سرپل - تاریخچهٔ نسخه‌ها

امان الله فصیحی در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۷:۰۴

2026-06-04T07:04:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۳۴
خط ۱۷۲:		خط ۱۷۲:
	جه پیغوله یکی از سدهای طبیعی در منطقهٔ بلخاب سرپل و یکی از مناظر توریستی در شمال افغانستان است که حالتی اسطوره‌ای دارد. منبع آب این سد بندها و کوه‌های اطراف آن است. بند دُلدُل در غرب روستای ورزان از منابع اصلی [[آب]] آن به‌شمار می‌رود. آب منطقهٔ سَگمان (درحدود یک آسیاب)، آب روستای قِشلاق که از چشمه «چَکَو» و کوه «قلفی» تأمین می‌شود، آب منطقهٔ جَنگَلَگ، آب روستای تَیلُوچ (شهرستان) که از بند «رُواَو» می‌آید، آب منطقهٔ خَم لُوچ‌اَو (حدود سه آسیاب) و آب روستای کَمَرَک نیز از دیگر منابع آبی جه پیغوله است.<ref>رهیاب، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع) ج1، ص361.</ref>		جه پیغوله یکی از سدهای طبیعی در منطقهٔ بلخاب سرپل و یکی از مناظر توریستی در شمال افغانستان است که حالتی اسطوره‌ای دارد. منبع آب این سد بندها و کوه‌های اطراف آن است. بند دُلدُل در غرب روستای ورزان از منابع اصلی [[آب]] آن به‌شمار می‌رود. آب منطقهٔ سَگمان (درحدود یک آسیاب)، آب روستای قِشلاق که از چشمه «چَکَو» و کوه «قلفی» تأمین می‌شود، آب منطقهٔ جَنگَلَگ، آب روستای تَیلُوچ (شهرستان) که از بند «رُواَو» می‌آید، آب منطقهٔ خَم لُوچ‌اَو (حدود سه آسیاب) و آب روستای کَمَرَک نیز از دیگر منابع آبی جه پیغوله است.<ref>رهیاب، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع) ج1، ص361.</ref>

	'''وسعت:''' طول جه حدود ۱ کیلومتر و عرض آن حداکثر ۵۰۰ متر است. برخی مردم محلی بر این باورند که عمق این جه در حدود ۳۰ متر بوده که در سال‌های اخیر به‌دلیل ریزش کوه، از این عمق کاسته شده است. در سال‌های اخیر عمیق‌ترین قسمت این جه یعنی «کَجِی ماهی‌خانه» را حدود ۹ متر تخمین زده‌اند.<ref>«دره‌مزار بلخاب افغانستان سرزمین دریاچه‌ها و چشمه‌ها»، وب‌سایت فارس.</ref>		'''وسعت:''' طول جه حدود ۱ کیلومتر و عرض آن حداکثر ۵۰۰ متر است. برخی مردم محلی بر این باورند که عمق این جه در حدود ۳۰ متر بوده که در سال‌های اخیر به‌دلیل ریزش کوه، از این عمق کاسته شده است. در سال‌های اخیر عمیق‌ترین قسمت این جه یعنی «کَجِی ماهی‌خانه» را حدود ۹ متر تخمین زده‌اند.<ref>«دره‌مزار بلخاب افغانستان سرزمین دریاچه‌ها و چشمه‌ها»، وب‌سایت فارس.</ref>

