https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 2026-06-07T10:56:39Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.44.2 https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3&diff=48754&oldid=prev 2026-05-28T06:41:23Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۱۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زیرنویس تصویر    =تصویر ماهواره‌ای خلیج فارس   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زیرنویس تصویر    =تصویر ماهواره‌ای خلیج فارس   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| image_alt        =تصویر ماهواره‌ای خلیج فارس</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| image_alt        =تصویر ماهواره‌ای خلیج فارس</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| فایل پادکست      =   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| فایل پادکست      =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیج فارس.ogg </ins>  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| حجم فایلپادکست    =   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| حجم فایلپادکست    =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11/7 </ins>  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تاریخ پادکست      =   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تاریخ پادکست      =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7-3-1405 </ins>  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زیرنویس عنوان    =   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زیرنویس عنوان    =   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

حسین صبوری https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3&diff=48710&oldid=prev 2026-05-28T04:48:50Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۱۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>پرونده:خلیج فارس.jpg|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جایگزین</del>=تصویر ماهواره‌ای خلیج فارس|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بندانگشتی|</del>تصویر ماهواره‌ای خلیج فارس<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{جعبه اطلاعات مفهوم</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تصویر            =</ins>پرونده:خلیج فارس.jpg <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیرنویس تصویر    </ins>=تصویر ماهواره‌ای خلیج فارس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">image_alt        =</ins>تصویر ماهواره‌ای خلیج فارس</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| فایل پادکست      =  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| حجم فایلپادکست    =  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تاریخ پادکست      =  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| زیرنویس عنوان    =  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان اصلی        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان انگلیسی    = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان عربی        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان علمی        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| شاخه علمی        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| نوع مفهوم        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| معنای اصطلاحی      = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| حوزه کاربرد      = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| گستره جغرافیایی  = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| منشأ تاریخی      = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| نخستین کاربرد    = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| ریشه واژه        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مرتبط با          = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| اهمیت            = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مبدع              = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مروج              = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مقدس برای        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مورد احترام      = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| آثار مرتبط        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;{{درشت|خلیج فارس؛}}&#039;&#039;&#039; آبراه پراهمیت جهان در جنوب ایران.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;{{درشت|خلیج فارس؛}}&#039;&#039;&#039; آبراه پراهمیت جهان در جنوب ایران.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

حسین صبوری https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3&diff=48474&oldid=prev 2026-05-26T08:19:54Z

<p>ایجاد لینک داخلی</p> <a href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3&amp;diff=48474&amp;oldid=48397">نمایش تغییرات</a>

حمید فاضل https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3&diff=48397&oldid=prev 2026-05-25T18:46:04Z

<p><span class="autocomment">قدمت نام خلیج فارس</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۲۲:۱۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l45">خط ۴۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تأیید بین‌المللی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تأیید بین‌المللی ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در کلیهٔ موافقت‌نامه‌هایی که پرتغال، اسپانیا، بریتانیا، هلند، فرانسه و آلمان با دولت [[ایران]] طی سال‌های ۱۵۰۷م تا ۱۵۶۰م داشتند، از عبارت «خلیج الفارسی» و در متن انگلیسی از اصطلاح «Persian Gulf» استفاده شده است.&lt;ref&gt;[https://www.hamshahrionline.ir/news/123357/نام-خلیج-فارس-در-منابع-تاریخی بهمن، «نام خلیج فارس در منابع تاریخی»، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همشهری آنلاین</del>].&lt;/ref&gt; سازمان ملل متحد نیز با انتشار اسناد رسمی خود در سال‌های ۱۹۷۱م، ۱۹۸۴م و ۱۹۹۰م، در سه نوبت، نام خلیج فارس را به‌عنوان نام رسمی و تاریخی این آبراه بین‌المللی به‌رسمیت شناخته و تأیید کرده است.&lt;ref&gt;[https://www.javanonline.ir/fa/news/1129104/خلیج-فارس-مستند‌ترین-عنوان-در-تاریخ-و-اسناد-جهان حیدری، «خلیج فارس مستندترین عنوان در تاریخ و اسناد جهان»، جوان آنلاین.]&lt;/ref&gt; طی دستورالعمل این سازمان در سال ۱۹۹۴م، استفاده از نام صحیح خلیج فارس برای تمام کشورها الزامی شده است.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/241147/دستور-سازمان-ملل-درباره-نام-خلیج-فارس «دستور سازمان ملل دربارة نام خلیج فارس»، وب‌سایت تابناک].&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در کلیهٔ موافقت‌نامه‌هایی که پرتغال، اسپانیا، بریتانیا، هلند، فرانسه و آلمان با دولت [[ایران]] طی سال‌های ۱۵۰۷م تا ۱۵۶۰م داشتند، از عبارت «خلیج الفارسی» و در متن انگلیسی از اصطلاح «Persian Gulf» استفاده شده است.&lt;ref&gt;[https://www.hamshahrionline.ir/news/123357/نام-خلیج-فارس-در-منابع-تاریخی بهمن، «نام خلیج فارس در منابع تاریخی»، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همشهری‌آنلاین</ins>].&lt;/ref&gt; سازمان ملل متحد نیز با انتشار اسناد رسمی خود در سال‌های ۱۹۷۱م، ۱۹۸۴م و ۱۹۹۰م، در سه نوبت، نام خلیج فارس را به‌عنوان نام رسمی و تاریخی این آبراه بین‌المللی به‌رسمیت شناخته و تأیید کرده است.&lt;ref&gt;[https://www.javanonline.ir/fa/news/1129104/خلیج-فارس-مستند‌ترین-عنوان-در-تاریخ-و-اسناد-جهان حیدری، «خلیج فارس مستندترین عنوان در تاریخ و اسناد جهان»، جوان آنلاین.]&lt;/ref&gt; طی دستورالعمل این سازمان در سال ۱۹۹۴م، استفاده از نام صحیح خلیج فارس برای تمام کشورها الزامی شده است.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/241147/دستور-سازمان-ملل-درباره-نام-خلیج-فارس «دستور سازمان ملل دربارة نام خلیج فارس»، وب‌سایت تابناک].&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تحریف نام خلیج فارس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تحریف نام خلیج فارس ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l80">خط ۸۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باقری، علی‌اکبر، «خلیج فارس امنیت منطقه‌ای و اهداف سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، معرفت، شماره ۱۱۵، تیر ۱۳۸۶ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باقری، علی‌اکبر، «خلیج فارس امنیت منطقه‌ای و اهداف سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، معرفت، شماره ۱۱۵، تیر ۱۳۸۶ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «بحران تنگه هرمز؛ اقتصاد جهانی در کما»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «بحران تنگه هرمز؛ اقتصاد جهانی در کما»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بهمن، شعیب، «نام خلیج فارس در منابع تاریخی»، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همشهری آنلاین، </del>تاریخ درج مطلب: ۲۷ آذر ۱۳۸۹ش.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بهمن، شعیب، «نام خلیج فارس در منابع تاریخی»، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همشهری‌آنلاین، </ins>تاریخ درج مطلب: ۲۷ آذر ۱۳۸۹ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «بی‌بی‌سی: مؤسسه نشنال جئوگرافیک نام خلیج فارس را بر اطلس خود ثبت کرد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۱ دی ۱۳۸۳ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «بی‌بی‌سی: مؤسسه نشنال جئوگرافیک نام خلیج فارس را بر اطلس خود ثبت کرد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۱ دی ۱۳۸۳ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «پایگاه‌های آمریکا در خلیج فارس؛ اهداف یا عوامل بازدارنده؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران- تهران، تاریخ درج مطلب: ۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «پایگاه‌های آمریکا در خلیج فارس؛ اهداف یا عوامل بازدارنده؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران- تهران، تاریخ درج مطلب: ۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.</div></td></tr> </table>

زهرا غلامی https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3&diff=48396&oldid=prev 2026-05-25T18:43:07Z

<p>ابرابزار</p> <a href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3&amp;diff=48396&amp;oldid=48395">نمایش تغییرات</a>

زهرا غلامی https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3&diff=48395&oldid=prev 2026-05-25T18:33:32Z

<p></p> <a href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3&amp;diff=48395&amp;oldid=48390">نمایش تغییرات</a>

