سمیرا پورحسن زنگنه: صفحه‌ای تازه حاوی «زینب کمایی '''زینب کمایی؛''' شهید شاخص دانش‌آموزی. زینب کَمایی با نام پیشین میترا، دانش‌آموز فعال در عرصۀ سیاسی و فرهنگی زمان انقلاب و جنگ تحمیلی بود. توجه به خودسازی و نماز با سجده...» ایجاد کرد

2026-04-25T13:55:28Z

صفحه‌ای تازه حاوی «بندانگشتی|زینب کمایی '''<big>زینب کمایی؛</big>''' شهید شاخص دانش‌آموزی. زینب کَمایی با نام پیشین میترا، دانش‌آموز فعال در عرصۀ سیاسی و فرهنگی زمان انقلاب و جنگ تحمیلی بود. توجه به خودسازی و نماز با سجده...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

[[پرونده:زینب.v3.v1.png|بندانگشتی|زینب کمایی]]
'''<big>زینب کمایی؛</big>''' شهید شاخص دانش‌آموزی.

زینب کَمایی با نام پیشین میترا، دانش‌آموز فعال در عرصۀ سیاسی و فرهنگی زمان [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] و جنگ تحمیلی بود. توجه به خودسازی و [[نماز]] با سجده‌های طولانی را از ویژگی‌های او دانسته‌اند.

==تولد و خانواده زینب کمایی==
[[پرونده:زینب کمایی۱.jpg|جایگزین=زینب کمایی در کنار خانواده|بندانگشتی|زینب کمایی در کنار خانواده]]
زینب کمایی، در هشتم [[خرداد]] ماه ۱۳۴۶ش در آبادان متولد شد؛<ref> [https://www.yjc.news/fa/news/6301365/%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%DA%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D9%81%D9%87-%D8%A7%D8%B4-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «زنی که منافقین با چادر خفه‌اش کردند»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> مادرش زنی معتقد و [[خانه‌داری|خانه‌دار]] بود و پدرش در پالایشگاه نفت آبادان کارگری می‌کرد. او سه خواهر و سه برادر داشته و فرزند ششم [[خانواده]] بود.<ref> [https://navideshahed.com/fa/news/392451/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%A8-%DA%A9%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C «نگاهی به زندگینامۀ زینب کمایی»، وب‌سایت نوید شاهد.]</ref>

==کودکی و تحصیلات زینب کمایی==
زینب در کودکی به کلاس [[قرآن]] می‌رفت؛ قرآن، موجب اشتیاق او به [[حجاب]] شده و در کلاس چهارم ابتدایی باحجاب شد. حجاب کامل او در [[مدرسه]]، دست‌مايۀ تمسخر وی از سوی دیگران بود؛ اما او توجهی نمی‌کرد. زینب در اولین سالی که قصد [[روزه]] داشت، با وجود گرمای آبادان، ده روز پیش از ماه [[رمضان]] روزه گرفتن را آغاز کرد.<ref> [https://navideshahed.com/fa/news/392451/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%A8-%DA%A9%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C «نگاهی به زندگینامۀ زینب کمایی»، وب‌سایت نوید شاهد.]</ref>

مدتی پس از شروع جنگ تحمیلی، زینب و خانواده‌اش از آبادان کوچ کرده و در شاهین‌شهر [[اصفهان]] سکونت کردند. زینب به ادبیات، نویسندگی و هنر علاقه داشت<ref> [https://www.aparat.com/v/3gvAH/%D9%85%D9%86_%D9%85%DB%8C%D8%AA%D8%B1%D8%A7_%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85_%D8%9B_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF_%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D9%87_%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%A8_%DA%A9%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C امانی، مستند «من میترا نیستم»، در وب‌سایت آپارات.]</ref> و در پایۀ اول دبیرستان رشتۀ علوم انسانی را انتخاب کرد و قصد داشت برای تحصیل علوم دینی به شهر [[قم]] برود.<ref> [https://navideshahed.com/fa/news/392451/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%A8-%DA%A9%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C «نگاهی به زندگینامۀ زینب کمایی»، وب‌سایت نوید شاهد.]</ref>

==تغییر نام زینب کمایی==
پدرش نام میترا بر او نهاده بود اما پس از بزرگ شدن و شکل‌گیری اعتقادات در او، به اسم زینب علاقه‌مند شد و طی جشنی که ترتیب داده بود همۀ دوستان و خانواده‌اش را مجاب کرد که از این پس او را زینب بنامند.<ref> [https://www.aparat.com/v/3gvAH/%D9%85%D9%86_%D9%85%DB%8C%D8%AA%D8%B1%D8%A7_%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85_%D8%9B_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF_%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D9%87_%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%A8_%DA%A9%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C امانی، مستند «من میترا نیستم»، در وب‌سایت آپارات.]</ref>

