خدیجه کریمی: صفحه‌ای تازه حاوی «اعتراضات در مورد خشونت ها در افغانستان '''خشونت خانوادگی در افغانستان؛''' رفتارهای آزاردهنده میان اعضای خانواده در افغانستان. خشونت خانوادگی به شکل خش...» ایجاد کرد

2026-05-23T12:23:58Z

صفحه‌ای تازه حاوی «جایگزین=اعتراضات در مورد خشونت ها در افغانستان|بندانگشتی|اعتراضات در مورد خشونت ها در افغانستان '''<big>خشونت خانوادگی در افغانستان؛</big>''' رفتارهای آزاردهنده میان اعضای خانواده در افغانستان. خشونت خانوادگی به شکل خش...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

[[پرونده:Screenshot 2025-08-21 020630.png|جایگزین=اعتراضات در مورد خشونت ها در افغانستان|بندانگشتی|اعتراضات در مورد خشونت ها در افغانستان]]
'''<big>خشونت خانوادگی در افغانستان؛</big>''' رفتارهای آزاردهنده میان اعضای خانواده در افغانستان.

خشونت خانوادگی به شکل خشونت جسمی، روانی و جنسی است که پیامدهای غیرقابل جبران جسمی، روحی و روانی بر اعضای خانواده برجای می‌گذارد. عوامل خشونت خانوادگی در افغانستان پایین بودن سطح سواد، فقر فرهنگی، جامعه سنتی و [[مردسالاری]] است. کارشناسان راهکارهای محو [[خشونت خانگی]] را افزایش سطح سواد، ایجاد شغل و آگاهی‌دهی در بخش‌های مختلف می‌دانند.
==تعریف خشونت خانوادگی==
خشونت خانوادگی یا خانگی (Domestic violence) به‌معنای هر نوع رفتار خشونت‌آمیز در محیط [[خانه]] توسط یکی از اعضا نسبت به دیگر افراد در [[خانواده]] است که منجر به آسیب‌های جسمی، جنسی، روانی و یا اعمال فشار اقتصادی می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/170165/fa#downloadbottom خانی و همکاران، «بررسی خشونت خانوادگی در میان خانواده‌های شهر دهگلان؛ با تاکید بر خشونت علیه زنان»، 1389ش، ص 68.]</ref>
==انواع خشونت خانوادگی==
[[پرونده:219895.jpg|جایگزین=سحر گل دختر افغان|بندانگشتی|سحر گل دختر ۱۵ ساله افغان]]
خشونت خانوادگی شکل‌های متفاوتی دارد از جمله:

#خشونت فیزیکی: هرگونه آزار جسمی مانند کتک‌زدن یا آسیب‌رساندن و زخمی‌کردن قربانی با سلاح‌های گرم و سرد به‌طور عمدی را خشونت فیزیکی می‌گویند. این خشونت گاهی به مرگ قربانی نیز می‌انجامد.
#خشونت روانی: به رفتارهای پرخاشگرانه‌ای می‌گویند که به تحقیر، توهین، آزار و اذیت قربانی منجر شود.
#خشونت جنسی: هر گونه عملکرد جنسی که با استفاده از خشونت و اجبار در برقراری ارتباط جنسی صورت بگیرد. <ref>[https://www.heratps.org/analysewrite/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%D9%87%E2%80%8C-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C/ محمدی و حیدری، «زنان در آیینه خشونت‌های خانوادگی در افغانستان»، وب‌سایت شورای متخصصان هرات.]</ref>

==خشونت علیه زنان==
اگرچه [[خشونت خانگی از منظر آموزه‌های اسلام]]، نکوهیده و نامطلوب است؛ اما در جامعه مسلمان افغانستان، خشونت خانگی شایع است. رایج‌ترین و گسترده‌ترین خشونت خانوادگی در افغانستان [[خشونت علیه زنان]] از نوع خشونت جسمی و فیزیکی مانند زد و خورد، قطع اعضای بدن، مجروح کردن و کار اجباری است و حتی این [[خشونت خانگی|خشونت‌های خانوادگی]] به قتل زنان می‌انجامد.<ref>[http://ابراهیم‌خیل،%20«ثبت%20بیش%20از%2034https://www.khaama.com/persian/archives/12966400%20قضیه%20خشونت%20علیه%20زنان%20در%20افغانستان»،%20خبرگزاری%20دویچه%20وله. ابراهیم‌خیل، «ثبت بیش از 3400 قضیه خشونت علیه زنان در افغانستان»، خبرگزاری دویچه وله.]</ref>

بسیاری از زنان خشونت‌دیده در منزل، در جامعۀ سنتی افغانستان به‌دلیل فشار اجتماعی و حفظ [[آبرو]]، انواع خشونت‌های خانوادگی و ضایع شدن [[حقوق خانوادگی زن مسلمان|حقوق خانوادگی]]، [[حقوق جنسی زن|حقوق جنسی]] و [[حقوق مالی زن در زندگی مشترک|حقوق مالی]] خود را کتمان می‌کنند و به مراکز قضایی و حقوقی مراجعه نمی‌کنند.<ref> [https://www.dw.com/fa-ir/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7% «زنان، قربانیان لب فروبسته خشونت خانگی در افغانستان»، خبرگزاری دویچه وله.]</ref>

==خشونت علیه کودکان==
بسیاری از کودکان در افغانستان قربانی خشونت‌های خانوادگی می‌شوند. [[خشونت خانگی علیه کودکان|خشونت علیه کودکان]] در افغانستان شایع است و آنها در کنار خشونت اقتصادی و خشونت حاصل از جنگ در اجتماع، در [[خانه]] نیز به‌هدف تربیت، مورد [[تنبیه بدنی]] قرار می‌گیرند.<ref>[https://af.shafaqna.com/FA/280540 «خشونت و تنبیه در دوران کودکی و پیامدهای آن در بزرگسالی»، خبرگزاری شفقنا.]</ref> حتی بسیاری از خانواده‌ها ضرب و جرح، فحش یا تهدید [[کودک|کودکان]] را خشونت نمی‌دانند، بلکه آن را برای بهتر شدن تربیت فرزندان لازم می‌دانند.<ref>[https://www.etilaatroz.com/91908/punishing-children-at-home-abuse-that-families-think-is-education/ نادر، «تنبیه کودکان در خانه؛ آزاری که خانواده‌ها فکر می‌کنند «تربیت» است»، وب‌سایت اطلاعات روز.]</ref>
==پیامدهای خشونت خانوادگی در افغانستان==
[[پرونده:12.jpg|جایگزین=ممنوعیت کار و تحصیل در افغانستان|بندانگشتی|ممنوعیت کار و تحصیل در افغانستان]]
خشونت خانوادگی پیامد‌های فردی، خانوادگی و اجتماعی زیادی را در پی دارد. آسیب روحی و روانی بر اعضای خانواده، کاهش [[اعتماد به نفس]] و تاثیر منفی بر افکار آنها از جمله پیامدهای فردی به‌شمار می‌رود.<ref>[http://www.dailyafghanistan.com/opinion_detail.php?post_id=141790 انصاری، «پیامدهای خشونت علیه زنان در خانواده»، وب‌سایت روزنامه افغانستان ما.]</ref> احتمال گرایش کودکان قربانی به مواد مخدر و تمایل به بزهکاری در جامعه نیز از پیامدهای فردی خشونت خانوادگی است که به‌تدریج به جامعه کشانده می‌شود.<ref> [http://www.rawanonline.com/domesticviolence-htm/ درمان، «خشونت خانوادگی و پیامدهای اجتماعی آن»، وب‌سایت روان آنلاین.]</ref>

اساسی‌ترین پیامد این خشونت در سطح [[خانواده]] آن است که با از بین رفتن آرامش در خانواده به‌ویژه [[آرامش زن]]، نظام‌های بسیاری ازجمله [[تربیت دینی کودک]]، [[تربیت جنسی کودک]]، [[تربیت اقتصادی فرزندان|تربیت اقتصادی]]، [[آموزش کودک]] به‌ویژه [[آموزش کودکان در اسلام|از منظر اسلامی]] و [[آموزش زنان در افغانستان|آموزش زنان]]، دچار فروپاشی می‌شود. با فروپاشی نظام خانواده، [[پدر]]، مادر و فرزندان از هم جدا می‌شوند و کانون خانواده و ساختار آن از بین می‌رود. همچنین خشونت‌های خانوادگی عامل بروز اختلاف‌های اجتماعی و افزایش ناهنجاری‌ها در سطح جامعه می‌شود.<ref>[https://www.avapress.com/fa/news/170182/%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D9%84-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C «عامل خشونت خانوادگی، جهل و راهکار آن، آگاهی است»، خبرگزاری صدای افغان.]</ref>

افزایش [[خودکشی]] زنان در افغانستان از دیگر پیامدهای خشونت خانوادگی است که زنان و دختران جوان در پی خشونت فیزیکی و جسمی دچار مشکلات روانی و روحی شده و اقدام به خودکشی می‌کنند.<ref> [https://www.heratps.org/analysewrite/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%D9%87%E2%80%8C-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C/ محمدی و حیدری، «زنان در آیینه خشونت‌های خانوادگی در افغانستان»، وب‌سایت شورای متخصصان هرات.]</ref>
==عوامل خشونت خانوادگی در افغانستان==
عوامل خشونت خانگی در جوامع سنتی و جنگ‌زده مانند افغانستان ریشه در عدم موجودیت نظام مستحکم اداری، فقر جامعه و بی‌کفایتی دولت در ایجاد شغل، بیکاری مردان، پایین‌بودن سطح سواد و ناآگاهی در مورد حقوق افراد خانواده ازجمله [[حقوق کودکان]]، [[حقوق سالمندان]]، [[حقوق جنسی زن]]، [[حقوق فرزند در اسلام|حقوق فرزند]]، [[حقوق مالی زن در زندگی مشترک|حقوق مالی زن]] و [[حقوق خانوادگی زن مسلمان|حقوق خانوادگی زن]]، [[چند همسری مردان|تعدد زوجات]] و عدم مراعات در تحقق احکام شرعی است.<ref>[https://pajhwok.com/fa/opinion/%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-2/ میری، «خشونت علیه زنان»، آژانس خبری پژواک.]</ref>

رسم و رسوم تبعیض‌آمیز جنسیتی و فرهنگی<ref>[https://asiapacific.unwomen.org/sites/default/files/Field%20Office%20ESEAsia/Docs/Publications/2016/07/ACO_EVAW_brief_dari_final_email2.pdf «مهار کردن خشونت علیه زنان و دختران در افغانستان»، وب سایت زنان ملل متحد]</ref> نیز از دیگر عوامل خشونت خانگی است که باعث ازدواج زودهنگام، ازدواج بدل، ازدواج اجباری، بد دادن<ref>"بد دادن" اصطلاحی رایج در افغانستان برای دختر دادن در عوض خون‌بها است.</ref> و فروش دختران<ref>[https://ariapress.org/%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%AA%D8%AD%D8%B5%DB%8C%D9%84%D8%9B-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%98%D8%AF%DB%8C-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF/ .جوشنی، «ممنوعیت کار و تحصیل؛ تراژدی خشونت خانگی علیه زنان افغانستان»، وب‌سایت آریا پرس.]</ref> می‌شود. تقابل و تناقض مدرنیته و سنت در خانواده‌های افغانستانی<ref>[https://www.avapress.com/fa/news/166008/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%DA%A9%D8%B4-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%DA%A9%D9%87%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D9 .«زنان امروزی در کشاکش جهالت مدرن و جهالت کهن، دست به دست می‌شوند»، وب‌سایت آوا پرس.]</ref> ممنوعیت [[اشتغال زنان افغانستان|اشتغال]] و [[تحصیل زنان]]<ref>[https://ariapress.org/%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%AA%D8%AD%D8%B5%DB%8C%D9%84%D8%9B-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%98%D8%AF%DB%8C-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF/ .جوشنی، «ممنوعیت کار و تحصیل؛ تراژدی خشونت خانگی علیه زنان افغانستان»، وب‌سایت آریا پرس.]</ref> و اختلال ارتباط‌گیری زوجین را در پی دارد که این تقابل نیز از جمله عواملی است که باعث خشونت‌های خانگی در افغانستان می‌شود.<ref>[https://www.avapress.com/fa/news/170182/%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D9%84-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C .«عامل خشونت خانوادگی، جهل و راهکار آن، آگاهی است»، خبرگزاری صدای افغان.]</ref>

==کنترل خشونت خانوادگی در افغانستان==
صاحب‌نظران برای کاهش خشونت خانگی در افغانستان به راهکارهایی مانند افزایش آگاهی، آموزش [[مهارت‌های زندگی]] به خانواده‌ها، اجرای برنامه‌های تقویتی به‌جهت همدلی میان اعضای خانواده به‌ویژه کودکان و آگاهی‌بخشی در مورد پیامدهای خشونت‌های خانوادگی، توصیه کرده‌اند.<ref>[https://pajhwok.com/fa/opinion/%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-2/ .میری، «خشونت علیه زنان»، آژانس خبری پژواک.]</ref>

در مرحلۀ دوم تقویت [[اقتصاد خانواده|اقتصاد خانواده‌ها]] و به‌ویژه توجه به [[کسب و کار خانگی|کسب‌وکار خانگی]] و نقش [[زن در اقتصاد خانواده]]، از مهم‌ترین راهکارها است؛ تمرکز بر [[اقتصاد کشاورزی افغانستان|اقتصاد کشاورزی]] و [[اقتصاد صنعتی افغانستان|اقتصاد صنعتی]] با هدف برون‌رفت از [[اقتصاد مواد مخدر افغانستان|اقتصاد مواد مخدر]]، جامعه را از فقر و بی‌کاری می‌رهاند و به هر میزان که در جامعه بیکاری و فقر کم‌تر باشد، به همان تناسب آمار خشونت خانگی نیز پایین می‌آید.<ref>[https://acku.edu.af/1890/ .احمدی، «نگاه گذرا بر عوامل مؤثر بر خشونت علیه زنان»، وب‌سایت افغانستان سنتر در دانشگاه کابل.]</ref>

در مراحل بعدی ایجاد و گسترش مراکز مشاوره خانواده، حمایت از قربانیان، تشکیل شبکه‌های مردمی مشتمل بر [[مسجد|مساجد]]، مراکز فرهنگی و همچنین اقدامات قانونی مانند بررسی و بازنگری قوانین و مقررات مدنی و کیفری به هدف مجازات افراد و یا مردانِ عامل ایجاد خشونت در خانواده به کاهش [[خشونت خانگی]] در جامعۀ افغانستان کمک می‌کند.<ref>[https://pajhwok.com/fa/opinion/%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-2/ .میری، «خشونت علیه زنان»، آژانس خبری پژواک.]</ref>

همچنین فعالیت‌های فرهنگی به‌هدف تقویت اخلاق حسنه میان اعضای خانواده، پایین آوردن سطح توقع اعضای خانواده، [[محبت در خانواده|محبت‌ورزی]]، [[عفو]] و گذشت، ایجاد فضای امنیت روانی، [[مثبت‌اندیشی|مثبت‌نگری]]، پاسداری از ارزش‌های خانواده <ref>[https://www.avapress.com/fa/news/133531/%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%86 .«عوامل، پیامدها و راهکارهای مبارزه با خشونت در خانواده‌ها»، وب‌سایت آوا پرس.]</ref> و تقویت توانایی‌های فردی اعضای خانواده به‌ویژه زنان و کودکان نیز از جمله راهکارهای کاهش خشونت خانگی است.<ref>[https://acku.edu.af/1890/ .احمدی، «نگاه گذرا بر عوامل مؤثر بر خشونت علیه زنان»، وب‌سایت افغانستان سنتر در دانشگاه کابل.]</ref>
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
*ابراهیم‌خیل، شکیلا، «ثبت بیش از 3400 قضیه خشونت علیه زنان در افغانستان»، خبرگزاری دویچه وله، تاریخ درج مطلب: 6 آذر 1399ش.
*احمدی، سمیه، «نگاه گذرا بر عوامل مؤثر بر خشونت علیه زنان»، وب‌سایت افغانستان سنتر در دانشگاه کابل، تاریخ درج مطلب: 26 فوریه 2020م.
*انصاری، قربانعلی، «پیامدهای خشونت علیه زنان در خانواده»، وب‌سایت روزنامه افغانستان ما، تاریخ درج مطلب: 4 قوس 1396ش.
*جوشنی، مریم، «ممنوعیت کار و تحصیل؛ تراژدی خشونت خانگی علیه زنان افغانستان»، وب‌سایت آریا پرس، تاریخ درج مطلب: 16 سپتامبر 2023م.
*خانی، سعید و همکاران، «بررسی خشونت خانوادگی در میان خانواده‌های شهر دهگلان؛ با تاکید بر خشونت علیه زنان»، نشریه جامعه‌شناسی مطالعات جوانان، دوره 1، 1389ش.
*«خشونت و تنبیه در دوران کودکی و پیامدهای آن در بزرگسالی»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ بازدید: 29 فوریه 2024م.
*درمان، اسماعیل، «خشونت خانوادگی و پیامدهای اجتماعی آن»، وب‌سایت روان آنلاین، تاریخ درج مطلب: 23 سپتامبر 2011م.
*«زنان امروزی در کشاکش جهالت مدرن و جهالت کهن، دست به دست می‌شوند»، وب‌سایت آوا پرس، تاریخ درج مطلب: 5 تیر 1397ش.
*«زنان، قربانیان لب فروبسته خشونت خانگی در افغانستان»، خبرگزاری دویچه وله، تاریخ درج مطلب: 26 مهر 1395ش.
*«عامل خشونت خانوادگی، جهل و راهکار آن، آگاهی است»، خبرگزاری صدای افغان، تاریخ درج مطلب: 15 شهریور 1397ش.
*«عوامل، پیامدها و راهکارهای مبارزه با خشونت در خانواده‌ها»، وب‌سایت آوا پرس، تاریخ درج مطلب: 21 آبان 1395ش.
*محمدی، مریم و حیدری، لیلا، «زنان در آیینه خشونت‌های خانوادگی در افغانستان»، وب‌سایت شورای متخصصان هرات، تاریخ درج مطلب: 19 بهمن 1399ش.
*«مهار کردن خشونت علیه زنان و دختران در افغانستان»، وب‌سایت UN Women، تاریخ بازدید: 21 اسفند 1402ش.
*میری، زهرا، «خشونت علیه زنان»، آژانس خبری پژواک، تاریخ درج مطلب: 22 ژوئن 2018م.
*نادر، «تنبیه کودکان در خانه؛ آزاری که خانواده‌ها فکر می‌کنند تربیت است»، وب‌سایت اطلاعات روز، تاریخ درج مطلب: 27 ژانویه 2020م.

خشونت خانوادگی در افغانستان - تاریخچهٔ نسخه‌ها