خانواده متعالی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

علی شاهرودی: /* منابع */

2026-06-06T06:57:41Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۶ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۲۷
خط ۱۰۱:		خط ۱۰۱:
	==منابع==		==منابع==
	{{آغاز منابع}}		{{آغاز منابع}}
			* «ازدواج آسان»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: مهر و آبان 1386ش.
			* «ازدواج»، ویکی زندگی، تاریخ بازدید: 2 خرداد 1402ش.
			* «انسجام اجتماعی بزرگ‌ترین سرمایه ما در جنگ ۱۲ روزه بود»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۸ تیر ۱۴۰۴ش.
			* «ایران بزرگ‌ترین حامی مقاومت لبنان در جنگ ۳۳ روزه بود»، وب‌سایت دانشگاه عالی دفاع ملی، تاریخ درج مطلب: ۳ مرداد ۱۴۰۰ش.
			* «تعالی خانواده (تشکیل، تحکیم، فرزندآوری)»، وب‌سایت جهاد دانشگاهی واحد الزهرا، تاریخ بازدید: 2 خرداد 1402ش.
			* «چهارمین مرحله پویش ایران همدل برای کمک به مردم فلسطین و لبنان آغاز به کار کرد»، پرتال دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۱۲ مهر ۱۴۰۳ش.
			* «روان‌شناسی مثبت گرا؛ راهی برای خوشبختی»، وب‌سایت مجلهٔ میگنا، تاریخ درج مطلب: ۲۵ مهر ۱۴۰۱ش.
			* «قانون اهداف و اصول تشکیل خانواده و سیاست‌های تحکیم و تعالی آن»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، مصوب 7 تیر 1384ش.
			* «وضعیت خانواده در ایران»، وب‌سایت مرکز رصد فرهنگی کشور، تاریخ درج مطلب: ۵ آذر ۱۴۰۱ش.
			* ابراهیمی‌پور، قاسم، شاخص‌های خانوادۀ مطلوب در اسلام، قم، مرکز بررسی‌های راهبردی ریاست جمهوری با همکاری پژوهشگاه المصطفی، 1391ش.
	* افروز، غلامعلی، «خانوادهٔ متعالی در سایه حاکمیت حقوق عاطفی»، در فصلنامهٔ خانواده و پژوهش، دورهٔ ۱۷، شمارهٔ ۱، ۱۳۹۹ش.		* افروز، غلامعلی، «خانوادهٔ متعالی در سایه حاکمیت حقوق عاطفی»، در فصلنامهٔ خانواده و پژوهش، دورهٔ ۱۷، شمارهٔ ۱، ۱۳۹۹ش.
	* «ایران بزرگ‌ترین حامی مقاومت لبنان در جنگ ۳۳ روزه بود»، وب‌سایت دانشگاه عالی دفاع ملی، تاریخ درج مطلب: ۳ مرداد ۱۴۰۰ش.
	* «انسجام اجتماعی بزرگ‌ترین سرمایه ما در جنگ ۱۲ روزه بود»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۸ تیر ۱۴۰۴ش.
	* بارنارد، آلن جان، دائرة المعارف بریتانیکا، مقاله «خانواده»، تاریخ درج مطلب: ۲۰ ژوئن ۲۰۲۵م.		* بارنارد، آلن جان، دائرة المعارف بریتانیکا، مقاله «خانواده»، تاریخ درج مطلب: ۲۰ ژوئن ۲۰۲۵م.
	* پورمحمدی، سیده راضیه و همکاران، «واکاوی شاخص‌های اخلاقی خانوادهٔ متعالی در بهبود سبک زندگی از منظر قرآن کریم»، در بصیرت و تربی اسلامی، دورهٔ ۱۷، شمارهٔ ۵۳، ۱۳۹۹ش.		* پورمحمدی، سیده راضیه و همکاران، «واکاوی شاخص‌های اخلاقی خانوادهٔ متعالی در بهبود سبک زندگی از منظر قرآن کریم»، در بصیرت و تربی اسلامی، دورهٔ ۱۷، شمارهٔ ۵۳، ۱۳۹۹ش.