==فعالیت‌های زینب کمایی==
*حضور در تمامی راهپیمایی‌های زمان انقلاب؛
*انجام فعالیت‌های انقلابی‌ در مدرسه در دوران راهنمایی؛
*فعالیت در جامعۀ معلمان و اجرای کارهای فرهنگی؛
*فعالیت در جامعۀ زنان و بسیج؛
*تشکیل گروه‌های سرود و تئاتر به نام خودش در دبیرستان؛
*مصاحبه با مجروحین جنگ دفاع مقدس، ضبط و پخش نوار مصاحبه برای دانش‌آموزان مدرسه (به‌ویژه توصیۀ رزمندگان به حجاب).<ref> [https://navideshahed.com/fa/news/392451/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%A8-%DA%A9%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C «نگاهی به زندگینامۀ زینب کمایی»، وب‌سایت نوید شاهد.]</ref>

==سبک زندگی زینب کمایی==
[[پرونده:Z12.v1.png|بندانگشتی|جایگزین=دفتر خودسازی زینب کمایی|دفتر خودسازی زینب کمایی]]
اهتمام ویژه به پرورش نفس، سبک زندگی او را متفاوت کرده بود؛ او در این زمینه، موارد زیر را مورد توجه قرار داده بود:

*
تهیۀ دفتری جهت خودسازی و توجه به اعمالی همچون نماز اول وقت، یاد مرگ، همیشه با [[وضو]] بودن، خواندن نماز شب، نماز غفیله و نماز امام زمان، ورزش صبحگاهی، [[قرآن]] خواندن بعد از نماز صبح، حفظ سوره‌های قرآن، [[دعا]] کردن، گناه کمتر، کم‌ غذا خوردن برای پرورش نفس؛
*پیاده رفتن به [[مدرسه]] و پس‌انداز پول تاکسی و خرید کتاب برای مجروحین جنگ با آن پول؛<ref> [https://navideshahed.com/fa/news/392451/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%A8-%DA%A9%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C «نگاهی به زندگینامۀ زینب کمایی»، وب‌سایت نوید شاهد.]</ref>
*همیشه غسل [[شهادت]] کردن، سجده‌های طولانی و گریه در [[نماز]]، [[روزه]] گرفتن در روزهای دوشنبه‌ و پنجشنبه‌، پخت [[حلوا]] برای خیرات در پنجشنبه‌ها، علاقه‌مندی به مطالعه و کتاب، نوشتن عبارت «او می‌بیند» در بالای تمامی کتاب‌ها و دفترهایش.<ref> [https://www.aparat.com/v/3gvAH/%D9%85%D9%86_%D9%85%DB%8C%D8%AA%D8%B1%D8%A7_%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85_%D8%9B_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF_%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D9%87_%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%A8_%DA%A9%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C امانی، مستند «من میترا نیستم»، در وب‌سایت آپارات.]</ref>

==سیرۀ اخلاقی زینب کمایی==
صبوری همراه با فعالیت، [[دلسوزی]] و سازگاری بالا را از ویژگی‌های خلقی زینب گفته‌اند. او از هیچ چیز ایراد نمی‌گرفت. کمک حال [[خانواده]] بود، برخلاف همسالانش بیش از اینکه به انواع لباس، خوردنی‌ها و بازی اشتیاق داشته باشد، [[نماز]] خواندن، [[روزه]] گرفتن و [[قرآن]] خواندن را دوست داشت و همواره به یادگیری مطالب اخلاقی علاقه‌مند بود.<ref> [https://navideshahed.com/fa/news/392451/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%A8-%DA%A9%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C «نگاهی به زندگینامۀ زینب کمایی»، وب‌سایت نوید شاهد.]</ref>

==شهادت زینب کمایی==
[[پرونده:زینب کمایی۲.jpg|جایگزین=مقبرۀ شهیده زینب کمایی در گلستان شهدای اصفهان |بندانگشتی|مقبرۀ شهیده زینب کمایی در گلستان شهدای اصفهان ]]
زینب با فعالیت‌‌های گستردۀ خود در مکان‌های عمومی و آموزشی و مطالعۀ کتاب‌های [[مرتضی مطهری]] (۱۲۹۸-۱۳۵۸ش) به بحث با مخالفان و منافقان می‌پرداخت و با آنان مقابله می‌کرد؛ این رفتار موجبات خشم آنان را فراهم کرده بود؛ سرانجام منافقان در آخرین شب از اسفندماه ۱۳۶۰ش هنگامی‌ که زینب در حال برگشت از [[مسجد]] بود، او را ربودند و در ساختمانی نیمه‌کاره با گره زدن چادر دور گردنش، او را به [[شهادت]] رساندند. بعد از سه روز جستجوی نیروهای امنیتی و [[خانواده]]، پیکر بی‌جانش پیدا شد و همزمان با شهدای عملیات فتح‌المبین، در گلستان شهدای [[اصفهان]] به خاک سپرده شد.<ref> [https://navideshahed.com/fa/news/392451/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%A8-%DA%A9%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C «نگاهی به زندگینامۀ زینب کمایی»، وب‌سایت نوید شاهد.]</ref>

