دالان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

علی شاهرودی: ابرابزار

2026-05-07T12:02:41Z

ابرابزار

حسین صبوری در ۱۲ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۴۵

2026-04-01T11:45:09Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۲ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۱۵
خط ۱:		خط ۱:
	~~[[پرونده:~~دالان-1.jpg\|~~جایگزین~~=دالان بازار وکیل شیراز\|~~بندانگشتی\|~~دالان بازار وکیل شیراز]]		{{جعبه اطلاعات مفهوم
			\| تصویر =دالان-1.jpg
			\| زیرنویس تصویر =دالان بازار وکیل شیراز
			\| image_alt =دالان بازار وکیل شیراز
			\| فایل پادکست =دالان.ogg
			\| حجم فایلپادکست =3/48
			\| تاریخ پادکست =12-1-1405
			\| زیرنویس عنوان =

			\| عنوان اصلی =
			\| عنوان انگلیسی =
			\| عنوان عربی =
			\| عنوان علمی =
			\| شاخه علمی =
			\| نوع مفهوم =
			\| معنای اصطلاحی =
			\| حوزه کاربرد =
			\| گستره جغرافیایی =
			\| منشأ تاریخی =

			\| نخستین کاربرد =
			\| ریشه واژه =
			\| مرتبط با =
			\| اهمیت =
			\| مبدع =
			\| مروج =
			\| مقدس برای =
			\| مورد احترام =
			\| آثار مرتبط =
			}}
	<big>'''دالان'''</big>؛ فضایی سرپوشیده در معماری سنتی برای حفظ حریم خصوصی از طریق مسیری طولانی.<br>		<big>'''دالان'''</big>؛ فضایی سرپوشیده در معماری سنتی برای حفظ حریم خصوصی از طریق مسیری طولانی.<br>

علیرضا محمددوست در ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۱:۳۷

2026-02-19T11:37:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۰۷
خط ۱:		خط ۱:
			[[پرونده:دالان-1.jpg\|جایگزین=دالان بازار وکیل شیراز\|بندانگشتی\|دالان بازار وکیل شیراز]]
	<big>'''دالان'''</big>؛ فضایی سرپوشیده در معماری سنتی برای حفظ حریم خصوصی از طریق مسیری طولانی.<br>		<big>'''دالان'''</big>؛ فضایی سرپوشیده در معماری سنتی برای حفظ حریم خصوصی از طریق مسیری طولانی.<br>

خط ۴۴:		خط ۴۵:

	==نقش دالان در سازماندهی فضای مساجد و بازارها==		==نقش دالان در سازماندهی فضای مساجد و بازارها==
			[[پرونده:دالان-2.jpg\|جایگزین=بازار تاریخی کلانتری تهران\|بندانگشتی\|بازار تاریخی کلانتری تهران]]
	در سلسله‌مراتب ورود به مساجد، دالان با تغییر جهت، محور صحن را با محور قبله هماهنگ می‌کند. دالان به‌عنوان فضایی ارتباطی، اصل سلسله‌مراتب ورود به مساجد را تقویت کرده و حریم خصوصی را ایجاد می‌کند. یکی از دلایل اصلی وجود دالان در معماری حکیمانۀ مساجد، حفظ حریم و سهل‌الوصول نبودن فضا است.<ref>. [https://ensani.ir/fa/article/407619/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF یداللهی و ادیبان، «بررسی سلسله مراتب ورود به مساجد»، 1398ش، ص24.]</ref> فلسفۀ فضای تاریک دالان در مساجد، جدایی تدریجی نمازگزاران از فضای شهر و آمادگی برای ورود به شبستان است.<ref>. [https://isfahan2rist.com/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/ «مسجد شیخ لطف‌الله»، وب‌سایت اصفهان‌توریست.]</ref>		در سلسله‌مراتب ورود به مساجد، دالان با تغییر جهت، محور صحن را با محور قبله هماهنگ می‌کند. دالان به‌عنوان فضایی ارتباطی، اصل سلسله‌مراتب ورود به مساجد را تقویت کرده و حریم خصوصی را ایجاد می‌کند. یکی از دلایل اصلی وجود دالان در معماری حکیمانۀ مساجد، حفظ حریم و سهل‌الوصول نبودن فضا است.<ref>. [https://ensani.ir/fa/article/407619/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF یداللهی و ادیبان، «بررسی سلسله مراتب ورود به مساجد»، 1398ش، ص24.]</ref> فلسفۀ فضای تاریک دالان در مساجد، جدایی تدریجی نمازگزاران از فضای شهر و آمادگی برای ورود به شبستان است.<ref>. [https://isfahan2rist.com/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/ «مسجد شیخ لطف‌الله»، وب‌سایت اصفهان‌توریست.]</ref>

خط ۵۰:		خط ۵۱:

	==عنصر زیبایی‌شناسانه در طراحی دالان‌ها==		==عنصر زیبایی‌شناسانه در طراحی دالان‌ها==
			[[پرونده:دالان-4.jpg\|جایگزین=مسجد شیخ لطف الله اصفهان\|بندانگشتی\|دالان مسجد شیخ لطف الله اصفهان]]
	دالان‌ها بسته به نوع کاربری خود، با تزیینات چشم‌نوازی طراحی می‌شدند<ref>. [https://shahroodut.ac.ir/fa/thesis/thesis.php?thid=NA22 طاهری شهرآئینی، خاقانی، «ساختارشناسی معماری ایران (الگو و زبان) مطالعة موردی معماری صفوی در اصفهان»، 1396ش، ص33.]</ref> و در ساخت آن‌ها معمولاً از دکوراسیون‌های ساده یا مجلل استفاده می‌شد.<ref>. [https://salahshorannaragh.blog.ir/1397/11/13/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%DA%A9%D9%87%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%86%D8%B1%D8%A7%D9%82 علی‌آقایی‌ نراقی، «آشنایی با تقسیم‌بندی خانه‌های قدیمی و تاریخی کهن‌شهر نراق»، وبلاگ سلحشوران شهر نراق.]</ref> در برخی بناها، دالان‌ها قوس‌دار و با تزئینات مینیاتوری طراحی می‌شدند.<ref>. [https://noorlib.ir/book/view/56740?sectionNumber=2&pageNumber=159&viewType=html&query=%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86 پورجعفر و همکاران، معماری و شهرسازی دورة اسلامی در هندوستان «بازتابی از تعاملات فرهنگی- هنری ایران و هند»، 1394ش، ص159.]</ref> در بعضی از دالان‌ مساجد، زیبایی‌ها در ابتدای ورود به‌طور کامل دیده نمی‌شد و پس از مدتی که چشم به نور کم عادت می‌کرد، شاهکارهای هنر و معماری نمایان می‌شد.<ref>. [https://www.jabama.com/mag/sheikh-lotfollah-mosque/ احمدزاده، «6 شگفتی در مسجد شیخ لطف‌الله؛ ققنوسی برخاسته از ویرانه‌های مسجدی دیگر!»، وب‌سایت جاما.]</ref> همچنین در طراحی دالان تخت جمشید و در آثار باقی‌مانده از کاخ شاهی کوه خواجه نیز از رنگ و نقاشی‌های دیواری استفاده شده است.<ref>. [https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C.htm محمدپورسرای، «بررسی تزئینات هندسی در معماری ایران (بررسی موردی الگوی ستارة اسلامی)»، وب‌سایت مگیران.]</ref>		دالان‌ها بسته به نوع کاربری خود، با تزیینات چشم‌نوازی طراحی می‌شدند<ref>. [https://shahroodut.ac.ir/fa/thesis/thesis.php?thid=NA22 طاهری شهرآئینی، خاقانی، «ساختارشناسی معماری ایران (الگو و زبان) مطالعة موردی معماری صفوی در اصفهان»، 1396ش، ص33.]</ref> و در ساخت آن‌ها معمولاً از دکوراسیون‌های ساده یا مجلل استفاده می‌شد.<ref>. [https://salahshorannaragh.blog.ir/1397/11/13/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%DA%A9%D9%87%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%86%D8%B1%D8%A7%D9%82 علی‌آقایی‌ نراقی، «آشنایی با تقسیم‌بندی خانه‌های قدیمی و تاریخی کهن‌شهر نراق»، وبلاگ سلحشوران شهر نراق.]</ref> در برخی بناها، دالان‌ها قوس‌دار و با تزئینات مینیاتوری طراحی می‌شدند.<ref>. [https://noorlib.ir/book/view/56740?sectionNumber=2&pageNumber=159&viewType=html&query=%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86 پورجعفر و همکاران، معماری و شهرسازی دورة اسلامی در هندوستان «بازتابی از تعاملات فرهنگی- هنری ایران و هند»، 1394ش، ص159.]</ref> در بعضی از دالان‌ مساجد، زیبایی‌ها در ابتدای ورود به‌طور کامل دیده نمی‌شد و پس از مدتی که چشم به نور کم عادت می‌کرد، شاهکارهای هنر و معماری نمایان می‌شد.<ref>. [https://www.jabama.com/mag/sheikh-lotfollah-mosque/ احمدزاده، «6 شگفتی در مسجد شیخ لطف‌الله؛ ققنوسی برخاسته از ویرانه‌های مسجدی دیگر!»، وب‌سایت جاما.]</ref> همچنین در طراحی دالان تخت جمشید و در آثار باقی‌مانده از کاخ شاهی کوه خواجه نیز از رنگ و نقاشی‌های دیواری استفاده شده است.<ref>. [https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C.htm محمدپورسرای، «بررسی تزئینات هندسی در معماری ایران (بررسی موردی الگوی ستارة اسلامی)»، وب‌سایت مگیران.]</ref>

