زندگی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

علی شاهرودی: /* منابع */

2026-06-04T05:46:43Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۹:۱۶
خط ۹۲:		خط ۹۲:
	* ناصرخسرو، دیوان اشعار، وب‌سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۲۳ آذر ۱۴۰۱ش.		* ناصرخسرو، دیوان اشعار، وب‌سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۲۳ آذر ۱۴۰۱ش.
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

			{{زندگی}}

علی شاهرودی: ابرابزار

2026-06-04T05:45:57Z

ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۹:۱۵
خط ۳۰:		خط ۳۰:

	== در فرهنگ و ادبیات ==		== در فرهنگ و ادبیات ==

	=== ادبیات فارسی ===		=== ادبیات فارسی ===
	واژهٔ زندگی، از دیرباز در ادبیات فارسی‌زبانان حضور داشته است؛ برای مثال، ناصرخسرو در شعر خود گفته است:<ref>[https://ganjoor.net/naserkhosro/divann/ghaside-naser/sh223 ناصرخسرو، دیوان اشعار، قصاید، قصیدۀ شمارۀ 223، وب‌سایت گنجور.]</ref>{{سخ}}		واژهٔ زندگی، از دیرباز در ادبیات فارسی‌زبانان حضور داشته است؛ برای مثال، ناصرخسرو در شعر خود گفته است:<ref>[https://ganjoor.net/naserkhosro/divann/ghaside-naser/sh223 ناصرخسرو، دیوان اشعار، قصاید، قصیدۀ شمارۀ 223، وب‌سایت گنجور.]</ref>{{سخ}}
خط ۴۷:		خط ۴۶:

	== در اسلام ==		== در اسلام ==

	=== در قرآن ===		=== در قرآن ===
	واژه «حیات» در [[قرآن]] ۷۶ بار آمده است.<ref>عبدالباقی، المعجم المفهرس لألفاظ القرآن الکریم، ۱۳۹۷ق، ذیل «ح ی ی».</ref> مفهوم حیات در قرآن شامل همه موجودات زنده می‌شود. در چندین آیه از قرآن، لفظ «حیّ» به خداوند نسبت داده شده است.<ref>سوره بقره، آیه 255؛ سوره آل عمران، آیه 2.</ref> واژه حیات در قرآن به چند معنا و مفهوم آمده است:		واژه «حیات» در [[قرآن]] ۷۶ بار آمده است.<ref>عبدالباقی، المعجم المفهرس لألفاظ القرآن الکریم، ۱۳۹۷ق، ذیل «ح ی ی».</ref> مفهوم حیات در قرآن شامل همه موجودات زنده می‌شود. در چندین آیه از قرآن، لفظ «حیّ» به خداوند نسبت داده شده است.<ref>سوره بقره، آیه 255؛ سوره آل عمران، آیه 2.</ref> واژه حیات در قرآن به چند معنا و مفهوم آمده است:

	# معنا و مفهومی که با معنای لغوی منطبق است. مثل واژه‌های «محیای؛ زندگی من»،<ref>سوره انعام، آیه 162.</ref> «احیاء؛ زندگان»،<ref>سوره مرسلات، آیه 26.</ref> «یستحیون؛ زنده نگه می‌داشتند».<ref>سوره بقره، آیه 49.</ref>		# معنا و مفهومی که با معنای لغوی منطبق است. مثل واژه‌های «محیای؛ زندگی من»،<ref>سوره انعام، آیه 162.</ref> «احیاء؛ زندگان»،<ref>سوره مرسلات، آیه 26.</ref> «یستحیون؛ زنده نگه می‌داشتند».<ref>سوره بقره، آیه 49.</ref>
	# استعمال مجازی واژه حیات؛ مثل نسبت دادن آن به زمینِ مرده، که از آن، روییدن گیاهان اراده شده است.<ref>سوره بقره، آیه 164؛ سوره نحل، آیه 65.</ref>		# استعمال مجازی واژه حیات؛ مثل نسبت دادن آن به زمینِ مرده، که از آن، روییدن گیاهان اراده شده است.<ref>سوره بقره، آیه 164؛ سوره نحل، آیه 65.</ref>
خط ۶۹:		خط ۶۶:

