https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B1%D9%88%D8%B2_%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1روز مادر - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T21:06:06Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B2_%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1&diff=46054&oldid=prevفاطمه حاجی علیلو: صفحهای تازه حاوی «'''<big>روز مادر</big>'''<big>،</big> روز بزرگداشت جایگاه مادری و همسری زنان در زادروز حضرت فاطمه زهرا. روز مادر، در تقویم ایرانی مصادف با روز ولادت فاطمه زهرا در بیستم جمادیالثانی سال قمری است. در این روز خانوادهها دور هم گرد آمده...» ایجاد کرد2026-05-16T11:32:42Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''<big>روز مادر</big>'''<big>،</big> روز بزرگداشت جایگاه مادری و همسری زنان در زادروز حضرت فاطمه زهرا. روز مادر، در تقویم ایرانی مصادف با روز ولادت <a href="/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%87_%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7" class="mw-redirect" title="فاطمه زهرا">فاطمه زهرا</a> در بیستم <a href="/w/index.php?title=%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%AB%D8%A7%D9%86%DB%8C&action=edit&redlink=1" class="new" title="جمادی الثانی (صفحه وجود ندارد)">جمادیالثانی</a> سال قمری است. در این روز خانوادهها دور هم گرد آمده...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''<big>روز مادر</big>'''<big>،</big> روز بزرگداشت جایگاه مادری و همسری زنان در زادروز حضرت فاطمه زهرا.<br />
<br />
روز مادر، در تقویم ایرانی مصادف با روز ولادت [[فاطمه زهرا]] در بیستم [[جمادی الثانی|جمادیالثانی]] سال قمری است. در این روز خانوادهها دور هم گرد آمده و با دادن گل و [[هدیه]] به مادر یا همسر از آنان تقدیر کرده و [[نقش مادری|جایگاه مادری]] یا همسری آنها را گرامی میدارند. روز جهانی زن مصادف با هشتم مارس سال میلادی است.<br />
==مناسبت روز مادر در ایران==<br />
با توجه به جایگاه والای حضرت فاطمه زهرا نزد [[مسلمان|مسلمانان]] و بهویژه [[شیعیان]] و نیز نقش الگویی او در شکلگیری یک [[خانواده]] مطلوب اسلامی، روز بیستم جمادیالثانی، زادروز [[حضرت فاطمه|فاطمه زهرا]]، در تقویم ایرانی به نام روز مادر نامگذاری شده است.<ref>[https://99taghvim.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B2%D9%86-1401/ «تقویم 1402»، وبسایت تقویم.]</ref> این نامگذاری پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی]] و به پیشنهاد [[امام خمینی]] در سخنرانی [[اردیبهشت]] ۱۳۵۹ش صورت گرفت و او زادروز حضرت فاطمه را روز مادر نامید.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/14011021000642/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%AF «روز مادر از کی روز مادر شد؟»، خبرگزاری فارس.]</ref> در این روز جشنهای سراسری در کشور برپا میشود و خانوادههای ایرانی این روز را بهانهای برای سپاسگزاری از زنان در [[نقش همسری زن|جایگاه همسری]] و مادری قرار میدهند.<ref>[https://www.tasvirezendegi.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7/ «روز مادر 1401 کی است+ تاریخچۀ روز مادر در ایران و سایر کشورها»، وبسایت تصویر زندگی.]</ref> از آنجایی که گاهشمار اسلامی بر مبنای [[تقویم هجری قمری|سال قمری]] تعریف شده است و سال قمری کوتاهتر از سال خورشیدی است، روز مادر در [[تقویم هجری شمسی|تقویم هجری خورشیدی]] که تقویم رسمی ایرانیان است، هر سال جابهجا میشود.<ref>[http://www.asemankafinet.ir/%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85--%D9%87%D8%AC%D8%B1%D9%8A-%D8%B4%D9%85%D8%B3%D9%8A-%D9%87%D8%AC%D8%B1%DB%8C-%D9%82%D9%85%D8%B1%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8 «اساس نامگذاری هجری شمسی»، وبسایت آسمان].</ref><br />
<br />
==روز زن در ایران باستان==<br />
در ایران باستان، روز پنجم اسفند با نام اسفندگان، روز گرامیداشت زن و زمین بوده است. به گفتۀ محققان، اسفندارمَذ ایزد موکّل بر زمین، ایزدِ نگاهبان زنان شوهردوست و پارسا بوده و به همین مناسبت این روز، عید زنان تلقی گشته و مردان برای پاسداشت مقام زن، به مادر و همسر خود هدیه میدادند. مردان در این روز به پاس زحمات یکساله همسران، وظایف آنان را بر عهده میگرفتند. جشن تقدیر از زن در جایگاه مادری و همسری، «سپنته آرمئی تی» یا «فروزه» نامیده میشد و ویژگیهای مهم زنانه و مادرانه در فرهنگ ایرانی مانند فداکاری، تواضع و مهربانی را بازنمایی میکرد.<ref>[https://www.karnaval.ir/blog/sepandarmazgan سارانی، «سپندارمذگان/ روز بزرگداشت زن و زمین»، وبسایت کارناوال.]</ref><br />
