دیوارنگاری - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حمید گلزار: حمید گلزار صفحهٔ پیش‌نویس:دیوارنگاری را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به دیوارنگاری منتقل کرد

2026-04-13T06:36:32Z

حمید گلزار صفحهٔ پیش‌نویس:دیوارنگاری را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به دیوارنگاری منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ۲۴ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۰۶
(بدون تفاوت)

حمید فاضل: ابرابزار

2026-03-06T17:38:36Z

ابرابزار

نمایش تغییرات

حمید فاضل: ویرایش متن

2026-03-06T17:37:18Z

ویرایش متن

نمایش تغییرات

حمید فاضل: ایجاد لینک داخلی

2026-03-06T08:49:35Z

ایجاد لینک داخلی

نمایش تغییرات

سمیرا پورحسن زنگنه در ۱۴ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۲۹

2026-03-05T08:29:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۱۱:۵۹
خط ۱:		خط ۱:
	'''<big>دیوارنگاری</big>'''؛ ترسیم روی دیوار در فضاهای شهری.		'''<big>دیوارنگاری</big>'''؛ ترسیم روی دیوار در فضاهای شهری.

	دیوارنگاری هنر ترسیم بر سطوح عمودی است که کارکردهای تبلیغاتی و سیاسی، هویت‌بخشی و زیباسازی شهری دارد. این هنر در فصل مشترک معماری، رسانه و هنرهای تجسمی قرار دارد. امروزه دیوارنگاری به دو شاخۀ اصلیِ رسمی و حاکمیتی با هدف ترویج ارزش‌های ملی و غیررسمی یا گرافیتی با ماهیت اعتراضی و فرهنگ عامه تقسیم می‌شود که هر یک به‌صورت متفاوت بر زیست‌جهان شهروندان اثر می‌گذارند. هدف از این هنر، علاوه بر ~~زیبایی‌شناسی~~ و تلطیف سیمای شهر، انتقال مفاهیم هویتی، ملی و آموزشی به عموم شهروندان است.		دیوارنگاری هنر ترسیم بر سطوح عمودی است که کارکردهای تبلیغاتی و سیاسی، هویت‌بخشی و زیباسازی شهری دارد. این هنر در فصل مشترک معماری، رسانه و هنرهای تجسمی قرار دارد. امروزه دیوارنگاری به دو شاخۀ اصلیِ رسمی و حاکمیتی با هدف ترویج ارزش‌های ملی و غیررسمی یا گرافیتی با ماهیت اعتراضی و فرهنگ عامه تقسیم می‌شود که هر یک به‌صورت متفاوت بر زیست‌جهان شهروندان اثر می‌گذارند. هدف از این هنر، علاوه بر زیباشناسی و تلطیف سیمای شهر، انتقال مفاهیم هویتی، ملی و آموزشی به عموم شهروندان است.

	== مفهوم‌شناسی ==		== مفهوم‌شناسی ==
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	مطابق با آیین‌نامۀ اجرایی نقاشی دیواری سازمان زیباسازی شهر تهران مصوب سال ۱۳۸۳ش، اولویت اصلی در دیوارنگاری‌های معاصر محتوای پیام‌محور، ارتقای کیفیت بصری و تلطیف فضای شهری است تا تجربه‌ای خوشایند در شهروندان به وجود آورد و سیمای محیطی را بهبود بخشد.<ref>[https://jhz.ut.ac.ir/article_19046_562ebe7308671514261110a120abd1d9.pdf کفشچیان مقدم و رویان، «بررسی دیوارنگاری معاصر تهران (قبل و بعد از انقلاب)»، 1387ش، ص110.]</ref> همچنین ترویج هنجارها، آموزش شهروندی، الگوسازی اجتماعی، هویت‌بخشی و تقویت بنیان‌های ملی از هدف‌های دیگر دیوارنگاری است.<ref>[https://jih-tabriziau.ir/article-1-41-fa.pdf زنگی و احمدی، «بررسي كاركردهاي هويت‌بخش هنر شهري ديوارنگاري در شهر ايراني اسلامي»، 1395ش، ص43-42.]</ref>		مطابق با آیین‌نامۀ اجرایی نقاشی دیواری سازمان زیباسازی شهر تهران مصوب سال ۱۳۸۳ش، اولویت اصلی در دیوارنگاری‌های معاصر محتوای پیام‌محور، ارتقای کیفیت بصری و تلطیف فضای شهری است تا تجربه‌ای خوشایند در شهروندان به وجود آورد و سیمای محیطی را بهبود بخشد.<ref>[https://jhz.ut.ac.ir/article_19046_562ebe7308671514261110a120abd1d9.pdf کفشچیان مقدم و رویان، «بررسی دیوارنگاری معاصر تهران (قبل و بعد از انقلاب)»، 1387ش، ص110.]</ref> همچنین ترویج هنجارها، آموزش شهروندی، الگوسازی اجتماعی، هویت‌بخشی و تقویت بنیان‌های ملی از هدف‌های دیگر دیوارنگاری است.<ref>[https://jih-tabriziau.ir/article-1-41-fa.pdf زنگی و احمدی، «بررسي كاركردهاي هويت‌بخش هنر شهري ديوارنگاري در شهر ايراني اسلامي»، 1395ش، ص43-42.]</ref>