	== منابع ==		== منابع ==
			{{آغاز منابع}}
	* قرآن کریم		* قرآن کریم
	* ابن‌بابویه، محمد بن علی، الخصال، قم، چاپ علی‌اکبر غفاری، ۱۳۶۲ش.		* ابن‌بابویه، محمد بن علی، الخصال، قم، چاپ علی‌اکبر غفاری، ۱۳۶۲ش.
خط ۹۳:		خط ۹۱:
	* ملکیان، مصطفی، «تاریخ فلسفهٔ غرب»، انتشارات حوزه و دانشگاه، ۱۳۷۹ش.		* ملکیان، مصطفی، «تاریخ فلسفهٔ غرب»، انتشارات حوزه و دانشگاه، ۱۳۷۹ش.
	* ناصرخسرو، دیوان اشعار، وب‌سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۲۳ آذر ۱۴۰۱ش.		* ناصرخسرو، دیوان اشعار، وب‌سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۲۳ آذر ۱۴۰۱ش.
			{{پایان منابع}}

علی شاهرودی در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۵:۴۴

2026-06-04T05:44:54Z

نمایش تغییرات

علی شاهرودی: ابرابزار

2026-06-04T05:09:58Z

ابرابزار

نمایش تغییرات

زهرا فاضل: صفحه‌ای تازه حاوی «'''زندگی'''؛ زیست و حیات جانداران.
زندگی، مفهومی پیچیده است که در حوزه‌های دانشی گوناگون، به شکل‌های متفاوتی معنا می‌شود. روانشناسان بر این باورند که معنای زندگی، با نحوۀ نگرش و افکار هر کسی در ارتباط است. ==مفهوم‌شناسی== زندگی، حیات،...» ایجاد کرد

2026-04-23T12:17:23Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''زندگی'''</big>؛ زیست و حیات جانداران.<br> زندگی، مفهومی پیچیده است که در حوزه‌های دانشی گوناگون، به شکل‌های متفاوتی معنا می‌شود. روانشناسان بر این باورند که معنای زندگی، با نحوۀ نگرش و افکار هر کسی در ارتباط است. ==مفهوم‌شناسی== زندگی، حیات،...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