زهرا غلامی https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3&diff=48390&oldid=prev 2026-05-25T16:19:36Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۹:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;{{درشت|خلیج فارس؛}}&#039;&#039;&#039; آبراه پراهمیت جهان در جنوب ایران.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;{{درشت|خلیج فارس؛}}&#039;&#039;&#039; آبراه پراهمیت جهان در جنوب ایران.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خلیج فارس، پهنه‌ای آبی در خاورمیانه و میان ایران و شبه‌جزیره عربستان است که با مساحتی حدود ۲۳۳٬۰۰۰ کیلومتر مربع، سومین خلیج بزرگ جهان به‌شمار می‌رود. این آبراهِ راهبردی از شرق از طریق تنگه هرمز به دریای عمان و اقیانوس هند، و از غرب به دهانهٔ اروندرود می‌پیوندد. نام این خلیج در تمامی اسناد، نقشه‌های معتبر تاریخی و دستورالعمل‌های سازمان ملل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متحد </del>همواره خلیج فارس (یا معادل‌های آن) بوده است. خلیج فارس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به دلیل </del>دربرداشتن بخش عمده‌ای از ذخایر شناخته‌شدهٔ نفت و گاز جهان، از اهمیت حیاتیِ ژئوپلیتیکی، اقتصادی و نظامی برخوردار است. از نظر جغرافیایی، سواحل شمالی آن در مالکیت ایران است و تنها بخش کوچکی از گوشهٔ شمال غربی به کویت و عراق تعلق دارد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خلیج فارس، پهنه‌ای آبی در خاورمیانه و میان ایران و شبه‌جزیره عربستان است که با مساحتی حدود ۲۳۳٬۰۰۰ کیلومتر مربع، سومین خلیج بزرگ جهان به‌شمار می‌رود. این آبراهِ راهبردی از شرق از طریق تنگه هرمز به دریای عمان و اقیانوس هند، و از غرب به دهانهٔ اروندرود می‌پیوندد. نام این خلیج در تمامی اسناد، نقشه‌های معتبر تاریخی و دستورالعمل‌های سازمان ملل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متحد، </ins>همواره خلیج فارس (یا معادل‌های آن) بوده است. خلیج فارس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌دلیل </ins>دربرداشتن بخش عمده‌ای از ذخایر شناخته‌شدهٔ نفت و گاز جهان، از اهمیت حیاتیِ ژئوپلیتیکی، اقتصادی و نظامی برخوردار است. از نظر جغرافیایی، سواحل شمالی آن در مالکیت ایران است و تنها بخش کوچکی از گوشهٔ شمال غربی به کویت و عراق تعلق دارد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معرفی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیج فارس </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معرفی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== موقعیت جغرافیایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیج فارس </del>===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== موقعیت جغرافیایی ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خلیج فارس پهنه‌ای آبی است که در امتداد دریای عمان و میان ایران و [[شبه‌جزیره عربستان]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واقع شده است</del>. مساحت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این خلیج </del>حدود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۳۳ هزار </del>کیلومتر مربع بوده و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سمت </del>شرق از طریق تنگه هرمز به دریای عمان و اقیانوس هند متصل می‌شود. در غرب، مرز آن به رودخانهٔ اروندرود می‌رسد که از پیوند رودهای دجله، فرات و کارون تشکیل می‌شود. خلیج فارس از نظر وسعت، سومین خلیج بزرگ جهان به‌شمار می‌رود.&lt;ref&gt;[https://www.cgie.org.ir/fa/news/275151/نگاهی-اجمالی-به-پیشینۀ-تاریخی-خلیج-فارس-حبیب‌الله-محمودیان محمودیان، «نگاهی اجمالی به پیشینۀ تاریخی خلیج فارس/ حبیب‌الله محمودیان»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.]&lt;/ref&gt; حداکثر عمق این خلیج ۱۸۲ متر در رأس المسندم و حداقل ۳۰ متر در دهانهٔ اروندرود است. سواحل ایران تمامی ضلع شمالی خلیج فارس را دربر می‌گیرد و تنها بخش کوچکی از گوشهٔ شمال غربی آن در اختیار کشورهای کویت و عراق قرار دارد.&lt;ref&gt;[https://www.jahannews.com/detailed/300582/خلیج-فارس-ترس-تحریف-چرا «خلیج فارس، ترس و تحریف؛ چرا؟»، جهان‌نیوز.]&lt;/ref&gt; طول خلیج فارس از تنگهٔ هرمز تا آخرین نقطهٔ پیشروی آن در جهت غرب در حدود ۸۰۵ کیلومتر و عریض‌ترین بخش آن ۲۹۰ کیلومتر است.&lt;ref&gt;[https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-49/283585-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%88%D9%82%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 «نگاهی کامل به موقعیت تاریخی خلیج فارس»، تین‌نیوز.]&lt;/ref&gt; خلیج فارس در ۲۴ تا ۳۰ درجه و ۳۰ دقیقهٔ عرض شمالی و ۴۸ تا ۵۶ درجه و ۲۵ دقیقهٔ طول شرقی از نصف‌النهار گرینویچ قرار دارد.&lt;ref&gt;[https://rch.ac.ir/article/Details/8738 مجتهدزاده، «خلیج فارس»، وب‌سایت دانشنامه جهان اسلام.]&lt;/ref&gt; کف این خلیج مملو از برآمدگی‌های سنگی و صخره‌های مرجانی است که به‌عنوان یکی از مناطق اصلی صید مروارید شناخته می‌شوند. همچنین، تنوع زیستی قابل توجهی در آب‌های خلیج فارس وجود دارد که از جمله آن می‌توان به حضور بیش از ۱۵۰ گونه مختلف ماهی اشاره کرد.&lt;ref&gt;[https://www.jahannews.com/detailed/300582/خلیج-فارس-ترس-تحریف-چرا «خلیج فارس، ترس و تحریف؛ چرا؟»، جهان‌نیوز</del>.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خلیج فارس پهنه‌ای آبی است که در امتداد دریای عمان و میان ایران و [[شبه‌جزیره عربستان]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرار دارد</ins>. مساحت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>حدود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۳۳٬۰۰۰ </ins>کیلومتر مربع بوده و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوی </ins>شرق از طریق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تنگه هرمز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تنگهٔ هرمز]] </ins>به دریای عمان و اقیانوس هند متصل می‌شود. در غرب، مرز آن به رودخانهٔ اروندرود می‌رسد که از پیوند رودهای دجله، فرات و کارون تشکیل می‌شود. خلیج فارس از نظر وسعت، سومین خلیج بزرگ جهان به‌شمار می‌رود.&lt;ref&gt;[https://www.cgie.org.ir/fa/news/275151/نگاهی-اجمالی-به-پیشینۀ-تاریخی-خلیج-فارس-حبیب‌الله-محمودیان محمودیان، «نگاهی اجمالی به پیشینۀ تاریخی خلیج فارس/ حبیب‌الله محمودیان»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== جزایر </del>خلیج فارس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حداکثر عمق </ins>خلیج فارس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۸۲ متر در منطقهٔ رأس‌المسندم و حداقل عمق آن حدود ۳۰ متر در دهانهٔ اروندرود است.&lt;ref&gt;</ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://www.jahannews.com/detailed/300582/%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%81-%DA%86%D8%B1%D8%A7 «خلیج فارس، ترس و تحریف؛ چرا؟»، جهان‌نیوز.</ins>]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt; طول این خلیج از تنگهٔ هرمز تا آخرین نقطهٔ پیشروی آن در جهت غرب تقریباً ۸۰۵ کیلومتر و پهنای آن در عریض‌ترین بخش حدود ۲۹۰ کیلومتر است.&lt;ref&gt;</ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-49/283585-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%88%D9%82%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 «نگاهی کامل به موقعیت تاریخی خلیج فارس»، تین‌نیوز.</ins>]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt; خلیج فارس در موقعیت جغرافیایی ۲۴ تا ۳۰ درجه و ۳۰ دقیقهٔ عرض شمالی و ۴۸ تا ۵۶ درجه و ۲۵ دقیقهٔ طول شرقی از نصف‌النهار گرینویچ واقع شده است.&lt;ref&gt;</ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://rch.ac.ir/article/Details/8738 مجتهدزاده، «خلیج فارس»، وب‌سایت دانشنامه جهان اسلام.</ins>]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جزایر مسکونی تحت مالکیت ایران عبارت‌اند از </del>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[جزیره کیش|کیش</del>]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]، </del>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[جزیره قشم|قشم</del>]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]، </del>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[تنب بزرگ]]، [[جزیره ابوموسی|ابوموسی]]، لاوان، هندرابی، سیری، لارک، هرمز، هنگام، [[جزیره خارک|خارک</del>]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]، شیف، مینو و خورموسی.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جزایر غیرمسکونی تحت مالکیت </del>ایران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز شامل شتور، فرور بزرگ، فرور کوچک، هندورابی، </del>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[تنب کوچک</del>]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]، ناز، خارکو، شیف، عباسک، میرمهنا، فارسی، نخیلو، تهمادو، ام‌الکرم، شیخ الکرامه، مُطاف، خرو، مرغی، چراغی، ام‌سیله، سه‌دندون، مولیات، بونه، دارا </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قبر ناخدا </del>است.