	در دیگر کشورهای جهان نیز دیوارنگاره‌ها علاوه بر زیبایی و ارتقای کیفیت بصری شهر، مؤلفه‌های تبلیغاتی و استفاده به‌عنوان ابزار اجتماعی و سیاسی،<ref>[https://artincontext.org/what-is-a-mural/ Meyer, "What Is a Mural? – Understanding the Importance of Mural Art", artincontext website.]</ref>راهی برای اتحاد مردم و ایجاد حس تعلق به جامعه، ~~ابرازی~~ برای بیان تاریخ و فرهنگ یک جامعه و منعکس کردن هویت و ارزش‌های آن و حفظ تاریخ و سنت‌های محلی، افزایش آگاهی دربارۀ مسائل اجتماعی و ترویج تغییرات اجتماعی، اظهار نظر دربارۀ مسائلی مانند فقر، نابرابری و تبعیض و ایجاد گفتمان پیرامون آن‌ها و ترغیب به اقدام در موضوعات مهم هستند.<ref>[https://happydecay.com.au/benefits-of-murals/ ".Benefits of Murals", happydecay website.]</ref>		در دیگر کشورهای جهان نیز دیوارنگاره‌ها علاوه بر زیبایی و ارتقای کیفیت بصری شهر، مؤلفه‌های تبلیغاتی و استفاده به‌عنوان ابزار اجتماعی و سیاسی،<ref>[https://artincontext.org/what-is-a-mural/ Meyer, "What Is a Mural? – Understanding the Importance of Mural Art", artincontext website.]</ref>راهی برای اتحاد مردم و ایجاد حس تعلق به جامعه، ابزاری برای بیان تاریخ و فرهنگ یک جامعه و منعکس کردن هویت و ارزش‌های آن و حفظ تاریخ و سنت‌های محلی، افزایش آگاهی دربارۀ مسائل اجتماعی و ترویج تغییرات اجتماعی، اظهار نظر دربارۀ مسائلی مانند فقر، نابرابری و تبعیض و ایجاد گفتمان پیرامون آن‌ها و ترغیب به اقدام در موضوعات مهم هستند.<ref>[https://happydecay.com.au/benefits-of-murals/ ".Benefits of Murals", happydecay website.]</ref>

	== ویژگی‌های دیوارنگاری ==		== ویژگی‌های دیوارنگاری ==

سمیرا پورحسن زنگنه در ۸ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۰۴

2026-02-27T09:04:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۸ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۳۴
خط ۸۸:		خط ۸۸:
	فراخوان دوسالانۀ دیوارنگاری از اوایل دهۀ 90ش،<ref>[https://jamejamonline.ir/fa/news/565409/%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF «دیوارهای تهران به آثار دوسالانه دیوارنگاری منقش می‌شود»، وب‌سایت جام‌جم آنلاین.]</ref> فراخوان دیوارنگاری رویداد فرهنگی هنری سالانه هنرهای شهری تهران برای ترویج فرهنگ ایرانی و اسلامی با بازآفرینی ارزش‌های فرهنگی،<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1690225/%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%B4%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2 «دیوارنگاری برای هشتمین سالانه هنرهای شهری تهران «بهارستان ۱۴۰۲»»، خبرگزاری تحلیلی ایران.]</ref> فراخوان تأمین طرح دیوارنگاری تهران به‌منظور تأمین طرح‌های مورد نیاز برای ارتقای کیفیت هنری منظر شهری در سال 1402ش با تأکید بر نمادهای ایرانی‌اسلامی، مهرورزی، ایثار و شهادت، اشعار پارسی با استفاده از خطوط ایرانی‌اسلامی و عناصر کودک و خانواده<ref>[https://www.ibna.ir/news/338607/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A3%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%AE%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2 «فراخوان تأمین «طرح دیوارنگاری» پایتخت در سال ۱۴۰۲»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> و فراخوان دیوارهای کوچک شهر من برای اجرای دیوارنگاری در محلات و معابر فرعی در سال 1403ش از جمله فراخوان‌هایی برای دیوارنگاری است که توسط سازمان زیباسازی شهر تهران اعلام شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85634446/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%86%DA%A9-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%AE%D8%AA «فراخوان دیوارنگاری «دیوارهای کوچک شهر من» در پایتخت»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>		فراخوان دوسالانۀ دیوارنگاری از اوایل دهۀ 90ش،<ref>[https://jamejamonline.ir/fa/news/565409/%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF «دیوارهای تهران به آثار دوسالانه دیوارنگاری منقش می‌شود»، وب‌سایت جام‌جم آنلاین.]</ref> فراخوان دیوارنگاری رویداد فرهنگی هنری سالانه هنرهای شهری تهران برای ترویج فرهنگ ایرانی و اسلامی با بازآفرینی ارزش‌های فرهنگی،<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1690225/%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%B4%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2 «دیوارنگاری برای هشتمین سالانه هنرهای شهری تهران «بهارستان ۱۴۰۲»»، خبرگزاری تحلیلی ایران.]</ref> فراخوان تأمین طرح دیوارنگاری تهران به‌منظور تأمین طرح‌های مورد نیاز برای ارتقای کیفیت هنری منظر شهری در سال 1402ش با تأکید بر نمادهای ایرانی‌اسلامی، مهرورزی، ایثار و شهادت، اشعار پارسی با استفاده از خطوط ایرانی‌اسلامی و عناصر کودک و خانواده<ref>[https://www.ibna.ir/news/338607/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A3%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%AE%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2 «فراخوان تأمین «طرح دیوارنگاری» پایتخت در سال ۱۴۰۲»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> و فراخوان دیوارهای کوچک شهر من برای اجرای دیوارنگاری در محلات و معابر فرعی در سال 1403ش از جمله فراخوان‌هایی برای دیوارنگاری است که توسط سازمان زیباسازی شهر تهران اعلام شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85634446/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%86%DA%A9-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%AE%D8%AA «فراخوان دیوارنگاری «دیوارهای کوچک شهر من» در پایتخت»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

	== ~~معروفترین~~ دیوارنگاری‌های تاریخ ==		== معروف‌ترین دیوارنگاری‌های تاریخ ==
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\| '''کشور'''		\| '''کشور'''

سمیرا پورحسن زنگنه در ۸ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۵۲

2026-02-27T08:52:29Z

نمایش تغییرات

سمیرا پورحسن زنگنه در ۷ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۱۸:۳۶

2026-02-26T18:36:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۷ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۰۶
خط ۸۳:		خط ۸۳:
	دیوارنگاری‌ها طیف گسترده‌ای از کارکردهای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، تبلیغاتی و زیباشناختی را دربر می‌گیرند.<ref>[https://jih-tabriziau.ir/article-1-41-fa.pdf زنگی و احمدی، «بررسي كاركردهاي هويت‌بخش هنر شهري ديوارنگاري در شهر ايراني اسلامي»، 1395ش، ص43.]</ref>		دیوارنگاری‌ها طیف گسترده‌ای از کارکردهای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، تبلیغاتی و زیباشناختی را دربر می‌گیرند.<ref>[https://jih-tabriziau.ir/article-1-41-fa.pdf زنگی و احمدی، «بررسي كاركردهاي هويت‌بخش هنر شهري ديوارنگاري در شهر ايراني اسلامي»، 1395ش، ص43.]</ref>

	~~=== تجاری-تبلیغی ===~~
	استفاده از دیوارنگاری در فضاهای تجاری، روشی برای جلب توجه حداکثری است. این آثار با ایجاد وقفۀ بصری، مخاطب را به‌سوی کسب‌وکار و برند جذب می‌کند که در نتیجۀ آن تصویر برند در ذهن مشتری باقی می‌ماند.<ref>[https://pouyaandish.com/wall-painting/ «نقاشی دیواری یا دیوارنگاری چیست و چه نکاتی را باید رعایت کنیم»، وب‌سایت پویااندیش.]</ref> از دهۀ هشتاد شمسی، با هدف تلطیف فضای شهری، تلاش شده است تا اجرای این تبلیغات از روی دیوارهای شهر متوقف شده و به مکان‌های اختصاصی نظیر بیلبوردها، ایستگاه‌های مترو، اتوبوس‌ها و تلویزیون‌های شهری منتقل شود؛ بدین ترتیب، این حوزه گرچه از حیطۀ دیوارنگاری خارج شده، اما همچنان به‌عنوان یک هنر شهری تحت نظارت سازمان زیباسازی قرار دارد.<ref>[https://jhz.ut.ac.ir/article_19046_562ebe7308671514261110a120abd1d9.pdf کفشچیان مقدم و رویان، «بررسی دیوارنگاری معاصر تهران (قبل و بعد از انقلاب)»، 1387ش، ص111.]</ref>		استفاده از دیوارنگاری در فضاهای تجاری، روشی برای جلب توجه حداکثری است. این آثار با ایجاد وقفۀ بصری، مخاطب را به‌سوی کسب‌وکار و برند جذب می‌کند که در نتیجۀ آن تصویر برند در ذهن مشتری باقی می‌ماند.<ref>[https://pouyaandish.com/wall-painting/ «نقاشی دیواری یا دیوارنگاری چیست و چه نکاتی را باید رعایت کنیم»، وب‌سایت پویااندیش.]</ref> از دهۀ هشتاد شمسی، با هدف تلطیف فضای شهری، تلاش شده است تا اجرای این تبلیغات از روی دیوارهای شهر متوقف شده و به مکان‌های اختصاصی نظیر بیلبوردها، ایستگاه‌های مترو، اتوبوس‌ها و تلویزیون‌های شهری منتقل شود؛ بدین ترتیب، این حوزه گرچه از حیطۀ دیوارنگاری خارج شده، اما همچنان به‌عنوان یک هنر شهری تحت نظارت سازمان زیباسازی قرار دارد.<ref>[https://jhz.ut.ac.ir/article_19046_562ebe7308671514261110a120abd1d9.pdf کفشچیان مقدم و رویان، «بررسی دیوارنگاری معاصر تهران (قبل و بعد از انقلاب)»، 1387ش، ص111.]</ref>

			== فراخوان طراحی دیوارنگاری در تهران ==
			فراخوان دوسالانۀ دیوارنگاری از اوایل دهۀ 90ش،<ref>[https://jamejamonline.ir/fa/news/565409/%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF «دیوارهای تهران به آثار دوسالانه دیوارنگاری منقش می‌شود»، وب‌سایت جام‌جم آنلاین.]</ref> فراخوان دیوارنگاری رویداد فرهنگی هنری سالانه هنرهای شهری تهران برای ترویج فرهنگ ایرانی و اسلامی با بازآفرینی ارزش‌های فرهنگی،<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1690225/%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%B4%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2 «دیوارنگاری برای هشتمین سالانه هنرهای شهری تهران «بهارستان ۱۴۰۲»»، خبرگزاری تحلیلی ایران.]</ref> فراخوان تأمین طرح دیوارنگاری تهران به‌منظور تأمین طرح‌های مورد نیاز برای ارتقای کیفیت هنری منظر شهری در سال 1402ش با تأکید بر نمادهای ایرانی‌اسلامی، مهرورزی، ایثار و شهادت، اشعار پارسی با استفاده از خطوط ایرانی‌اسلامی و عناصر کودک و خانواده<ref>[https://www.ibna.ir/news/338607/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A3%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%AE%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2 «فراخوان تأمین «طرح دیوارنگاری» پایتخت در سال ۱۴۰۲»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> و فراخوان دیوارهای کوچک شهر من برای اجرای دیوارنگاری در محلات و معابر فرعی در سال 1403ش از جمله فراخوان‌هایی برای دیوارنگاری است که توسط سازمان زیباسازی شهر تهران اعلام شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85634446/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%86%DA%A9-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%AE%D8%AA «فراخوان دیوارنگاری «دیوارهای کوچک شهر من» در پایتخت»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

	== معروفترین دیوارنگاری‌های تاریخ ==		== معروفترین دیوارنگاری‌های تاریخ ==
خط ۱۴۷:		خط ۱۴۹:
	* «در مورد دیوارنگاری در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، ویکی‌تابناک، تاریخ بازدید: 2 اسفند 1404ش.		* «در مورد دیوارنگاری در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، ویکی‌تابناک، تاریخ بازدید: 2 اسفند 1404ش.
	* «دیوارنگاره جدید در میدان انقلاب تهران»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: 12 مرداد 1404ش.		* «دیوارنگاره جدید در میدان انقلاب تهران»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: 12 مرداد 1404ش.
			* «دیوارنگاری برای هشتمین سالانه هنرهای شهری تهران «بهارستان ۱۴۰۲»»، خبرگزاری تحلیلی ایران، تاریخ درج مطلب: 10 آبان 1401ش.
	* «دیوارنگاری در ایران؛ از نقش‌برجسته‌های باستانی تا رسانه شهری»، آگاه‌نیوز، تاریخ درج مطلب: 29 شهریور 1404ش.		* «دیوارنگاری در ایران؛ از نقش‌برجسته‌های باستانی تا رسانه شهری»، آگاه‌نیوز، تاریخ درج مطلب: 29 شهریور 1404ش.
			* «دیوارهای تهران به آثار دوسالانه دیوارنگاری منقش می‌شود»، وب‌سایت جام‌جم آنلاین، تاریخ درج مطلب: 3 خرداد 1392ش.
	* زنگی، بهنام و احمدی، سید بدرالدین، «بررسي كاركردهاي هويت‌بخش هنر شهري ديوارنگاري در شهر ايراني اسلامي»، نشریه هنرهای صناعی اسلامی، سال اول، شمارۀ 1، پاییز و زمستان 1395ش.		* زنگی، بهنام و احمدی، سید بدرالدین، «بررسي كاركردهاي هويت‌بخش هنر شهري ديوارنگاري در شهر ايراني اسلامي»، نشریه هنرهای صناعی اسلامی، سال اول، شمارۀ 1، پاییز و زمستان 1395ش.
	* علوی‌نژاد، سید محسن، «بررسي مفهوم ديوارنگاري در منابع هنر اسلامی»، نگره دانشگاه شاهد، سال چهارم، شماره 7، تابستان 1387ش.		* علوی‌نژاد، سید محسن، «بررسي مفهوم ديوارنگاري در منابع هنر اسلامی»، نگره دانشگاه شاهد، سال چهارم، شماره 7، تابستان 1387ش.
			* «فراخوان تأمین «طرح دیوارنگاری» پایتخت در سال ۱۴۰۲»، خبرگزاری ایبنا، تاریخ درج مطلب: 2 خرداد 1402ش.
	* کفشچیان مقدم، اصغر و دیگران، «ارزیابی دیوارنگاری معاصر تهران از دیدگاه مخاطب»، نشریه هنرهای زیبا- هنرهای تجسمی، شمارۀ 41، بهار 1389ش.		* کفشچیان مقدم، اصغر و دیگران، «ارزیابی دیوارنگاری معاصر تهران از دیدگاه مخاطب»، نشریه هنرهای زیبا- هنرهای تجسمی، شمارۀ 41، بهار 1389ش.
	* کفشچیان مقدم، اصغر و رویان، سمیرا، «بررسی دیوارنگاری معاصر تهران (قبل و بعد از انقلاب)»، هنرهای زیبا، شماره 33، بهار 1387ش.		* کفشچیان مقدم، اصغر و رویان، سمیرا، «بررسی دیوارنگاری معاصر تهران (قبل و بعد از انقلاب)»، هنرهای زیبا، شماره 33، بهار 1387ش.

