خون‌صلح - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حمید گلزار: حمید گلزار صفحهٔ خون صلح را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به خون‌صلح منتقل کرد

2026-05-30T10:33:21Z

حمید گلزار صفحهٔ خون صلح را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به خون‌صلح منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ۹ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۰۳
(بدون تفاوت)

حمید فاضل: اصلاح لینک داخلی

2026-05-10T11:44:56Z

اصلاح لینک داخلی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۱۴
خط ۹:		خط ۹:

	==قلمرو جغرافیایی==		==قلمرو جغرافیایی==
	بیشتر مناطقی که دارای نظام‌های قبیله‌ای و عشیره‌ای هستند در قلمرو آیین خون‌صلح قرار دارند. در این جوامع به‌دلیل هم‌بستگی خونی افراد، ایجاد مشکل و آسیب‌رساندن به یک خانواده، ضربه‌زدن به کل قوم قلمداد می‌شود. <ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/article/245189/%D8%AE%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D8%B3 . حاجی‌زاده، «خون‌بس»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> خون‌صلح به‌عنوان یکی از آیین‌ها و سنت‌های اصیل میان برخی از اقوام مانند کرد‌های [[~~کرمانشاه (شهر)\|~~کرمانشاه]] <ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1167232/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D9%85%D8% . رضوی فرد و همکاران، «بررسی آثار ترمیمی اجرای مراسم خون صلح؛ مطالعه موردی استان کرمانشاه»، 1395ش، ص217.]</ref> و ایلام، عرب‌ها، لرها و بختیاری‌های استان لرستان، [[خوزستان]]،<ref> [https://www.mizanonline.ir/fa/news/711877/%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD . «خون صلح»، خبرگزاری میزان.]</ref> کهکیلویه و بویراحمد و چهارمحال و بختیاری رواج دارد.<ref> [https://jclc.sdil.ac.ir/article_42370.html . غلامی و مرادقلی، «خون‌صلح؛ حل‌و‌فصل سنتی قتل»، 1394ش، ص163.]</ref> این آیین در کشور‌‌های پاکستان، افغانستان، ترکیه و عراق نیز دیده می‌شود.<ref> [https://abadis.ir/fatofa/%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%A8%D8%B3/ . «خون‌بس»، وب‌سایت دانشنامه عمومی.]</ref>		بیشتر مناطقی که دارای نظام‌های قبیله‌ای و عشیره‌ای هستند در قلمرو آیین خون‌صلح قرار دارند. در این جوامع به‌دلیل هم‌بستگی خونی افراد، ایجاد مشکل و آسیب‌رساندن به یک خانواده، ضربه‌زدن به کل قوم قلمداد می‌شود. <ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/article/245189/%D8%AE%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D8%B3 . حاجی‌زاده، «خون‌بس»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> خون‌صلح به‌عنوان یکی از آیین‌ها و سنت‌های اصیل میان برخی از اقوام مانند کرد‌های [[کرمانشاه]] <ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1167232/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D9%85%D8% . رضوی فرد و همکاران، «بررسی آثار ترمیمی اجرای مراسم خون صلح؛ مطالعه موردی استان کرمانشاه»، 1395ش، ص217.]</ref> و ایلام، عرب‌ها، لرها و بختیاری‌های استان لرستان، [[خوزستان]]،<ref> [https://www.mizanonline.ir/fa/news/711877/%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD . «خون صلح»، خبرگزاری میزان.]</ref> کهکیلویه و بویراحمد و چهارمحال و بختیاری رواج دارد.<ref> [https://jclc.sdil.ac.ir/article_42370.html . غلامی و مرادقلی، «خون‌صلح؛ حل‌و‌فصل سنتی قتل»، 1394ش، ص163.]</ref> این آیین در کشور‌‌های پاکستان، افغانستان، ترکیه و عراق نیز دیده می‌شود.<ref> [https://abadis.ir/fatofa/%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%A8%D8%B3/ . «خون‌بس»، وب‌سایت دانشنامه عمومی.]</ref>