	'''میزان و مسیر آب:''' میزان آب وارد شده به این جه و خارج شده از آن حدود ۱۰ آسیاب آب است.<ref>رهیاب، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع) ج1، ص362.</ref> در مسیر ورود به جه، از بند دلدل حدود سه آسیاب آب خارج شده و ابتدا جه دُلدُل و جه جنگل را تشکیل می‌دهد. سپس این آب در منطقهٔ دوآبی با آب سَگمان، درمنطقهٔ لَب‌نَی با آب قشلاق کَلان ودر منطقهٔ سرجه با آب‌بند رُواَو و آب خم لُوچ‌اَو مخلوط می‌شود.		'''میزان و مسیر آب:''' میزان آب وارد شده به این جه و خارج شده از آن حدود ۱۰ آسیاب آب است.<ref>رهیاب، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع) ج1، ص362.</ref> در مسیر ورود به جه، از بند دلدل حدود سه آسیاب آب خارج شده و ابتدا جه دُلدُل و جه جنگل را تشکیل می‌دهد. سپس این آب در منطقهٔ دوآبی با آب سَگمان، درمنطقهٔ لَب‌نَی با آب قشلاق کَلان ودر منطقهٔ سرجه با آب‌بند رُواَو و آب خم لُوچ‌اَو مخلوط می‌شود.

امان الله فصیحی در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۷:۰۰

2026-06-04T07:00:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۳۰
خط ۱:		خط ۱:
	'''{{درشت\|سرپل؛}}''' ولایتی (استانی) در شمال افغانستان.		'''{{درشت\|سرپل؛}}''' ولایتی (استانی) در شمال افغانستان.

	ولایت سرپل به‌عنوان بخشی از خراسان ~~بزرگ تاریخی،~~ تلفیقی غنی از میراث فرهنگی و سبک زندگی معاصر را ارائه می‌دهد. این منطقه که در متون تاریخی با نام‌های انبار و جوزجان شناخته می‌شد، امروزه با ترکیب جمعیتی از اقوام مختلف از جمله [[قوم هزاره\|هزاره]]، [[تاجیک‌های افغانستان\|تاجیک]] و [[قوم ازبک\|ازبک]]، نمونه‌ای بارز از همزیستی فرهنگی است.		ولایت سرپل به‌عنوان بخشی از [[خراسان]]، تلفیقی غنی از میراث فرهنگی و سبک زندگی معاصر را ارائه می‌دهد. این منطقه که در متون تاریخی با نام‌های انبار و جوزجان شناخته می‌شد، امروزه با ترکیب جمعیتی از اقوام مختلف از جمله [[قوم هزاره\|هزاره]]، [[تاجیک‌های افغانستان\|تاجیک]] و [[قوم ازبک\|ازبک]]، نمونه‌ای بارز از همزیستی فرهنگی است. [[فرهنگ]] و [[سبک زندگی]] در سرپل بر اساس تعامل هوشمندانه با طبیعت کوهستانی و بهره‌گیری از زمین‌های حاصلخیز شکل گرفته، به‌طوری که کشاورزی سنتی در کنار دامداری، پایه‌های معیشت محلی را تشکیل می‌دهد.

	[[~~سبک زندگی~~]] در سرپل بر اساس تعامل هوشمندانه با طبیعت کوهستانی و بهره‌گیری از زمین‌های حاصلخیز شکل گرفته، به‌طوری که کشاورزی سنتی در کنار دامداری، پایه‌های معیشت محلی را تشکیل می‌دهد.		اقتصاد منطقه بیشتر متکی بر کشاورزی، باغداری و دامپروری است و محصولاتی مانند گندم، جو، زردآلو و [[انگور]] از تولیدات اصلی آن به‌شمار می‌روند. [[حوزه علمیه\|حوزه‌های علمیه]] و مراکز آموزشی در این ولایت، به‌ویژه در مناطق شیعه‌نشین مانند بلخاب، نشان‌دهندهٔ اهمیت فرهنگی و مذهبی سرپل است.

	اقتصاد منطقه بیشتر متکی بر کشاورزی، باغداری و دامپروری است و محصولاتی مانند گندم، جو، زردآلو و [[انگور]] از تولیدات اصلی آن به‌شمار می‌روند. [[حوزه علمیه\|حوزه‌های علمیه]] و مراکز آموزشی در این ولایت، به‌ویژه در مناطق شیعه‌نشین مانند بلخاب، نشان‌دهندهٔ اهمیت فرهنگی و مذهبی سرپل است.		با وجود چالش‌های امنیتی در سال‌های گذشته، مردم سرپل با حفظ [[آداب]] و سنن محلی، سبک زندگی مبتنی بر [[همبستگی اجتماعی]] و [[مهمان نوازی\|مهمان‌نوازی]] را زنده نگه داشته‌اند. این ولایت با جاذبه‌های تاریخی و طبیعی، ظرفیت بالایی برای توسعهٔ [[گردشگری]] دارد و نیازمند توجه بیشتر برای بهبود زیرساخت‌ها و معیشت مردم است.