<big>'''زندگی'''</big>؛ زیست و حیات جانداران.<br>

زندگی، مفهومی پیچیده است که در حوزه‌های دانشی گوناگون، به شکل‌های متفاوتی معنا می‌شود. روانشناسان بر این باورند که معنای زندگی، با نحوۀ نگرش و افکار هر کسی در ارتباط است.
==مفهوم‌شناسی==
زندگی، حیات، زنده بودن، زیست، مدت عمر و هستی، واژگانی در برابر مردگی و ممات هستند.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ زندگی، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> زندگی، جنبه‌ای از هستی است که فرآیندها، اَعمال و واکنش‌ها شامل تولیدمثل و متابولیسم<ref>عبارتی است که برای توضیح تمام واکنش‌های شیمایی دخیل در حفظ وضعیت زندگی سلول‌ها و ارگانیزم استفاده می‌شود.</ref> را در بر می‌گیرد. متخصصان بر این باورند که تفاوت زندگی و مرگ در این است که فرد باید در زندگی برای رشد فیزیکی و آگاهانۀ خود تلاش کرده و با مرگ، این تولیدمثل و آگاهی متوقف می‌شود. گروهی دیگر نیز زندگی را نوعی سازمان شیمیایی معرفی کرده‌اند که خود تکثیر شده و از ویژگی‌های تکامل‌یافته عبور کرده و در نهایت به‌صورتی رمزگذاری شده در DNA موجود است. برخی، زندگی را دنباله‌ای از تجربه‌های فیزیکی و ادراکی معرفی کرده‌اند که تجربه‌های شخصی را شکل می‌دهد. آنها بر این باورند که زندگی یک رشته از موفقیت‌ها، شکست‌ها، اکتشافات، معضل‌ها، چالش‌ها، خستگی‌ها، غم‌ها، ناامیدی‌ها، قدردانی‌ها، دادن و دریافت فضیلت‌ها، همدلی‌ها، صلح و واکنش‌های ما به انواع انگیزه‌ها (مانند لمس، عشق و دوستی) است.<ref> [https://honarfardi.com/public-skills/routine/what-is-life/#:~:text=%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D8%AC%D9%86%D8%A8%D9%87%20%D8%A7%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D9%87%D8%B3%D8%AA%DB%8C,%D9%88%20%D8%A2%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B4%20%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81%20%D9%85%DB%8C%20%D8%B4%D9%88%D8%AF. «زندگی چیست؟»، وب‌سایت هنر فردی.]</ref>
==معنای زندگی==
بسیاری از متفکران و صاحب‌نظران در طول تاریخ، در پی پاسخ دادن به این سؤال بوده‌اند که «آیا زندگی معنا دارد؟». در نهایت، عده‌ای آن را راز دانسته و یا سؤالی بدون پاسخ معرفی کرده‌اند.<ref>علی‌زمانی، «معنای معنای زندگی»، 1386ش، ص64.</ref> گروهی دیگر نیز در پی پاسخ به این سؤال به روش‌های متفاوتی برآمده‌اند.
امروزه، گرایش به بی‌معنایی در زندگی، نسبت به دوران سنتی، بیشتر است. انسان مدرن، از یک طرف درگیر پیشرفت روزافزون علم و تکنولوژی شده و از سوی دیگر با گسترش دیدگاه‌های سکولاریستی و حذف مهمترین نماد دنیای کهن، یعنی دین از زندگی، بی‌معنایی را با تمام وجود خود حس می‌کند. برخی از متفکران، همچون ویکتور فرانکل، با برپایی مکتب معنادرمانی در راستای درمان نابسامانی‌های روانی، پیدا کردن هدف (معنا) در زندگی انسان امروزی را درمان‌بخش بسیاری از بیماری‌های روانی رایج می‌دانند.<ref>ملکیان، «تاریخ فلسفۀ غرب»، ج4، 1379ش، ص185.</ref> فرانکل بر این باور است که معنای زندگی شامل 3 معنا است:
# هدف زندگی؛
# ارزش زندگی؛
# کارکرد مثبت زندگی.
او، با تمییز نهادن میان معنای لحظه‌ای و نهایی زندگی، بر باور به خداوند تأکید داشته و آن را اساسی‌ترین رمز معناداری زندگی می‌داند.<ref>قربانی، «معنای زندگی از دیدگاه ویکتور فرانکل»، 1388ش، ص35-57.</ref>
==راهکارهای معنادار کردن زندگی==
متفکران بر این باورند که معنا را از سه طریق می‌توان در زندگی یافت:
# با انجام کاری شایسته؛
# با درک ارزش روحی؛
# با پذیرش رنج.<ref>فرانکل، «انسان در جستوجوی معنا»، 1354ش، ص69.</ref>
این سه شیوه در برخی از تعابیر مفسران با عناوین دیگری نیز مطرح شده است:
# ارزش‌های خلاق؛ خلاقیت و پدیدآوردن مانند خلاقیت در هنر، موسیقی و ابداع و اختراع.
# ارزش‌های تجربه‌ای؛ تجربه کردن مهمترین ویژگی این نوع از ارزش‌ها است که مهمترین نمونۀ آن را «عشق» می‌دانند. عشق از جمله مواردی است که می‌تواند به زندگی انسان معنا ببخشد.
# ارزش‌های نگرشی؛ این گروه از ارزش‌ها، به طرز تلقی و نگرش انسان اشاره دارد که مواردی از جمله فضیلت، شجاعت، حس انسانی، نیکی و خیرخواهی را شامل می‌شود.<ref>قربانی، «معنای زندگی از دیدگاه ویکتور فرانکل»، 1388ش، ص35-57.</ref>
==کیفیت زندگی==
بر اساس تعریف سازمان جهانی بهداشت، کیفیت زندگی به‌معنای درک افراد از موقعیت خود در زندگی در متن فرهنگ و سیستم‌های ارزشی است که در آن زندگی کرده و در رابطه با اهداف، انتظارات، استانداردها و نگرانی‌های خود او تعریف می‌شود. کیفیت زندگی به‌معنای احساس و درک فرد از خوب زیستن است.<ref>[https://raihanmed.ir/%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A2%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D9%87/ «کیفیت زندگی چیست و چگونه آن را افزایش دهیم؟»، وب‌سایت مجموعۀ توانبخشی و پزشکی.]</ref>
==افزایش کیفیت زندگی==
کارشناسان علم روان‌شناسی، بر این باورند که برای افزایش کیفیت زندگی باید اقدامات زیر را انجام داد:
# سخت نگرفتن زندگی؛
# شاد بودن؛
# خندیدن همچون یک کودک؛
# پیدا کردن دوستان خوب؛
# لذت بردن از زمان حال؛
# غصه نخوردن برای گذشته؛
# عشق ورزیدن؛
# کمک به دیگران بدون چشم‌داشت؛
# بخشیدن دیگران؛<ref>[https://honarfardi.com/public-skills/routine/what-is-life/#:~:text=%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D8%AC%D9%86%D8%A8%D9%87%20%D8%A7%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D9%87%D8%B3%D8%AA%DB%8C,%D9%88%20%D8%A2%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B4%20%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81%20%D9%85%DB%8C%20%D8%B4%D9%88%D8%AF. «زندگی چیست؟»، وب‌سایت هنر فردی.]</ref>
# خوش‌بین بودن؛
# رو راست بودن با خود؛
# حضور در اجتماع.<ref>[https://raihanmed.ir/%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A2%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D9%87/ «کیفیت زندگی چیست و چگونه آن را افزایش دهیم؟»، وب‌سایت مجموعۀ توانبخشی و پزشکی.]</ref>
==زندگی در ادبیات فارسی==
واژۀ زندگی، از دیرباز در ادبیات فارسی‌زبانان حضور داشته است؛ برای مثال، ناصرخسرو در شعر خود گفته است:<ref> [https://ganjoor.net/naserkhosro/divann/ghaside-naser/sh223 ناصرخسرو، دیوان اشعار، قصاید، قصیدۀ شمارۀ 223، وب‌سایت گنجور.]</ref> <br>
{{آغاز نستعلیق}}
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب|زندگی و شادی اندر علم و دین است ای پسر |خویشتن را گرنه مستی، مست و مجنون چون کنی}}
{{پایان شعر}}
{{پایان نستعلیق}}