	* پیکار، زینب و محمدی، اصغر، «مطالعهٔ تطبیقی خانواده از دیدگاه شهید مطهری و تالکوت پارسونز»، در پژوهش‌های اجتماعی اسلامی، دورهٔ ۲۳، شمارهٔ ۱۱۵، شمارهٔ پیاپی، ۱۱۵، بهمن ۱۳۹۶ش.		* پیکار، زینب و محمدی، اصغر، «مطالعهٔ تطبیقی خانواده از دیدگاه شهید مطهری و تالکوت پارسونز»، در پژوهش‌های اجتماعی اسلامی، دورهٔ ۲۳، شمارهٔ ۱۱۵، شمارهٔ پیاپی، ۱۱۵، بهمن ۱۳۹۶ش.
			* تحکیم و تعالی خانواده، درس‌نامه جهاد دانشگاهی استان سمنان، بی‌تا.
	* جلالی فراهانی، محسن، «انسجام اجتماعی و رابطهٔ آن با پیروزی در دفاع مقدس»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱۵ آبان ۱۳۹۷ش.		* جلالی فراهانی، محسن، «انسجام اجتماعی و رابطهٔ آن با پیروزی در دفاع مقدس»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱۵ آبان ۱۳۹۷ش.
	* «چهارمین مرحله پویش ایران همدل برای کمک به مردم فلسطین و لبنان آغاز به کار کرد»، پرتال دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۱۲ مهر ۱۴۰۳ش.
	* حاتمی، محمد، «انسجام اجتماعی مردم پس از حمله اسرائیل بی‌سابقه بود/ همدلی مردم با وجود تفاوت دیدگاه‌ها»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۹ تیر ۱۴۰۴ش.		* حاتمی، محمد، «انسجام اجتماعی مردم پس از حمله اسرائیل بی‌سابقه بود/ همدلی مردم با وجود تفاوت دیدگاه‌ها»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۹ تیر ۱۴۰۴ش.
			* حسینی، اکرم‌السادات، «خانواده در آموزه‌های قرآنی»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی، تاریخ درج مطلب: 1383ش.
	* خلیلی، سجاد و علیانسب، سیدضیاءالدین، «وظیفهٔ حاکمیت در تحقق خانوادهٔ سعادت‌محور در پرتو انگاره‌های فلسفهٔ دینی فارابی»، فصلنامهٔ دین‌پژوهی و کارآمدی، دورهٔ ۴، شمارهٔ ۳، پیاپی ۲۲، آذر ۱۴۰۳ش.		* خلیلی، سجاد و علیانسب، سیدضیاءالدین، «وظیفهٔ حاکمیت در تحقق خانوادهٔ سعادت‌محور در پرتو انگاره‌های فلسفهٔ دینی فارابی»، فصلنامهٔ دین‌پژوهی و کارآمدی، دورهٔ ۴، شمارهٔ ۳، پیاپی ۲۲، آذر ۱۴۰۳ش.
	* دائرة المعارف بریتانیکا، مقاله «خودشکوفایی»، تاریخ درج مطلب: ۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۵م.		* دائرة المعارف بریتانیکا، مقاله «خودشکوفایی»، تاریخ درج مطلب: ۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۵م.
خط ۱۱۶:		خط ۱۲۵:
	* دیلمی، حسن بن محمد، ارشاد القلوب الی الصواب، قم، الشریف الرضی، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.		* دیلمی، حسن بن محمد، ارشاد القلوب الی الصواب، قم، الشریف الرضی، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
	* راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن‏، ص۵۸۳، بیروت، دار القلم‏، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.		* راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن‏، ص۵۸۳، بیروت، دار القلم‏، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
			* رحیمی، علی و بی‌بی رازقی نصرآباد، حجیه، «تحولات و چالش‌های ساختاری و کارکردی نهاد خانواده در ایران: یک مرور نظام‌مند»، در نشریهٔ جمعیت، شمارهٔ ۱۰۹ و ۱۱۰، پاییز و زمستان ۱۳۹۸ش.
	* رحیم‌پور ازغدی، حسن، «خانوادهٔ معاصر، الگوی دینی یا سکولار؟!»، وب‌سایت حسن رحیم‌پور ازغدی، تاریخ درج مطلب: مرداد ۱۳۸۷ش.		* رحیم‌پور ازغدی، حسن، «خانوادهٔ معاصر، الگوی دینی یا سکولار؟!»، وب‌سایت حسن رحیم‌پور ازغدی، تاریخ درج مطلب: مرداد ۱۳۸۷ش.
	* رحیمی، علی و بی‌بی رازقی نصرآباد، حجیه، «تحولات و چالش‌های ساختاری و کارکردی نهاد خانواده در ایران: یک مرور نظام‌مند»، در نشریهٔ جمعیت، شمارهٔ ۱۰۹ و ۱۱۰، پاییز و زمستان ۱۳۹۸ش.
	* «روان‌شناسی مثبت گرا؛ راهی برای خوشبختی»، وب‌سایت مجلهٔ میگنا، تاریخ درج مطلب: ۲۵ مهر ۱۴۰۱ش.
	* شایسته‌خوی، منور، «عبودیت در تعالی خانواده»، وب‌سایت مجلهٔ شمیم نرجس، تاریخ درج مطلب: ۲ آبان ۱۳۹۵ش.		* شایسته‌خوی، منور، «عبودیت در تعالی خانواده»، وب‌سایت مجلهٔ شمیم نرجس، تاریخ درج مطلب: ۲ آبان ۱۳۹۵ش.
	* طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، منشورات اسماعیلیان، چاپ ششم، ۱۳۷۳ش.		* طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، منشورات اسماعیلیان، چاپ ششم، ۱۳۷۳ش.
خط ۱۲۴:		خط ۱۳۲:
	* عارف، ابریشم و همکاران، «تاثیرهمبستگی و انسجام اجتماعی خانواده در دوران کرونا بر نشاط اجتماعی معلمان شهر تهران سال تحصیلی ۹۹–۱۳۹۸»، در مجلهٔ جامعهٔ فرهنگ رسانه، دورهٔ ۱۲، شمارهٔ ۴۶، خرداد ۱۴۰۲ش.		* عارف، ابریشم و همکاران، «تاثیرهمبستگی و انسجام اجتماعی خانواده در دوران کرونا بر نشاط اجتماعی معلمان شهر تهران سال تحصیلی ۹۹–۱۳۹۸»، در مجلهٔ جامعهٔ فرهنگ رسانه، دورهٔ ۱۲، شمارهٔ ۴۶، خرداد ۱۴۰۲ش.
	* فروزش، سجاد، «خانوادهٔ متعالی در سبک زندگی رضوی علیه السلام»، در ماهنامهٔ مبلغان، شمارهٔ ۹۶، آبان و آذر ۱۳۹۴ش.		* فروزش، سجاد، «خانوادهٔ متعالی در سبک زندگی رضوی علیه السلام»، در ماهنامهٔ مبلغان، شمارهٔ ۹۶، آبان و آذر ۱۳۹۴ش.
			* قربانی، زهره، «تعریف و تاریخچهٔ روان‌شناسی مثبت»، وب‌سایت مجلهٔ میگنا، تاریخ درج مطلب: ۹ دی ۱۴۰۲ش.