سمیرا پورحسن زنگنه: /* معروفترین دیوارنگاری‌های تاریخ */

2026-02-26T17:44:45Z

معروفترین دیوارنگاری‌های تاریخ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۷ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۲۱:۱۴
خط ۱۰۸:		خط ۱۰۸:
	\|نماد پایان تقسیم آلمان؛ پیام‌های ضدجنگ و تمرکز بر قدرت زنان		\|نماد پایان تقسیم آلمان؛ پیام‌های ضدجنگ و تمرکز بر قدرت زنان
	\|-		\|-
	~~\| rowspan="3"~~ \|'''ایران'''		\|'''ایران'''
	\|تخت جمشید و پاسارگاد		\|تخت جمشید و پاسارگاد
	\|حجاری روی سنگ، نقوش هخامنشی		\|حجاری روی سنگ، نقوش هخامنشی
	\|نمایش قدرت امپراتوری، مراسم آیینی و شکوه تاریخی		\|نمایش قدرت امپراتوری، مراسم آیینی و شکوه تاریخی
	\|-		\|-
			\|
	\|کاخ چهل‌ستون در اصفهان و عمارت کلاه‌فرنگی در تهران		\|کاخ چهل‌ستون در اصفهان و عمارت کلاه‌فرنگی در تهران
	\|		\|
	\|		\|
	\|-		\|-
			\|
	\|خیابان کارگر و میدان حسن‌آباد در تهران		\|خیابان کارگر و میدان حسن‌آباد در تهران
	\| فضایی شاداب و بانشاط و تلطیف فضای روانی شهروندان		\| فضایی شاداب و بانشاط و تلطیف فضای روانی شهروندان
	\|تبدیل فضاهای شهری به بستری برای روایتگری‌های محلی<ref>[https://www.agaah.ir/news/16293/%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C «دیوارنگاری در ایران؛ از نقش‌برجسته‌های باستانی تا رسانه شهری»، آگاه‌نیوز.]</ref>		\|تبدیل فضاهای شهری به بستری برای روایتگری‌های محلی<ref>[https://www.agaah.ir/news/16293/%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C «دیوارنگاری در ایران؛ از نقش‌برجسته‌های باستانی تا رسانه شهری»، آگاه‌نیوز.]</ref>
			\|-
			\|
			\|پل کالج تهران (پهلوانانی که پل کالج تهران را از فرو ریختن نجات داده‌اند.)
			\|
			\|نشان‌دهندۀ فرهنگ پهلوانی ایران زمین<ref>[https://seeiran.ir/%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%8C-%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «هنر خیابانی، نقاشی‌های دیواری تهران»، وب‌سایت سیری در ایران.]</ref>
			\|-
			\|
			\|سفارت سابق آمریکا، معروف به لانه جاسوسی، دیوارنگارۀ جمجمۀ انسان
			\|
			\|جمجمه‌ها به‌جای ستاره‌های پرچم آمریکا استفاده شده‌اند و تک‌تیراندازها در نوارهای آبی پنهان شده‌اند که به جنگ‌های طولانی آمریکا در کشورهای اسلامی اشاره دارد.<ref>[https://seeiran.ir/%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%8C-%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «هنر خیابانی، نقاشی‌های دیواری تهران»، وب‌سایت سیری در ایران.]</ref>
			\|-
			\|
			\|پهلوانی با چهره و پوششی یادآور رستم، در حال نبردی سهمگین با اژدهای چند سر در میدان انقلاب تهران
			\|تلفیق نمادهای پرچم آمریکا بر پیکر اژدها
			\| روایتی از مقاومت و پیروزی نهایی با تکیه بر میراث غنی پهلوانی و هویت ایرانی<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/968269/%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 «دیوارنگاره جدید در میدان انقلاب تهران»، وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref>
	\|}		\|}

خط ۱۲۹:		خط ۱۴۶:

	* «در مورد دیوارنگاری در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، ویکی‌تابناک، تاریخ بازدید: 2 اسفند 1404ش.		* «در مورد دیوارنگاری در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، ویکی‌تابناک، تاریخ بازدید: 2 اسفند 1404ش.
			* «دیوارنگاره جدید در میدان انقلاب تهران»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: 12 مرداد 1404ش.
	* «دیوارنگاری در ایران؛ از نقش‌برجسته‌های باستانی تا رسانه شهری»، آگاه‌نیوز، تاریخ درج مطلب: 29 شهریور 1404ش.		* «دیوارنگاری در ایران؛ از نقش‌برجسته‌های باستانی تا رسانه شهری»، آگاه‌نیوز، تاریخ درج مطلب: 29 شهریور 1404ش.
	* زنگی، بهنام و احمدی، سید بدرالدین، «بررسي كاركردهاي هويت‌بخش هنر شهري ديوارنگاري در شهر ايراني اسلامي»، نشریه هنرهای صناعی اسلامی، سال اول، شمارۀ 1، پاییز و زمستان 1395ش.		* زنگی، بهنام و احمدی، سید بدرالدین، «بررسي كاركردهاي هويت‌بخش هنر شهري ديوارنگاري در شهر ايراني اسلامي»، نشریه هنرهای صناعی اسلامی، سال اول، شمارۀ 1، پاییز و زمستان 1395ش.
خط ۱۳۸:		خط ۱۵۶:
	* مؤید حکمت، ناهید و دیگران، «هنر و خیابان: گونه‌شناسی دلایل دیوارنگاری غیررسمی در ایران»، جامعه‌پژوهی فرهنگی، سال دوزادهم، شمارۀ 1، بهار 1400ش.		* مؤید حکمت، ناهید و دیگران، «هنر و خیابان: گونه‌شناسی دلایل دیوارنگاری غیررسمی در ایران»، جامعه‌پژوهی فرهنگی، سال دوزادهم، شمارۀ 1، بهار 1400ش.
	* «نقاشی دیواری یا دیوارنگاری چیست و چه نکاتی را باید رعایت کنیم»، وب‌سایت پویااندیش، تاریخ بازدید: 4 اسفند 1404ش.		* «نقاشی دیواری یا دیوارنگاری چیست و چه نکاتی را باید رعایت کنیم»، وب‌سایت پویااندیش، تاریخ بازدید: 4 اسفند 1404ش.
			* «هنر خیابانی، نقاشی‌های دیواری تهران»، وب‌سایت سیری در ایران، تاریخ درج مطلب: 4 اردیبهشت 1399ش.
	* ".Benefits of Murals", happydecay websit, Date of Visit: 26 February 2026.		* ".Benefits of Murals", happydecay websit, Date of Visit: 26 February 2026.
	* .Eric, Bullard ,"Mural (art)", ebsco website, Date of Published: 2025.		* .Eric, Bullard ,"Mural (art)", ebsco website, Date of Published: 2025.
	** Meyer, Isabella, "What Is a Mural? – Understanding the Importance of Mural Art", artincontext website, Date of Published: 22 July 2022.		** Meyer, Isabella, "What Is a Mural? – Understanding the Importance of Mural Art", artincontext website, Date of Published: 22 July 2022.
	* The History of Murals", muralform website, Date of Upload: 27 April 2017.		* The History of Murals", muralform website, Date of Upload: 27 April 2017.

سمیرا پورحسن زنگنه در ۷ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۴۶

2026-02-26T16:46:23Z

نمایش تغییرات