	با وجود چالش‌های امنیتی در سال‌های گذشته، مردم سرپل با حفظ [[آداب]] و سنن محلی، سبک زندگی مبتنی بر همبستگی اجتماعی و [[مهمان نوازی\|مهمان‌نوازی]] را زنده نگه داشته‌اند.این ولایت با جاذبه‌های تاریخی و طبیعی، ظرفیت بالایی برای توسعهٔ [[گردشگری]] دارد و نیازمند توجه بیشتر برای بهبود زیرساخت‌ها و معیشت مردم است.

	==نام‌گذاری==		==نام‌گذاری==
خط ۲۰۸:		خط ۲۰۶:
	#[[مسجد جامع]] و مدرسه گذرشاهان.<ref>جاوید انتظار، سرپل، دیروز، امروز و فردا، 1392ش، ص189.</ref>		#[[مسجد جامع]] و مدرسه گذرشاهان.<ref>جاوید انتظار، سرپل، دیروز، امروز و فردا، 1392ش، ص189.</ref>

	==روستاهای سرپل==		==روستاهای تاریخی سرپل==
	'''{{درشت\|آسیاب هندو}}'''		'''{{درشت\|آسیاب هندو}}'''

امان الله فصیحی: /* منابع */

2026-06-04T06:54:28Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۲۴
خط ۵۴۷:		خط ۵۴۷:
	* خلیق، صالح‌محمد، ساحه‌های باستانی و بناهای تاریخی بلخ، تهران، انجمن نویسندگان بلخ، ۱۳۹۴ش.		* خلیق، صالح‌محمد، ساحه‌های باستانی و بناهای تاریخی بلخ، تهران، انجمن نویسندگان بلخ، ۱۳۹۴ش.
	* «دره مزار بلخاب افغانستان سرزمین دریاچه‌ها و چشمه‌ها»، وب‌سایت فارس، تاریخ انتشار:۲۰ خرداد ۱۳۹۵ش.		* «دره مزار بلخاب افغانستان سرزمین دریاچه‌ها و چشمه‌ها»، وب‌سایت فارس، تاریخ انتشار:۲۰ خرداد ۱۳۹۵ش.
			*دلجو، عباس، تاریخ باستانی هزاره‌ها، کابل، امیری، 1395ش.
	* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه دهخدا، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۷۷ش.		* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه دهخدا، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۷۷ش.
	* دولت‌آبادی، بصیراحمد، شناسنامه افغانستان، تهران، عرفان، ۱۳۹۰ش.		* دولت‌آبادی، بصیراحمد، شناسنامه افغانستان، تهران، عرفان، ۱۳۹۰ش.