	* قربان‌زاده، زهرا، «آشنایی با اندیشهٔ تالکوت پارسونز»، در فصلنامهٔ فرهنگ پژوهش، دورهٔ ۱، شمارهٔ ۱، پیاپی ۱، زمستان ۱۳۸۷ش.		* قربان‌زاده، زهرا، «آشنایی با اندیشهٔ تالکوت پارسونز»، در فصلنامهٔ فرهنگ پژوهش، دورهٔ ۱، شمارهٔ ۱، پیاپی ۱، زمستان ۱۳۸۷ش.
	* ~~قربانی، زهره، «تعریف و تاریخچهٔ روان‌شناسی مثبت»، وب‌سایت مجلهٔ میگنا، تاریخ درج مطلب: ۹ دی ۱۴۰۲ش~~.		* کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی خانواده، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1382ش.
	* کاظمی آرانی، فاطمه، «فارابی»، وب‌سایت پژوهشکدهٔ باقرالعلوم، تاریخ درج مطلب: ۲۴ آبان ۱۳۹۳ش.		* کاظمی آرانی، فاطمه، «فارابی»، وب‌سایت پژوهشکدهٔ باقرالعلوم، تاریخ درج مطلب: ۲۴ آبان ۱۳۹۳ش.
	* کانلی، چیپ، «خودشکوفایی در مقابل تعالی خود»، وب‌سایت MEA، تریخ درج مطلب: ۲۵ آوریل ۲۰۲۴م		* کانلی، چیپ، «خودشکوفایی در مقابل تعالی خود»، وب‌سایت MEA، تریخ درج مطلب: ۲۵ آوریل ۲۰۲۴م
خط ۱۳۴:		خط ۱۴۳:
	* مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیة، چاپ سی و دوم، ۱۳۷۴ش.		* مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیة، چاپ سی و دوم، ۱۳۷۴ش.
	* موزیری، عباس و همکاران، «مدل یابی عوامل مؤثر بر تاب‌آوری خانوادهٔ ایرانی»، در مجلهٔ علوم روانشناختی، دورهٔ ۱۹، شمارهٔ ۹۵، بهمن ۱۳۹۹ش.		* موزیری، عباس و همکاران، «مدل یابی عوامل مؤثر بر تاب‌آوری خانوادهٔ ایرانی»، در مجلهٔ علوم روانشناختی، دورهٔ ۱۹، شمارهٔ ۹۵، بهمن ۱۳۹۹ش.
	* «وضعیت خانواده در ایران»، وب‌سایت مرکز رصد فرهنگی کشور، تاریخ درج مطلب: ۵ آذر ۱۴۰۱ش.
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}
	* ابراهیمی‌پور، قاسم، شاخص‌های خانوادۀ مطلوب در اسلام، قم، مرکز بررسی‌های راهبردی ریاست جمهوری با همکاری پژوهشگاه المصطفی، 1391ش.
	* «ازدواج آسان»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: مهر و آبان 1386ش.
	* «ازدواج»، ویکی زندگی، تاریخ بازدید: 2 خرداد 1402ش.
	* تحکیم و تعالی خانواده، درس‌نامه جهاد دانشگاهی استان سمنان، بی‌تا.
	* «تعالی خانواده (تشکیل، تحکیم، فرزندآوری)»، وب‌سایت جهاد دانشگاهی واحد الزهرا، تاریخ بازدید: 2 خرداد 1402ش.
	* حسینی، اکرم‌السادات، «خانواده در آموزه‌های قرآنی»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی، تاریخ درج مطلب: 1383ش.
	* «قانون اهداف و اصول تشکیل خانواده و سیاست‌های تحکیم و تعالی آن»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، مصوب 7 تیر 1384ش.
	* کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی خانواده، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1382ش.