	==شیوۀ اجرای آیین خـون‌صـلح==		==شیوۀ اجرای آیین خـون‌صـلح==

افشان بستاکچی: صفحه‌ای تازه حاوی «'''خون‌صلح؛''' از رسوم عرفی در برخی مناطق ایران برای گذشت از قصاص قاتل. خون‌صلح، نوعی رفتار عرفی رایج در قالب پیمان‌نامه و عقد ‌قرارداد میان خانوادۀ قاتل و مقتول با هدف صرف‌نظر‌کردن از قصاص قاتل است. این رسم میان برخی طوایف، ایلات و عش...» ایجاد کرد

2026-04-18T13:09:35Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''خون‌صلح؛'''</big> از رسوم عرفی در برخی مناطق ایران برای گذشت از قصاص قاتل. خون‌صلح، نوعی رفتار عرفی رایج در قالب پیمان‌نامه و عقد ‌قرارداد میان خانوادۀ قاتل و مقتول با هدف صرف‌نظر‌کردن از قصاص قاتل است. این رسم میان برخی طوایف، ایلات و عش...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

<big>'''خون‌صلح؛'''</big> از رسوم عرفی در برخی مناطق ایران برای گذشت از قصاص قاتل.

خون‌صلح، نوعی رفتار عرفی رایج در قالب پیمان‌نامه و عقد ‌قرارداد میان خانوادۀ قاتل و مقتول با هدف صرف‌نظر‌کردن از قصاص قاتل است. این رسم میان برخی طوایف، ایلات و عشایر که دارای روابط خویشاوندی متعدد هستند، اجرا می‌شود. کارکرد آیین خون‌صلح، پیشگیری از حوادث احتمالی و ناهنجاری‌های اجتماعی در میان افراد یک جامعه است.
==مفهوم‌شناسی==
خون‌صلح که با نام‌های «خون‌بس»، «خون‌بری» و «خون‌بها» نیز شناخته می‌شود<ref> [https://jiss.isca.ac.ir/article_66171_9c905d2e7f75b9eb33f3fef5a2d309cf.pdf . خان‌محمدی و احسانی، «مطالعه انسان‌شناختی پدیده «خون‌بس»، در منطقه صیدون خوزستان»، 1397ش، ص141.]</ref> در لغت به‌معنای فدیۀ قتل و دیه است<ref> [https://vajehyab.com/?q=%D8%AE%D9%88%D9%86+%D8%A8%D8%B3&f=motaradef دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ «خون‌بست»، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> و در اصطلاح نوعی قانون اجتماعی است که از آن به‌منظور حل اختلاف و گذشت از قصاص قاتل<ref> [https://jclc.sdil.ac.ir/article_42370.html . غلامی و مرادقلی، «خون‌صلح؛ حل‌و‌فصل سنتی قتل»، 1394ش، ص159.]</ref> برای ایجاد صلح و آشتی و پیشگیری از خون‌ریزی‌های بعدی استفاده می‌شود. این آیین در میان عرب‌ها به «فصل» معروف است.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/article/245189/%D8%AE%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D8%B3 . حاجی‌زاده، «خون‌بس»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> آیین خون‌صلح، نوعی روش غیر‌رسمی کیفری<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1167232/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D9%85%D8% . رضوی فرد و همکاران، «بررسی آثار ترمیمی اجرای مراسم خون صلح؛ مطالعه موردی استان کرمانشاه»، 1395ش، ص217.]</ref> میان خویشاوندان و افراد [[خانواده]] است <ref> [https://www.mizanonline.ir/fa/news/711877/%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD . «خون صلح»، خبرگزاری میزان.]</ref> که موجب دریافت دیه و گذشت از قصاص قتل می‌شود و شکاف اجتماعی به‌وجود آمده را ترمیم می‌کند.<ref> [https://jclc.sdil.ac.ir/article_42370.html . غلامی و مرادقلی، «خون‌صلح؛ حل‌و‌فصل سنتی قتل»، 1394ش، ص162.]</ref>