امان الله فصیحی: /* امکانات رفاهی */

2026-06-04T06:52:58Z

امکانات رفاهی

نمایش تغییرات

امان الله فصیحی: /* جاذبه‌های گردشگری آبکلان */

2026-06-04T06:18:16Z

جاذبه‌های گردشگری آبکلان

نمایش تغییرات

امان الله فصیحی: /* جمعیت‌شناسی هوش */

2026-06-04T05:08:29Z

جمعیت‌شناسی هوش

نمایش تغییرات

امان الله فصیحی: /* معارف و تحصیلات عالی */

2026-06-04T04:43:13Z

معارف و تحصیلات عالی

نمایش تغییرات

سیدعلیرضا سیدموسوی: /* اقتصاد ترخوج */

2026-05-23T06:46:36Z

اقتصاد ترخوج

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۱۶
خط ۳۱۴:		خط ۳۱۴:
	در گذشته اقتصاد ترخوج متکی به زراعت بود. امروزه، باغداری بسیار رایج شده و انواع میوه‌ها، محصولات باغی، سبزیجات و صیفی‌جات ترخوج به‌مناطق اطراف صادر می‌شود. هم‌پای تحولات اجتماعی، مشاغل خدماتی مانند کار در ادارات، معلمی، تجارت، جلّابی (دلالی) و رانندگی، بین نسل جدید رایج شده است.<ref>رهیاب (بلخی)، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع) ج1، 1398ش، ص396.</ref>		در گذشته اقتصاد ترخوج متکی به زراعت بود. امروزه، باغداری بسیار رایج شده و انواع میوه‌ها، محصولات باغی، سبزیجات و صیفی‌جات ترخوج به‌مناطق اطراف صادر می‌شود. هم‌پای تحولات اجتماعی، مشاغل خدماتی مانند کار در ادارات، معلمی، تجارت، جلّابی (دلالی) و رانندگی، بین نسل جدید رایج شده است.<ref>رهیاب (بلخی)، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع) ج1، 1398ش، ص396.</ref>

	بازار امروزی ترخوج قدمت زیادی ندارد. در گذشته یعنی حدود سال ۱۳۴۰ش قبل از ساخت سراها و دکان‌ها، در جای بازار فعلی هر هفته روزهای دوشنبه و پنج‌شنبه «روز بازار» برپا می‌شد. در ~~اعیاد~~ قربان و فطر هم روز بازار برپا و مردم انواع لوازم و مواد را برای فروش عرضه می‌کردند. امروزه در ترخوج دو بازار وجود دارد، یک بازار در خم‌شورک است که قدیمی بوده و بازار مرکزی بلخاب به حساب می‌آید، دیگری بازار جدید دهنه است.<ref>رهیاب (بلخی)، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع) ج1، 1398ش، ص387.</ref>		بازار امروزی ترخوج قدمت زیادی ندارد. در گذشته یعنی حدود سال ۱۳۴۰ش قبل از ساخت سراها و دکان‌ها، در جای بازار فعلی هر هفته روزهای دوشنبه و پنج‌شنبه «روز بازار» برپا می‌شد. در [[عید قربان]] و [[عید فطر]] هم روز بازار برپا و مردم انواع لوازم و مواد را برای فروش عرضه می‌کردند. امروزه در ترخوج دو بازار وجود دارد، یک بازار در خم‌شورک است که قدیمی بوده و بازار مرکزی بلخاب به حساب می‌آید، دیگری بازار جدید دهنه است.<ref>رهیاب (بلخی)، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع) ج1، 1398ش، ص387.</ref>

	====امکانات رفاهی ترخوج====		====امکانات رفاهی ترخوج====

حبیب الله نجفی در ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۵۰

2026-05-16T14:50:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۸:۲۰
خط ۶۴۷:		خط ۶۴۷:
	* یعقوبی، احمد بن ابی‌یعقوب، البلدان، ترجمه محمدابراهیم آیتی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۳.		* یعقوبی، احمد بن ابی‌یعقوب، البلدان، ترجمه محمدابراهیم آیتی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۳.
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

