمیۀ خواهران، جامعةالزهرا بزرگ‌ترین آنها است که در دهه ۱۳۶۰ش با حمایت امام خمینی، تأسیس شد. امروزه بسیاری از دانش‌آموختگان حوزه علمیه خواهران به‌عنوان مبلغ، مشاور، معلم و پژوهشگر در حال فعالیت هستند.
	==تاریخچۀ تحصیل زنان مسلمان==		==تاریخچۀ تحصیل زنان مسلمان==
			[[پیامبر اکرم]] همواره به فراگیری علم توسط مسلمانان، فارغ از جنسیت زنانه و مردانه آنها، تاکید کرده است.<ref>. مجلسی، بحار الانوار، 1403ق، ج‏2، ص33.</ref> پیامبر اکرم از شفا دختر عبدالله بن عبدشمس که زنی باسواد بود، درخواست کرد تا به حفصه، همسر پیامبر، خواندن و نوشتن بیاموزد.<ref>[https://shamela.ws/book/1499/4320#p1 ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، 1380ق، ج8، ص270.]</ref>
	پیامبر ~~اسلام~~ همواره به فراگیری علم توسط مسلمانان، فارغ از جنسیت زنانه و مردانه آنها، تاکید کرده است.<ref>. مجلسی، بحار الانوار، 1403ق، ج‏2، ص33.</ref> پیامبر اکرم از شفا دختر عبدالله بن عبدشمس که زنی باسواد بود، درخواست کرد تا به حفصه، همسر پیامبر، خواندن و نوشتن بیاموزد.<ref>[https://shamela.ws/book/1499/4320#p1 ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، 1380ق، ج8، ص270.]</ref>

	سفارش‌های پیامبر باعث گرایش دختران و زنان به کسب علم شد و آنها از پیامبر خواستند تا بخشی از وقت خود را به آموزش زنان اختصاص دهد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/53813/%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%89-%D8%B2%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 الهامی، «علم آموزی زن از دیدگاه اسلام»، 1378ش.]</ref> بدین ترتیب، اولین کرسی آموزش معارف اسلامی برای زنان، به درخواست آنان توسط پیامبر اکرم ایجاد شد.<ref>[https://shamela.baharsound.ir/42174/1/32 ابوعبدالله البخاری الجعفی، صحیح بخاری، 1422ق، ج1، ص32.]</ref>		سفارش‌های پیامبر باعث گرایش دختران و زنان به کسب علم شد و آنها از پیامبر خواستند تا بخشی از وقت خود را به آموزش زنان اختصاص دهد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/53813/%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%89-%D8%B2%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 الهامی، «علم آموزی زن از دیدگاه اسلام»، 1378ش.]</ref> بدین ترتیب، اولین کرسی آموزش معارف اسلامی برای زنان، به درخواست آنان توسط پیامبر اکرم ایجاد شد.<ref>[https://shamela.baharsound.ir/42174/1/32 ابوعبدالله البخاری الجعفی، صحیح بخاری، 1422ق، ج1، ص32.]</ref>

	خانۀ دختران و همسران اهل‌بیت، محلی برای علم‌آموزی و طرح مسائل علمی اعم از اعتقادی و اخلاقی بود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/53813/%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%89-%D8%B2%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 الهامی، «علم آموزی زن از دیدگاه اسلام»، 1378ش.]</ref> به همین دلیل، در آن دوران، زنان محدّث بسیاری تربیت شدند که در مساجد، مکان‌های عمومی و منازل خود به تدریس و بیان حدیث می‌پرداختند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/53813/%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%89-%D8%B2%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 الهامی، «علم آموزی زن از دیدگاه اسلام»، 1378ش.]</ref> بعد از عصر اهل‌بیت نیز زنان عالم و دانشمند زیادی، سرآمد عرصۀ تعلیم و تعلم بوده‌اند.<ref>[https://wikiporsesh.ir/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85 «زنان عالم»، وب‌سایت ویکی‌پرسش.]</ref>		خانۀ دختران و همسران اهل‌بیت، محلی برای علم‌آموزی و طرح مسائل علمی اعم از اعتقادی و اخلاقی بود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/53813/%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%89-%D8%B2%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 الهامی، «علم آموزی زن از دیدگاه اسلام»، 1378ش.]</ref> به همین دلیل، در آن دوران، زنان محدّث بسیاری تربیت شدند که در مساجد، مکان‌های عمومی و منازل خود به تدریس و بیان حدیث می‌پرداختند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/53813/%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%89-%D8%B2%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 الهامی، «علم آموزی زن از دیدگاه اسلام»، 1378ش.]</ref> بعد از عصر اهل‌بیت نیز زنان عالم و دانشمند زیادی، سرآمد عرصۀ تعلیم و تعلم بوده‌اند.<ref>[https://wikiporsesh.ir/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85 «زنان عالم»، وب‌سایت ویکی‌پرسش.]</ref>