&lt;ref&gt;[https://www.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">iotco</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">fa</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">newsagency</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">775/نگاهی</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جزایر</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیج-فارس «نگاهی به جزایر ایرانی خلیج فارس»، وب‌سایت شرکت پایانه‌های نفتی ایران</del>.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمام ضلع شمالی خلیج فارس در اختیار سواحل </ins>ایران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است و تنها بخش کوچکی از گوشهٔ شمال‌غربی آن به کشورهای کویت و عراق تعلق دارد.&lt;ref&gt;</ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://www.jahannews.com/detailed/300582/خلیج-فارس-ترس-تحریف-چرا «خلیج فارس، ترس و تحریف؛ چرا؟»، جهان‌نیوز.</ins>]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt; کف این خلیج پوشیده از برآمدگی‌های سنگی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صخره‌های مرجانی است که آن را به یکی از مناطق اصلی صید مروارید تبدیل کرده است. تنوع زیستی خلیج فارس قابل توجه </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و بیش از ۱۵۰ گونه مختلف ماهی در آن زندگی می‌کنند</ins>.&lt;ref&gt;[https://www.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">jahannews</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">com</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">detailed</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">300582</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیج</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارس</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترس</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحریف</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چرا «خلیج فارس، ترس و تحریف؛ چرا؟»، جهان‌نیوز</ins>.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشورهای حاشیه خلیج فارس </del>===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جزایر </ins>===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصطلاح «کشورهای حاشیه خلیج فارس» </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظر جغرافیایی شامل تمامی کشورهای دارای مرز ساحلی با این پهنه آبی است که در این میان، ایران طولانی‌ترین خط ساحلی را دارد.&lt;ref&gt;</del>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://www.jahannews.com/detailed/300582/خلیج-فارس-ترس-تحریف-چرا «خلیج فارس، ترس </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحریف؛ چرا؟»، جهان‌نیوز</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]&lt;/ref&gt; با وجود آنکه عراق </del>نیز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در این آبراه دارای ساحل است، اما در کاربرد رایج، این اصطلاح عمدتاً تنها به شش کشور عربی </del>شامل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربستان سعودی، عمان، امارات متحده عربی، کویت، قطر </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بحرین اطلاق می‌شود</del>.&lt;ref&gt;[https://<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">defapress</del>.ir/fa/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">news</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">829136</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشور‌های</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاشیه</del>-خلیج-فارس<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-از-زاویه-مسکو-وحدت-جغرافیایی-و-چندپارگی-سیاسی «کشورهای حاشیه </del>خلیج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارس از زاویه مسکو؛ وحدت جغرافیایی و چندپارگی سیاسی»، خبرگزاری دفاع مقدس</del>.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جزایر مسکونی تحت مالکیت ایران عبارت‌اند </ins>از [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[جزیره کیش|کیش]]، [[جزیره قشم|قشم]]، [[تنب بزرگ]]، [[جزیره ابوموسی|ابوموسی]]، لاوان، هندرابی، سیری، لارک، هرمز، هنگام، [[جزیره خارک|خارک]]، شیف، مینو </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خورموسی</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جزایر غیرمسکونی تحت مالکیت ایران </ins>نیز شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شتور، فرور بزرگ، فرور کوچک، هندورابی، [[تنب کوچک]]، ناز، خارکو، شیف، عباسک، میرمهنا، فارسی، نخیلو، تهمادو، ام‌الکرم، شیخ الکرامه، مُطاف، خرو، مرغی، چراغی، ام‌سیله، سه‌دندون، مولیات، بونه، دارا </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قبر ناخدا است</ins>.&lt;ref&gt;[https://<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">www.iotco</ins>.ir/fa/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">newsagency</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">775</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگاهی</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به-جزایر-ایرانی</ins>-خلیج-فارس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«نگاهی به جزایر ایرانی </ins>خلیج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارس»، وب‌سایت شرکت پایانه‌های نفتی ایران</ins>.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیشینه </del>خلیج فارس ==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">= کشورهای حاشیه ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصطلاح «کشورهای حاشیه خلیج فارس» از منظر جغرافیایی شامل تمامی کشورهای دارای مرز ساحلی با این پهنۀ آبی است که در این میان، ایران طولانی‌ترین خط ساحلی را دارد.&lt;ref&gt;[https://www.jahannews.com/detailed/300582/خلیج-فارس-ترس-تحریف-چرا «خلیج فارس، ترس و تحریف؛ چرا؟»، جهان‌نیوز.]&lt;/ref&gt; با وجود آن‌که عراق نیز در این آبراه دارای ساحل است، اما در کاربرد رایج، این اصطلاح عمدتاً تنها به شش کشور عربی شامل عربستان سعودی، عمان، امارات متحده عربی، کویت، قطر و بحرین اطلاق می‌شود.&lt;ref&gt;[https://defapress.ir/fa/news/829136/کشور‌های-حاشیه-خلیج-فارس-از-زاویه-مسکو-وحدت-جغرافیایی-و-چندپارگی-سیاسی «کشورهای حاشیه </ins>خلیج فارس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از زاویه مسکو؛ وحدت جغرافیایی و چندپارگی سیاسی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== پیشینه </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زمین‌شناسان معتقدند پیدایش خلیج فارس به حدود ۳۰ میلیون سال پیش بازمی‌گردد و شکل‌گیری آن در اثر فشارهای ناشی از فعالیت‌های آتشفشانی فلات ایران و مقاومت فلات عربستان در برابر این فشارها رخ داده است.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1435163/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8%DB%8C-ahp طایر، «تبیین علل اهمیت خلیج فارس و تنگه هرمز در امنیت ایران، با تحلیل فرایند سلسه‌مراتبی»، ۱۳۹۳ش، ص۱۳۳.]&lt;/ref&gt; مهارت در دریانوردی و تسلط بر این راه آبی، به پیدایش و رشد تمدن‌ها، رونق بازرگانی دریایی و شکل‌گیری دولت‌هایی مانند ایلام، اکد، سومر، کلده، بابل و آشور انجامید.&lt;ref&gt;[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615959781-10357-99-26.pdf کشاورز، «بررسی سیر تحوالت تاریخی خلیج فارس در ایران باستان»، 1393ش، ص69.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زمین‌شناسان معتقدند پیدایش خلیج فارس به حدود ۳۰ میلیون سال پیش بازمی‌گردد و شکل‌گیری آن در اثر فشارهای ناشی از فعالیت‌های آتشفشانی فلات ایران و مقاومت فلات عربستان در برابر این فشارها رخ داده است.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1435163/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8%DB%8C-ahp طایر، «تبیین علل اهمیت خلیج فارس و تنگه هرمز در امنیت ایران، با تحلیل فرایند سلسه‌مراتبی»، ۱۳۹۳ش، ص۱۳۳.]&lt;/ref&gt; مهارت در دریانوردی و تسلط بر این راه آبی، به پیدایش و رشد تمدن‌ها، رونق بازرگانی دریایی و شکل‌گیری دولت‌هایی مانند ایلام، اکد، سومر، کلده، بابل و آشور انجامید.&lt;ref&gt;[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615959781-10357-99-26.pdf کشاورز، «بررسی سیر تحوالت تاریخی خلیج فارس در ایران باستان»، 1393ش، ص69.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