			***
			<big>'''آبخور؛'''</big> از روستاهای دیدنی در شمال افغانستان.

			آبخور از روستاهای بزرگ و دیدنی ولسوالی (شهرستان) گوسفندی ولایت (استان) سرپل در شمال افغانستان است.
			==نام‌گذاری==
			آبخور در اصل آبخَر بوده است. آبخَر نیز نام محلی بوده که آبِ آن خریداری شده است. به‌همین دلیل به آن آبخر گفته شده اما به‌مرور زمان این نام به آبخور تغییر کرده است.<ref>رهیاب، «آبخور»، دانشنامه هزاره، 1397ش، ص75.</ref>
			==تاریخچه==
			آثار تاریخی و قلعه‌های آبخور گویای قدمت آن است. ساکنان فعلی روستا در دورۀ پادشاهی عبدالرحمن مهاجر شده و به حدود آبخور آمده‌اند. فرد مالداری از مهاجرین ولسوالی (شهرستان) یکاولنگ ولایت بامیان، به‌نام خدای‌قول‌بای، آب روستای آبخور فعلی را خریداری می‌کند تا به مصرف گوسفندان برساند. پیرو این کار، خدای‌قول‌بای در آبخور ساکن می‌شود. با گذشت زمان اقوام و نزدیکان او که در دیگر مناطق پراکنده بودند به آبخور آمده و در آن‌‌جا ساکن می‌شوند. آبخور در طول تاریخ جدید خود تحت تأثیر مناطق شمالی کشور و به‌خصوص ولسوالی سنگچارک بوده است. در پی کودتای 7 ثور 1357ش مردم آبخور نیز در قیام‌های مردمی اولیه و حضور احزاب در منطقه مشارکت داشتند اما در این دوره تنها 4 نفر از مردم آن روستا کشته شدند. آبخور در بین سال‌های 1377 تا 1380ش به صحنۀ نبرد بین طالبان و جبهۀ متحد شمال تبدیل شد. طالبان با یورش به آبخور، خانه‌ها و مزارع مردم را به آتش کشیدند. پس از این واقعه، روستا به‌طور کامل سوخت و به روستای «سوخته» معروف شد. طالبان، همچنین، اموال مردم را غارت کردند و بیش از 35 تن از مردان روستا را با دست‌های بسته کشتند. در پیِ این یورش، نیمی از اهالی آبخور به خارج از کشور مهاجر شدند.<ref>فهیمی، در پگاه بلخاب ( مجموعه خاطرات افغانستان -5)، 1375ش، ص50، 61 و 63؛ مصباحزاده، شیعیان افغانستان: گروهها و گرفتاریها، ۱۳۹۰ش، ص73؛ رهیاب، آبخور، دانشنامه هزاره، 1397ش، ص75.</ref>

			==جمعیت‌شناسی==
			قبل از حملۀ طالبان به آبخور در سال 1377ش، جمعیت روستا در حدود 800 خانوار بود. اهالی آبخور به پنج قوم یا وند به‌نام‌های غلام‌حسینی، محمد مراتی، کجک، صفایی و خریده تقسیم می‌شوند. از نظر نژادی بیشتر اهالی این منطقه، تاجیک و بخشی هزاره هستند. برخی بر این باورند که تاجیک‌های آبخور از طایفۀ خواجه عبدالله انصاری هستند. تمام مردم آبخور شیعۀ امامی هستند.<ref>میرحسینی، سانچارک در بستر زمان، ۱۳۸۸ش، ص90 و 93</ref>