	==آغاز حضور رسمی بانوان در مراکز آموزش دینی==		==آغاز حضور رسمی بانوان در مراکز آموزش دینی==

Iranbot: حذف رده‌ها

2025-12-31T09:50:56Z

حذف رده‌ها

@@ خط ۹۸: / خط ۹۸: @@
 *مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی‏، 1403ق.
+*
 *«معاونت آموزش، معرفی رشته‌های سطح چهار حوزهای علمیۀ خواهران»،  وب‌سایت مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران، تاریخ بازدید: 29 دی 1403ش.

قاسم ابراهیمی پور: /* جامعةالزهرا، بزرگ‌ترین حوزه علمیه خواهران */

2025-02-24T05:52:48Z

جامعةالزهرا، بزرگ‌ترین حوزه علمیه خواهران

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۶ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۲۲
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	پراکندگی مکتب‌های درس، عدم برنامه‌ریزی تحصیلی، نبود نظام و تشکیلات آموزشی واحد و بدون مدرک ماندن زنانی که علوم دینی را فرا گرفته بودند، ضرورت ایجاد تشکیلاتی منظم و یکپارچه در زمینۀ تحصیلات علوم دینی برای بانوان را نمایان ساخت.<ref>[https://ijtihadnet.ir/%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «همه چیز در مورد حوزه علمیه خواهران»، وب‌سایت شبکه اجتهاد.]</ref>		پراکندگی مکتب‌های درس، عدم برنامه‌ریزی تحصیلی، نبود نظام و تشکیلات آموزشی واحد و بدون مدرک ماندن زنانی که علوم دینی را فرا گرفته بودند، ضرورت ایجاد تشکیلاتی منظم و یکپارچه در زمینۀ تحصیلات علوم دینی برای بانوان را نمایان ساخت.<ref>[https://ijtihadnet.ir/%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «همه چیز در مورد حوزه علمیه خواهران»، وب‌سایت شبکه اجتهاد.]</ref>

	با پیروزی انقلاب اسلامی، از اوایل دهۀ ۱۳۶۰ شمسی، عالمانی همچون محمد فاضل لنکرانی، سیدمحمد ابطحی کاشانی و محمدعلی شرعی، ساخت بنایی به مساحت چهار هکتار را در قم برای تحصیلات حوزوی بانوان آغاز کردند. امام خمینی ~~با اطلاع از این طرح،~~ با صدور فرمانی در سال ۱۳۶۳ش، ~~برپایی مؤسسه‌ای~~ برای تعلیم و تربیت اسلامی بانوان را تایید ~~کرد~~ و برای آن، هیئت مؤسسان تعیین کرد.<ref>[https://www.jz.ac.ir/post/95- «تاریخچه جامعةالزهرا»، وب‌سایت جامعة‌الزهرا حوزه علمیۀ خواهران قم.]</ref>		با پیروزی انقلاب اسلامی، از اوایل دهۀ ۱۳۶۰ شمسی، عالمانی همچون محمد فاضل لنکرانی، سیدمحمد ابطحی کاشانی و محمدعلی شرعی، ساخت بنایی به مساحت چهار هکتار را در قم برای تحصیلات حوزوی بانوان آغاز کردند. امام خمینی(ره) نیز با صدور فرمانی در سال ۱۳۶۳ش، بر تاسیس مرکزی برای تعلیم و تربیت اسلامی بانوان تایید و برای آن، هیئت مؤسسان تعیین کرد.<ref>[https://www.jz.ac.ir/post/95- «تاریخچه جامعةالزهرا»، وب‌سایت جامعة‌الزهرا حوزه علمیۀ خواهران قم.]</ref>