علی شاهرودی در ۱۶ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۶:۵۶

2026-06-06T06:56:10Z

نمایش تغییرات

حمید گلزار در ۱۲ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۲:۰۹

2026-06-02T12:09:00Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۲ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۳۹
خط ۱۲۱:		خط ۱۲۱:
	* «وضعیت خانواده در ایران»، وب‌سایت مرکز رصد فرهنگی کشور، تاریخ درج مطلب: ۵ آذر ۱۴۰۱ش.		* «وضعیت خانواده در ایران»، وب‌سایت مرکز رصد فرهنگی کشور، تاریخ درج مطلب: ۵ آذر ۱۴۰۱ش.
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

			++++

			<big>'''تعالی خانواده؛'''</big> استواری روابط خانوادگی بر پایۀ معنویت و اخلاق اسلامی.

			در تعالی خانواده، به تشکیل خانواده و استواری روابط خانوادگی به‌گونه‌ای توجه می‌شود که پیامد آن پاسخ‌گویی بهینه به نیازهای طبیعی، رشد اجتماعی، تکامل معنوی و تولید و تربیت نسل صالح باشد. از این منظر، سیاست‌گزاران فرهنگی، مولفه‌های ویژه‌ای را در سبک زندگی خانوادگی برای نقش مرد و زن در جایگاه‌های [[نقش تربیتی پدر\|پدری]]، [[نقش مادری\|مادری]] و همسری مورد توجه قرار می‌دهند که قابلیت اجرا داشته باشند و الگوی [[خانواده در آموزه های اسلامی\|خانوادۀ مسلمان]] ایرانی را تعریف کنند.
			==مفهوم‌شناسی==
			در تعالی خانواده به زمینه‌های رشد معنوی اعضای خانواده توجه می‌شود<ref>[https://alzahra.acecr.ac.ir/fa/page/7007/%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%AA%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A2%D9%88%D8%B1%DB%8C- «تعالی خانواده (تشکیل، تحکیم، فرزندآوری)»، وب‌سایت جهاد دانشگاهی واحد الزهرا.]</ref> و از رهگذر [[ازدواج آسان]]، [[ازدواج بهنگام]] و فرآیند [[همسرگزینی دختران\|همسرگزینی]]، به حمایت و پاسداری از قداست خانواده و استواری [[روابط خانوادگی]] بر پایۀ معنویت و اخلاق اسلامی می‌پردازد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/101204 «اهداف و اصول تشکیل خانواده و سیاست‌های تحکیم و تعالی آن»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref>

			==مولفه‌های تعالی خانواده==
			# بلوغ و رشد اجتماعی: آشنایی با آداب معاشرت و سنن اجتماعی و خانوادگی؛<ref>ابراهیمی‌پور، شاخص‌های خانوادۀ مطلوب در اسلام، 1391ش، ص66-69.</ref>
			# آسان‌سازی ازدواج: آشنا کردن مردم با نظر دین در مورد آسان‌گیری ازدواج، ارتقای سطح [[ایمان]] آنان و تبیین سیرۀ اهل‌بیت در مورد [[ازدواج آسان]].<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/2689/6592/76880/%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%A2%D8%B3%D8%A7%D9%86 «ازدواج آسان»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
			# مهارت و هم‌افزایی: همراهی، همدلی و هم‌اندیشی اعضای خانواده و ارتقای سطح دانش و مهارت زوجین در حوزۀ [[ازدواج]] و زندگی مشترک و تشویق آنان برای [[فرزندآوری]] و [[فرزندپروری]] سالم؛<ref>ابراهیمی‌پور، شاخص‌های خانوادۀ مطلوب در اسلام، 1391ش، ص24.</ref>
			# تقدس و معنویت: تغییر نگرش جوانان به [[ازدواج]] از رهگذر ارتقای خانواده از یک نهاد متشکل اجتماعی به یک ‌نهاد مقدس؛<ref>ابراهیمی‌پور، شاخص‌های خانوادۀ مطلوب در اسلام، 1391ش، ص24.</ref>

			==اهمیت تعالی ‌خانواده==
			[[ازدواج]] در فرهنگ مسلمانان، امری مقدس و سنت پیامبر اکرم دانسته می‌شود که فراتر از فوائد دنيایي دارای پاداش معنوی بوده و موجب تکميل [[دین]] می‌شود. از این منظر، [[خانواده\|نهاد خانواده]] با ارزش‌های معنوی حفظ می‌شود و تحکیم و تعالی می‌یابد. تجرید خانواده از ارزش‌های دینی و معنوی، به‌باور کارشناسان، تحمل رنج‌های ناشی از تشکیل خانواده، به‌وجود آمدن موقعیت‌های نوپدید [[نقش مادری\|مادری]] و [[نقش تربیتی پدر\|پدری]] و صیانت از این نهاد با سازوکارهای انسانی و جامعه‌شناختی را دشوار کرده است.<ref>ابراهیمی‌پور، شاخص‌های خانوادۀ مطلوب در اسلام، 1391ش، ص24.</ref> همچنین نفوذ فرهنگ غربی از خانواده، قداست‌زدایی کرده و موجب افزایش نرخ [[طلاق]] و [[کاهش جمعیت]] بر اثر الگوی فرزندآوری غیر بومی شده است.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/107391/%D8%AA%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C حسینی، «خانواده در آموزه‌های قرآنی»، پرتال جامع علوم انسانی.]</ref>