==تاریخچه==
پیش از اسلام، معمولا قاتل با مجازات قصاص روبرو می‌شد و این حکم هم در جامعۀ عرب و هم در ایران، غلبه داشت و گذشت از مجازات قاتل، کمتر رخ می‌داد؛<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/245189/%D8%AE%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D8%B3 حاجی‌زاده، «خون‌بس»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> اما بر اساس روایت‌های شفاهی،‌ رسم خون‌صلح از اوایل ورود دین اسلام به ایران، میان برخی اقوام و طوایف رواج یافت و تاکنون ادامه دارد.<ref> [https://jclc.sdil.ac.ir/article_42370.html . غلامی و مرادقلی، «خون‌صلح؛ حل‌و‌فصل سنتی قتل»، 1394ش، ص162.]</ref>

==قلمرو جغرافیایی==
بیشتر مناطقی که دارای نظام‌های قبیله‌ای و عشیره‌ای هستند در قلمرو آیین خون‌صلح قرار دارند. در این جوامع به‌دلیل هم‌بستگی خونی افراد، ایجاد مشکل و آسیب‌رساندن به یک خانواده، ضربه‌زدن به کل قوم قلمداد می‌شود. <ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/article/245189/%D8%AE%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D8%B3 . حاجی‌زاده، «خون‌بس»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> خون‌صلح به‌عنوان یکی از آیین‌ها و سنت‌های اصیل میان برخی از اقوام مانند کرد‌های [[کرمانشاه (شهر)|کرمانشاه]] <ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1167232/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D9%85%D8% . رضوی فرد و همکاران، «بررسی آثار ترمیمی اجرای مراسم خون صلح؛ مطالعه موردی استان کرمانشاه»، 1395ش، ص217.]</ref> و ایلام، عرب‌ها، لرها و بختیاری‌های استان لرستان، [[خوزستان]]،<ref> [https://www.mizanonline.ir/fa/news/711877/%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD . «خون صلح»، خبرگزاری میزان.]</ref> کهکیلویه و بویراحمد و چهارمحال و بختیاری رواج دارد.<ref> [https://jclc.sdil.ac.ir/article_42370.html . غلامی و مرادقلی، «خون‌صلح؛ حل‌و‌فصل سنتی قتل»، 1394ش، ص163.]</ref> این آیین در کشور‌‌های پاکستان، افغانستان، ترکیه و عراق نیز دیده می‌شود.<ref> [https://abadis.ir/fatofa/%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%A8%D8%B3/ . «خون‌بس»، وب‌سایت دانشنامه عمومی.]</ref>