	با تاسیس جامعةالزهرا، مکتب‌های دینی خواهران که در شهر قم بودند در این مرکز ادغام شدند و برنامۀ آموزشی و تربیتی بانوان در جامعةالزهرا به سوی تکامل پیش رفت.<ref>[https://public.whc.ir/article/view/23838/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 «آشنایی با حوزه‌های علمیه خواهران»، وب‌سایت مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران.]</ref>		با تاسیس جامعةالزهرا، مکتب‌های دینی خواهران که در شهر قم بودند در این مرکز ادغام شدند و برنامۀ آموزشی و تربیتی بانوان در جامعةالزهرا به سوی تکامل پیش رفت.<ref>[https://public.whc.ir/article/view/23838/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 «آشنایی با حوزه‌های علمیه خواهران»، وب‌سایت مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران.]</ref>

حمید گلزار: /* منابع */

2025-01-30T10:56:41Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۱ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۴:۲۶
خط ۱۰۴:		خط ۱۰۴:
	[[رده: عناصر فرهنگی]]		[[رده: عناصر فرهنگی]]
	[[رده: آموزش عالی]]		[[رده: آموزش عالی]]
	~~[[رده: تعلیم و تربیت]]~~
	[[رده: نهاد خانواده]]		[[رده: نهاد خانواده]]
	[[رده: اسلام]]		[[رده: اسلام]]

قاسم ابراهیمی پور در ۴ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۴:۴۴

2025-01-23T14:44:50Z

حمید گلزار در ۴ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۴:۱۰

2025-01-23T14:10:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۴ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۷:۴۰
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	==آغاز حضور رسمی بانوان در مراکز آموزش دینی==		==آغاز حضور رسمی بانوان در مراکز آموزش دینی==

	تا پیش از دهۀ ۱۳۴۰ شمسی، تحصیلات دینی زنان ایرانی به‌صورت فردی و محدود بود و عمدتاً به بانوانی اختصاص داشت که اغلب از خانواده‌های عالمان دین بودند. در سال ۱۳۴۲ش، اولین متقاضی زن، برای شرکت در حوزۀ علوم دینی، بانو زینت‌السادات علویه همایونی بود که در امتحان ورودی طلاب مدرسه سپهسالار شرکت کرد و سال بعد نیز در دانشکدۀ الهیات تهران ثبت‌نام کرد و در امتحان ورودی آنجا نیز پذیرفته شد. تا دو سال او تنها زنی بود که میان طلاب مرد در کلاس‌ها شرکت می‌کرد. البته او تحصیلات خود را در دانشکدۀ الهیات به پیشنهاد مسئولین دانشگاه ناتمام گذاشت، اما بعد از پذیرش زینت‌السادات بود که زنان دیگری نیز خواستار تحصیل در دانشکده الهیات شدند.<ref>. بنایی اصفهانی، بررسی شخصیت و زندگی‌نامه بانو علویه همایونی، 1386ش، ص23.</ref>		تا پیش از دهۀ ۱۳۴۰ شمسی، تحصیلات دینی زنان ایرانی به‌صورت فردی و محدود بود و عمدتاً به بانوانی اختصاص داشت که اغلب از خانواده‌های عالمان دین بودند. در سال ۱۳۴۲ش، اولین متقاضی زن، برای شرکت در حوزۀ علوم دینی، بانو [[زینت السادات همایونی\|زینت‌السادات علویه همایونی]] بود که در امتحان ورودی طلاب مدرسه سپهسالار شرکت کرد و سال بعد نیز در دانشکدۀ الهیات تهران ثبت‌نام کرد و در امتحان ورودی آنجا نیز پذیرفته شد. تا دو سال او تنها زنی بود که میان طلاب مرد در کلاس‌ها شرکت می‌کرد. البته او تحصیلات خود را در دانشکدۀ الهیات به پیشنهاد مسئولین دانشگاه ناتمام گذاشت، اما بعد از پذیرش زینت‌السادات بود که زنان دیگری نیز خواستار تحصیل در دانشکده الهیات شدند.<ref>. بنایی اصفهانی، بررسی شخصیت و زندگی‌نامه بانو علویه همایونی، 1386ش، ص23.</ref>
	==نخستین حوزۀ علمیۀ خواهران==		==نخستین حوزۀ علمیۀ خواهران==