			==عوامل تعالی خانواده==
			در تعالی خانواده، عوامل اجتماعی و فرهنگی گوناگونی اثرگذار هستند. برخی از عوامل تعالی خانواده عبارت است از:
			===محیط اجتماعی===
			روابط اعضای خانواده در هر جامعه، متأثر از محیط پیرامونی و ارزش‌ها و هنجارهای حاکم بر آن است. محیط سالم و هدایت‌گر از عوامل تعالی خانواده است. تأکید آموزه‌های اسلام بر طهارت محیط، حفظ حدود الهی در جامعه و صیانت از فرهنگ اجتماعی از طریق امر به معروف و نهی از منکر، نشانه تأیید اثر قهری محیط بر اجتماعات انسانی از جمله خانواده، از سوی اسلام دانسته شده است.<ref>تحکیم و تعالی خانواده، درس‌نامه جهاد دانشگاهی استان سمنان، بی‌تا، ص8.</ref>
			===تثبیت نقش‌ها در خانواده===
			در خانواده‌ای که نقش‌ها بر اساس جایگاه [[نقش تربیتی پدر\|پدری]]، [[نقش مادری\|مادری]]، همسری، [[نقش دختری\|دختری]]، پسری، [[نقش خواهری\|خواهری]] و [[نقش برادری\|برادری]] به عدالت و بر اساس خانواده‌گرایی تعریف شده باشد، تعالی خانواده نیز ممکن خواهد بود. در این نظام نقش‌ها و مجموعه جایگاه‌ها، هر فرد نسبت به دیگری حقوقی دارد و در قبال آن وظایفی را به‌عهده می‌گیرد. مرد در خانواده نقش همسر و پدر را ایفا می‌کند و حق همسری و پدری دارد و باید از حقوق آن جایگاه بهره‌مند باشد. زن نیز همسر و مادر خانواده است و باید از حقوق این دو جایگاه بهره‌مند شود. فرزندان باید پدر را در جایگاه پدری ببینند نه به‌مثابه خدمت‌گزار و بانک خانواده؛ مادر را نیز باید در جایگاه مادری ببینند نه به‌عنوان خادمی مهربان و سخت‌کوش. در این محیط، اختلاف سلیقه هم کاملا پذیرفته است همان‌گونه که همکاری و کمک به یکدیگر نیز وجود دارد. در خانواده‌ای که نقش‌ها به شایستگی تثبیت شده باشد پدرسالاری، مادرسالاری و فرزندسالاری، جایگاهی ندارد.<ref>تحکیم و تعالی خانواده، درس‌نامه جهاد دانشگاهی استان سمنان، بی‌تا، ص11.</ref>
			===حسن معاشرت===
			انسان‌ها به‌صورت غریزی نیازمند معاشرت با هم‌نوع هستند تا در آن، مهربانی و مهرورزی را تجربه کنند. قرآن، مردان را به «معروف» یعنی رفتار بهنجار و پسندیده با همسران، سفارش کرده است.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_19_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%A1 سوره نساء، آیه 19].</ref> در حسن معاشرت، همه عادات و رسوم اجتماعی بر اساس ارزش‌های اجتماعی و اخلاق دینی مورد توجه قرار می‌گیرد و از هر عملی که با عشق و محبت به خانواده منافات دارد، پرهیز می‌شود.<ref>کاتوزیان، حقوق مدنی خانواده، 1382ش، ج1، ص219.</ref> قرآن این حسن معاشرت در خانواده را موجب آرامش زوجین و ایجاد مودت و رحمت میان آنها معرفی کرده است.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_21_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B1%D9%88%D9%85 سوره روم، آیه 21].</ref> مهرورزی در خانواده و تأمین نیازهای عاطفی یکدیگر، عامل مهمی در تعالی خانواده است.
			===ایمان و پای‌بندی به آموزه‌های دینی===
			مسلمانان بر اساس آیات قرآن از ازدواج با مشرکان، نهی شده‌اند<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_221_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A8%D9%82%D8%B1%D9%87 سوره بقره، آیه 221].</ref> تا مبادا بنیان خانواده مسلمان، از روح ایمان تهی شود و ارزش‌های دینی در خانواده کم‌رنگ شود و راه بر تعالی خانواده بسته شود. از این منظر، پیروی از دستورات خدا و رعایت حلال و حرام در زندگی، زمینه‌ساز تعالی خانواده است.<ref>تحکیم و تعالی خانواده، درس‌نامه جهاد دانشگاهی استان سمنان، بی‌تا، ص53.</ref>