==شیوۀ اجرای آیین خـون‌صـلح==
آیین خون‌صلح برای رفع اختلاف برآمده از جرم قتل عمد یا غیر عمد میان خانواده‌ها،<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1167232/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D9%85%D8% . رضوی فرد و همکاران، «بررسی آثار ترمیمی اجرای مراسم خون صلح؛ مطالعه موردی استان کرمانشاه»، 1395ش، ص217.]</ref> در جوامع دارای آداب و رسوم طایفه‌ای یا تعصبات قومی و اعتقاد به اجرای عدالت خصوصی در کنار عدالت عمومی، رواج دارد. <ref> [https://www.mizanonline.ir/fa/news/711877/%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD . «خون صلح»، خبرگزاری میزان.]</ref> در این اجتماعات به‌دلیل پیوندهای عمیق خانوادگی، وقوع یک قتل می‌تواند آغازگر وقوع جرایم متعدد و استمرار آن باشد. در این وضعیت، اجرای آیین خون‌صلح، گزینۀ کارآمدی برای کاهش وقایع پسینی در خانواده و جامعه است.<ref> [https://jclc.sdil.ac.ir/article_42370.html . غلامی و مرادقلی، «خون‌صلح؛ حل‌و‌فصل سنتی قتل»، 1394ش، ص159.]</ref> آیین خون‌صلح نوعی پیمان میان ایل و طایفه‌ای بزرگ بوده و فقط یک مراسم آشتی‌کنان عادی بین دو فرد یا دو خانواده نیست. <ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/711877/%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD . «خون صلح»، خبرگزاری میزان.]</ref>
در چارچوب این رسم، خانواده یا طایفۀ قاتل برای ‌گرفتن عفو از خانوادۀ مقتول، اقدام می‌کنند. <ref>[https://jiss.isca.ac.ir/article_66171_9c905d2e7f75b9eb33f3fef5a2d309cf.pdf . خان‌محمدی و احسانی، «مطالعه انسان‌شناختی پدیده «خون‌بس»، در منطقه صیدون خوزستان»، 1397ش، ص146.]</ref> این آیین پس از برگزاری مراسم یادبود مقتول <ref>[https://jclc.sdil.ac.ir/article_42370.html . غلامی و مرادقلی، «خون‌صلح؛ حل‌و‌فصل سنتی قتل»، 1394ش، ص171.]</ref> و اغلب با حضور بزرگان و ریشسفیدان قوم صورت می‌گیرد.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/article/245189/%D8%AE%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D8%B3 . حاجی‌زاده، «خون‌بس»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.] </ref> در روز مراسم، آیین سوگواري خاص مانند چمـري (نواختن ساز و دهل) و سرود‌هاي محلی (مور و شیون و زاري) از سوی اقوام قاتل انجام می‌شود و با این کار همدردی خود را با خانوادۀ مقتول، اعلام می‌کنند. <ref>[https://jclc.sdil.ac.ir/article_42370.html . غلامی و مرادقلی، «خون‌صلح؛ حل‌و‌فصل سنتی قتل»، 1394ش، ص171.]</ref> سپس طرفین در مقابل یکدیگر قرار‌ گرفته و بزرگان و ریش‌سفیدان، قاتل را به‌صورت کفن‌پـوش با دستانی بسته نزد اولیای دم می‌آورند و به‌دلیل اهمیت و جایگاه والای قرآن در اعتقادات دینی و اسلامی، خانواده مقتول را به حرمت قرآن قسم می‌دهند تا از قصاص قاتل چشم‌پوشی کنند. با این کار علاوه بر اقرار به خطاکار‌بودن قاتل، با یادآوری رحمت الهی و رأفت اسلامی، جبران خطای قاتل را تضمین می‌کنند. پس از تلاش فراوان و اخذ رضـایت اولیـاي دم، کدورت‌ها از بین می‌رود و اولیای دم با بوسیدن قرآن قاتل را عفو ‌کرده و از قصاص او می‌گذرند.<ref> [https://jclc.sdil.ac.ir/article_42370.html . غلامی و مرادقلی، «خون‌صلح؛ حل‌و‌فصل سنتی قتل»، 1394ش، ص171.]</ref>
سپس نوبت به تعیین خون‌بها می‌رسد. در این مرحله، نشست‌هایی میان دو طرف برگزار می‌شود.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/article/245189/%D8%AE%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D8%B3 . حاجی‌زاده، «خون‌بس»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> مقدار خون‌بها در طول زمان و متناسب با فرهنگ و آداب و رسوم طوایف و اقوام، متفاوت ‌بوده و دچار تحولاتی شده است. در گذشته، واگذاري زمین‌هاي کشاورزي، باغ‌ها و احشام به‌عنوان خون‌بها رایج بوده است، اما امروزه خون‌بها در شهر‌ها اغلب به‌صورت وجـه نقد تعیین می‌شود. <ref> [https://jclc.sdil.ac.ir/article_42370.html . غلامی و مرادقلی، «خون‌صلح؛ حل‌و‌فصل سنتی قتل»، 1394ش، ص168.]</ref> همچنین در گذشته، دختری از خانوادۀ قاتل را به‌عنوان قسمتی از خون‌بهـا بـه ازدواج مردي از طایفۀ مقتول در می‌آوردند تا روابط دو طایفه زودتر و بهتر ترمیم شود؛ اما با گذشت زمان این رسم منسوخ شده است.<ref> [https://jclc.sdil.ac.ir/article_42370.html . غلامی و مرادقلی، «خون‌صلح؛ حل‌و‌فصل سنتی قتل»، 1394ش، ص159و 160 و 161 و 170.]</ref>