خط ۹۶:		خط ۹۶:
	*خسروی، مهدی، «نظام آموزشی حوزه علمیه برادران و خواهران؛ پذیرش، مقاطع و مدارک تحصیلی»، وب‌سایت ویرگول، تاریخ بازدید: 29 دی 1403ش.		*خسروی، مهدی، «نظام آموزشی حوزه علمیه برادران و خواهران؛ پذیرش، مقاطع و مدارک تحصیلی»، وب‌سایت ویرگول، تاریخ بازدید: 29 دی 1403ش.
	*		*
	*مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی‏، 1403ق.		*مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی‏، 1403ق.
	*		*
	*«معاونت آموزش، معرفی رشته‌های سطح چهار حوزهای علمیۀ خواهران»، وب‌سایت مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران، تاریخ بازدید: 29 دی 1403ش.		*«معاونت آموزش، معرفی رشته‌های سطح چهار حوزهای علمیۀ خواهران»، وب‌سایت مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران، تاریخ بازدید: 29 دی 1403ش.

حمید گلزار: /* آغاز حضور رسمی بانوان در مراکز آموزش دینی */

2025-01-23T14:08:46Z

آغاز حضور رسمی بانوان در مراکز آموزش دینی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۴ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۷:۳۸
خط ۹۶:		خط ۹۶:
	*خسروی، مهدی، «نظام آموزشی حوزه علمیه برادران و خواهران؛ پذیرش، مقاطع و مدارک تحصیلی»، وب‌سایت ویرگول، تاریخ بازدید: 29 دی 1403ش.		*خسروی، مهدی، «نظام آموزشی حوزه علمیه برادران و خواهران؛ پذیرش، مقاطع و مدارک تحصیلی»، وب‌سایت ویرگول، تاریخ بازدید: 29 دی 1403ش.
	*		*
	*مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی‏، 1403ق.		*مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی‏، 1403ق.
	*		*
	*«معاونت آموزش، معرفی رشته‌های سطح چهار حوزهای علمیۀ خواهران»، وب‌سایت مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران، تاریخ بازدید: 29 دی 1403ش.		*«معاونت آموزش، معرفی رشته‌های سطح چهار حوزهای علمیۀ خواهران»، وب‌سایت مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران، تاریخ بازدید: 29 دی 1403ش.

حمید گلزار: /* منابع */

2025-01-23T14:07:17Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۴ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۷:۳۷
خط ۱۰۱:		خط ۱۰۱:

	[[رده: ویکی‌جنسیت]]		[[رده: ویکی‌جنسیت]]
			[[رده: ساختار فرهنگی]]
			[[رده: عناصر فرهنگی]]
			[[رده: آموزش عالی]]
			[[رده: تعلیم و تربیت]]
			[[رده: نهاد خانواده]]
			[[رده: اسلام]]
			[[رده: اخلاق]]
			[[رده: فقه و حقوق]]
			[[رده: کنشگران]]

حمید گلزار در ۴ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۵۸

2025-01-23T11:58:11Z

نمایش تغییرات

یوسف بهادری در ۴ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۰۸:۳۱

2025-01-23T08:31:48Z

نمایش تغییرات