			==آثار تعالی خانواده==
			# تحکیم خانواده؛ خانوادۀ متعالی دارای رشد فرهنگی و اجتماعی بوده و از بلوغ کامل عاطفی، عقلی و اجتماعی برخوردار است. خانوادۀ متعالی از تعهداتی که در نتیجۀ قرارداد ازدواج به‌وجود آمده، درک درستی یافته و با مسئولیت‌های ناشی از آن، آشنا می‌شود. خانوادۀ متعالی از جایگاه و قداست معنوی خانواده آگاهی داشته و صیانت از آن را مسئولیت دینی خویش می‌داند.<ref>ابراهیمی‌پور، شاخص‌های خانوادۀ مطلوب در اسلام، 1391ش، ص69.</ref>
			# ارتقای ظرفیت‌های کارکردی خانواده؛ کاهش آمار طلاق، جوان شدن جمعیت، بالا رفتن میزان جمعیت که در حفظ و بقای جامعه موثر است، نشاط اجتماعی، بالا رفتن قدرت و توان نظامی کشور، حفظ حیات و بقای نسل، توسعۀ اقتصادی، اقتدار بین‌المللی، توليد مثل، ارتقاي پايگاه اجتماعي و جبران نواقص فردي و اجتماعي، از آثار ازدواج و خانوادۀ متعالی شمرده شده است.<ref>[http://%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC «ازدواج»، ویکی زندگی.]</ref>
			# پرورش فرزندان صالح؛ تشکيل خانواده، از نظر منابع ديني داراي حکمت‌هايي مانند ايجاد آرامش روانی، امکان بقاي نسل، ايجاد مودت و رحمت، سازندگي اخلاقي، سازندگي اجتماعي و گسترش باور توحيدی دانسته شده است. از این منظر، هدف اصلي از تشکيل خانواده پرورش انسان صالح است.<ref>ابراهیمی‌پور، شاخص‌های خانوادۀ مطلوب در اسلام، 1391ش، ص23.</ref>

			==سیاست‌گذاری‌های تعالی خانواده==
			کارشناسان با هدف تحقق تعالی خانواده در جامعۀ ایرانی به موارد زیر توجه کرده‌اند:
			# تحقق دیدگاه اسلام در خصوص اهمیت جایگاه، منزلت و کارکردهای خانواده در نظام اسلامی؛
			# حمایت از تشکیل، تحکیم و تعالی نهاد خانواده و پیشگیری از تزلزل و فروپاشی آن؛
			# ارتقای سطح فرهنگی و تربیتی اعضای خانواده به‌منظور ایفای نقش آن در سلامت و بهبود فرهنگی جامعه؛
			# همگرایی و هماهنگی در کلیه‌ سیاست‌ها و برنامه‌ریزی‌ها در موضوع خانواده به‌منظور بهبود وضعیت تشکیل، تحکیم و تعالی خانواده؛
			# آگاهی افراد خانواده نسبت به‌ حقوق و وظائف یکدیگر و زدودن نگرش‌های غلط جامعه.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/101204 «قانون اهداف و اصول تشکیل خانواده و سیاست‌های تحکیم و تعالی آن»، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref>