زهرا غلامی https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3&diff=48138&oldid=prev 2026-05-25T02:41:06Z

<p><span class="autocomment">منابع</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۶:۱۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l66">خط ۶۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* اشرفی، مرتضی، «جنگ خلیج فارس War Gulf Persian»، وب‌سایت اندیشکده مطالعات راهبردی کریمه (س)، تاریخ بازدید: ۲ خرداد ۱۴۰۵ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* اشرفی، مرتضی، «جنگ خلیج فارس War Gulf Persian»، وب‌سایت اندیشکده مطالعات راهبردی کریمه (س)، تاریخ بازدید: ۲ خرداد ۱۴۰۵ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «آغاز به کار حساب «مدیریت آبراهه خلیج فارس»»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «آغاز به کار حساب «مدیریت آبراهه خلیج فارس»»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* «اقتصاد خلیج فارس»، وب‌سایت مرکز مطالعات خلیج فارس، تاریخ بازدید: ۲۸ خرداد ۱۴۰۱ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* «اهمیت استراتژیک منطقة خلیج فارس»، وب‌سایت مرکز مطالعات خلیج فارس، تاریخ بازدید: ۲۸ خرداد ۱۴۰۱ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باقری، علی‌اکبر، «خلیج فارس امنیت منطقه‌ای و اهداف سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، معرفت، شماره ۱۱۵، تیر ۱۳۸۶ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باقری، علی‌اکبر، «خلیج فارس امنیت منطقه‌ای و اهداف سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، معرفت، شماره ۱۱۵، تیر ۱۳۸۶ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «بحران تنگه هرمز؛ اقتصاد جهانی در کما»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «بحران تنگه هرمز؛ اقتصاد جهانی در کما»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* بهزادی منش، مینا، «با جزایر ایرانی خلیج فارس آشنا شوید»، وب‌سایت کجارو، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بهمن، شعیب، «نام خلیج فارس در منابع تاریخی»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۷ آذر ۱۳۸۹ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بهمن، شعیب، «نام خلیج فارس در منابع تاریخی»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۷ آذر ۱۳۸۹ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارساپور، روزبه، «جغرافیای دریای پارس (</del>خلیج فارس<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)»، وب‌سایت مرکز مطالعات خلیج فارس، </del>تاریخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازدید</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۶ خرداد ۱۴۰۱ش</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«بی‌بی‌سی: موسسه "نشنال جئوگرافیک" نام </ins>خلیج فارس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را بر اطلس خود ثبت کرد»، خبرگزاری ایرنا، </ins>تاریخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درج مطلب</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۱ دی ۱۳۸۳ش</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «پایگاه‌های آمریکا در خلیج فارس؛ اهداف یا عوامل بازدارنده؟»، وب‌سایت پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران- تهران، تاریخ درج مطلب: ۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «پایگاه‌های آمریکا در خلیج فارس؛ اهداف یا عوامل بازدارنده؟»، وب‌سایت پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران- تهران، تاریخ درج مطلب: ۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* تارخ، حمید، «جنگ دوم خلیج فارس (عملیات اشغال عراق توسط آمریکا در سال ۲۰۰۳ میلادی)»، وب‌سایت جنگاوران، تاریخ درج مطلب: ۱۳ آگوست ۲۰۲۰م.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* تارخ، حمید، «جنگ دوم خلیج فارس (عملیات اشغال عراق توسط آمریکا در سال ۲۰۰۳ میلادی)»، وب‌سایت جنگاوران، تاریخ درج مطلب: ۱۳ آگوست ۲۰۲۰م.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* ثواقب، جهانبخش، «اهمیت خلیج فارس و تلاش برای جعل نام جدید»، تاریخ روابط خارجی، شمارۀ ۵۱، تابستان ۱۳۹۱ش.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «چرا امروز ۱۰ اردیبهشت را روز ملی خلیج‌فارس نامگذاری کردند؟»، وب‌سایت اعتمادآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «چرا امروز ۱۰ اردیبهشت را روز ملی خلیج‌فارس نامگذاری کردند؟»، وب‌سایت اعتمادآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خداپرستی، فرج‌الله، فرهنگ جامع واژگان مترادف و متضاد زبان فارسی، تهران، دانشنامة فارس، ۱۳۷۶ش</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«"خلیج پارس" نامی به وسعت تاریخ/ نگاهی به خلیج فارس در زبان‌های مختلف»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۰ش</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «خلیج فارس، ترس و تحریف؛ چرا؟»، جهان‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۷ بهمن ۱۳۹۱ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «خلیج فارس، ترس و تحریف؛ چرا؟»، جهان‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۷ بهمن ۱۳۹۱ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* «خلیج فارس»، وب‌سایت دانشنامه جهان اسلام، تاریخ بازدید: ۲۶ خرداد ۱۴۰۱ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* «خلیج فارس»، ویکی تابناک، تاریخ بازدید: ۲۶ خرداد ۱۴۰۱ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* «داریوش بزرگ نخستین نگهبان دریایی پارس»، وب‌سایت مرکز مطالعات خلیج فارس، تاریخ درج مطلب: ۹ خرداد ۱۳۸۸ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «دستور سازمان ملل دربارة نام خلیج فارس»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۱ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «دستور سازمان ملل دربارة نام خلیج فارس»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۱ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* رضایی، مسعود، «خلیج‌فارس و ژئوپلتیک نفت و گاز»، وب‌سایت مرکز مطالعات خلیج فارس، تاریخ بازدید: ۲۸ خرداد ۱۴۰۱ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* روشندلی، محمدرضا، «بررسی ۳ هزار سال دریانوردی ایرانیان»، وب‌سایت مرکز مطالعات خلیج فارس، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند ۱۳۹۷ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «روز ملی خلیج فارس؛ تلاقی تاریخ، هویت و حاکمیت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «روز ملی خلیج فارس؛ تلاقی تاریخ، هویت و حاکمیت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* طایر، محمد، «تبیین علل اهمیت خلیج فارس و تنگه هرمز در امنیت ایران، با تحلیل فرایند سلسه‌مراتبی»، علوم و فنون نظامی، شمارۀ ۲۷، بهار ۱۳۹۳ش.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «فرازمند: کشورهای حاشیه خلیج فارس منطق قدرت را خوب می‌فهمند»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ فروردین ۱۴۰۵ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «فرازمند: کشورهای حاشیه خلیج فارس منطق قدرت را خوب می‌فهمند»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ فروردین ۱۴۰۵ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* کشاورز، محمد، «بررسی سیر تحوالت تاریخی خلیج فارس در ایران باستان»، مطالعات خلیج فارس، سال اول، شمارهٔ ۳، پاییز ۱۳۹۳ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* کشاورز، محمد، «بررسی سیر تحوالت تاریخی خلیج فارس در ایران باستان»، مطالعات خلیج فارس، سال اول، شمارهٔ ۳، پاییز ۱۳۹۳ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «کشورهای حاشیه خلیج فارس از زاویه مسکو؛ وحدت جغرافیایی و چندپارگی سیاسی»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «کشورهای حاشیه خلیج فارس از زاویه مسکو؛ وحدت جغرافیایی و چندپارگی سیاسی»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* کیانی هفت لنگ، کیانوش، «پیشینه خلیج فارس و تفاوت آن با دریای فارس ۱۳۸۵»، یاد تابستان، شماره ۸۰، ۱۳۸۵ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* کیانی هفت لنگ، کیانوش، «پیشینه خلیج فارس و تفاوت آن با دریای فارس ۱۳۸۵»، یاد تابستان، شماره ۸۰، ۱۳۸۵ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عجم، محمد، «اسامی جغرافیایی باستانی میراث بشریت»، وب‌سایت مرکز مطالعات </del>خلیج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارس، تاریخ بازدید: ۲۶ خرداد ۱۴۰۱ش</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرامی، بهرام، «خلیج فارس؛ چه کسی برای نخستین بار نام ساختگی </ins>خلیج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی را بر سر زبان‌ها انداخت؟»، بخارا، شمارۀ ۲۱، آذر و دی ۱۳۹۶ش</ins>.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* عظیم‌نیا، وحید، «مرحله جدید مدیریت تنگه هرمز»، وب‌سایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* عظیم‌نیا، وحید، «مرحله جدید مدیریت تنگه هرمز»، وب‌سایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ش.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* مجتهدزاده، پیروز، «خلیج فارس»، وب‌سایت دانشنامه جهان اسلام، تاریخ بازدید: ۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* محمودیان، حبیب‌الله، «نگاهی اجمالی به پیشینهٔ تاریخی خلیج فارس/ حبیب‌الله محمودیان»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* محمودیان، حبیب‌الله، «نگاهی اجمالی به پیشینهٔ تاریخی خلیج فارس/ حبیب‌الله محمودیان»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* معین، محمد، فرهنگ معین، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۲۶ خرداد ۱۴۰۱ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «مقایسه جبهه ائتلاف جنگ اول خلیج فارس با ائتلاف مبارزه با داعش»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۳۹۳ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «مقایسه جبهه ائتلاف جنگ اول خلیج فارس با ائتلاف مبارزه با داعش»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۳۹۳ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* «موقعیت نظام خلیج فارس»، وب‌سایت مرکز مطالعات خلیج فارس، تاریخ بازدید: ۲۸ خرداد ۱۴۰۱ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «نگاهی به جزایر ایرانی خلیج فارس»، وب‌سایت شرکت پایانه‌های نفتی ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۶ بهمن ۱۳۹۳ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «نگاهی به جزایر ایرانی خلیج فارس»، وب‌سایت شرکت پایانه‌های نفتی ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۶ بهمن ۱۳۹۳ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «نگاهی به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام‌های </del>تاریخی خلیج فارس»، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وب‌سایت تاریخ ایرانی، </del>تاریخ درج مطلب: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۹ اردیبهشت ۱۳۹۰ش</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «نگاهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کامل </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موقعیت </ins>تاریخی خلیج فارس»، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تین‌نیوز، </ins>تاریخ درج مطلب: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۹ مهر ۱۴۰۳ش</ins>.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان منابع}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان منابع}}</div></td></tr> </table>