[[سعدی]] نیز در اشعار خود از این واژه بهره گرفته است:<ref> [https://ganjoor.net/saadi/boostan/bab2/sh1 سعدی، بوستان، باب دوم در احسان، بخش1، وب‌سایت گنجور.]</ref><br>
{{آغاز نستعلیق}}
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب|غم خویش در زندگی خور که خویش|به مرده نپردازد از حرص خویش}}
{{پایان شعر}}
{{پایان نستعلیق}}
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 28 آذر 1401ش.
* «زندگی چیست؟»، وب‌سایت هنر فردی، تاریخ بازدید: 28 آذر 1401ش.
* سعدی، بوستان، وب‌سایت گنجور، تاریخ بازدید: 23 آذر 1401ش.
* علی‌زمانی، امیرعباس، «معنای معنای زندگی»، نامۀ حکمت، شماره 9، 1386ش.
* «کیفیت زندگی چیست و چگونه آن را افزایش دهیم؟»، وب‌سایت مجموعۀ توانبخشی و پزشکی، تاریخ بازدید: 28 آذر 1401ش.
* فرانکل، ویکتور، «انسان در جستوجوی معنا»، ترجمۀ اکبر معارفی، چ1، تهران، دانشگاه تهران، 1354ش.
* قربانی، هاشم، «معنای زندگی از دیدگاه ویکتور فرانکل»، فصلنامه تأملات فلسفی، سال 1، شماره 3، 1388ش.
* ملکیان، مصطفی، «تاریخ فلسفۀ غرب»، انتشارات حوزه و دانشگاه، 1379ش.
* ناصرخسرو، دیوان اشعار، وب‌سایت گنجور، تاریخ بازدید: 23 آذر 1401ش.