حمید گلزار در ۲۹ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۰۸

2026-02-18T08:08:08Z

@@ خط ۹۱: / خط ۹۱: @@
 ==منابع==
+{{آغاز منابع}}
 *«ابنیۀ سنتی ایران، بازار؛ سرا، تیم، تیمچه»، وب‌سایت باشگاه مهندسان ایران، تاریخ درج مطلب: 31 اکتبر 2007م.
+*
@@ خط ۱۶۳: / خط ۱۶۳: @@
+*
 *یداللهی، سپیده و ادیبان، محمد، «بررسی سلسله مراتب ورود به مساجد»، پژوهش‌های مرمت و مطالعات معماری ایرانی اسلامی، شمارۀ 2، سال دوم، بهار 1398ش.
+{{پایان منابع}}

Iranbot: حذف رده‌ها

2025-12-31T10:05:49Z

حذف رده‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۳۵
خط ۱۶۴:		خط ۱۶۴:
	*یداللهی، سپیده و ادیبان، محمد، «بررسی سلسله مراتب ورود به مساجد»، پژوهش‌های مرمت و مطالعات معماری ایرانی اسلامی، شمارۀ 2، سال دوم، بهار 1398ش.		*یداللهی، سپیده و ادیبان، محمد، «بررسی سلسله مراتب ورود به مساجد»، پژوهش‌های مرمت و مطالعات معماری ایرانی اسلامی، شمارۀ 2، سال دوم، بهار 1398ش.

	~~[[رده: ویکی‌رز]]~~
	~~[[رده: هویت فرهنگی]]~~
	~~[[رده: عناصر فرهنگی]]~~
	~~[[رده: هنرهای تجسمی]]~~
	~~[[رده: اخلاق هنجاری]]~~
	~~[[رده: مبانی هنر]]~~

سعید مقدم: /* پیامد‌ حذف ورودی دالان در طراحی خانه‌های معاصر */

2025-06-11T04:34:21Z

پیامد‌ حذف ورودی دالان در طراحی خانه‌های معاصر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۱ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۰۴
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	در آموزه‌های اسلامی نیز با بهره‌گیری از پیکربندی فضایی و تفکیک فضا به دو بخش اندرونی و بیرونی، به این بخش هویت خاصی بخشیده شد. به‌منظور جلوگیری از دید مستقیم به فضاهای داخلی، در معماری سنتی از سلسله‌مراتبی در طراحی فضا استفاده می‌شد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/177423/fa پیوسته‌گر و همکاران، «بازشناسی اصول پنج‌گانة استاد پیرنیا در معماری خانه‌های سنتی ایران و تحلیل آن با استناد به منابع اعتقادی اسلامی مطالعة موردی: خانه‌های شهر یزد»، 1396ش، ص56.]</ref>		در آموزه‌های اسلامی نیز با بهره‌گیری از پیکربندی فضایی و تفکیک فضا به دو بخش اندرونی و بیرونی، به این بخش هویت خاصی بخشیده شد. به‌منظور جلوگیری از دید مستقیم به فضاهای داخلی، در معماری سنتی از سلسله‌مراتبی در طراحی فضا استفاده می‌شد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/177423/fa پیوسته‌گر و همکاران، «بازشناسی اصول پنج‌گانة استاد پیرنیا در معماری خانه‌های سنتی ایران و تحلیل آن با استناد به منابع اعتقادی اسلامی مطالعة موردی: خانه‌های شهر یزد»، 1396ش، ص56.]</ref>

	== فلسفه طراحی دالان در معماری ایرانی ==		==فلسفه طراحی دالان در معماری ایرانی==
	[[دالان]] گذرگاهی که در آن، انسان به‌تدریج از صداها، رنگ‌ها و حرکت‌های بیرونی فاصله می‌گیرد و به آرامش درونی نزدیک می‌شود. این فضا رابطی است میان بشریت (میدان برون) و روحانیت (شبستان درون)، که انسان را از بند حواس می‌رهاند، به بازشناسی ظواهر و درک خویشتن می‌رساند و زمینه‌ساز اتصال به حقیقت و بازگشت به فطرت می‌شود.<ref>[https://anthropologyandculture.com/%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ حسین‌یزدی، «محرمیت و خلوت در معماری ایرانی»، وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ.] </ref>		[[دالان]] گذرگاهی که در آن، انسان به‌تدریج از صداها، رنگ‌ها و حرکت‌های بیرونی فاصله می‌گیرد و به آرامش درونی نزدیک می‌شود. این فضا رابطی است میان بشریت (میدان برون) و روحانیت (شبستان درون)، که انسان را از بند حواس می‌رهاند، به بازشناسی ظواهر و درک خویشتن می‌رساند و زمینه‌ساز اتصال به حقیقت و بازگشت به فطرت می‌شود.<ref>[https://anthropologyandculture.com/%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ حسین‌یزدی، «محرمیت و خلوت در معماری ایرانی»، وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ.] </ref>

خط ۸۳:		خط ۸۳:
	==پیامد‌ حذف ورودی دالان در طراحی خانه‌های معاصر==		==پیامد‌ حذف ورودی دالان در طراحی خانه‌های معاصر==

	سلسله‌مراتب ورودی در خانه‌های معاصر به یك در تبدیل شده كه مشخص‌کنندۀ مرز بین فضای عمومی و خصوصی خانواده‌ها است. حذف سلسله‌مراتب ورود، با نقض حریم خانواده‌ها باعث آشفتگی در فضای خصوصی و اختلاط در عملکرد سایر فضاها شده است.<ref>. [https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_4399.html غفوریان و همکاران، «گونه‌شناسي سازمان فضايي و سلسله‌مراتب ورود در خانه‌هاي ايراني با تأكيد بر محرميت»، 1396ش، ص130-141.]</ref>		سلسله‌مراتب ورودی در خانه‌های معاصر به یك در تبدیل شده كه مشخص‌کنندۀ مرز بین فضای عمومی و خصوصی خانواده‌ها است. حذف سلسله‌مراتب ورود، با نقض [[حریم خانواده‌ها]] باعث آشفتگی در فضای خصوصی و اختلاط در عملکرد سایر فضاها شده است.<ref>. [https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_4399.html غفوریان و همکاران، «گونه‌شناسي سازمان فضايي و سلسله‌مراتب ورود در خانه‌هاي ايراني با تأكيد بر محرميت»، 1396ش، ص130-141.]</ref>

	با ورود به خانه، تمام فضاهای درون خانه در معرض اشراف قرار می‌گیرند. در ساختمان‌سازی‌های معاصر و در اغلب موارد، فضاهای بینابینی از میان رفته و مسیرها با یکدیگر تداخل پیدا کرده و هدایت افراد توسط اشیاء و عادات صورت می‌گیرد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/856929/fa چلونگریان و همکاران، «بررسی الگوهای معماری ورودی درخانه‌های سنتی ایرانی و ارائة راهبرد در بقای ورودی خانه‌های معاصر (خانه‌های شهر اصفهان)»، 1394ش، ص14.]</ref>		با ورود به خانه، تمام فضاهای درون خانه در معرض اشراف قرار می‌گیرند. در ساختمان‌سازی‌های معاصر و در اغلب موارد، فضاهای بینابینی از میان رفته و مسیرها با یکدیگر تداخل پیدا کرده و هدایت افراد توسط اشیاء و عادات صورت می‌گیرد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/856929/fa چلونگریان و همکاران، «بررسی الگوهای معماری ورودی درخانه‌های سنتی ایرانی و ارائة راهبرد در بقای ورودی خانه‌های معاصر (خانه‌های شهر اصفهان)»، 1394ش، ص14.]</ref>

سعید مقدم: /* تاریخچه */

2025-06-10T09:47:58Z

تاریخچه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۰ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۱۷
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	در آموزه‌های اسلامی نیز با بهره‌گیری از پیکربندی فضایی و تفکیک فضا به دو بخش اندرونی و بیرونی، به این بخش هویت خاصی بخشیده شد. به‌منظور جلوگیری از دید مستقیم به فضاهای داخلی، در معماری سنتی از سلسله‌مراتبی در طراحی فضا استفاده می‌شد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/177423/fa پیوسته‌گر و همکاران، «بازشناسی اصول پنج‌گانة استاد پیرنیا در معماری خانه‌های سنتی ایران و تحلیل آن با استناد به منابع اعتقادی اسلامی مطالعة موردی: خانه‌های شهر یزد»، 1396ش، ص56.]</ref>		در آموزه‌های اسلامی نیز با بهره‌گیری از پیکربندی فضایی و تفکیک فضا به دو بخش اندرونی و بیرونی، به این بخش هویت خاصی بخشیده شد. به‌منظور جلوگیری از دید مستقیم به فضاهای داخلی، در معماری سنتی از سلسله‌مراتبی در طراحی فضا استفاده می‌شد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/177423/fa پیوسته‌گر و همکاران، «بازشناسی اصول پنج‌گانة استاد پیرنیا در معماری خانه‌های سنتی ایران و تحلیل آن با استناد به منابع اعتقادی اسلامی مطالعة موردی: خانه‌های شهر یزد»، 1396ش، ص56.]</ref>

			== فلسفه طراحی دالان در معماری ایرانی ==
			[[دالان]] گذرگاهی که در آن، انسان به‌تدریج از صداها، رنگ‌ها و حرکت‌های بیرونی فاصله می‌گیرد و به آرامش درونی نزدیک می‌شود. این فضا رابطی است میان بشریت (میدان برون) و روحانیت (شبستان درون)، که انسان را از بند حواس می‌رهاند، به بازشناسی ظواهر و درک خویشتن می‌رساند و زمینه‌ساز اتصال به حقیقت و بازگشت به فطرت می‌شود.<ref>[https://anthropologyandculture.com/%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ حسین‌یزدی، «محرمیت و خلوت در معماری ایرانی»، وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ.] </ref>

	==نقش دالان در حفاظت از حریم خصوصی و تأمین امنیت==		==نقش دالان در حفاظت از حریم خصوصی و تأمین امنیت==
خط ۱۱۴:		خط ۱۱۷:
	*		*
	*چلونگریان، رامین و همکاران، «بررسی الگوهای معماری ورودی درخانه‌های سنتی ایرانی و ارائۀ راهبرد در بقای ورودی خانه‌های معاصر (خانه‌های شهر اصفهان)»، دومین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در عمران، معماری و شهرسازی، 1394ش.		*چلونگریان، رامین و همکاران، «بررسی الگوهای معماری ورودی درخانه‌های سنتی ایرانی و ارائۀ راهبرد در بقای ورودی خانه‌های معاصر (خانه‌های شهر اصفهان)»، دومین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در عمران، معماری و شهرسازی، 1394ش.
	*		*حسین‌یزدی، مریم، «محرمیت و خلوت در معماری ایرانی»، وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ، تاریخ درج مطلب: 4 آذر 1392ش.
	*حیدری و تقی‌پور، «تحلیل محرمیت در خانه‌های سنتی بر اساس نسبت توده به فضا (نمونۀ موردی: خانه‌های تک‌حیاط در اقلیم گرم و خشک)»، دوفصلنامۀ معماری اقلیم گرم و خشک، شمارۀ 8، دورۀ 6، 1397ش.		*حیدری و تقی‌پور، «تحلیل محرمیت در خانه‌های سنتی بر اساس نسبت توده به فضا (نمونۀ موردی: خانه‌های تک‌حیاط در اقلیم گرم و خشک)»، دوفصلنامۀ معماری اقلیم گرم و خشک، شمارۀ 8، دورۀ 6، 1397ش.
	*		*

سعید مقدم در ۲۰ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۱۶

2025-06-10T09:16:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۰ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۴۶
خط ۱:		خط ۱:
	<big>'''دالان'''</big>؛ فضایی سرپوشیده در معماری سنتی برای حفظ حریم خصوصی از طریق مسیری طولانی.<br>		<big>'''دالان'''</big>؛ فضایی سرپوشیده در معماری سنتی برای حفظ حریم خصوصی از طریق مسیری طولانی.<br>

	دالان، یکی از عناصر مهم در معماری سنتی ایرانی است. این فضا نقش مهمی در ایجاد [[حریم خصوصی]] و سلسله‌مراتب فضایی خانه‌ها دارد. دالان به‌عنوان یک عنصر کاربردی و نماد فرهنگ و ارزش‌های ایرانی، بخش مهمی از هویت معماری ایرانی است. در خانه‌های سنتی، دالان به‌عنوان فضایی چندمنظوره، با ویژگی‌هایی همچون زیبایی بصری، حفظ حریم خصوصی، تنظیم جریان هوا و ایجاد حس آرامش و مهمان‌نوازی شناخته می‌شود. همچنین در هدایت مسیر و ارتباط بین فضاهای مختلف نقش مهمی دارد.		دالان، یکی از عناصر مهم در معماری سنتی ایرانی است. این فضا نقش مهمی در ایجاد [[حریم خصوصی]] و سلسله‌مراتب فضایی خانه‌ها دارد. دالان به‌عنوان یک عنصر کاربردی و نماد فرهنگ و ارزش‌های ایرانی، بخش مهمی از هویت معماری ایرانی است. در خانه‌های سنتی، دالان به‌عنوان فضایی چندمنظوره، با ویژگی‌هایی همچون زیبایی بصری، حفظ حریم خصوصی، تنظیم جریان هوا و ایجاد حس آرامش و مهمان‌نوازی شناخته می‌شود. همچنین در هدایت مسیر و ارتباط بین فضاهای مختلف نقش مهمی دارد. افزون بر این، دالان یکی از جلوه‌های عینی رعایت [[حیا]] و [[عفاف]] در ساختار فضایی خانه‌های ایرانی است.

	==تعریف دالان==		==تعریف دالان==
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	==اهمیّت پیش‌ورودی در طراحی بناهای سنتی==		==اهمیّت پیش‌ورودی در طراحی بناهای سنتی==

	فضای ورودی، وظیفه ایجاد ارتباط میان درون و بیرون بنا را بر عهده دارد. نظام ورودی که از عناصر سردر، [[هشتی]] و دالان تشکیل می‌شود، نخستین بخش بنا است که ویژگی‌های کلی فضا، آداب ورود و تمایز میان حریم خصوصی و عمومی را نمایان می‌سازد.<ref>. [https://frh.sccsr.ac.ir/article-1-375-fa.html مرادی‌نسب و منان‌رئیسی، «تحلیل ابعاد وجودی نظام ورودی خانه‌های سنتی ایران بر پایة علل اربعة سینوی نمونة موردی: خانه‌های قاجاری یزد»، 1400ش، ص149 و 155.]</ref> در جوامع سنتی، با شکل‌گیری نگاه عمیق‌تر به مفهوم سکونت، تدابیر ویژه‌ای برای طراحی فضای ورودی در نظر گرفته شد.<ref>. [http://4sooarc.com/%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C «انواع معماری هشتی»، وب‌سایت چارسو.]</ref>		فضای ورودی، وظیفه ایجاد ارتباط میان درون و بیرون بنا را بر عهده دارد. نظام ورودی که از عناصر سردر، [[هشتی]] و دالان تشکیل می‌شود، نخستین بخش بنا است که ویژگی‌های کلی فضا، آداب ورود و تمایز میان حریم خصوصی و عمومی را نمایان می‌سازد.<ref>. [https://frh.sccsr.ac.ir/article-1-375-fa.html مرادی‌نسب و منان‌رئیسی، «تحلیل ابعاد وجودی نظام ورودی خانه‌های سنتی ایران بر پایة علل اربعة سینوی نمونة موردی: خانه‌های قاجاری یزد»، 1400ش، ص149 و 155.]</ref> در جوامع سنتی، با شکل‌گیری نگاه عمیق‌تر به مفهوم سکونت، تدابیر ویژه‌ای برای طراحی فضای ورودی در نظر گرفته شد.<ref>. [http://4sooarc.com/%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C «انواع معماری هشتی»، وب‌سایت چارسو.]</ref>

	در آموزه‌های اسلامی نیز با بهره‌گیری از پیکربندی فضایی و تفکیک فضا به دو بخش اندرونی و بیرونی، به این بخش هویت خاصی بخشیده شد. به‌منظور جلوگیری از دید مستقیم به فضاهای داخلی، در معماری سنتی از سلسله‌مراتبی در طراحی فضا استفاده می‌شد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/177423/fa پیوسته‌گر و همکاران، «بازشناسی اصول پنج‌گانة استاد پیرنیا در معماری خانه‌های سنتی ایران و تحلیل آن با استناد به منابع اعتقادی اسلامی مطالعة موردی: خانه‌های شهر یزد»، 1396ش، ص56.]</ref>		در آموزه‌های اسلامی نیز با بهره‌گیری از پیکربندی فضایی و تفکیک فضا به دو بخش اندرونی و بیرونی، به این بخش هویت خاصی بخشیده شد. به‌منظور جلوگیری از دید مستقیم به فضاهای داخلی، در معماری سنتی از سلسله‌مراتبی در طراحی فضا استفاده می‌شد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/177423/fa پیوسته‌گر و همکاران، «بازشناسی اصول پنج‌گانة استاد پیرنیا در معماری خانه‌های سنتی ایران و تحلیل آن با استناد به منابع اعتقادی اسلامی مطالعة موردی: خانه‌های شهر یزد»، 1396ش، ص56.]</ref>

سعید مقدم: /* نقش دالان در حفاظت از حریم خصوصی و تأمین امنیت */

2025-06-10T09:12:23Z

نقش دالان در حفاظت از حریم خصوصی و تأمین امنیت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۰ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۴۲
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	==نقش دالان در حفاظت از حریم خصوصی و تأمین امنیت==		==نقش دالان در حفاظت از حریم خصوصی و تأمین امنیت==

	ساماندهی و ترکیب فضاها براساس کالبد و کارکرد آنها، موجب پدیدآمدن سلسله‌مراتبی شد که بیشترین تأثیر را در شکل‌گیری محرمیت داشت.<ref>. [https://civilica.com/doc/449680/ جوراب‌چیان و عرفان، «بررسی عوامل مؤثر بر احساس محرمیت در مجتمع‌های مسکونی به‌عنوان یکی از نمودهای اصلی معماری و شهرسازی سنتی و اسلامی (نمونة موردی: مجتمع‌های مسکونی شهر شیراز)»، 1394ش، ص8.]</ref> اصل سلسله‌مراتب در جنبه‌های گوناگون معماری نمود می‌یابد و یکی از برجسته‌ترین جلوه‌های کالبدی آن، مفهوم محرمیت است. این اصل با بهره‌گیری از ساختارهای منظم و هدفمند، زمینه‌ساز شکل‌گیری ارزش‌های پایدار در طراحی فضا می‌شود.<ref>. [https://civilica.com/doc/449680/ جوراب‌چیان و عرفان، «بررسی عوامل مؤثر بر احساس محرمیت در مجتمع‌های مسکونی به‌عنوان یکی از نمودهای اصلی معماری و شهرسازی سنتی و اسلامی (نمونة موردی: مجتمع‌های مسکونی شهر شیراز)»، 1394ش، ص8.]</ref> ورودی خانه به‌واسطۀ قرارگیری در محل پیوند عرصۀ خصوصی و عمومی، نقش اساسی در ایجاد محرمیت را بر عهده داشت.‌<ref>. [https://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-182-1&sid=1&slc_lang=fa علی‌الحسابی و قربانی، «بررسي ويژگي‌هاي فضای ورودی به‌عنوان مفصل و حريم بصری در عرصه‌های عمومي مجاور؛ نمونة موردی: بندر لافت»، 1393ش، ص88.]</ref>		ساماندهی و ترکیب فضاها براساس کالبد و کارکرد آنها، موجب پدیدآمدن سلسله‌مراتبی شد که بیشترین تأثیر را در شکل‌گیری محرمیت داشت.<ref>. [https://civilica.com/doc/449680/ جوراب‌چیان و عرفان، «بررسی عوامل مؤثر بر احساس محرمیت در مجتمع‌های مسکونی به‌عنوان یکی از نمودهای اصلی معماری و شهرسازی سنتی و اسلامی (نمونة موردی: مجتمع‌های مسکونی شهر شیراز)»، 1394ش، ص8.]</ref> اصل سلسله‌مراتب در جنبه‌های گوناگون معماری نمود می‌یابد و یکی از برجسته‌ترین جلوه‌های کالبدی آن، مفهوم [[محرمیت]] است. این اصل با بهره‌گیری از ساختارهای منظم و هدفمند، زمینه‌ساز شکل‌گیری ارزش‌های پایدار در طراحی فضا می‌شود.<ref>. [https://civilica.com/doc/449680/ جوراب‌چیان و عرفان، «بررسی عوامل مؤثر بر احساس محرمیت در مجتمع‌های مسکونی به‌عنوان یکی از نمودهای اصلی معماری و شهرسازی سنتی و اسلامی (نمونة موردی: مجتمع‌های مسکونی شهر شیراز)»، 1394ش، ص8.]</ref> ورودی خانه به‌واسطۀ قرارگیری در محل پیوند عرصۀ خصوصی و عمومی، نقش اساسی در ایجاد محرمیت را بر عهده داشت.‌<ref>. [https://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-182-1&sid=1&slc_lang=fa علی‌الحسابی و قربانی، «بررسي ويژگي‌هاي فضای ورودی به‌عنوان مفصل و حريم بصری در عرصه‌های عمومي مجاور؛ نمونة موردی: بندر لافت»، 1393ش، ص88.]</ref>