==جایگاه خون‌صلح در اسلام==
خون‌صلح از جمله آیین‌های عرفی در جامعه است که پیش از اسلام نیز وجود داشت؛ اما با ظهور اسلام و با تمسک به قوانین اسلامی در این آیین تحولاتی ایجاد شد. آیین خون‌صلح به‌دلایلی مانند اصلاح ذات‌البین، گسترش فرهنگ صلح‌جویی و بخشش، افزایش وحـدت خانوادگی و اجتماعی، احتـرام بـه بزرگـان خيرانـديش با مبـانى و دستورات دين اسلام، هم‌خـوانی و سازگاری دارد؛ اما برخى از شرایط آن مانند پرداخت‌های اجبـاری مبالغ سنگین و ازدواج اجباری دختران به‌عنوان ديه و خسارات، مورد نهی اسلام است.<ref> [https://jiss.isca.ac.ir/article_66171_9c905d2e7f75b9eb33f3fef5a2d309cf.pdf . خان‌محمدی و احسانی، «مطالعه انسان‌شناختی پدیده «خون‌بس»، در منطقه صیدون خوزستان»، 1397ش، ص165.]</ref>

==کارکرد‌ها==
کارشناسان معتقدند در شرایط وقوع جرائم خاصی مانند قتل، استفاده از آداب و رسوم رایج در میان این اقوام یکی از بهترین گزینه‌ها برای کاهش اختلافات و نزاع خانوادگی و اجتماعی است. آیین خون‌صلح نیز از جمله این رسوم رایج در میان برخی اقوام است که کارکرد‌های متعددی دارد:<ref>[https://jclc.sdil.ac.ir/article_42370.html . غلامی و مرادقلی، «خون‌صلح؛ حل‌و‌فصل سنتی قتل»، 1394ش، ص160.]</ref>