<br />
==روز مادر در جهان==<br />
مردمان برخی کشورها، در روز جهانی زن از جایگاه مادر نیز تجلیل میکنند و مناسبت جداگانهای برای مادر تعیین نکردهاند. روز جهانی زن در تقویم میلادی مصادف است با هشتم مارس، که به تاریخ شمسی برابر با هفدهم اسفند است.<ref>[https://99taghvim.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B2%D9%86-1401/ «تقویم 1402»، وبسایت تقویم.]</ref> مناسبت تاریخی روز جهانی زن آن است که در هشتم مارس ۱۸۵۷م، زنان کارگر شهر نیویورک بهدلیل سختیِ کار، غیرانسانی بودن شرایط کاری و نیز حقوق پایین خود، دست به اعتصابی گسترده زدند و از آن تاریخ، روز هشتم مارس بهعنوان روز زن نامگذاری شد.<ref>[https://www.imna.ir/news/629569/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B1-%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B2%D9%86-%D9%88-%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8 «روز مادر ۱۴۰۱ کی است + تاریخ روز زن، و ولادت حضرت فاطمه زهرا»، خبرگزاری ایمنا.] </ref> اما بسیاری از کشورها بر اساس آموزههای فرهنگی خود، روز خاصی را برای گرامیداشت جایگاه مادر تعیین کردهاند. بیشتر کشورهای عربی روز ۲۱ مارس را بهنام «عید الأم» بهمعنای عید مادر، گرامی میدارند. همچنین بسیاری از کشورهای جهان، دومین یکشنبه ماه می در تقویم میلادی را بهعنوان روز مادر، جشن میگیرند. روز مادر در برخی از این کشورها، تعطیل رسمی است.<ref>[https://namnak.com/mother-world-day.p80099 «روز جهانی مادر و زن»، وبسایت نمناک.]</ref> <br />
==آداب و رسوم روز مادر در ایران==<br />
خانوادههای ایرانی در روز مادر دور هم جمع میشوند و این روز را در کنار مادران جشن میگیرند. شوهران به همسران خود هدیه میدهند تا از آنان قدردانی کرده باشند. فرزندان در روز مادر به مادران خود هدیه و گل اهدا میکنند و مقام او را گرامی میدارند. در این جشن سراسری در کشور، سازمانها و ارگانهای مختلف نیز مراسم [[شادی]] و سرور برپا میدارند و از پرسنل زن خود سپاس و قدردانی میکنند.<ref>[https://novinleather.com/fa/blog/%D8%A8%D8%A7-%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%DA%86%D8%B1%D9%85/%D8%A8%D8%A7-%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%DA%86%D8%B1%D9%85/96-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%DA%86%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7% «روز مادر چه روزی است؟»، وبسایت نوینچرم.]</ref> مناسبت زادروز حضرت فاطمه نیز موجب شده است که روز مادر بهصورت ویژه در حرم امام رضا، حرم [[حضرت معصومه|فاطمه معصومه]] و حرم شاهچراغ نیز گرامی داشته شود و مجالس [[جشن]] و سرور گستردهای در این حرمها با حضور زنان و مادران، برگزار شود.<ref>[https://www.irna.ir/news/84996905/%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1-%D8%B1 «جشن میلاد حضرت زهرا و روز مادر در حرم منور رضوی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref><br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
{{آغاز منابع}}<br />
*«اساس نامگذاری هجری شمسی»، وبسایت آسمان، تاریخ درج مطلب: ۲ آذر ۱۳۹۴ش.<br />
*«تقویم ۱۴۰۲»، وبسایت تقویم، تاریخ بازدید: ۲۷ خرداد ۱۴۰۲ش.<br />
*«جشن میلاد حضرت زهرا و روز مادر در حرم منور رضوی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ انتشار: ۲۳ دی ۱۴۰۱ش.<br />
*«روز جهانی مادر و زن»، وبسایت نمناک، تاریخ بازدید: ۲۹ تیر ۱۴۰۲ش.<br />
*«روز مادر از کی روز مادر شد؟»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۳ دی ۱۴۰۱ش.<br />
*«روز مادر چه روزی است؟»، وبسایت نوینچرم، تاریخ درج مطلب: ۲۴ دی ۱۴۰۱ش.<br />
*«روز مادر ۱۴۰۱ کی است + تاریخ روز زن، و ولادت حضرت فاطمه زهرا»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۱۰ دی ۱۴۰۱ش.<br />
*«روز مادر ۱۴۰۱ کی است+ تاریخچۀ روز مادر در ایران و سایر کشورها»، وبسایت تصویر زندگی، تاریخ بازدید: ۳۱ خرداد ۱۴۰۲ش.<br />
*سارانی، پریوش، «سپندارمذگان/ روز بزرگداشت زن و زمین»، وبسایت کارناوال، تاریخ درج مطلب: ۳۰ بهمن ۱۴۰۲ش.<br />
{{پایان منابع}}</div>فاطمه حاجی علیلو