	معماران نیز با ایجاد بیشترین فاصله در بخش اندرونی نسبت به ورودی، محرمیّت فضایی را در خانه‌ها افزایش می‌دادند.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/177423/fa پیوسته‌گر و همکاران، «بازشناسی اصول پنج‌گانة استاد پیرنیا در معماری خانه‌های سنتی ایران و تحلیل آن با استناد به منابع اعتقادی اسلامی مطالعة موردی: خانه‌های شهر یزد»، 1396ش، ص57-56.]</ref> نظام ورودی در ایجاد قلمرو مستحکم، خلوت مناسب و حفاظت فیزیکی از اهل خانه نقش اساسی داشت.<ref>. [https://frh.sccsr.ac.ir/article-1-375-fa.html مرادی‌نسب و منان‌رئیسی، «تحلیل ابعاد وجودی نظام ورودی خانه‌های سنتی ایران بر پایة علل اربعة سینوی نمونة موردی: خانه‌های قاجاری یزد»، 1400ش، ص159.]</ref> یکی از مهمترین بخش‌های تأثیرگذار در محرمیت فضای ورودی، کنترل نفوذپذیری بصری است<ref>. [https://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-182-1&sid=1&slc_lang=fa علی‌الحسابی و قربانی، «بررسي ويژگي‌هاي فضای ورودی به‌عنوان مفصل و حريم بصری در عرصه‌های عمومي مجاور؛ نمونة موردی: بندر لافت»، 1393ش، ص94.]</ref> که بنا بر اصل نهی از اشراف و دسترسی ~~بصری،~~<ref>. [https://smb.yazd.ac.ir/article_1639.html حیدری و تقی‌پور، «تحلیل محرمیت در خانه‌های سنتی بر اساس نسبت توده به فضا (نمونة موردی: خانه‌های تک‌حیاط در اقلیم گرم و خشک)»، 1397ش، ص94.]</ref> با یک چرخش در ورودی انحراف دید ایجاد می‌کردند.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/92093/fa#downloadbottom ولی‌زادة‌اوغانی، «نمود اندیشه‌های اخلاقی- حقوقی در طرح معماری خانه‌های سنتی ایران»، 1397ش، ص35.]</ref> بر همین اساس، مسئلۀ محرمیت را در ورودی برخی مساجد و خانه‌های تاریخی با تغییر مسیر حل می‌کردند.<ref>. [https://www.isna.ir/news/1402092215913/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87 «بازخوانی معماری خانه‌هایی فراتر از سکونت‌گاه»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>		معماران نیز با ایجاد بیشترین فاصله در بخش اندرونی نسبت به ورودی، محرمیّت فضایی را در خانه‌ها افزایش می‌دادند.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/177423/fa پیوسته‌گر و همکاران، «بازشناسی اصول پنج‌گانة استاد پیرنیا در معماری خانه‌های سنتی ایران و تحلیل آن با استناد به منابع اعتقادی اسلامی مطالعة موردی: خانه‌های شهر یزد»، 1396ش، ص57-56.]</ref> نظام ورودی در ایجاد قلمرو مستحکم، خلوت مناسب و حفاظت فیزیکی از اهل خانه نقش اساسی داشت.<ref>. [https://frh.sccsr.ac.ir/article-1-375-fa.html مرادی‌نسب و منان‌رئیسی، «تحلیل ابعاد وجودی نظام ورودی خانه‌های سنتی ایران بر پایة علل اربعة سینوی نمونة موردی: خانه‌های قاجاری یزد»، 1400ش، ص159.]</ref> یکی از مهمترین بخش‌های تأثیرگذار در محرمیت فضای ورودی، کنترل نفوذپذیری بصری است<ref>. [https://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-182-1&sid=1&slc_lang=fa علی‌الحسابی و قربانی، «بررسي ويژگي‌هاي فضای ورودی به‌عنوان مفصل و حريم بصری در عرصه‌های عمومي مجاور؛ نمونة موردی: بندر لافت»، 1393ش، ص94.]</ref> که بنا بر اصل نهی از اشراف و دسترسی بصری (دید مستقیم [[نامحرم]])،<ref>. [https://smb.yazd.ac.ir/article_1639.html حیدری و تقی‌پور، «تحلیل محرمیت در خانه‌های سنتی بر اساس نسبت توده به فضا (نمونة موردی: خانه‌های تک‌حیاط در اقلیم گرم و خشک)»، 1397ش، ص94.]</ref> با یک چرخش در ورودی انحراف دید ایجاد می‌کردند.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/92093/fa#downloadbottom ولی‌زادة‌اوغانی، «نمود اندیشه‌های اخلاقی- حقوقی در طرح معماری خانه‌های سنتی ایران»، 1397ش، ص35.]</ref> بر همین اساس، مسئلۀ محرمیت را در ورودی برخی مساجد و خانه‌های تاریخی با تغییر مسیر حل می‌کردند.<ref>. [https://www.isna.ir/news/1402092215913/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87 «بازخوانی معماری خانه‌هایی فراتر از سکونت‌گاه»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>

	این تغییر جهت، نقشی مؤثر در کاهش شدت صدا ایفا می‌کرد<ref>. [https://frh.sccsr.ac.ir/article-1-375-fa.html مرادی‌نسب و منان‌رئیسی، «تحلیل ابعاد وجودی نظام ورودی خانه‌های سنتی ایران بر پایة علل اربعة سینوی نمونة موردی: خانه‌های قاجاری یزد»، 1400ش، ص158.]</ref> و به منظور تأمین آرامش و امنیت ساکنان، مسیر ورود به خانه را به‌گونه‌ای طولانی و پیچ‌درپیچ طراحی می‌کردند<ref>. [https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%8A-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C.htm فروزان‌فر، اسماعیلی، «مفهوم حریم در معماری مسکونی سنتی و احیای آن در معماری مدرن ایران»، وب‌سایت مگیران.]</ref> تا هم دید مستقیم به فضای داخلی از میان برود و هم میزبان فرصت کافی برای آماده شدن و استقبال از مهمان داشته باشد.<ref>. [https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AE%D9%84%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-2.htm عزیزیان و کنعانیان، «نقش خلوت در معماری ایرانی»، وب‌سایت سیویلیکا.]</ref>		این تغییر جهت، نقشی مؤثر در کاهش شدت صدا ایفا می‌کرد<ref>. [https://frh.sccsr.ac.ir/article-1-375-fa.html مرادی‌نسب و منان‌رئیسی، «تحلیل ابعاد وجودی نظام ورودی خانه‌های سنتی ایران بر پایة علل اربعة سینوی نمونة موردی: خانه‌های قاجاری یزد»، 1400ش، ص158.]</ref> و به منظور تأمین آرامش و امنیت ساکنان، مسیر ورود به خانه را به‌گونه‌ای طولانی و پیچ‌درپیچ طراحی می‌کردند<ref>. [https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%8A-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C.htm فروزان‌فر، اسماعیلی، «مفهوم حریم در معماری مسکونی سنتی و احیای آن در معماری مدرن ایران»، وب‌سایت مگیران.]</ref> تا هم دید مستقیم به فضای داخلی از میان برود و هم میزبان فرصت کافی برای آماده شدن و استقبال از مهمان داشته باشد.<ref>. [https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AE%D9%84%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-2.htm عزیزیان و کنعانیان، «نقش خلوت در معماری ایرانی»، وب‌سایت سیویلیکا.]</ref>

imported>علیرضا آزادوار: بهینه سازی سئو

2025-05-26T06:20:09Z

بهینه سازی سئو

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۵ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۵۰
خط ۱۶۷:		خط ۱۶۷:
	[[رده: اخلاق هنجاری]]		[[رده: اخلاق هنجاری]]
	[[رده: مبانی هنر]]		[[رده: مبانی هنر]]


			{{#seo:
			\|title= دالان چیست ؟ نقش دالان در خانه های قدیمی - ویکی رز
			\|title_mode=Replaced Title
			\|keywords=دالان
			\|description= دالان چیست و چگونه ساخته میشده؟ - دلیل ساخت دالان و نقش آن در خانه ها و منازل قدیمی چیست؟
			}}