===اجتماعی===
# بازگشت فرد خاطی به زندگی عادی: از مهم‌ترین کارکرد‌های این آیین پذيرش قاتل در جامعه است.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1167232/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D9%85%D8% . رضوی فرد و همکاران، «بررسی آثار ترمیمی اجرای مراسم خون صلح؛ مطالعه موردی استان کرمانشاه»، 1395ش، ص217.] </ref> در این آیین به‌دلیل اظهار پشیمانی و درخواست جبران خطا، قاتل مجازات ‌نشده<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1710828/%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%A8%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DA% . نامیان و همکاران، «خون‌بس در فرهنگ سنتی ایران: تحلیل کارکردگرایانه از منظر دورگیم»، 1399ش، ص107 .]</ref> و با مداخلۀ بزرگان و ریش‌سفیدان طوایف و خانواده‌های قاتل و مقتول، جرم او با شیوه‌های دیگری جبران می‌شود. بخشش قاتل، سبب پذیرش جمعی وی شده و او می‌تواند به زندگی عادی خود در جامعه ادامه دهد.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1167232/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D9%85%D8% . رضوی فرد و همکاران، «بررسی آثار ترمیمی اجرای مراسم خون صلح؛ مطالعه موردی استان کرمانشاه»، 1395ش، ص217.] </ref>
# ترمیم و احیای روابط در جامعه: خون‌صلح نوعی تجدید رسوم اصیل و حسنۀ بومی و نماد همبسـتگى قـومى، دينـى و محيطـى میان افراد یک جامعه است.<ref> [https://jiss.isca.ac.ir/article_66171_9c905d2e7f75b9eb33f3fef5a2d309cf.pdf . خان‌محمدی و احسانی، «مطالعه انسان‌شناختی پدیده «خون‌بس»، در منطقه صیدون خوزستان»، 1397ش، ص163.] </ref> کارشناسان معتقدند در قوانین مدنی، رعایت حقوق و عدالت ترمیمی در جامعه از مهم‌ترین جلوه‌های مدنیت است. آیین خون صلح به‌عنوان یک پدیدۀ اجتماعی، معرف این نوع از مدنیت ‌بوده و در میان طوایف و عشایر کارکرد ترمیمی دارد.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1710828/%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%A8%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DA% . نامیان و همکاران، «خون‌بس در فرهنگ سنتی ایران: تحلیل کارکردگرایانه از منظر دورگیم»، 1399ش، ص 108.]</ref> ماهيت اين رسـم به‌گونه‌ای است که بدون ایجاد خشونت و درگيري براي انتقام میان خانوادۀ قاتل و مقتول، با اجرای خون‌صلح به ترميم جامعه آسيب‌ديده کمک‌کرده <ref> [https://jiss.isca.ac.ir/article_66171_9c905d2e7f75b9eb33f3fef5a2d309cf.pdf . خان‌محمدی و احسانی، «مطالعه انسان‌شناختی پدیده «خون‌بس»، در منطقه صیدون خوزستان»، 1397ش، ص144.]</ref> و عامل اصلی در جلوگیری از وقوع جرم است.<ref> [https://jclc.sdil.ac.ir/article_42370.html . غلامی و مرادقلی، «خون‌صلح؛ حل‌و‌فصل سنتی قتل»، 1394ش، ص181 و 159.]</ref>
# حفظ نظم عمومی جامعه: برخلاف حقـوق ترميمـي در جوامـع مـدرن که هدف آن اصلاح فرد و بازگرداندن مجرم به بدنۀ اصلي جامعه اسـت در آيين خون‌صلح علاوه بر فرد، حفـظ جامعـه و ایجاد نظم و انسجام عمومي، هدف اصلی است. <ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1710828/%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%A8%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DA% . نامیان و همکاران، «خون‌بس در فرهنگ سنتی ایران: تحلیل کارکردگرایانه از منظر دورگیم»، 1399ش، ص 108.]</ref>
# پیشگیری از جرم و کاهش ناهنجاری‌های اجتماعی: جرم قتل در میان طوایف، خاستگاه دعوا‌ها و درگیری‌های خانوادگی طایفگی بوده و ضرر‌های جانی و مالی بی‌شمار و خسارت‌های جبران‌ناپذیر روحی و معنوی را برای شخص خاطی و اطرافیان او به‌دنبال دارد.<ref> [https://www.mizanonline.ir/fa/news/711877/%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD . «خون صلح»، خبرگزاری میزان.]</ref> اما آیین خون‌صلح کاملا از این پیامدها جلوگیری می‌کند.
# کاهش هزینه‌هاي دادرسی و مجازات: امروزه خون‌صلح به‌معنای عفو کامل قاتل نیست و رسیدگی به جنبۀ عمومی قتل توسط دستگاه کیفری اجرا می‌شود؛ اما اجرای این رسم سبب کاهش تعداد جلسات دادگاه و کوتاه‌شدن مسیر دادرسی و کاهش هزینه‌های آن می‌شود. <ref> [https://jclc.sdil.ac.ir/article_42370.html . غلامی و مرادقلی، «خون‌صلح؛ حل‌و‌فصل سنتی قتل»، 1394ش، ص181.]</ref>
===فرهنگی و تربیتی===
# گسترش فرهنگ عفو و بخشش: ترویج آیین خون‌صلح به‌عنوان یک سنت قدیمی کارآمد در حل و فصل منازعات اجتماعی، نقش مؤثری در افزایش و ترغیب افراد به عفو و بخشش دارد. در مواقعی که قتل غیر عمد بوده، این آیین مانع بسیاری از آسیب‌های خانوادگی، روحی و جسمی است که در پی قصاص بر خانوادۀ شخص خاطی وارد شده و در برخی موارد اسباب انحلال زندگی بسیاری از خانواده‌ها را فراهم می‌کند. همچنین در پی وقوع قتل بسیاری از اقوام قاتل و مقتول با یکدیگر درگیر شده و ممکن است این میزان درگیری منجر به مهاجرت برخی خانواده‌ها از منطقۀ زندگی خود شود.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/711877/%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD . «خون صلح»، خبرگزاری میزان.]</ref>
# ترمیم خسارت وارده بر خانوادۀ مقتول و افزایش حس مسئولیت‌پذیری در قاتل: برگزاری آیین خـون‌صـلح سبب ترمیم یا جبران خسارت‌های مادی، معنوی و روحی وارده بر خانوادۀ مقتول می‌شود. در این شرایط قاتـل که خود را مدیون بخشش اولیای دم می‌داند با مسؤولیت‌پذیريِ آگاهانه‌ای نسبت به آنها در پی جبران خطای خود بوده و تمامی آثار ناشی از قتل را می‌پذیرد. این امر سبب می‌شود تا خانوادۀ مقتول، اقوام قاتل را به‌عنوان شریک غم خود بپذیرند <ref>[https://jclc.sdil.ac.ir/article_42370.html . غلامی و مرادقلی، «خون‌صلح؛ حل‌و‌فصل سنتی قتل»، 1394ش، ص174.]</ref> و در پی آن آتش خشم و کینۀ آنها فروکش کرده و آرامش و صلح به دو طرف برگردد.<ref> [https://www.iribnews.ir/fa/news/3838921/%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%B4-%D8%AF%D9%88-%D8%B7%D8%A7%DB%8C%D9%81%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD . «آرامش دو طایفه در لرستان با آیین خون صلح»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref>
# از دیگر کارکرد‌های این آیین وحدت ایلی، گسترش جمعیت و خانواده و حفظ انسجام در روابط میان ریش‌سفیدان و بزرگ‌تر‌های یک قوم با سایر افراد خصوصاً جوانان است.<ref> [https://jiss.isca.ac.ir/article_66171_9c905d2e7f75b9eb33f3fef5a2d309cf.pdf . خان‌محمدی و احسانی، «مطالعه انسان‌شناختی پدیده «خون‌بس»، در منطقه صیدون خوزستان»، 1397ش، ص140.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* «آرامش دو طایفه در لرستان با آیین خون‌صلح»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: 14 اردیبهشت 1402ش.
* حاجی‌زاده، محبوبه، «خون‌بس»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: 3 آذر 1400ش.
* خان‌محمدی، کریم و احسانی، حکیمه، «مطالعه انسان‌شناختی پدیده خون‌بس در منطقه صیدون خوزستان»، اسلام و مطالعات اجتماعی، شماره 1، 1397ش.
* «خون‌بس»، وب‌سایت دانشنامه عمومی، تاریخ بازدید: 23 مرداد 1402ش.
* «خون‌صلح»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: 14 فروردین 1400ش.
* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ درج مطلب: 15 مرداد 1402ش.
* رضوی فرد، بهزاد و همکاران، «بررسی آثار ترمیمی اجرای مراسم خون‌صلح؛ مطالعه موردی استان کرمانشاه»، حقوقی دادگستری، شماره 94، 1395ش.
* غلامی، حسین و مرادقلی، حسین، «خون‌صلح؛ حل‌و‌فصل سنتی قتل»، پژوهش‌های حقوق جزا و جرم‌شناسی، شماره 5، 1394ش.
* نامیان، فاطمه و همکاران، «خون‌بس در فرهنگ سنتی ایران: تحلیل کارکردگرایانه از منظر دورکیم»، فرهنگ مردم ایران، شماره 60، 1399ش.