			==موقعیت جغرافیایی==
			آبخور از غرب با روستای خاسار، از شرق با روستای صیاد، از جنوب با روستای آب‌دره و از سمت شمال با روستاهای قلاچه، کَران و کوران ارتباط داشته و 20 کیلومتر با قلاچَه مرکز ولسوالی فاصله دارد.<ref>رهیاب، «آبخور»، دانشنامه هزاره، 1397ش، ص75.</ref>
			==اقتصاد==
			اقتصاد مردم روستا مبتنی بر زراعت (کشاورزی)، مالداری (دامپروری) و باغداری است. کشاورزی یکی از مهم‌ترین مشاغل مردم آبخور است. 99 درصد کشاورزی آبخور دیم و حدود 1 درصد آن آبی است. بیشتر زمین‌های کشاورزی آبخور در ییلاق‌های آن قرار دارد. اهالیِ آبخور، بخشی از معیشت خود را از گله‌داری تأمین می‌کنند. همچنین باغ‌های انگور آبخور معروف بوده و کشمش آن شهرت دارد. توت، زردآلو، شفتالو (هلو)، انگور، چهارمغز (گردو)، اَمرود (گلابی)، [[پسته]]، [[سیب]]، [[بادام]]، تربوز (هندوانه) و خربوزه از دیگر محصولات آبخور هستند. مردم آبخور برخی از محصولات باغی خود را در انبار ذخیره کرده و تا اواخر [[پاییز]] از آنها استفاده می‌کنند. جمع‌آوری و فروش مُولُوخش (شیرین بیان)، بوته و چوب نیز در آبخور رواج دارد. آبخور معادنی نیز دارد که تا هنوز مورد بهره‌برداری قرار نگرفته است. در حال حاضر از سنگ‌های موجود در کوه‌های آبخور برای کارخانه‌های سنگ‌بری استفاده می‌شود.<ref>غفاری، «آبخور دیار آفتاب» » وبلاگ آبخور دیار آفتاب</ref>
			==فرهنگ و معارف==
			در آبخور زمینه برای آموزش تا صنف 12 (دپیلم) وجود دارد. بیش از 800 نفر از پسران و دختران روستا در دو شیفت در مکاتب تحصیل می‌کنند. این منطقه تعدادی طلبه و دانشجو نیز دارد. سطح سواد در آبخور حدود 40 درصد است.<ref> غفاری، «آبخور دیار آفتاب» » وبلاگ آبخور دیار آفتاب.</ref>
			==گردشگری==
			زیارت خواجه «اَلَم» از آثار تاریخی آبخور محسوب می‌شود که در زیر آن چند زیر‌زمین پیدا شده است. همچنین خواجه‌بینی گاو، محلی است شبیه سر گاو که از دو سوراخ بینی آن آب خارج می‌شود. محل دیگر «غورغورو» است که زیر یک «کَمَر» بزرگ قرار داشته و از درون آن صدای غور‌غور آب شنیده می‌شود.

			بهار آبخور با وجود طبیعت بکر و باغ‌های فراوان بسیار دیدنی است. آبخور، دره‌ها، کوه‌ها، چشمه‌ها و رودهای دیدنی داشته و هر بیننده را مجذوب خود می‌کند. در [[زمستان]] نیز مناظر دیدنی و زیبایی در آبخور خلق می‌شود. مردم این روستا سه ماه [[بهار]] را به ییلاق‌های خود رفته و به کشاورزی می‌پردازند. با رسیدن فصل توت مردم به خانه‌های خود بر می‌گردند.<ref>غفاری، «آبخور دیار آفتاب» » وبلاگ آبخور دیار آفتاب و رهیاب، «آبخور»، دانشنامه هزاره، 1397ش، ص75.</ref>
			==صنایع محلی==
			زنان در آبخور بیشتر به گلیم‌بافی و دِستَرخان‌بافی (سفره) ‌مشغول هستند. محصولات روستایی این منطقه به مناطق اطراف صادر می‌شود.<ref> غفاری، «آبخور دیار آفتاب» » وبلاگ آبخور دیار آفتاب</ref>
			==آداب‌ورسوم==
			در اعیاد به‌ویژه [[عید نوروز]] مردم هفت‌میوه را در ظرفی پر از آب تَر می‌کنند. غذاهای نذری درست کرده و سر قبرها برده، پخش می‌کنند و به دید‌و‌بازدید اقوام می‌روند. در شب چهارده ماه [[رمضان]] مردم روستا، چهاردهی می‌گیرند. در طی این مراسم، در ظرفی آب و انگشتر و دیگر سنگ‌های قیمتی را ریخته و آن را پیش کودکی قرار داده و بر روی او چادر می‌اندازند. سپس شعری می‌خوانند و افراد نیت کرده و کودک چیزی از درون ظرف برداشته به آنها می‌دهد که به نوعی جواب نیت (فال) آنها محسوب می‌شود.<ref>رهیاب، «آبخور»، دانشنامه هزاره، 1397ش، ص75</ref>
			==بازی‌های محلی==
			بزکشی، پهلوانی، توپ‌بازی، غله‌بازی (شکستن تخم مرغ در عید نوروز) و دوره خطک برخی از بازی‌های محلی مردم آبخور است که در بهار و زمستان انجام می‌شود.<ref>غفاری، «آبخور دیار آفتاب» » وبلاگ آبخور دیار آفتاب </ref>
			==حیات وحش==
			کوگ )کبک(، قجیر، بودنه، بلبل، ساهره، قمری، مینا، باز، بوم (جغد)، غليماج، عقاب، کبوتر، کورزاغ، سنگ کویک، مرغابی دشتی، خفاش، بادخورک، انواع اسب، شتر، قاطر، مرکب، گاو، انواع گوسفند (معمولی، عربی، دیگیل)، بز، [[آهو]]، گرگ، شغور و روباه از حیوانات اهلی و وحشی موجود در این روستا هستند. <ref> غفاری،ـ«آبخور دیار آفتاب» » وبلاگ آبخور دیار آفتاب.</ref>
			==پوشش گیاهی==
			گیاهانی همچون اسپرک، اسپند، زیره، چکری، شونغله، توتمان، بوغمگی، چکه، اسفناج، بدره، کوریا، (پیاز)، کوکتی، کدو‌گگ، پرنقیش، رسن، پودینه، شکسته‌بند، لربند (شبیه گیلاس)، آلوچک، اسفرینج، استق و مولوخش در این روستا می‌رویند.<ref>رهیاب، «آبخور»، دانشنامه هزاره، 1397ش، ص75.</ref>

