https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AAزریندرخت - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-08T06:24:28Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA&diff=49247&oldid=prevحمید گلزار: حمید گلزار صفحهٔ زرین درخت را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به زریندرخت منتقل کرد2026-05-30T11:13:39Z<p>حمید گلزار صفحهٔ <a href="/w/index.php?title=%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA&action=edit&redlink=1" class="new" title="زرین درخت (صفحه وجود ندارد)">زرین درخت</a> را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به <a href="/wiki/%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA" title="زریندرخت">زریندرخت</a> منتقل کرد</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۴۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div>
</td></tr></table>حمید گلزارhttps://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA&diff=48159&oldid=prevحمید گلزار: صفحهای تازه حاوی «<big>'''زریندرخت؛ '''</big> گونهای از گیاهان جنگلی در ایران و عراق. زَرّیندرخت؛ درختی شبیه زیتون است که در ایران و عراق میروید. این درخت در ادبیات فارسی و فرهنگ عامه بازتاب پیدا کرده و دارای اهمیت فرهنگی، گردشگری، زیستمحیطی و خواص درمان...» ایجاد کرد2026-05-25T06:52:46Z<p>صفحهای تازه حاوی «<big>'''زریندرخت؛ '''</big> گونهای از گیاهان جنگلی در ایران و عراق. زَرّیندرخت؛ درختی شبیه زیتون است که در ایران و عراق میروید. این درخت در ادبیات فارسی و فرهنگ عامه بازتاب پیدا کرده و دارای اهمیت فرهنگی، <a href="/wiki/%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C" title="گردشگری">گردشگری</a>، زیستمحیطی و خواص درمان...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><big>'''زریندرخت؛ '''</big> گونهای از گیاهان جنگلی در ایران و عراق.<br />
<br />
زَرّیندرخت؛ درختی شبیه زیتون است که در ایران و عراق میروید. این درخت در ادبیات فارسی و فرهنگ عامه بازتاب پیدا کرده و دارای اهمیت فرهنگی، [[گردشگری]]، زیستمحیطی و خواص درمانی است.<br />
==نامگذاری==<br />
زریندرخت را به نام درخت اترج، [[ترنج]]، نارنج، درخت طلایی یا زرین و «گل عاشقان» نیز میشناسند.<ref> [https://vajehyab.com/dehkhoda/%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA?q=%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%86%20%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA دهخدا، لغتنامه، ذیل واژۀ زریندرخت.]]</ref> زریندرخت در اواخر زمستان تا پایان [[بهار]]، شکوفههای زرد قشنگ و بزرگی دارد.<ref>[https://dana.ir/710468/%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%B4%DA%A9-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4-%D8%B4%D8%AF%D9%87#gsc.tab=0 «زریندرخت اندیمشک میراثی فراموششده»؛ وبسایت شبکة اطلاعرسانی راه دانا.]</ref> برگهای زریندرخت شبیه برگهای درخت زیتون و گل آن مانند آفتاب است.<ref>ابنخلف [[تبریز]]ی، برهان قاطع، 1380ش، ص455.</ref><br />
<br />
==گسترۀ جغرافیایی==<br />
ابوریحان بیرونی، محل رویش زریندرخت را کشورهای عراق و ایران گفته است.<ref>ابوریحان، الصيدنة في الطب، 1383ش، ص563.</ref> برخی آن را گیاه بومی كازرون در استان فارس دانستهاند؛<ref>راغب، مفردات ألفاظ القرآن، 1412ق، ص562.</ref> اما بر اساس بررسیهای تازه، زریندرخت از گیاهان کهن اندیمشک از توابع استان خوزستان است.امروزه کمتر از ۱۰ اصله زریندرخت در این منطقه باقی مانده است.<ref>عارفیان، «زریندرخت اندیمشک را دریابید»، 1397ش، ص15.</ref><br />
<br />
==اهمیت فرهنگی و گردشگری==<br />