سمیرا پورحسن زنگنه https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3&diff=48129&oldid=prev 2026-05-24T20:27:47Z

<p><span class="autocomment">قدمت نام خلیج فارس</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۲۳:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پیشینه خلیج فارس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پیشینه خلیج فارس ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زمین‌شناسان معتقدند پیدایش خلیج فارس به حدود ۳۰ میلیون سال پیش بازمی‌گردد و شکل‌گیری آن در اثر فشارهای ناشی از فعالیت‌های آتشفشانی فلات ایران و مقاومت فلات عربستان در برابر این فشارها رخ داده است.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1435163/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8%DB%8C-ahp طایر، «تبیین علل اهمیت خلیج فارس و تنگه هرمز در امنیت ایران، با تحلیل فرایند سلسه‌مراتبی»، ۱۳۹۳ش، ص۱۳۳<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.]&lt;/ref&gt; پیشینهٔ دریانوردی در این خلیج، به حدود دو هزار سال پیش از میلاد بازمی‌گردد. فنیقی‌ها، در جزیره‌ها و سرزمین‌های پیرامون خلیج فارس زندگی و دریانوردی می‌کردند.&lt;ref&gt;[http://www.persiangulfstudies.com/fa/NEWSVIEW/402 روشندلی، «بررسی 3 هزار سال دریانوردی ایرانیان»، وب‌سایت مرکز مطالعات خلیج فارس</del>.]&lt;/ref&gt; مهارت در دریانوردی و تسلط بر این راه آبی، به پیدایش و رشد تمدن‌ها، رونق بازرگانی دریایی و شکل‌گیری دولت‌هایی مانند ایلام، اکد، سومر، کلده، بابل و آشور انجامید.&lt;ref&gt;[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615959781-10357-99-26.pdf کشاورز، «بررسی سیر تحوالت تاریخی خلیج فارس در ایران باستان»، 1393ش، ص69.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زمین‌شناسان معتقدند پیدایش خلیج فارس به حدود ۳۰ میلیون سال پیش بازمی‌گردد و شکل‌گیری آن در اثر فشارهای ناشی از فعالیت‌های آتشفشانی فلات ایران و مقاومت فلات عربستان در برابر این فشارها رخ داده است.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1435163/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8%DB%8C-ahp طایر، «تبیین علل اهمیت خلیج فارس و تنگه هرمز در امنیت ایران، با تحلیل فرایند سلسه‌مراتبی»، ۱۳۹۳ش، ص۱۳۳.]&lt;/ref&gt; مهارت در دریانوردی و تسلط بر این راه آبی، به پیدایش و رشد تمدن‌ها، رونق بازرگانی دریایی و شکل‌گیری دولت‌هایی مانند ایلام، اکد، سومر، کلده، بابل و آشور انجامید.&lt;ref&gt;[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615959781-10357-99-26.pdf کشاورز، «بررسی سیر تحوالت تاریخی خلیج فارس در ایران باستان»، 1393ش، ص69.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حاکمان کرانه‌های شمالی و جنوبی همواره در پی تسلط بر این شبکه تجاری حیاتی بودند. هخامنشیان با درک اهمیت راه‌های دریایی به هند، برای کنترل خلیج‌فارس کوشیدند و حتی اسکندر مقدونی نیز ناچار به بررسی و شناسایی این آبراه شد. در دورهٔ اشکانیان، به‌دلیل تمرکز بر تجارت زمینی با چین، از توجه به مسیرهای دریایی خلیج فارس کاسته شد؛ اما ساسانیان با اجرای برنامه‌های شهرسازی در دو سوی خلیج، حضور خود را نهادینه کردند. فتح یمن، سلطهٔ بی‌رقابت ایران ساسانی را بر تجارت خلیج فارس و حتی دریای سرخ تکمیل و برتری تجاری این آبراه را احیا کرد.&lt;ref&gt;[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615959781-10357-99-26.pdf کشاورز، «بررسی سیر تحوالت تاریخی خلیج فارس در ایران باستان»، 1393ش، ص80-79.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حاکمان کرانه‌های شمالی و جنوبی همواره در پی تسلط بر این شبکه تجاری حیاتی بودند. هخامنشیان با درک اهمیت راه‌های دریایی به هند، برای کنترل خلیج‌فارس کوشیدند و حتی اسکندر مقدونی نیز ناچار به بررسی و شناسایی این آبراه شد. در دورهٔ اشکانیان، به‌دلیل تمرکز بر تجارت زمینی با چین، از توجه به مسیرهای دریایی خلیج فارس کاسته شد؛ اما ساسانیان با اجرای برنامه‌های شهرسازی در دو سوی خلیج، حضور خود را نهادینه کردند. فتح یمن، سلطهٔ بی‌رقابت ایران ساسانی را بر تجارت خلیج فارس و حتی دریای سرخ تکمیل و برتری تجاری این آبراه را احیا کرد.&lt;ref&gt;[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615959781-10357-99-26.pdf کشاورز، «بررسی سیر تحوالت تاریخی خلیج فارس در ایران باستان»، 1393ش، ص80-79.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آثار برجای مانده از یونانیان، قدیم‌ترین منابعی هستند که به دریای «پرس»، سرزمین «پارسه»، «پرسای» و «پرس‌پولیس»، (شهر یا مملکت پارسیان) اشاره کرده‌اند.&lt;ref&gt;[https://www.cgie.org.ir/fa/news/275151/نگاهی-اجمالی-به-پیشینۀ-تاریخی-خلیج-فارس-حبیب‌الله-محمودیان محمودیان، «نگاهی اجمالی به پیشینۀ تاریخی خلیج فارس/ حبیب‌الله محمودیان»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]&lt;/ref&gt; در سنگ‌نوشتهٔ داریوش هخامنشی متعلق به سال ۵۰۵ تا ۵۱۸ پیش از میلاد، نام دریای پارس ذکر شده است.&lt;ref&gt;[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615959781-10357-99-26.pdf کشاورز، «بررسی سیر تحوالت تاریخی خلیج فارس در ایران باستان»، 1393ش، ص70.]&lt;/ref&gt; با استناد به اسناد و نقشه‌های تاریخی از سده‌های هفتم و هشتم پیش از میلاد تا دورهٔ اوج جغرافیا در جهان، همهٔ دانشمندان، پژوهشگران و نقشه‌کش‌های نامدار، در اشاره به خلیج واقع در جنوب ایران، از نام‌هایی چون «دریای پارس»، «خلیج فارس»، «سینوس پرسیکوس»، «بحرالفارس»، «ماره پرسیکوس» و «پرشین گلف» استفاده کرده‌اند که همگی بر مفهوم «خلیج فارس» یا «دریای فارس» دلالت دارند.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/349716/پیشینه-خلیج-فارس-و-تفاوت-ان-با-دریای-فارس کیانی هفت‌لنگ، «پیشینه خلیج فارس و تفاوت آن با دریای فارس، ۱۳۸۵»، 1385ش، ص33.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آثار برجای مانده از یونانیان، قدیم‌ترین منابعی هستند که به دریای «پرس»، سرزمین «پارسه»، «پرسای» و «پرس‌پولیس»، (شهر یا مملکت پارسیان) اشاره کرده‌اند.&lt;ref&gt;[https://www.cgie.org.ir/fa/news/275151/نگاهی-اجمالی-به-پیشینۀ-تاریخی-خلیج-فارس-حبیب‌الله-محمودیان محمودیان، «نگاهی اجمالی به پیشینۀ تاریخی خلیج فارس/ حبیب‌الله محمودیان»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]&lt;/ref&gt; در سنگ‌نوشتهٔ داریوش هخامنشی متعلق به سال ۵۰۵ تا ۵۱۸ پیش از میلاد، نام دریای پارس ذکر شده است.&lt;ref&gt;[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615959781-10357-99-26.pdf کشاورز، «بررسی سیر تحوالت تاریخی خلیج فارس در ایران باستان»، 1393ش، ص70.]&lt;/ref&gt; با استناد به اسناد و نقشه‌های تاریخی از سده‌های هفتم و هشتم پیش از میلاد تا دورهٔ اوج جغرافیا در جهان، همهٔ دانشمندان، پژوهشگران و نقشه‌کش‌های نامدار، در اشاره به خلیج واقع در جنوب ایران، از نام‌هایی چون «دریای پارس»، «خلیج فارس»، «سینوس پرسیکوس»، «بحرالفارس»، «ماره پرسیکوس» و «پرشین گلف» استفاده کرده‌اند که همگی بر مفهوم «خلیج فارس» یا «دریای فارس» دلالت دارند.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/349716/پیشینه-خلیج-فارس-و-تفاوت-ان-با-دریای-فارس کیانی هفت‌لنگ، «پیشینه خلیج فارس و تفاوت آن با دریای فارس، ۱۳۸۵»، 1385ش، ص33.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در کلیهٔ موافقت‌نامه‌هایی که پرتغال، اسپانیا، بریتانیا، هلند، فرانسه و آلمان با دولت [[ایران]] طی سال‌های ۱۵۰۷م تا ۱۵۶۰م داشتند، از عبارت «خلیج الفارسی» و در متن انگلیسی از اصطلاح «Persian Gulf» استفاده شده است.&lt;ref&gt;[https://www.hamshahrionline.ir/news/123357/نام-خلیج-فارس-در-منابع-تاریخی بهمن، «نام خلیج فارس در منابع تاریخی»، وب‌سایت همشهری آنلاین].&lt;/ref&gt; سازمان ملل متحد در سه نوبت، نام رسمی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تغییرناپذیر </del>آبراه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنوبی ایران را خلیج فارس اعلام </del>کرده&lt;ref&gt;[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">http</del>://<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">tarikhirani</del>.ir/fa/news/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">694</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگاهی</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">های</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخی</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیج</del>-فارس<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- «نگاهی به نام‌های تاریخی خلیج فارس»، </del>وب‌سایت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ ایرانی</del>]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;/ref&gt; و طی دستورالعمل این سازمان در سال ۱۹۹۴م، استفاده از نام صحیح خلیج فارس برای همه کشورها الزامی شده است.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/241147/دستور-سازمان-ملل-درباره-نام-خلیج-فارس «دستور سازمان ملل دربارة نام خلیج فارس»، ویکی تابناک].&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در کلیهٔ موافقت‌نامه‌هایی که پرتغال، اسپانیا، بریتانیا، هلند، فرانسه و آلمان با دولت [[ایران]] طی سال‌های ۱۵۰۷م تا ۱۵۶۰م داشتند، از عبارت «خلیج الفارسی» و در متن انگلیسی از اصطلاح «Persian Gulf» استفاده شده است.&lt;ref&gt;[https://www.hamshahrionline.ir/news/123357/نام-خلیج-فارس-در-منابع-تاریخی بهمن، «نام خلیج فارس در منابع تاریخی»، وب‌سایت همشهری آنلاین].&lt;/ref&gt;سازمان ملل متحد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز با انتشار اسناد رسمی خود در سال‌های ۱۹۷۱م، ۱۹۸۴م و ۱۹۹۰م، </ins>در سه نوبت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام خلیج فارس را به‌عنوان </ins>نام رسمی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخی این </ins>آبراه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین‌المللی به رسمیت شناخته و تأیید </ins>کرده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است</ins>&lt;ref&gt;[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https</ins>://<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">www.javanonline</ins>.ir/fa/news/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1129104</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%E2%80%8C%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">%D8%AF%D8%B1</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">%D9%88</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 حیدری، «خلیج </ins>فارس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستند‌‌ترین عنوان در تاریخ و اسناد جهان»، </ins>وب‌سایت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جوان آنلاین.</ins>]&lt;/ref&gt; و طی دستورالعمل این سازمان در سال ۱۹۹۴م، استفاده از نام صحیح خلیج فارس برای همه کشورها الزامی شده است.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/241147/دستور-سازمان-ملل-درباره-نام-خلیج-فارس «دستور سازمان ملل دربارة نام خلیج فارس»، ویکی تابناک].&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تحریف نام خلیج فارس ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تحریف نام خلیج فارس ===</div></td></tr> </table>

سمیرا پورحسن زنگنه https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3&diff=48126&oldid=prev 2026-05-24T20:18:13Z

<p><span class="autocomment">تحریف نام خلیج فارس</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۲۳:۴۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">خط ۳۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تحریف نام خلیج فارس ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تحریف نام خلیج فارس ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:خلیج فارس۲.jpg|جایگزین=تأکید سازمان ملل متحد در مورد الزام استفاده از نام تاریخی «خلیج فارس»|بندانگشتی|تأکید سازمان ملل متحد در مورد الزام استفاده از نام تاریخی «خلیج فارس»]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:خلیج فارس۲.jpg|جایگزین=تأکید سازمان ملل متحد در مورد الزام استفاده از نام تاریخی «خلیج فارس»|بندانگشتی|تأکید سازمان ملل متحد در مورد الزام استفاده از نام تاریخی «خلیج فارس»]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌دنبال ملی شدن صنعت نفت ایران در سال ۱۹۵۰م و خلع ید شرکت‌های </del>انگلیسی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قطع ارتباط میان [[ایران]] و انگلیس، </del>این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشور به‌منظور تلافی، کتابی </del>را به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام «Golden </del>Bulbs at Arabic Gulf» در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سال ۱۹۵۷م به چاپ رسانید، </del>این کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرآغازی بر تحریف </del>نام خلیج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارس بود</del>.&lt;ref&gt;[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">http</del>://www.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">persiangulfstudies</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">com</del>/fa/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">pages</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">826 عجم، «اسامی جغرافیایی باستانی میراث بشریت»، وب‌سایت مرکز مطالعات </del>خلیج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارس</del>.]&lt;/ref&gt; همچنین برخی کشورهای عرب‌زبان مانند [[امارات متحده عربی]]، [[کویت]] و [[عربستان سعودی]] با تأکید بر اختلافات موجود بر سر جزایر سه‌گانه خلیج فارس، از نام خلیج عربی استفاده می‌کنند.&lt;ref&gt;[https://www.etemadonline.com/بخش-سیاسی-9/710721-اردیبهشت-روزملی-خلیج-فارس «چرا امروز 10 اردیبهشت را روز ملی خلیج‌فارس نامگذاری کردند؟»، وب‌سایت اعتمادآنلاین.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستین پیشنهاد تغییر نام خلیج فارس به خلیج عربی از سوی یک مستشار </ins>انگلیسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقیم بحرین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشاور شخصی حاکم آن زمان بحرین مطرح شد. وی </ins>این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیشنهاد </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در دهۀ ۱۹۳۰م </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقامات بلندپایه خود در لندن ارائه کرد. سپس در سال ۱۹۵۷م، کتابی با عنوان«Golden </ins>Bulbs at Arabic Gulf» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(حباب طلایی: مستندی درباره خلیج عربی) </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لندن منتشر شد. </ins>این کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باعث رواج گسترده </ins>نام خلیج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی شد و زمینه‌ساز تقابل سیاسی کشورهای عربی با ایران را فراهم کرد</ins>.&lt;ref&gt;[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https</ins>://www.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">noormags</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/view</ins>/fa/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">articlepage</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1429692/%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DA%AF%DB%8C-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D8%B1-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D8%AA گرامی، «خلیج فارس؛ چه کسی برای نخستین بار نام ساختگی </ins>خلیج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی را بر سر زبان‌ها انداخت؟»، 1396ش، ص295-296</ins>.]&lt;/ref&gt; همچنین برخی کشورهای عرب‌زبان مانند [[امارات متحده عربی]]، [[کویت]] و [[عربستان سعودی]] با تأکید بر اختلافات موجود بر سر جزایر سه‌گانه خلیج فارس، از نام خلیج عربی استفاده می‌کنند.&lt;ref&gt;[https://www.etemadonline.com/بخش-سیاسی-9/710721-اردیبهشت-روزملی-خلیج-فارس «چرا امروز 10 اردیبهشت را روز ملی خلیج‌فارس نامگذاری کردند؟»، وب‌سایت اعتمادآنلاین.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از تحریف نام خلیج فارس در اطلس مشهور جهانی نشنال جئوگرافیک، خشم و اعتراض عمومی در داخل و خارج ایران، نسبت به این تحریف صورت گرفت که منجر به جبران و عذرخواهی مدیر مؤسسه از ملت ایران شد.&lt;ref&gt;[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">http</del>://www.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">persiangulfstudies</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">com</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">fa</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">pages</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">826 عجم، «اسامی جغرافیایی باستانی میراث بشریت»، وب‌سایت مرکز مطالعات </del>خلیج فارس.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از تحریف نام خلیج فارس در اطلس مشهور جهانی نشنال جئوگرافیک، خشم و اعتراض عمومی در داخل و خارج ایران، نسبت به این تحریف صورت گرفت که منجر به جبران و عذرخواهی مدیر مؤسسه از ملت ایران شد.&lt;ref&gt;[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https</ins>://www.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">irna</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">amp</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6752959</ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«بی‌بی‌سی: موسسه "نشنال جئوگرافیک" نام </ins>خلیج فارس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را بر اطلس خود ثبت کرد»، خبرگزاری ایرنا</ins>.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== اهمیت خلیج فارس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== اهمیت خلیج فارس ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:خلیج فارس۳.jpg|جایگزین=توقیف شناور رزمی آمریکایی در خلیج فارس توسط سپاه|بندانگشتی|توقیف شناور رزمی آمریکایی در خلیج فارس توسط سپاه پس از ورود به آب‌های سرزمینی ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:خلیج فارس۳.jpg|جایگزین=توقیف شناور رزمی آمریکایی در خلیج فارس توسط سپاه|بندانگشتی|توقیف شناور رزمی آمریکایی در خلیج فارس توسط سپاه پس از ورود به آب‌های سرزمینی ایران]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خلیج‌فارس بزرگ‌ترین و مهم‌ترین کانون ارتباطی میان اروپا، آفریقا، آسیای جنوبی و جنوب شرقی است و بخشی از شبکه‌ای گسترده‌تر را تشکیل می‌دهد که اقیانوس اطلس، دریای مدیترانه، دریای سرخ و اقیانوس هند را به‌هم پیوند می‌دهد.&lt;ref&gt;[https://www.cgie.org.ir/fa/news/275151/نگاهی-اجمالی-به-پیشینۀ-تاریخی-خلیج-فارس-حبیب‌الله-محمودیان محمودیان، «نگاهی اجمالی به پیشینۀ تاریخی خلیج فارس/ حبیب‌الله محمودیان»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خلیج‌فارس بزرگ‌ترین و مهم‌ترین کانون ارتباطی میان اروپا، آفریقا، آسیای جنوبی و جنوب شرقی است و بخشی از شبکه‌ای گسترده‌تر را تشکیل می‌دهد که اقیانوس اطلس، دریای مدیترانه، دریای سرخ و اقیانوس هند را به‌هم پیوند می‌دهد.&lt;ref&gt;[https://www.cgie.org.ir/fa/news/275151/نگاهی-اجمالی-به-پیشینۀ-تاریخی-خلیج-فارس-حبیب‌الله-محمودیان محمودیان، «نگاهی اجمالی به پیشینۀ تاریخی خلیج فارس/ حبیب‌الله محمودیان»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># '''اهمیت اقتصادی:''' خلیج فارس، به‌عنوان اصلی‌ترین مخزن نفتی جهان، نقشی سرنوشت‌ساز در اقتصاد جهانی ایفا می‌کند.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1435163/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8%DB%8C-ahp طایر، «تبیین علل اهمیت خلیج فارس و تنگه هرمز در امنیت ایران، با تحلیل فرایند سلسه‌مراتبی»، ۱۳۹۳ش، ص۱۳۵.]&lt;/ref&gt; این منطقه با ۷۳۰ میلیارد بشکه نفت و ۷۰ تریلیون متر مکعب گاز طبیعی، مخزن نفت و گاز جهان نام‌گذاری شده است.&lt;ref&gt;[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">http</del>://www.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">persiangulfstudies</del>.com/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">fa</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">pages</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">555#:~:text=طبق</del>%<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20آخرین</del>%<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20برآوردها</del>%<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20حوزه</del>%<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20خلیج</del>%<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20فارس</del>%<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20درحدود</del>%<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20730,منطقه</del>%<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20خلیج</del>%<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20فارس</del>%<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20دراستراتژیهای</del>%<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20جدید</del>%<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20انرژی،ناشی</del>%<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20از</del>%<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20دوچیزاست</del>%<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3A رضایی، «خلیج فارس و ژئوپلتیک نفت و گاز»، وب‌سایت مرکز مطالعات </del>خلیج فارس.]&lt;/ref&gt; خلیج فارس نزدیک به ۶۳درصد از کل ذخایر نفتی شناخته‌شدهٔ جهان را در خود جای داده است. همچنین قریب به ۳۰درصد از ذخایر گاز طبیعی جهان در این منطقه قرار دارد و شریان حیاتی اقتصاد غرب یعنی بیش از ۲۵درصد از نفت جهان روزانه از این آبراه عبور می‌کند. به همین دلیل، این منطقه برای نظام سرمایه‌داری و به‌ویژه برای ایالات متحدهٔ آمریکا از اهمیت حیاتی برخوردار است.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/128346/خلیج-فارس-امنیت-منطقه-ای-و-اهداف-سیاسیت-خارجی-جمهوری-اسلامی-ایران باقری، «خلیج فارس امنیت منطقه‌ای و اهداف سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، 1386ش، ص119.]&lt;/ref&gt; خلیج فارس از لحاظ ذخایر نفت در مقایسه با دیگر مناطق جهان، از مزایای متعددی برخوردار است؛ آن جمله: استخراج آسان، هزینه‌های تولید پایین، ظرفیت مازاد تولید، کیفیت بالای نفت خام، سهولت در حمل‌ونقل، بازدهی بالای چاه‌ها و پتانسیل قابل توجه برای اکتشاف میادین نفتی جدید.&lt;ref&gt;[https://www.jahannews.com/detailed/300582/خلیج-فارس-ترس-تحریف-چرا «خلیج فارس، ترس و تحریف؛ چرا؟»، جهان‌نیوز.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># '''اهمیت اقتصادی:''' خلیج فارس، به‌عنوان اصلی‌ترین مخزن نفتی جهان، نقشی سرنوشت‌ساز در اقتصاد جهانی ایفا می‌کند.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1435163/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8%DB%8C-ahp طایر، «تبیین علل اهمیت خلیج فارس و تنگه هرمز در امنیت ایران، با تحلیل فرایند سلسه‌مراتبی»، ۱۳۹۳ش، ص۱۳۵.]&lt;/ref&gt; این منطقه با ۷۳۰ میلیارد بشکه نفت و ۷۰ تریلیون متر مکعب گاز طبیعی، مخزن نفت و گاز جهان نام‌گذاری شده است.&lt;ref&gt;[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https</ins>://www.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">mehrnews</ins>.com/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">news</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2043850</ins>/%<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-</ins>%<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">D8</ins>%<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">B2</ins>%<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">D8</ins>%<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">A8</ins>%<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">D8</ins>%<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">A7</ins>%<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">D9</ins>%<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">86</ins>%<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">D9</ins>%<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">87</ins>%<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">D8</ins>%<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">A7</ins>%<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">DB</ins>%<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8C «"خلیج پارس" نامی به وسعت تاریخ/ نگاهی به </ins>خلیج فارس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در زبانهای مختلف»، خبرگزاری مهر</ins>.]&lt;/ref&gt; خلیج فارس نزدیک به ۶۳درصد از کل ذخایر نفتی شناخته‌شدهٔ جهان را در خود جای داده است. همچنین قریب به ۳۰درصد از ذخایر گاز طبیعی جهان در این منطقه قرار دارد و شریان حیاتی اقتصاد غرب یعنی بیش از ۲۵درصد از نفت جهان روزانه از این آبراه عبور می‌کند. به همین دلیل، این منطقه برای نظام سرمایه‌داری و به‌ویژه برای ایالات متحدهٔ آمریکا از اهمیت حیاتی برخوردار است.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/128346/خلیج-فارس-امنیت-منطقه-ای-و-اهداف-سیاسیت-خارجی-جمهوری-اسلامی-ایران باقری، «خلیج فارس امنیت منطقه‌ای و اهداف سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، 1386ش، ص119.]&lt;/ref&gt; خلیج فارس از لحاظ ذخایر نفت در مقایسه با دیگر مناطق جهان، از مزایای متعددی برخوردار است؛ آن جمله: استخراج آسان، هزینه‌های تولید پایین، ظرفیت مازاد تولید، کیفیت بالای نفت خام، سهولت در حمل‌ونقل، بازدهی بالای چاه‌ها و پتانسیل قابل توجه برای اکتشاف میادین نفتی جدید.&lt;ref&gt;[https://www.jahannews.com/detailed/300582/خلیج-فارس-ترس-تحریف-چرا «خلیج فارس، ترس و تحریف؛ چرا؟»، جهان‌نیوز.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># '''اهمیت نظامی-راهبردی:''' وجود پایگاه‌های نظامی متعدد دریایی، هوایی و زمینی در منطقهٔ خلیج فارس که اغلب متعلق به کشورهای آمریکا و انگلستان هستند و همچنین حضور ناوهای جنگی کشورهای غربی در آن، اهمیت نظامی و راهبردی خلیج فارس را نمایان می‌سازد.&lt;ref&gt;[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">http</del>://www.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">persiangulfstudies</del>.com/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">fa</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.asp?p=pages&amp;ID=606&amp;Sub=164 «موقعیت نظام </del>خلیج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارس»، وب‌سایت مرکز مطالعات </del>خلیج فارس]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;/ref&gt; از دلایل راهبردیِ مهم خلیج‌فارس، وجود [[تنگه هرمز]] است که گذرگاه انرژی جهان محسوب می‌شود.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/128346/خلیج-فارس-امنیت-منطقه-ای-و-اهداف-سیاسیت-خارجی-جمهوری-اسلامی-ایران باقری، «خلیج فارس امنیت منطقه‌ای و اهداف سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، 1386ش، ص118.]&lt;/ref&gt; خلیج فارس، محور اصلی ارتباطات بین اروپا، آفریقا، آسیای جنوبی و جنوب شرقی است و به‌عنوان مهم‌ترین کانون راهبردی در خاورمیانه، سه قاره را به یکدیگر پیوند می‌دهد. این آبراه همچنین بخشی از شبکه ارتباطی جهانی را شکل می‌دهد که دریای مدیترانه، دریای سرخ، اقیانوس هند، اقیانوس آرام و اقیانوس اطلس را به هم متصل می‌کند.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/995265/%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B4-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B9%D9%84-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF ثواقب، «اهمیت خلیج فارس و تلاش برای جعل نام جدید»، 1391ش، ص7.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># '''اهمیت نظامی-راهبردی:''' وجود پایگاه‌های نظامی متعدد دریایی، هوایی و زمینی در منطقهٔ خلیج فارس که اغلب متعلق به کشورهای آمریکا و انگلستان هستند و همچنین حضور ناوهای جنگی کشورهای غربی در آن، اهمیت نظامی و راهبردی خلیج فارس را نمایان می‌سازد.&lt;ref&gt;[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https</ins>://www.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">mehrnews</ins>.com/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">news/2043850</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C «"</ins>خلیج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارس" نامی به وسعت تاریخ/ نگاهی به </ins>خلیج فارس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در زبانهای مختلف»، خبرگزاری مهر.</ins>]&lt;/ref&gt; از دلایل راهبردیِ مهم خلیج‌فارس، وجود [[تنگه هرمز]] است که گذرگاه انرژی جهان محسوب می‌شود.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/128346/خلیج-فارس-امنیت-منطقه-ای-و-اهداف-سیاسیت-خارجی-جمهوری-اسلامی-ایران باقری، «خلیج فارس امنیت منطقه‌ای و اهداف سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، 1386ش، ص118.]&lt;/ref&gt; خلیج فارس، محور اصلی ارتباطات بین اروپا، آفریقا، آسیای جنوبی و جنوب شرقی است و به‌عنوان مهم‌ترین کانون راهبردی در خاورمیانه، سه قاره را به یکدیگر پیوند می‌دهد. این آبراه همچنین بخشی از شبکه ارتباطی جهانی را شکل می‌دهد که دریای مدیترانه، دریای سرخ، اقیانوس هند، اقیانوس آرام و اقیانوس اطلس را به هم متصل می‌کند.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/995265/%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B4-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B9%D9%84-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF ثواقب، «اهمیت خلیج فارس و تلاش برای جعل نام جدید»، 1391ش، ص7.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># &#039;&#039;&#039;اهمیت تاریخی و فرهنگی:&#039;&#039;&#039; اهمیت تاریخی خلیج فارس از آن روست که به عنوان خاستگاه تمدن‌هایی چون تمدن پارسی و شریعت اسلامی شناخته می‌شود. از جنبه فرهنگی نیز، این منطقه با میزبانی و تعامل ملیت‌های گوناگون، نقشی برجسته در تبادل فرهنگ‌ها و اندیشه‌ها ایفا کرده است.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/995265/%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B4-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B9%D9%84-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF ثواقب، «اهمیت خلیج فارس و تلاش برای جعل نام جدید»، 1391ش، ص1 و 5.]&lt;/ref&gt; همچنین منطقه خلیج فارس، کانون ظهور و گسترش دین اسلام بوده است و اندیشه اسلامی از این نقطه به غرب، شرق و حتی قاره آمریکا راه یافته است. خلیج فارس در قلب جهان اسلام جای دارد و فاصله آن تا کرانه‌های شرقی و غربی جهان اسلام تقریباً یکسان است.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1435163/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8%DB%8C-ahp طایر، «تبیین علل اهمیت خلیج فارس و تنگه هرمز در امنیت ایران، با تحلیل فرایند سلسه‌مراتبی»، ۱۳۹۳ش، ص۱۳۶.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># &#039;&#039;&#039;اهمیت تاریخی و فرهنگی:&#039;&#039;&#039; اهمیت تاریخی خلیج فارس از آن روست که به عنوان خاستگاه تمدن‌هایی چون تمدن پارسی و شریعت اسلامی شناخته می‌شود. از جنبه فرهنگی نیز، این منطقه با میزبانی و تعامل ملیت‌های گوناگون، نقشی برجسته در تبادل فرهنگ‌ها و اندیشه‌ها ایفا کرده است.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/995265/%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B4-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B9%D9%84-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF ثواقب، «اهمیت خلیج فارس و تلاش برای جعل نام جدید»، 1391ش، ص1 و 5.]&lt;/ref&gt; همچنین منطقه خلیج فارس، کانون ظهور و گسترش دین اسلام بوده است و اندیشه اسلامی از این نقطه به غرب، شرق و حتی قاره آمریکا راه یافته است. خلیج فارس در قلب جهان اسلام جای دارد و فاصله آن تا کرانه‌های شرقی و غربی جهان اسلام تقریباً یکسان است.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1435163/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8%DB%8C-ahp طایر، «تبیین علل اهمیت خلیج فارس و تنگه هرمز در امنیت ایران، با تحلیل فرایند سلسه‌مراتبی»، ۱۳۹۳ش، ص۱۳۶.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

سمیرا پورحسن زنگنه