==وصیت‌نامه زینب کمایی==
[[پرونده:زینب کمایی۳.jpg|جایگزین=بخشی از وصیت‌نامه زینب کمایی |بندانگشتی|بخشی از وصیت‌نامه زینب کمایی ]]
او در طول زندگی کوتاه خود سه بار وصیت‌نامه نوشته است. آخرین وصیت‌نامه‌اش مربوط به ۱۸ روز پیش از [[شهادت|شهادتش]] بود.<ref> [https://www.aparat.com/v/3gvAH/%D9%85%D9%86_%D9%85%DB%8C%D8%AA%D8%B1%D8%A7_%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85_%D8%9B_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF_%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D9%87_%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%A8_%DA%A9%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C امانی، مستند «من میترا نیستم»، در وب‌سایت آپارات.]</ref>

==تصویرپردازی زینب کمایی==
کتاب‌های «راز درخت کاج»،<ref> [https://www.mazhabbook.ir/%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%AC-%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%AF «کتاب راز درخت کاج»، وب‌سایت مذهب بوک.] </ref> «من میترا نیستم»<ref> [https://ekranmardomi.ir/movie/%D9%85%D9%86-%D9%85%D9%8A%D8%AA%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D9%85 «من میترا نیستم»، وب‌سایت اکران مردمی.]</ref> و بخشی از کتاب «دفتر مشق»<ref>[https://www.irna.ir/news/83497994/%D9%85%D8%B4%D9%82-%D8%A2%D8%AE%D8%B1-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D9%82-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86 «مشق آخر دفتر مشق شهادت دختران شهید ایران زمین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.] </ref> به زندگی‌نامۀ زینب کمایی پرداخته است.

مستند «من میترا نیستم» به کارگردانی محسن امانی و تهیه‌کنندگی مقداد اموری چافی، در گفتگویی با [[خانواده]] و نویسندۀ کتاب راز درخت کاج، داستان زندگی زینب را روایت می‌کند.<ref> [https://ekranmardomi.ir/movie/%D9%85%D9%86-%D9%85%D9%8A%D8%AA%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D9%85 «من میترا نیستم»، وب‌سایت اکران مردمی.]</ref> نحوۀ شهادت او نیز در این مستند تصویرسازی شده است. <ref> [https://www.aparat.com/v/3gvAH/%D9%85%D9%86_%D9%85%DB%8C%D8%AA%D8%B1%D8%A7_%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85_%D8%9B_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF_%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D9%87_%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%A8_%DA%A9%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C امانی، مستند «من میترا نیستم»، در وب‌سایت آپارات.]</ref>

زینب کمایی در سال ۱۳۶۹ش به‌عنوان شهید شاخص دانش‌آموزی انتخاب شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/83497994/%D9%85%D8%B4%D9%82-%D8%A2%D8%AE%D8%B1-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D9%82-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86 «مشق آخر دفتر مشق شهادت دختران شهید ایران زمین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.] </ref>

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
{{آغاز منابع}}
*اموری چافی، مقداد، مستند «من میترا نیستم»، به کارگردانی محسن امانی، ۱۳۹۷ش.
*«زنی که منافقین با چادر خفه‌اش کردند»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۸ آبان ۱۳۹۶ش.
*«کتاب راز درخت کاج»، وب‌سایت مذهب بوک، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
*«مشق آخر؛ دفتر مشق شهادت دختران شهید ایران زمین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۹ مهر ۱۳۹۸ش.
*«معرفی و دانلود کتاب من میترا نیستم»، وب‌سایت فراکتاب، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
*«من میترا نیستم»، وب‌سایت اکران مردمی، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
*«نگاهی به زندگینامۀ زینب کمایی»، وب‌سایت نوید شاهد، تاریخ درج مطلب: ۳ آبان ۱۳۹۵ش.
{{پایان منابع}}

زینب کمایی - تاریخچهٔ نسخه‌ها