پیشینۀ تاریخی زریندرخت، ارزش زیستمحیطی این گونۀ نادر در طبیعت و نیز جلوه و شکوه آن در فصل گلدهی، این درخت را به میراثی طبیعی د رمنطقه تبدیل کرده که دارای جاذبۀ گردشگری برای اندیمشک است.<ref>[https://dana.ir/710468/%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%B4%DA%A9-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4-%D8%B4%D8%AF%D9%87#gsc.tab=0 «زریندرخت اندیمشک میراثی فراموششده»، وبسایت شبکة اطلاعرسانی راه دانا.]</ref> برخی رسانهها و طرفداران محیطزیست نیز اقداماتی را برای حفظ این گونه زیبای گیاهی آغاز کردهاند.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13970317000582/%D8%B5%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%B4%DA%A9 «صدای نجات زریندرختان در اندیمشک»، خبرگزاری فارس.]</ref><br />
<br />
==زریندرخت در ادبیات فارسی==<br />
زریندرخت، در ادبیات فارسی، الهامبخش [[نظامی گنجوی]] بوده است؛ او در اشعار خود از زیبایی این درختها سروده و آورده است: <ref>نظامی گنجوی، خسرو شیرین، 1387ش، ص47.</ref> <ref>نظامی گنجوی، شرفنامه، 1387ش، ص330.</ref> <ref>نظامی گنجوی، شرفنامه، 1387ش، ص516.</ref> <br />
{{آغاز نستعلیق}}<br />
{{شعر|نستعلیق}}<br />
<br />
{{ب|بهدست آری چنان شاهانه تختی | که باشد راست چون زریندرختی}} <br />
{{ب|سر تاجداران برآمد به تخت | چو سیمرغ بر شاخ زریندرخت}} <br />
{{ب|غلامان زرینکمر گرد تخت | چو سیمین ستون گرد زریندرخت}} <br />
{{پایان شعر}} <br />
{{پایان نستعلیق}}<br />
<br />
==زریندرخت در باور عامیانه==<br />
<br />
مردم اندیمشک «زریندرختان» را مقدس دانسته و شکستن و بریدن شاخ و برگ آن را گناهی بزرگ میپندارند. حتی اعتقاد عامۀ مردم بر این است که اگر کسی شاخۀ آن را بشکند «جوانمرگ» میشود. اهالی اندیمشک به تنه و شاخۀ آنها تریش (پارچه) سبز میبندند<ref>[https://dana.ir/710468/%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%B4%DA%A9-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4-%D8%B4%D8%AF%D9%87#gsc.tab=0 «زریندرخت اندیمشک میراثی فراموش شده»، وبسایت شبکۀ اطلاعرسانی راه دانا.]</ref> و در زیر این درختها دعا خوانده و معتقد به اجابت آن بهعنوان مکانی مقدس هستند. تا چند دهه پیش مردم بومی و کشاورزان در زیر سایۀ زریندرختان غذای نذری میپختند و بین کشاورزان و مستمندان توزیع کرده و ضمن سپاس از خدا، درخواست باران و برکت در محصولات کشاورزی و دامداری و استجابت دعا میکردند.<ref>عارفیان، «زریندرخت اندیمشک را دریابید»، 1397ش، ص15.</ref> در طب سنتی برای زریندرخت، برخی خواص درمانی ذکر شده است.<ref>رازی، الحاوي في الطب، 1422ق، ج 20، ص195؛ ناظمجهان، اكسير اعظم، 1287ش، ج 4، ص675؛ ابنسینا، القانون في الطب، 1426ق، ج 1، ص430</ref><br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع== <br />
* ابنسينا، حسين بن عبدالله، القانون في الطب، بیروت، دار إحياء التراث العربي، 1426ق.<br />
* ابوريحان بيرونى، محمد بن احمد، الصيدنة في الطب، ترجمة باقر مظفرزاده، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسى، 1383ش.<br />
* رازى، محمد بن زكريا، الأبدال المستعملة في الطب و العلاج، تهران، دانشگاه علوم پزشكى ايران، 1383ش.<br />
* رازى، محمد بن زكريا، الحاوي في الطب، بيروت، دار احياء التراث العربي، 1422ق.<br />
* راغب اصفهانى، حسين بن محمد، مفردات ألفاظ القرآن، بیروت، دار القلم، 1412ق.<br />
* «زریندرخت اندیمشک میراثی فراموششده»، وبسایت شبکة اطلاعرسانی راه دانا، تاریخ درج مطلب: 1 اردیبهشت 1395ش.<br />
* «صدای نجات زریندرختان در اندیمشک»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 17 خرداد 1397ش.<br />
* عارفیان، امیرهوشنگ، «زریندرخت اندیمشک را دریابید»، روزنامة جامجم، شماره ۵۰۸۱، ۲۳ فروردین ۱۳۹۷ش.<br />
* عطار اسرائيلى، داود، منهاج الدكان و دستور الأعيان في أعمال و تراكيب الأدوية النافعة للأبدان، تهران، دانشگاه علوم پزشكى ايران، 1383ش.<br />
* عقيلى علوى شيرازى، سيدمحمدحسين، مخزن الأدويه: دائرة المعارف خوردنيها و داروهاى پزشكى سنتى ايران، كلكته، هندوستان، چاپ سوم، 1260ق.<br />
* ناظمجهان، محمداعظم، اكسير اعظم، تهران، دانشگاه علوم پزشكى ايران، 1387ش.<br />
* نظامیگنجوی، خسرو و شیرین، بهکوشش سعید حمیدیان، تهران، قطره، 1387ش.<br />
* نظامیگنجوی، شرفنامه، به کوشش سعید حمیدیان، تهران، قطره، 1387ش.</div>حمید گلزار