			==پانویس==
			{{پانویس}}

			==منابع==
			* ابراهیمی‌پور، قاسم، شاخص‌های خانوادۀ مطلوب در اسلام، قم، مرکز بررسی‌های راهبردی ریاست جمهوری با همکاری پژوهشگاه المصطفی، 1391ش.
			* «ازدواج آسان»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: مهر و آبان 1386ش.
			* «ازدواج»، ویکی زندگی، تاریخ بازدید: 2 خرداد 1402ش.
			* تحکیم و تعالی خانواده، درس‌نامه جهاد دانشگاهی استان سمنان، بی‌تا.
			* «تعالی خانواده (تشکیل، تحکیم، فرزندآوری)»، وب‌سایت جهاد دانشگاهی واحد الزهرا، تاریخ بازدید: 2 خرداد 1402ش.
			* حسینی، اکرم‌السادات، «خانواده در آموزه‌های قرآنی»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی، تاریخ درج مطلب: 1383ش.
			* «قانون اهداف و اصول تشکیل خانواده و سیاست‌های تحکیم و تعالی آن»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، مصوب 7 تیر 1384ش.
			* کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی خانواده، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1382ش.

امان الله فصیحی در ۷ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۳۸

2026-05-28T13:38:05Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۷ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۰۸
خط ۱:		خط ۱:
	<big>'''خانوادهٔ متعالی'''</big>، نهادی مبتنی بر عشق، تعهد، رشد معنوی و مسئولیت‌پذیری متقابل.		<big>'''خانوادهٔ متعالی'''</big>، نهادی مبتنی بر عشق، تعهد، رشد معنوی و مسئولیت‌پذیری متقابل.

	خانوادهٔ متعالی، مفهومی فراتر از خانوادهٔ متعادل و باثبات، به ~~نهادی~~ اشاره دارد که کارکرد اصلی آن، بسترسازی برای تعالی و کمال‌جویی اعضا در ابعاد وجودی، اخلاقی و معنوی است. این الگو در آموزه‌های اسلامی-ایرانی، در تقابل با رویکردهای صرفاً کارکردگرا یا فردگرایانه به خانواده، بر معناجویی، مسئولیت‌پذیری دوسویه و حرکت به‌سوی یک هدف غایی مشترک تأکید می‌ورزد و به‌عنوان راه‌حلی برای آسیب‌های خانواده در عصر مدرن مطرح می‌شود.		خانوادهٔ متعالی، مفهومی فراتر از [[خانواده متعادل\|خانوادهٔ متعادل]] و باثبات، به [[خانواده\|خانواده‌ای]] اشاره دارد که کارکرد اصلی آن، بسترسازی برای تعالی و کمال‌جویی اعضا در ابعاد وجودی، اخلاقی و معنوی است. این الگو در آموزه‌های اسلامی-ایرانی، در تقابل با رویکردهای صرفاً کارکردگرا یا فردگرایانه به خانواده، بر معناجویی، مسئولیت‌پذیری دوسویه و حرکت به‌سوی یک هدف غایی مشترک تأکید می‌ورزد و به‌عنوان راه‌حلی برای آسیب‌های خانواده در عصر مدرن مطرح می‌شود.

	==تعریف خانوادهٔ متعالی==		==تعریف خانوادهٔ متعالی==

محمد ظریفی: صفحه‌ای تازه حاوی «'''خانوادهٔ متعالی'''، نهادی مبتنی بر عشق، تعهد، رشد معنوی و مسئولیت‌پذیری متقابل. خانوادهٔ متعالی، مفهومی فراتر از خانوادهٔ متعادل و باثبات، به نهادی اشاره دارد که کارکرد اصلی آن، بسترسازی برای تعالی و کمال‌جویی اعضا در ابعاد وجودی، ا...» ایجاد کرد

2026-05-28T05:57:18Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''خانوادهٔ متعالی'''</big>، نهادی مبتنی بر عشق، تعهد، رشد معنوی و مسئولیت‌پذیری متقابل. خانوادهٔ متعالی، مفهومی فراتر از خانوادهٔ متعادل و باثبات، به نهادی اشاره دارد که کارکرد اصلی آن، بسترسازی برای تعالی و کمال‌جویی اعضا در ابعاد وجودی، ا...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات