عبدالوهاب کریمی: صفحه‌ای تازه حاوی «کودکان کار، استان مرکزی '''خشونت علیه کودک؛''' به خطر انداختن سلامت جسمی یا روانی کودک با هرگونه بدرفتاری و آزار. خشونت علیه کودک به هرگونه رفتار خشونت‌آمیز یا سوءاستفاده‌ اطلاق می‌شود...» ایجاد کرد

2026-05-23T12:48:08Z

صفحه‌ای تازه حاوی «بندانگشتی|کودکان کار، استان مرکزی <big>'''خشونت علیه کودک؛'''</big> به خطر انداختن سلامت جسمی یا روانی کودک با هرگونه بدرفتاری و آزار. خشونت علیه کودک به هرگونه رفتار خشونت‌آمیز یا سوءاستفاده‌ اطلاق می‌شود...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

[[پرونده:خشونت خانگی علیه کودکان (1).jpg|بندانگشتی|کودکان کار، استان مرکزی]]
<big>'''خشونت علیه کودک؛'''</big> به خطر انداختن سلامت جسمی یا روانی کودک با هرگونه بدرفتاری و آزار.

خشونت علیه کودک به هرگونه رفتار خشونت‌آمیز یا سوءاستفاده‌ اطلاق می‌شود که توسط والدین، سرپرستان یا دیگران علیه کودک إعمال می‌شود. این خشونت می‌تواند به اشکال مختلفی ظاهر شود و تأثیرات عمیق و طولانی‌مدتی بر سلامت جسمی، [[بهداشت روانی]]، [[تربیت اجتماعی]] و [[سازگاری اجتماعی]] کودک بگذارد. خشونت علیه کودکان، از جرایم شایع در همۀ جوامع به‌خصوص جوامع سنتی است.

==تعریف خشونت علیه کودک==
خشونت به‌معنای درشتی، تندی و خشم،<ref>دهخدا، لغتنامه، ذیل واژۀ خشونت</ref> در اصطلاح به هرگونه رفتاری گفته می‌‎شود که احتمال آسیب جسمی یا روانی به همراه داشته باشد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2115551/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8% عبدالهی، «بررسی و تحلیل حقوقی خشونت خانگی علیه کودکان با مداقه در شناخت عوامل ایجاد خشونت»، 1402ش، ص529.] </ref> از نظر یونیسف و کمیتۀ حقوق کودک، خشونت شامل کلیه اشکال خشونت‌بار جسمانی، روانی، صدمه، آزار، رفتار توأم با سهل‌انگاری و سوءاستفاده جنسی می‌شود که در محیط‌های گوناگون مانند فضای مجازی و فضای واقعی چون [[خانه]]، [[مدرسه]]، جامعه و محل کار، علیه [[کودک]] انجام می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/545099/%DA%A9%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D9%82-%D8%A8%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2% زرنشان و دیگران، «کنکاشی در نسبت میان برخورداری از حق بر آموزش، کسب مهارت‌های زندگی و کاهش خشونت علیه کودکان»، 1402ش، ص233.]</ref> [[خشونت خانگی]] از سوی اعضای خانواده، صورت می‌گیرد.<ref>[https://www.bineshnovin.com/%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DA%86%DB%8C/#:~:text=%DA%A9%D9%88%D8%AF% «تأثیر خشونت خانگی بر فرزندان خردسال»، وب‌سایت کلینیک مشاوره و روانشناسی بینش نوین.]</ref>
==انواع خشونت علیه کودک==
کودکان به‌دلیل ضعف جسمانی و موقعیت فرودست اجتماعی، بیشتر از بزرگسالان قربانی خشونت می‎‌‌شوند و خشونت علیه کودکان بیش از [[خشونت علیه زنان]] و [[خشونت علیه سالمندان]] است. براساس گزارش‌ها هرساله بین ۵۰۰ میلیون تا ۱٫۵ میلیارد کودک در سراسر جهان، نوعی از خشونت را تجربه می‌کنند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/545099/%DA%A9%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D9%82-%D8%A8%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2% زرنشان و دیگران، «کنکاشی در نسبت میان برخورداری از حق بر آموزش کسب مهارت زندگی و کاهش خشونت علیه کودکان، 1402ش، ص230.]</ref> خشونت علیه کودکان به انواع ذیل تقسیم می‌شود:
#'''خشونت جسمانی'''؛ هر رفتار عمدی که نتیجۀ آن صدمه‌رساندن به جسم کودک است؛
#'''خشونت عاطفی'''؛ هر گفتاری که به [[عزت نفس]] و شایستگی‌های اجتماعی کودک حمله می‌کند، مانند [[پرخاشگری]]، تحقیرکردن، انتقادکردن، تهدیدکردن، تمسخرکردن، مقایسه منفی، طرد کردن یا ایجاد [[ترس]] در کودک.
#'''سوءاستفاده جنسی'''؛ شامل هرگونه تماس یا رفتار جنسی با کودک است. این نوع خشونت می‌تواند تأثیرات مخرب شدیدی بر روان کودک داشته باشد.
#'''غفلت و بی‌توجهی'''؛ مانند اهمال و کوتاهی غیرعمدی والدین در تأمین نیازهای اساسی جسمانی، روانی و عاطفی کودکان؛ مانند فراهم‌نکردن‌ آموزش، مراقبت‌های پزشکی، غذا و سرپناه برای کودک.
#'''استثمار اقتصادی'''؛ اجبار کودکان برای درآمدزایی از طریق کارهای سخت یا غیرقانونی و گدایی و نیز سوءاستفاده از منابع مالی‌ آنها.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/20029/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D9%85-%D9%88-%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D چلپی و رسول‌زاده اقدم، «آثار نظم و تضاد خانواده بر خشونت علیه کودکان»، ۱۳۸۹ش، ص۷۸.] </ref>
==پی‌آمدهای خشونت علیه کودک==
رفتار خشونت‎‌‌آمیز نزدیکان کودک در محیط خانه، به مراتب مخرب‎‎‌‌تر از آزار دیگران در سایر محیط‎‌‌ها است؛ کودک در این وضعیت، منبع تغذیۀ محبت و عطوفت خود را که اعضای [[خانواده]] است، از دست می‌‎‌‌‌‌‌‌‌دهد و احساس بی‌پناهی می‌کند. خشونت خانگی علیه کودکان، عواقب ذیل را به دنبال دارد:<ref> [https://irancounseling.ir/journal/browse.php?a_id=190&sid=1&slc_lang=fa واعظی، «تجربه زیسته کودکان پیرامون خشونت خانگی»، ۱۳۹۵ش، ص۱۲۰-۱۲۱.] </ref>
#روانی؛ مانند خودسرزنشی و مقصرپنداشتن خود، احساس کینه و نفرت به آزاردهنده، داشتن ترس همیشگی، [[افسردگی]]، اندوه، [[استرس]]، احساس حقارت، عدم [[اعتماد به نفس|اعتماد به‌نفس]]، کج‌خُلقی، زودرنجی، [[احساس تنهایی]]، خواب آشفته و گوش به زنگ‌بودن که مبادا اطرافیان عصبانی شوند.<ref> [https://irancounseling.ir/journal/browse.php?a%20id=190&sid=1&slc%20lang=fa واعظی، «تجربه زیسته کودکان پیرامون خشونت خانگی»، ۱۳۹۵ش، ص۱۲۲-۱۲۳.]</ref>
#اجتماعی؛ مانند ترس از اظهار نظر در جمع، داشتن استرس هنگام صحبت‌کردن در جمع، نگرانی از عدم تأیید نظر او از سوی دیگران، احساس خودکم‌بینی و بی‌ارزشی در میان دوستان، روابط محدود اجتماعی و مشکل‌داشتن در دوستیابی، دوستی‌های ناپایدار، احساس عدم حمایت اجتماعی از سوی دیگران، [[انزوای اجتماعی|انزوا]] و عدم مشارکت در امور مدرسه و اجتماع، یادگیری و استفاده از خشونت به‌عنوان شیوۀ تربیتی و وسیله‌ای برای حل مسائل در بزرگسالی، تبدیل‌شدن به عنصر جامعه‌‎ستیز و انتقامجو در بزرگسالی.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1161909/%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D8% نوری، «خشونت خانگی علیه کودکان چیست، چرایی و راه‌کارهای درمان آن در پرتو تلاش‎‌‌های حقوقی»، 1387ش، ص۳۸.] </ref>
==عوامل خشونت علیه کودک==
خشونت علیه کودکان ناشی از عوامل سه‌گانۀ مربوط به کودک، والدین و اجتماع است.
[[پرونده:خشونت خانگی علیه کودکان (4).jpg|بندانگشتی|تصویری از کتک‌زدن به فرد دارای معلولیت در یک مرکز توانبخشی در بوشهر]]

===الف) عوامل مربوط به کودک===
برخی از عوامل و ویژگی‏‌های مربوط به [[مهارت‌های ارتباطی کودکان|کودکان]]، موجب خشونت علیه آنان می‌‎شود، مانند معلولیت جسمی، عقب‌ماندگی ذهنی، سازش‌ناپذیری، تحرک بسیار، بیمارشدن کودکان به دفعات متعدد، خودداری از خوردن غذا، کودکان‌ ناخواسته یا نامشروع، فرزندخوانده یا کودکان بدقیافه،<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2115551/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8% عبدالهی، «بررسی و تحلیل حقوقی خشونت خانگی علیه کودکان با مداقه در شناخت عوامل ایجاد خشونت»، تابستان 1402ش، ص546.]</ref> بچه‎‌‌‌‌‌‌‌های دعواگر، حرف‌ نشنوی و لجبازی، حاضر جوابی، بددهنی و پرخاشگری.<ref>[https://rjsw.atu.ac.ir/article%2014770.html رضایی‌نسب و فیض‌‏اللهی، «تحلیل جامعه‌شناختی خشونت خانگی علیه کودکان در شهر ایلام»، 1401ش، ص134.] </ref>
===ب) عوامل خانوادگی===
#ناآگاهی والدین از مهارت‌‎های فرزندپروری و آثار جبران‌ناپذیر خشونت؛<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1161909/%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D8% نوری، «خشونت خانگی علیه کودکان چیست، چرایی و راه‌کارهای درمان آن در پرتو تلاش‎‌های حقوقی»، 1387ش، ص40.] </ref>
#[[پرونده:خشونت خانگی علیه کودکان (3).jpg|جایگزین=رومینا اشرفی|بندانگشتی|تصویر رومینا اشرفی دختر ۱۴ ساله، که در استان گیلان، ایران توسط پدرش به قتل رسید، مه ۲۰۲۰]]فقر و مشکلات اقتصادی خانواده؛ ناکامی در حل مشکلات اقتصادی خانواده، حس [[پرخاشگری]] و عصبانیت را در والدین و اعضای بزرگ‌تر خانواده ایجاد می‎‌‌‌‌‌‌‌‎‎‎‏‏‏‏‏‎‌‍‎‌‌‎‎‌‌‌‌‌کند که نخستین قربانی آن کودکان هستند که با درک‌نکردن موقعیت [[اقتصاد خانواده|اقتصادی خانواده]]، موجب عصبانیت والدین می‌‎شوند.<ref>[https://rjsw.atu.ac.ir/article%2014770.html رضایی‌نسب و فیض‌‏اللهی، «تحلیل جامعه‌شناختی خشونت خانگی علیه کودکان در شهر ایلام»، 1401ش، ص۱۳۳ و ۱۶۱.]</ref> افزون براین، ضعف بنیۀ اقتصادی، موجب می‎‌‌‌‌‌‌‍‌‎‌‌شود که والدین و اعضای بزرگ خانواده راه‌حل کار اجباری را که خود نوعی خشونت‌ورزی است، برگزینند و کودکان را مجبور به کسب درآمد کنند.<ref>[https://bahardaily.ir/?p=3694 قربانپور، «فقر عامل اصلی کار اجباری کودکان است»، روزنامۀ بهار.]</ref>
#مشکلات خاص خانوادگی، مانند زندگی کودک با [[ناپدری]] یا نامادری،<ref>[https://www.sid.ir/paper/392630/fa هاشمی و دیگران، «عوامل مؤثر در کودک‌آزاری در محیط خانواد»، 1398ش، ص213.]</ref> پرجمعیت‌بودن خانواده، مسکن کوچک، منازعات بین اعضای خانواده به‌ویژه [[تعارضات زناشویی]]، ضعف آستانۀ تحمل، نبود [[مدارا]] و [[صبر]] در مقابل مشکلات و ناملایمات و عدم آگاهی از الگوی کارآمد حل مشکلات.<ref>[https://rjsw.atu.ac.ir/article_14770.html رضایی‌نسب و فیض‏‌اللهی، «تحلیل جامعه‌شناختی خشونت خانگی علیه کودکان در شهر ایلام»، 1401ش، ص133 و 140.]</ref>
#بی‌اعتنایی به ارزش‎‌‌‌‌های معنوی و مبانی اخلاقی در محیط خانواده؛<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1161909/%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D8% نوری، «خشونت خانگی علیه کودکان چیست، چرایی و راه‌کارهای درمان آن در پرتو تلاش‎‌های حقوقی»، 1387ش، ص43.]</ref>
#[[اعتیاد به مواد مخدر|اعتیاد]] والدین؛<ref>[https://www.sid.ir/paper/392630/fa هاشمی و دیگران، «عوامل مؤثر در کودک‌آزاری در محیط خانواد»، 1398ش، ص213.]</ref>
===ج) عوامل اجتماعی===
#شکاف نسلی؛ در هر جامعه‌ای به‌تناسب تغییرات اجتناب‌ناپذیر اجتماعی و فرهنگی، اختلاف در ارزش‌ها، هنجارها و نگرش‌ها، شکافی میان نسل قدیم و جدید رخ می‌دهد و هنجارها، ارزش‌ها و باورهای تازه که خوشایند نسل قبلی نیست، زمینۀ خشونت والدین را به‌وجود می‌آورد. همچنین در جوامع سنتی، والدین انتظار دارند که فرزندان به‌طور مطلق از آنها اطاعت کنند و این امر نیز شکاف بین والدین و کودکان را بیشتر می‌کند.<ref> [https://rjsw.atu.ac.ir/article_14770.html رضایی‌نسب و فیض‏‌اللهی، «تحلیل جامعه‎‌‌شناختی خشونت خانگی علیه کودکان در شهر ایلام»، 1401ش، ص۱۴5-۱۴۷.] </ref>
#مهم‌بودن قضاوت دیگران؛ خشونت‌ورزی بعضی والدین به‌دلیل مهم‌بودن قضاوت دیگران در مورد خانواده و فرزندان آنها است، اگر کودکان آنان در حضور جمع کار ضد ارزشی انجام دهند، بعد با [[تنبیه کودک|تنبیه]] والدین مواجه خواهند شد.
#اینترنت و بازی‌های کامپیوتری؛ امروزه استفادۀ بیش از حد کودکان از اینترنت و صرف زمان زیاد در بازی‌های کامپیوتری، موجب تنش در روابط فرزندان و والدین شده است. والدین از آسیب‌های ناشی از اینترنت چون [[اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی]]، [[افسردگی]]، اتلاف وقت،‌ لطمۀ آموزشی، [[انزوای اجتماعی]]، بازداری‌زدایی از ارتکاب جرایم، کاهش [[روابط خانوادگی]]، شکاف نسل‌ها،‌ دسترسی آسان به منابع غیراخلاقی، انحرافات اخلاقی (جنسی)، تضعیف باورهای دینی، القای شبهات فکری، بر کودکان خود نگران هستند و در بسیاری موارد، برای منع استفاده از این فضا متوسل به خشونت می‌شوند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/899954/fa عسگری، «آسیب‌شناسی فضای مجازی در تعلیم و تربیت کودکان و نوجوانان» ۱۳۹۸ش، ص۶–۱۰؛ رضایی‌نسب و فیض‌‏اللهی، «تحلیل جامعه‎‌شناختی خشونت خانگی علیه کودکان در شهر ایلام»، 1401ش، ص۱۵۴.]</ref>
#اعتقاد به کارایی خشونت در [[تربیت]].<ref>[https://rjsw.atu.ac.ir/article_14770.html رضایی‌نسب و فیض‌‏اللهی، «تحلیل جامعه‎‌شناختی خشونت خانگی علیه کودکان در شهر ایلام»، 1401ش، ص۱۵۲ و ۱۶۴.] </ref>
#نگرش تبعیض‌آمیز و مبتنی بر کهتری؛ یکی دیگر از عوامل خشونت‌ورزی علیه کودکان، روابط نابرابر قدرت در جامعه و ابتنای فرهنگ افراد بر نابرابری انسان‌‌ها از نظر سن، [[جنسیت]] و توان جسمی است. تبعیض در برابر گروه‌های آسیب‌پذیری مانند کودکان و زنان، یکی عوامل شکل‌گیری رویکرد خشونت‌آمیز نسبت به آنان است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/545099/%DA%A9%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D9%82-%D8%A8%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2% زرنشان، شهرام و دیگران، «کنکاشی در نسبت میان برخورداری از حق بر آموزش، کسب مهارت‌های زندگی و کاهش خشونت علیه کودکان»، 1402ش، ص۲۳۹.]</ref>
#اجازۀ خشونت از سوی قانون؛ برخی مواد قانونی، جرم‌خیز و بسترساز وقوع انواع خشونت‌های غیرمشروع علیه کودکان است. مانند ماده‌های ۱۱۷۹ قانون مدنی و ۱۵۸ قانون مجازات اسلامی که عنوان تأدیب را با قیدهای مبهم متعارف و حدود شرعی، رسمیت داده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/83353849/%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9 «کاهش خشونت علیه کودکان با آموزش مهارت‌های زندگی و فرزندپروری به والدین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.] </ref>
==راهکارهای مقابله با خشونت علیه کودک==
#توانمندسازی کودکان و رفع نقاط ضعف آنان از طریق آموزش [[مهارت‌های زندگی]] شامل خود‌آگاهی؛ مقابله با هیجانات؛ مقابله با [[استرس]]؛ [[مهارت تصمیم‌گیری|تصمیم‎‌‌گیری]]؛ [[توانایی حل مسئله|حل مسئله]]؛ تفکر خلاق؛ تفکر انتقادی؛ همدلی؛ [[مهارت‌های ارتباطی کودکان|ارتباط بین‌فردی]]؛ ارتباط مؤثر.<ref>[http://www.jmerc.ac.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=416:%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%8A-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D9%8A-%D9%88%D9%8A%DA%98%D رافر و حمیدی، راهنمای آموزش مهارت‌های زندگی ویژه مدرسینِ، ۱۳۸۷ش، ص۴- ۷.] </ref> بسیاری از کودکان با این مهارت‌ها برای کنترل و مقابله با فشارهای روانی و موقعیت تنش‌زا، آشنایی ندارند و نیز توانایی درک شرایط و تصمیم‌گیری مناسب در موقعیت حساس را ندارند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/545099/%DA%A9%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D9%82-%D8%A8%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2% زرنشان، شهرام و دیگران، «کنکاشی در نسبت میان برخورداری از حق بر آموزش، کسب مهارت‌های زندگی و کاهش خشونت علیه کودکان»، 1402ش، ص۲۳۹.]</ref>
#آموزش [[فرزندپروری]] و مهارت‌های [[سرپرستی خانواده|سرپرستی]] به والدین و سرپرستان کودک؛<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1161909/%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D8% نوری، «خشونت خانگی علیه کودکان،چیست، چرایی و راهکارهای درمان آن در پرتو تلاش‎های حقوقی»، 1387ش، ص۴۷.]</ref>
#اصلاح مواد قانونی؛ با حذف مواد قانونی جرم‌خیز و هموارکنندۀ خشونت علیه کودکان، حمایت‌های دقیق‌تر، قوی‌تر و کارآمدتری از [[حقوق کودکان در ایران|حقوق کودکان]] در برابر هر نوع نقض حقوق بشری آنان در قوانین پیش‌بینی شود.
#آموزش رسانه‌ای مبارزه با خشونت علیه کودکان.<ref>[https://www.irna.ir/news/83353849/%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9 «کاهش خشونت علیه کودکان با آموزش مهارت‎های زندگی و فرزندپروری به والدین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.] </ref>
#حمایت از کودکان در معرض خطر و ایجاد [[امنیت کودک|امنیت]] برای کودکانی که قربانی خشونت شده‎‌اند.<ref>[https://www.isna.ir/news/97032210331/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%84%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7 «انواع خشونت علیه کودکان و راه‌های جلوگیری از آن» خبرگزاری دانشجویان ایران.] </ref>
#حمایت کیفری ویژه و جرم‌انگاری هرگونه صدمه و آزار و شکنجه جسمی و روحی کودکان و نادیده گرفتن عمدی سلامت و [[بهداشت روانی]] و جسمی و ممانعت از تحصیل.<ref>[https://ashnango.com/%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7/ توانچه، «حمایت قانون از کودکان و نوجوانان در برابر خشونت»، وب‌سایت انجمن توانمندسازی و پیشگیری.]</ref>
==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
{{آغاز منابع}}
*«تأثیر خشونت خانگی بر فرزندان خردسال» کلینیک مشاوره و روانشناسی بینش نوین، تاریخ درج مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.
*توانچه، میترا، «حمایت قانون از کودکان و نوجوانان در برابر خشونت، وب‌سایت سازمان مردم‌نهاد آشنا، تاریخ درج مطلب: ۶ فروردین ۱۴۰۳ش.
*بشیری خطیبی، بهنام و فخرایی، سیروس «بررسی علل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر پرخاشگری در میان خانواده‎های تبریز»، در مجلۀ جامعه‌شناسی کاربردی، شمارۀ ۲ تابستان ۱۳۹۲ش.
*چلپی، مسعود و رسول‌زاده اقدم، صمد، «آثار نظم و تضاد خانواده بر خشونت علیه کودکان»، در مجله جامعه‌شناسی ایران، شمارۀ ۲، ۱۳۸۹ش.
*دانش، پروانه و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی شکاف نسلی در ایران» در مجلۀ جامعه‌پژوهی فرهنگی، شمارۀ ۳، پاییز۱۳۹۳ش.
*دهخدا، علی‌اکبر، فرهنگ متوسط دهخدا، زیرنظر دکتر جعفر شهیدی، تهران، مؤسسۀ نتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم، ۱۳۹۰ش.
*رافر، شکوفه و حمیدی، فریده، راهنمای آموزش مهارت‌های زندگی ویژه مدرسینِ، تهران، پژوهشکده مهندسی و علوم پزشکی جانبازان، چاپ اول، ۱۳۸۷ش.
*قربانپور، رامین، «فقر عامل اصلی کار اجباری کودکان است»، ویب‌سایت روزنامۀ بهار، تاریخ درج مطلب ۳۰ فرودین، ۱۴۰۳ش.
*زرنشان، شهرام و دیگران، «کنکاشی در نسبت میان برخورداری از حق بر آموزش، کسب مهارت‌های زندگی و کاهش خشونت علیه کودکان»، در دوفصلنامۀ علمی فقه و حقوق خانواده، شمارۀ۷۸، بهار و تابستان ۱۴۰۲ش.
*رضایی‌نسب، زهرا و فیض‏اللهی، علی، «تحلیل جامعه‌شناختی خشونت خانگی علیه کودکان در شهر ایلام»، در فصلنامه علمی پژوهشنامه مددکاري اجتماعی، بهار ۱۴۰۱ش.
*عبدالهی، رویا، «بررسی و تحلیل حقوقی خشونت خانگی علیه کودکان با مداقه در شناخت عوامل ایجاد خشونت» در مجله قانون‌یار، شماره ۲۷، تابستان ۱۴۰۲ش.
*عسگری، عشرت، «آسیب‌شناسی فضای مجازی در تعلیم و تربیت کودکان و نوجوانان» در همایش ملی روانشناسی، تعلیم و تربیت و سبک زندگی، ۱۳۹۸ش.
*«کاهش خشونت علیه کودکان با آموزش مهارت‌های زندگی و فرزندپروری به والدین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.
*نوری، مسعود، «خشونت خانگی علیه کودکان،چیست، چرایی و راهکارهای درمان آن در پرتو تلاش‎های حقوقی»، در مجلۀ حقوق بشر، بهار و تابستان ۱۳۸۷ش.
*هاشمی، عصمت و دیگران، «عوامل مؤثر در کودک‌آزاری در محیط خانواده»، در مجلۀ علمی پزشکی قانونی، شمارۀ ۴، ۱۳۹۸ش.
*واعظی، کبری، «تجربۀ زیستۀ کودکان پیرامؤن خشونت خانگی» در مجله پژوهش‌های مشاوره، شماره ۵۸، تابستان ۱۳۹۵ش.
{{پایان منابع}}

خشونت علیه کودک - تاریخچهٔ نسخه‌ها