			==امکانات رفاهی==
			روستای آبخور دارای چندین [[مسجد]]، تکیه‌خانه‌ و منبرهای زیادی است که مراسم عزاداری [[محرم]] و [[صفر]] و دیگر مناسبت‌های دینی در آنها برگزار می‌شود. مردم قریه از نعمت برق توسط باتری خورشیدی، مکتب پسرانه و دخترانه و سرک خامه (جاده شوسه) برخوردار هستند. در آبخور، کلینیک و مرکز درمانی وجود ندارد. مردم برای مشکلات صحی (درمانی) مجبور هستند به قَلاچَه یا تُکزار (مرکز سانچارک) مراجعه کنند. یک سرک خامه آبخور را از طریق قلاچه به مرکز گوسفندی و سرک دیگر از طریق سربند‌تخته به آب‌دره، وصل می‌کند.<ref>رهیاب، «آبخور»، دانشنامه هزاره، 1397ش، ص75.</ref>
			==پانویس==
			{{پانویس}}

			==منابع==
			* رهیاب (بلخی)، سیدحسین، «آبخور»، دانشنامه هزاره، کابل، امیری، 1397ش.
			* رهیاب (بلخی)، سیدحسین، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع)، کابل، صبح امید، 1398ش.
			* غفاری، سلمان، «آبخور دیار آفتاب» وبلاگ آبخور دیار آفتاب، تاریخ بارگذاری: تابستان 1396ش.
			* فهیمی، عبدالرحیم، در پگاه بلخاب (مجموعه خاطرات افغانستان-5)، تهران، حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی، 1375ش.
			* مصباحزاده، سیدمحمدباقر، شیعیان افغانستان: گروهها و گرفتاریها، کابل، سعید، 1390ش.
			* میرحسینی، سیدعلی‌نقی، سانچارک در بستر زمان، قم، اشراق، 1388ش.

حبیب الله نجفی: صفحه‌ای تازه حاوی «'''{{درشت|سرپل؛}}''' ولایتی (استانی) در شمال افغانستان. ولایت سرپل به‌عنوان بخشی از خراسان بزرگ تاریخی، تلفیقی غنی از میراث فرهنگی و سبک زندگی معاصر را ارائه می‌دهد. این منطقه که در متون تاریخی با نام‌های انبار و جوزجان شناخته می‌شد، امروزه با ت...» ایجاد کرد

2026-05-16T13:47:07Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''{{درشت|سرپل؛}}''' ولایتی (استانی) در شمال افغانستان. ولایت سرپل به‌عنوان بخشی از خراسان بزرگ تاریخی، تلفیقی غنی از میراث فرهنگی و سبک زندگی معاصر را ارائه می‌دهد. این منطقه که در متون تاریخی با نام‌های انبار و جوزجان شناخته می‌شد، امروزه با ت...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات