https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B1%D8%A8 2026-06-07T12:56:29Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.44.2 https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%B1%D8%A8&diff=29864&oldid=prev 2026-04-19T12:11:29Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «<a href="/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B1%D8%A8.jpg&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="پرونده:رب.jpg (صفحه وجود ندارد)">300px|thumb|جایگزین=رب گوجه|رب گوجه</a> {{درشت|&#039;&#039;&#039;رُب&#039;&#039;&#039;}}، فشرده و عصارهٔ غلیظ گیاهان و میوه‌ها. رب، عصاره غلیظ‌شده میوه‌ها و گیاهان است که به‌عنوان چاشنی برای خوش‌طعم و خوش‌رنگ کردن غذاها به‌کار می‌رود. در میان انواع <a href="/wiki/%D8%B1%D8%A8" title="رب">رب</a>، رب گوجه‌فرن...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:رب.jpg|300px|thumb|جایگزین=رب گوجه|رب گوجه]]<br /> {{درشت|&#039;&#039;&#039;رُب&#039;&#039;&#039;}}، فشرده و عصارهٔ غلیظ گیاهان و میوه‌ها.<br /> <br /> رب، عصاره غلیظ‌شده میوه‌ها و گیاهان است که به‌عنوان چاشنی برای خوش‌طعم و خوش‌رنگ کردن غذاها به‌کار می‌رود. در میان انواع [[رب]]، رب گوجه‌فرنگی و رب انار پرمصرف‌ترند. رب گوجه‌فرنگی نخستین‌بار در ایتالیا تهیه شد و بعدها در [[آشپزی ایرانی]] نیز جایگاه یافت؛ به‌ویژه خانواده‌ها در گذشته آن را به‌صورت خانگی تهیه می‌کردند. رب انار نیز طعم‌دهنده‌ای محبوب برای غذاهایی مانند [[فسنجان]] و اکبرجوجه است و بیشتر در مناطق تولیدکننده [[انار]] همچون [[مازندران]] و ساوه تهیه می‌شود. افزون بر این، انواع دیگری از رب مانند رب آلوچه، [[سیب]]، به، [[زرشک]] و غوره نیز وجود دارد. در [[طب سنتی ایران|طب سنتی]]، برخی از رب‌ها همچون رب [[آلو]]، انار و سیب برای درمان [[تب]]، عطش، سرفه، مشکلات معده و تقویت بدن کاربرد داشته‌اند.<br /> <br /> ==تعریف رُب==<br /> رب، عصاره و آب برخی میوه‌ها و گیاهان است که اندکی می‌جوشانند تا غلیظ گردد.&lt;ref&gt;[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/رب-7 دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه رب.]&lt;/ref&gt; رب را به‌عنوان چاشنی و به‌منظور خوش‌طعم و خوش‌رنگ شدن خوراک‌ها استفاده می‌کنند.&lt;ref&gt;معین، فرهنگ فارسی معین، ذیل واژه رب؛{{سخ}}<br /> انوری، فرهنگ بزرگ سخن، ج4، ذیل واژه رب، 1381ش.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==رب گوجه‌فرنگی: از ایتالیا تا سفره ایرانی==<br /> در میان انواع رب، رب انار و رب گوجه‌فرنگی از دیگران معروف‌تر و پُرکاربردتر هستند. رب گوجه‌فرنگی برای اولین بار توسط ایتالیایی‌ها درست شد. آن‌ها برای طعم‌دار کردن پاستاها و غذاهای معروف خود سُس و عصاره گوجه‌فرنگی را مناسب‌تر یافتند. به‌همین دلیل، سیسیل و برخی شهرهای جنوبی ایتالیا را به‌عنوان مهد رب گوجه‌فرنگی می‌شناسند. در برخی مکتوبات دوره [[صفویه]] نیز به حضور این چاشنی در طبخ خوراک‌های ایرانی اشاره شده است.&lt;ref&gt;افشار، کارنامه و مادةالحیوه، 1360ش، ص261.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> از زمان آشنایی ایرانیان با گوجه‌فرنگی و رب آن، بسیاری از خانواده‌ها با شروع فصل [[تابستان]] و همزمان با فصل برداشت گوجه‌فرنگی، رب گوجه‌فرنگی را در [[خانه|خانه‌ها]] و به اندازه مصرف یک‌ساله خود تهیه می‌کردند. برای این منظور، ابتدا گوجه‌فرنگی‌های گوشت‌دار و ترش را انتخاب کرده و می‌پختند؛ سپس آن را از صافی رد کرده و آب گوجه‌فرنگی را مجدداً با مقداری نمک حرارت می‌دادند تا به غلظت مورد نظر برسد. در نهایت، رب آماده شده را در شیشه‌های در بسته می‌ریختند و مدتی زیر آفتاب قرار می‌دادند. امروزه، رب‌سازی خانگی، از رونق افتاده و افراد ترجیح می‌دهند که محصول تولیدی کارخانه‌ها را مصرف کنند.&lt;ref&gt;منتظمی، هنر آشپزی، 1382ش، ص895.&lt;/ref&gt;{{سخ}}<br /> ==رب انار: طعم‌دهنده محبوب غذاهای ایرانی==<br /> [[پرونده:رب‌انار.jpg|300px|thumb|رب انار|جایگزین=رب انار]]رب انار به‌عنوان افزودنی محبوب دیگری در [[ایران]] شناخته شده است. از این چاشنی در تهیه غذاهایی همچون [[فسنجان]]، اکبرجوجه و شامی‌کباب استفاده می‌شود.&lt;ref&gt;منتظمی، هنر آشپزی، 1382ش، ص895.&lt;/ref&gt; تهیه رب انار در استان‌های [[مازندران]] و شهرهای ساوه و ارسنجان که محل کشت و برداشت [[انار]] هستند، رایج است.<br /> <br /> ==آشنایی با سایر انواع رب==<br /> رب، انواع مختلف دیگری نیز دارد، از جمله: رب نارنج، آلوچه، [[سیب]]، گوجه‌سبز، خرمالو، [[به]]، [[زرشک]]، زغال‌اخته و غوره.&lt;ref&gt;دریابندری، کتاب مستطاب آشپزی: از سیر تا پیاز، ج1، 1379ش، ص206 و 205.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==جایگاه رب در طب سنتی==<br /> برخی از انواع رب را در طب سنتی به‌کار می‌برند، مانند رب گلابی، رب انار، رب سیب، رب غوره، رب [[ریواس]]، رب [[توت]]، رب شاه‌توت و رب آلوسیاه. برای مثال، رب آلو به منظور دفع تب و عطش کاربرد دارد و طبع آدمی را نرم می‌کند. رب انار هم برای رفع عطش، سرفه و تب، تقویت معده و دفع ترشی معده مناسب است. رب انار ترش نیز برای دفع صفرا و تقویت بدن خوب است. رب سیب را برای تقویت دل و دفع اسهال و دل‌پیچه مصرف می‌کنند.&lt;ref&gt;[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/رب-7 دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه رب.]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> ==منابع==<br /> {{آغاز منابع}}<br /> *دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه دهخدا، سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۲۳ شهریور ۱۴۰۰ش.<br /> *معین، محمد، فرهنگ فارسی معین، سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۲۳ شهریور ۱۴۰۰ش.<br /> *انوری، حسن، فرهنگ بزرگ سخن، تهران، سخن، ۱۳۸۱ش.<br /> *افشار، ایرج، کارنامه و مادةالحیوه، تهران، سروش، ۱۳۶۰ش.<br /> *منتظمی، رزا، هنر آشپزی، تهران، کتاب ایران، ۱۳۸۲ش.<br /> *دریابندری، نجف و راستکار، فهیمه، کتاب مستطاب آشپزی: از سیر تا پیاز، تهران، کارنامه، ج۱، ۱۳۷۹ش.<br /> {{پایان منابع}}</div>

زهرا فاضل